Pháp Môn Đại Bi
Con Đường Thành Phật

“Chư Phật Như Lai lấy tâm đại bi làm thể. Do chúng sinh mà khởi đại bi, do đại bi mà sinh tâm Bồ-đề, do tâm Bồ-đề mà thành Đẳng Chánh Giác.

Tầm quan trọng của tâm Đại Bi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm quyển 40:

“Chư Phật Như Lai lấy tâm đại bi làm thể. Do chúng sinh mà khởi đại bi, do đại bi mà sinh tâm Bồ-đề, do tâm Bồ-đề mà thành Đẳng Chánh Giác. Ví như trong sa mạc hoang vu có cây đại thụ, nếu rễ được nước, cành lá, hoa quả đều sum suê. Cây Bồ-đề trong sa mạc sinh tử cũng như vậy. Tất cả chúng sinh là rễ cây, chư Phật Bồ-tát là hoa quả, dùng nước đại bi lợi ích chúng sinh, thì có thể thành tựu hoa quả trí tuệ của chư Phật Bồ-tát. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát dùng nước đại bi lợi ích chúng sinh, thì có thể thành tựu A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Do đó, Bồ-đề thuộc về chúng sinh, nếu không có chúng sinh, tất cả Bồ-tát rốt cuộc không thể thành Vô thượng Chánh giác.”

Kinh Ưu Bà Tắc Giới quyển 1 phẩm Bi: “Thiện nam tử! Tất cả chúng sinh phát tâm Bồ-đề, hoặc có sinh nhân, hoặc có liễu nhân, hoặc có sinh nhân và liễu nhân. Nay ngươi nên biết: sinh Nhân tức là đại bi; vì Nhân là Bi nên có thể phát tâm, do đó tâm bi là sinh nhân vậy.

Xem thêm

Tu Bi Như Thế Nào?

Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập quyển 2: “Thiện nam tử! Bồ-tát Ma-ha-tát tu tập đại bi có mười sáu việc. Mười sáu việc đó là gì?

1. Bồ-tát Ma-ha-tát thấy chúng sinh chấp trước ngã kiến, do ngã kiến nên tăng trưởng các kiến, thường bị trói buộc trong sinh tử. Vì thế, Bồ-tát vì những chúng sinh này mà tu tâm đại bi, do duyên bi mà thuyết pháp hóa độ, để phá trừ những vọng kiến như vậy của chúng sinh.

2. Thấy chúng sinh tâm mang điên đảo, thường thấy vô thường, vô thường thấy thường, khổ thấy là vui, vui thấy là khổ, tịnh thấy bất tịnh, bất tịnh thấy tịnh, ngã thấy vô ngã, vô ngã thấy ngã. Vì thế, Bồ-tát vì những chúng sinh này mà tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết pháp yếu, để phá trừ bốn điên đảo như vậy của chúng sinh.

3. Thấy chúng sinh tâm mang kiêu mạn, thực không có vật mà khởi tưởng có vật, thực không có việc mà khởi tưởng có việc, do nhân duyên này khởi bảy thứ mạn, do mạn nên tăng trưởng pháp ác. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết pháp yếu, phá trừ kiêu mạn như vậy của chúng sinh.

4. Thấy chúng sinh bị năm cái che phủ, do bị che phủ nên tâm sinh nhiều nghi hoặc, không hiểu nghĩa sâu. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết pháp yếu, để phá trừ năm cái như vậy của chúng sinh.

5. Thấy chúng sinh chìm trong biển sáu nhập, mắt lấy sắc tướng, tai lấy thanh tướng, mũi lấy hương tướng, lưỡi lấy vị tướng, thân lấy xúc tướng, ý lấy pháp tướng, đó gọi là chìm. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để cứu chúng sinh thoát khỏi sự chìm đắm như vậy.

6. Thấy chúng sinh có bảy thứ mạn: một là mạn, hai là đại mạn, ba là mạn mạn, bốn là ngã mạn, năm là tăng thượng mạn, sáu là hạ mạn, bảy là tà mạn. Bồ-tát Ma-ha-tát đối với người hạ mạn thì nói: “Ta thù thắng hơn ngươi”; đối với người mạn mạn thì nói: “Ta tối thắng, sắc của ta thắng cho đến thức của ta thắng”; đối với người tăng thượng mạn, Bồ-tát nói: “Ngươi thực không phải bậc thánh, không nên khởi tưởng thánh nhân.” Đối với người tà mạn, thì thuyết chánh kiến. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để đoạn trừ kiêu mạn như vậy của chúng sinh.

7. Thấy chúng sinh rời xa thánh đạo, vui đi theo thế đạo, ác đạo. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để đoạn trừ thế đạo, ác đạo của chúng sinh.

8. Thấy chúng sinh tạo nghiệp ác đạo, bị vô minh, ái, vợ con trói buộc, không được tự tại. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để đoạn trừ sự trói buộc như vậy của chúng sinh, thoát ly ác đạo.

9. Thấy chúng sinh gần gũi bạn ác, xa rời bạn lành, tâm vui thích tạo tác nghiệp ác. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để đoạn trừ nghiệp ác như vậy của chúng sinh, xa rời bạn ác, gần gũi bạn lành.

10. Thấy chúng sinh tạo tác xan tham keo kiệt, đối với vô minh ái tâm không biết chán đủ. Để ban bố trí tuệ, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà thuyết chánh pháp, để đoạn trừ xan tham keo kiệt, vô minh và ái như vậy của chúng sinh, ban cho trí tuệ.

11. Thấy chúng sinh có ngã kiến, đoạn kiến. Để ban cho chúng sinh trí tuệ chân thật mười hai nhân duyên, Bồ-tát đối với những chúng sinh này khởi tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, để đoạn trừ ngã kiến, đoạn kiến của chúng sinh, ban cho trí mười hai nhân duyên.

12. Thấy chúng sinh đi trong bóng tối vô minh, ngã kiến, chúng sinh kiến, mệnh kiến, sĩ phu kiến, biệt dị kiến, tà kiến, chấp kiến. Để ban cho ánh sáng trí tuệ, Bồ-tát đối với những chúng sinh này khởi tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, để đoạn trừ các kiến như vậy của chúng sinh.

13. Thấy chúng sinh vui trong sinh tử, đối với năm uẩn mà khởi tưởng thân thuộc. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, để đoạn trừ ba cõi như vậy của chúng sinh.

14. Thấy chúng sinh bị ma trói buộc. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, để phá trừ lưới ma như vậy của chúng sinh.

15. Thấy chúng sinh vui thích khoái lạc, mà không biết nhân chân thật của sự an vui. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, chỉ cho chúng sinh nhân chân thật của lạc.

16. Thấy chúng sinh cầu cửa Niết-bàn mà không biết chỗ. Vì thế, Bồ-tát đối với những chúng sinh này tu tập tâm bi, do duyên bi mà tuyên thuyết chánh pháp, để mở cửa Niết-bàn cho chúng sinh.

Thiện nam tử! Bồ-tát tu bi, đều do mười sáu nhân duyên như vậy.

Lợi Ích Của Tu Bi

“Vì thế, người tại gia trước tiên nên tu bi, nếu đã tu bi rồi, nên biết người ấy có thể đầy đủ giới, nhẫn, tinh tấn, định, trí tuệ. Nếu tu tâm bi, việc khó bố thí có thể bố thí, việc khó nhẫn có thể nhẫn, việc khó làm có thể làm, vì nghĩa này, tất cả pháp thiện đều lấy Bi làm căn bản.

Kinh Ưu Bà Tắc Giới quyển 1 phẩm Bi:

Thiện nam tử! Nếu người có thể tu tâm Bi như vậy, nên biết người ấy có thể phá trừ nghiệp ác như núi Tu-di, chẳng bao lâu sẽ đạt A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, người ấy làm chút ít thiện nghiệp, quả báo đạt được như núi Tu-di.

Sư phụ: Như chúng ta ở đây thì nhanh, nếu chúng ta khởi Tâm Hộ Pháp, thệ nguyện kiên định cộng với tâm hộ pháp, chúng ta tự tiêu trừ chính mình, tự thay đổi mình, thì tốc độ này có thể nói một ngày bằng ở đó vạn năm, hiệu quả hơn một vạn năm ở thế giới Cực Lạc. Vì ở đây chúng ta có đủ loại chúng sinh tội lỗi, con khởi tâm Đại Bi – mà tâm hộ pháp chính là tâm đại bi đấy – con khởi tâm Nhiêu ích chúng sanh, thì một ngày ở đây hơn hẳn một vạn năm ở thế giới Cực Lạc. Cái lượng con tự làm sạch chính mình, cũng như lượng công đức phúc báo con tăng trưởng được, nhiều hơn hẳn ở đó vạn năm. Ta nói lời này không phải hư giả, có căn cứ kinh điển hẳn hoi, trong các kinh điển tông Tịnh Độ có nói như vậy. Bởi vì ở thế giới Cực Lạc con không cách nào tu Bi được, ở đó không có cái Khổ. Cực Lạc, Cực Lạc cơ mà, chỉ có Vui không có Khổ. Mà chỉ có tu Bi mới có hiệu quả này.

Ví dụ "hai tòa núi": con khởi tâm đại bi muốn giúp người ta, kết quả là không giúp được. Nhưng con đã làm hết mức có thể rồi, thảy mọi việc cần làm đều đã làm, chỉ là không nhổ sạch được nỗi khổ của họ thôi; vậy mà con đã có được hai tòa núi đó rồi.

Nguyên văn lời này nằm trong Kinh Ưu-bà-tắc Giới, ai còn nhớ ở phẩm nào không? Phẩm Bi. Trong phẩm Bi có giảng chuyện này: con đã lãi được một tòa núi công đức, và thảy mọi ác nghiệp cực lớn con đã tạo từ trước, nhiều như núi Tu-di, thảy đều bị tiêu diệt sạch. Con bảo tốc độ đó nhanh đến nhường nào? Muốn xây dựng một công đức lớn như núi Tu-di thì con phải mất bao lâu? Thế mà chỉ một việc tu Bi chưa hoàn thành đã tạo ra hiệu quả như vậy, nếu hoàn thành rồi thì không chỉ là hiệu quả của hai tòa núi đâu. Cho nên dẫu chúng ta có là "hàng rác rưởi" đi nữa, nhưng hễ chúng ta nắm được Pháp rồi, thì cái Pháp này một ngày hiệu quả còn tốt hơn một vạn năm ở thế giới Cực Lạc, vì ở đó vĩnh viễn không tu được một chút Đại Bi nào, mà Đại Bi lại là pháp tu nhanh nhất.

Đệ tử: Ngài không tính tới điểm này sao ạ? Đức Phật A Di Đà ấy ạ.

Sư phụ: Phật A Di Đà đã tính tới điểm này rồi. Vì đối tượng Ngài thu nhận trọng điểm không phải hạng người này. Đó là một ngôi trường chuyên biệt, lấy thiền định làm nền tảng tiêu chuẩn để khai phát thảy mọi tiềm năng của con, bao gồm đủ loại thần thông, bao gồm cả Kim Cang Bất Hoại Thân nữa. Những thần thông biến hóa đó Ngài làm bảo chứng, Ngài chuyên tu cái đó. Ngài không dạy con cách tự làm sạch mình ở đó, cũng chẳng dạy cách đi nhổ khổ cho người khác, mà là khai phát những năng lực vốn sẵn có nơi bản thân con. Dĩ nhiên Ngài cũng đã tính đến chuyện con muốn mài giũa (nghiệp), nên Ngài mới lập ra ao sen, để con ngâm mình trong đó, ở trong hoa sen mà tiêu hao dần, tiêu cho sạch thảy mọi nghiệp tập phiền não, sạch rồi mới nạp cho con hệ thống mới.

Đệ tử: Thực ra Ngài cũng đang giúp chúng con, ví như cái nghiệp này của bọn con hễ vừa xoay người là phải xuống địa ngục thọ khổ, thì thà thọ ở trong hoa sen còn hơn đúng không ạ?

Sư phụ: Nhưng cái điều kiện đó ở nhân gian tìm không ra đâu. Ví dụ Thượng phẩm Thượng sanh, Thượng phẩm Trung sanh, Thượng phẩm Hạ sanh cho đến Trung phẩm thảy đều cần phát Bồ-đề tâm. Hạ phẩm thì không cần phát Bồ-đề tâm, nhưng con phải gặp được một vị Sư (Thầy) cực cao. Vị Thiện tri thức đó phải nắm vững được Pháp, ví dụ có thể đọc tên của tất cả kinh điển ra, vậy con bảo ở đây có mấy người nói rõ được hết tên kinh?

Đệ tử: Con phải mau chóng từ giờ trở đi học thuộc lòng tên của Tam tạng mười hai bộ kinh thôi ạ.

Sư phụ: Chỉ để làm một vị Thiện tri thức thôi sao?

Đệ tử: Để ném bọn con vào cái bông hoa đó ạ.

Sư phụ: Vậy các con cứ đi làm việc đó đi, ta không làm, vì ta có cái còn tốt hơn thế nhiều.

Đệ tử: Thầy làm cái này, trực tiếp một ngày hiệu quả hơn một vạn năm kia, trực tiếp làm sạch ở đây luôn là xong ạ.

Sư phụ: Ít nhất là tốc độ nhanh, chẳng có gì nhanh bằng Đại Bi cả. Thế câu "tốc độ nhanh" này xuất phát từ kinh điển nào? Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm – Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện đã giảng rồi: "“Chư Phật Như Lai lấy tâm đại bi làm thể. Do chúng sinh mà khởi đại bi, do đại bi mà sinh tâm Bồ-đề, do tâm Bồ-đề mà thành Đẳng Chánh Giác." Nhanh chóng thành A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, đương nhiên là tốc độ nhanh rồi, vì Đại Bi chính là động lực. Nghĩa là nó chính là xăng con đổ vào xe hơi, không có xăng thì xe không chạy nổi. Bất luận con tu bất kỳ điểm nào của Đại thừa thảy đều phải nương vào Đại Bi thì mới có được, không nương vào Đại Bi thì thảy đều vô nghĩa. Ví dụ cá nhân con thành A-la-hán là đã đắc tự tại an lạc rồi, chẳng cần tu thêm làm gì nữa. Những gì Đại thừa tu thảy đều không phải vì mình, mà hoàn toàn vì muốn nhổ khổ cho chúng sinh, nên vị ấy mới tu tiếp được. Bằng không, ví như Bồ-tát Thất địa chẳng cần tu nữa, Bát địa cũng chẳng cần tu, vì những thứ đó chẳng liên quan gì đến bản thân các Ngài cả, thảy đều là việc lợi ích chúng sinh. Mà không có Đại Bi thì không tồn tại việc lợi ích chúng sinh. Đã không Nhiêu ích chúng sanh thì con cũng chẳng cần tu làm gì, vì tu thảy thảy đều là vì chúng sinh mà. Con không còn động lực vì chúng sinh nữa, thì những thứ kia cũng chẳng cần con phải có, con giữ nó làm gì?

Đệ tử: "Con muốn tu thành Phật", có hạng đó ạ.

Sư phụ: Điều đó là không thể, không có Đại Bi thì không thể thành Phật.

Đệ tử: "Nhân ư chúng sinh nhi khởi Đại Bi, nhân ư Đại Bi sinh Bồ Đề tâm, nhân Bồ Đề tâm thành Đẳng Chánh Giác."

Sư phụ: Vậy con không có Đại Bi này thì sao thành Phật nổi? Không có một vị Phật nào gọi là "vị Phật không có lòng Đại Bi" cả. Đây là cái Nhân khởi đầu, cái Sanh nhân (Nhân sinh ra) của Phật vậy. Sanh nhân, Liễu nhân (Nhân hiểu biết) còn nhớ không? Kinh Ưu-bà-tắc Giới có giảng đấy. Đây chính là Sanh nhân, cái nhân để thành Phật. Không có cái nhân này sao có thể có Phật quả? Thế thì không tồn tại chuyện con tu thành Phật, cùng lắm chỉ là A-la-hán thôi.

Đệ tử: Vì cá nhân thì đỉnh cao nhất là A-la-hán, đúng không ạ? Chỉ khi vì chúng sinh thì đỉnh cao nhất mới là Phật?

Sư phụ: Đúng.

Đệ tử: Ví như con bảo con muốn thành Phật, nhưng con vẫn là vì cá nhân mình, vậy là không thể, vì cái "Hạt giống" nó không phải là cái đó ạ.

Sư phụ: Cái chủng tử không phải. Phải là vì chúng sinh, Nhiêu ích chúng sanh, nhổ sạch cái khổ của họ – đó mới là động nhân. Con có cái động nhân đó con mới có Phật quả.

PHÁP TU TRÌ "VÔ NGẠI ĐẠI BI"

"Tưởng tướng là bụi trần, thức tình là nhơ cấu.

Giúp con xa lìa cả hai thứ ấy,

Thì Pháp nhãn của con tức thời thanh tịnh sáng suốt,

lẽ nào lại chẳng thành tựu Vô thượng Tri giác?"

Quán Thế Âm Bồ-tát Ma-ha-tát có sức uy thần to lớn như thế:

Nếu có chúng sinh nào nhiều lòng dâm dục,

thường cung kính niệm Quán Thế Âm Bồ-tát, liền được ly dục.

Nếu người nhiều lòng giận hờn sân nhuế,

thường cung kính niệm Quán Thế Âm Bồ-tát, liền được lìa lòng giận.

Nếu người nhiều lòng ngu si,

thường cung kính niệm Quán Thế Âm Bồ-tát, liền được lìa lòng si.

Thề nguyện nhổ sạch khổ nạn của chúng sinh,

Thề nguyện ban phát an lạc cho muôn loài.