Mười sáu việc tu tập đại bi
Tìm hiểu mười sáu việc tu tập đại bi theo Kinh Ưu Bà Tắc Giới, và Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập từ gây dựng tâm muốn nhổ khổ cho chúng sinh đến phát Bồ-đề tâm
11/12/2026404 min read


Mười Sáu Việc Tu Tập Đại Bi
Trong Kinh Ưu Bà Tắc Giới, Quyển 1, Phẩm 3 "Bi" có chép:
“Thiện nam tử! Nếu có người có thể tu tập tâm bi như thế, nên biết người này có thể phá hoại ác nghiệp nhiều như núi Tu-di, chẳng bao lâu sẽ chứng đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Người này dẫu chỉ tạo tác chút ít thiện nghiệp, quả báo gặt hái được cũng to lớn như núi Tu-di.”
Sư phụ: Đoạn này tối quan trọng! Con ghi nhớ kỹ hai câu này thì con sẽ chủ động đi tu bi. Nghĩa là nếu con có thể tu bi như thế này — tức là thiết lập tâm muốn nhổ sạch nỗi khổ, trông thấy chúng sinh đáng thương mà gây dựng nên cái tâm nhổ khổ — con chỉ cần rèn luyện một lần thôi là đã có thể phá tan tành ác nghiệp to lớn trùng điệp như núi Tu-di của con rồi, hơn nữa chẳng bao lâu liền sẽ thành Phật!
Dẫu cho con chỉ làm một chút xíu thiện nghiệp rất nhỏ nhoi, quả báo thiện nghiệp con nhận được cũng to lớn khổng lồ như núi Tu-di! Cho nên hạ thủ công phu từ bi tâm là con đường tự mình thành tựu nhanh nhất!
Hơn nữa, ngay trong quá trình xây dựng bi tâm, con chỉ cần đem ra vận dụng một lần là liền có được một lần hiệu ứng thù thắng như thế. Mấu chốt là một khi con đã tôi luyện thành tựu cái tâm chân thật quyết nhổ sạch đau khổ cho tất cả chúng sinh, khi con bắt tay vào làm việc này, con ắt sẽ phải tìm tòi nghiên cứu: con phải hiểu cho thật rõ cái khổ đó là gì, vì sao họ lại khổ, nguồn gốc từ đâu, cội rễ là gì; làm sao để bứng sạch gốc rễ đau khổ của họ, con nên dùng phương pháp nào thì mới bứng được tận gốc khổ đau! Rồi đối phương liệu có chịu phối hợp với con để bứng gốc khổ đau đi hay không?
Đó chính là bước vào tiến trình phát Bồ-đề tâm! Toàn bộ việc phát Bồ-đề tâm đều do bi tâm khơi nguồn châm ngòi mà ra; không có bi tâm thì căn bản không tồn tại chuyện phát Bồ-đề tâm; không có Bồ-đề tâm thì con vĩnh viễn không bao giờ có thể trở thành một vị Phật tràn đầy đại bi như Bổn Sư của chúng ta được! Điều này chí tử quan trọng! Cho nên hai câu này ngày ngày con cứ lẩm nhẩm nghiền ngẫm trong đầu, con sẽ rất dễ dàng đi tu bi.
Một khi đã xây dựng hoàn tất, con liền sở hữu được bi tâm; nếu con không chịu tu, con vĩnh viễn không bao giờ có được! Đây chính là bước đầu tiên — bước đi đầu tiên của tất cả mười phương chư Phật!
Đệ tử: Bước đầu tiên của Ngài có hai điểm: một điểm là cái cần phải kiến lập, một điểm là cái cần phải nhận diện?
Sư phụ: Đó là đã bước sang giai đoạn Bồ-đề tâm rồi! Cái đó không phải là bước đầu tiên; đó là khi tâm nhổ khổ của con đã xây dựng xong xuôi, bước vào giai đoạn Bồ-đề tâm thì đó mới là bước thứ nhất, cái này mới là cội nguồn! Chỗ trong Kinh Lăng Nghiêm là nói về phát Bồ-đề tâm, trong Kinh Lăng Nghiêm có giảng.
Đệ tử: Trong đó chẳng phải lúc Tôn giả A-nan hỏi: "Bước đầu tiên là gì" sao Thầy? Cho nên con cứ ngỡ việc "nhận diện" này cũng là bước thứ nhất.
Sư phụ: Đó là bước đầu tiên của việc phát Bồ-đề tâm! Còn hiện tại đang bàn về việc tu bi: trước hết con bắt đầu tu thì con mới chỉ biết là chúng sinh đau khổ, nhưng con chưa có phương pháp!
Phát Bồ-đề tâm chính là con phải truy tìm cho ra cội nguồn của mọi nỗi khổ; trước tiên bản thân con rốt cuộc là cái gì con phải hiểu cho thật rõ ràng rành mạch đã! Cho nên Kinh Lăng Nghiêm dạy đó là Bồ-đề tâm chân thật: tức là con phải giác ngộ thế nào là Chân Thật!
Thế nào là chân thật? Bất biến là chân thật; tất cả những gì biến đổi đều không phải là chân thật! Đó là phát Bồ-đề tâm chân thật;
không nhớ Kinh Lăng Nghiêm nói ở đoạn nào sao? Không biết thì đừng có đoán mò! Ta ghét nhất cái thói không biết mà cứ đoán mò, lại đi tin vào vọng tưởng, thuận theo cảm giác, dựa vào bốc đồng mà dám mở mồm nói năng xằng bậy!
Bồ-đề tâm chân thật trong Kinh Đại Thừa Bản Sinh Tâm Địa Quán có giảng, trong Kinh Lăng Nghiêm cũng có giảng — ở phần giữa của Kinh Lăng Nghiêm có nhắc tới.
Phát Bồ-đề tâm là bước thứ hai; bước thứ nhất tiên quyết là phải gây dựng cho bằng được bi tâm! Bi tâm dựng không nổi thì không bao giờ có chuyện quá độ chuyển tiếp sang phát Bồ-đề tâm được! Vì vậy phải ghi nhớ thật rành rọt bước thứ nhất này: con phải bắt đầu đi tu bi; con không chịu tu cái bi này thì con vĩnh viễn chẳng có cái bi này đâu!
Bước thứ hai là phát Bồ-đề tâm: tức là phải tu Bồ-đề tâm, thiết lập Bồ-đề tâm, xây dựng Bồ-đề tâm. Sau khi đã thực sự xây dựng Bồ-đề tâm vững chắc rồi thì con mới đi khắp nơi tìm cầu xem phải làm như thế nào; ví như Kinh Kim Cang chính là dạy sau khi đã phát Bồ-đề tâm rồi thì nên làm thế nào, tức là làm sao để tu Bồ-đề tâm!
Lại như toàn bộ tiến trình của Thiện Tài Đồng Tử trong Kinh Hoa Nghiêm: ngài đã phát Bồ-đề tâm rồi, nhưng chưa biết phải làm sao, chưa biết phải gây dựng như thế nào. Cái Bồ-đề này — sự giác ngộ này — không phải chỉ giác ngộ một hai việc đâu, mà có vô số điểm cần phải nương theo thứ lớp mà dựng lập nên!
Toàn bộ tiến trình trọn vẹn của Thiện Tài Đồng Tử chính là: sau khi đã phát Bồ-đề tâm rồi, làm thế nào để gây dựng nên sự giác ngộ này, thực sự làm cho bản thân thấu suốt xem nên tu ra sao, nên thiết lập từng điểm cần phải giác ngộ, từng điểm cần phải thấu triệt như thế nào! Cho nên ngài đến bái kiến bất kỳ vị thiện tri thức nào cũng đều thưa: "Con đã phát Bồ-đề tâm rồi, vậy con nên làm như thế nào?" Trong Kinh Kim Cang cũng y như thế: là sau khi đã phát Bồ-đề tâm rồi thì đi tìm cầu xem phải hành động ra sao.
Khi tất cả các điểm con cần phải giác ngộ đều đã được dựng lập xong xuôi, con nương theo các giáo pháp đó mà kiến lập, từng điểm từng điểm một đều được thiết lập hoàn hảo mỹ mãn, thì đó chính là A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề!
Nghĩa là con đã đầy đủ Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác: không còn ai có thể vượt qua con được nữa — Ngài là Vô Thượng; đối với tất cả mọi sự vật hiện tượng đều có Chánh Giác; tất cả mọi việc — bao gồm cả thế gian lẫn xuất thế gian — con đều gây dựng nên Chánh Giác; bình đẳng ngang bằng với tất cả muôn sự muôn vật thì gọi là Chánh Đẳng!
Phật chính là bậc thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác; con có đạt tới mức tột đỉnh như Phật hay không, hoàn toàn tương ưng chuẩn xác với tổng số lượng của khắp pháp giới mà thành tựu Chánh Giác!
Nhớ lấy: Dù là chân như pháp giới hay mười pháp giới, dù là thế gian pháp hay xuất thế gian pháp, con đều có thể đạt được Chánh Giác tương đương về cả số lượng lẫn phẩm chất; điều đó chí tử quan trọng, đó mới là Phật! Không chỉ là biết rõ, mà còn có thể làm được một cách hoàn hảo: biết tất cả, làm được tất cả; chẳng những tự thân mình làm được, mà còn có thể dẫn dắt khơi dậy cho chúng sinh cùng giác ngộ, cùng biết và cùng làm được; đó mới chính là quả vị Phật!
Đệ tử: Thế việc đi thiết lập từng điểm từng điểm một này là nằm ở trên phương diện "Dụng" sao Thầy?
Sư phụ: Không thể nói đơn độc là nơi "Dụng" được! Ví như trong Kinh Kim Cang chính là Thể và Dụng đồng thời: "Biết rõ tất cả pháp đều là tự tâm" — không phải là con cố gượng ép mình không dính mắc, mà bản chất tự tâm xưa nay vốn không dính mắc! Không phải tự mình cố không bám chấp vào vạn vật, mà điều này được ứng dụng trên khắp tất cả mọi điểm!
Khi con biết rõ tất cả pháp đều là tự tâm: tự tâm này của con vốn không dính mắc vào bất cứ thứ gì, không bị bất kỳ thứ gì làm cho ô nhiễm; "vô sở trước" chính là không bị ô nhiễm! Trên nền tảng đó con mới phát huy công năng diệu Dụng — tức là Thể Dụng đồng thời!
Cũng giống như con chữ, hình ảnh hiển hiện trên màn hình máy tính của con vậy: từng giây từng phút con đều biết rõ cái Thể (màn hình) là bất biến; nương nơi cái Thể bất biến mà hiển hiện ra huyễn Dụng! Những huyễn Dụng này chính là Thể, mà cái Thể này chính là huyễn Dụng: màn hình chính là con chữ, con chữ chính là màn hình! Tách rời màn hình ra thì căn bản không tồn tại tác dụng hiển thị con chữ, không tồn tại cái tác dụng huyễn hóa này; mà rời bỏ tác dụng huyễn hóa này — ví như tách rời tác dụng của con chữ, hình ảnh — thì nó đâu còn gọi là màn hình nữa!
Màn hình có khả năng hiển hiện tất cả, cho nên tất cả chính là màn hình; mà màn hình chính là thứ có thể hiển hiện tất cả các huyễn tướng!
Trong Kinh Kim Cang dạy: "Tất cả pháp hữu vi..." — thế nào là pháp hữu vi? Chính là những chuyện trên phương diện Dụng — thảy đều như huyễn, như mộng, như sương, như chớp; thế nhưng nó không bao giờ có thể tách rời khỏi tâm diệu minh chân thật của con mà tồn tại đơn độc được, nó chính là Dụng của tâm diệu minh chân thật nơi con!
Vì sao lại sinh ra cái Dụng này? Do Nhân Duyên! Có nhân nào ắt tương ưng trổ ra quả nấy; ghép nối lại: nương nơi tâm diệu minh chân thật, tùy theo con có nhân duyên gì thì nó liền hiển hiện ra hiện tượng nấy! Tâm diệu minh chân thật của con trùm khắp hư không, biến mãn pháp giới, trải khắp mọi thời không nơi chốn.
Thế bản thân con có thời thời khắc khắc thấy rõ ràng tất cả vạn vật chính là tâm diệu minh chân thật của con hay không? Tại sao tác dụng hiển hiện ra lại khác nhau? Vì nhân duyên sai khác!
Trong kinh Phật giải thích vấn đề này chính là "Tức thị phi thị" (chính là nó mà lại chẳng phải là nó). Còn nhớ trong kinh điển — như Kinh Bát Nhã, Kinh Lăng Nghiêm — đều từng nhắc tới, rất nhiều kinh điển đều nhắc tới "Tức thị phi thị", ai còn nhớ nguyên văn kinh Phật nói thế nào không?
Kinh Đại Phật Đỉnh Như Lai Mật Nhân Tu Chứng Liễu Nghĩa Chư Bồ Tát Vạn Hạnh Thủ Lăng Nghiêm, Quyển 4:
“Mà tâm diệu viên bản nguyên của Như Lai tạng: Phi tâm, phi không, phi địa, phi thủy, phi phong, phi hỏa; phi nhãn, phi nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; phi sắc, phi thanh, hương, vị, xúc, pháp; phi nhãn thức giới, cho đến phi ý thức giới; phi minh, vô minh, minh vô minh tận, cho đến phi lão, phi tử, phi lão tử tận; phi khổ, phi tập, phi diệt, phi đạo; phi trí, phi đắc; phi đàn-na, phi thi-la, phi tỳ-lê-gia, phi sằn-đề, phi thiền-na, phi bát-lạt-nhã, phi ba-la-mật-đa; cho đến phi đát-thát-a-kiệt, phi a-la-ha, tam-da-tam-bồ; phi đại Niết-bàn, phi thường, phi lạc, phi ngã, phi tịnh; vì đều phi tất cả pháp thế gian và xuất thế gian.
Tức tâm diệu nguyên minh của Như Lai tạng: Tức tâm, tức không, tức địa, tức thủy, tức phong, tức hỏa; tức nhãn, tức nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; tức sắc, tức thanh, hương, vị, xúc, pháp; tức nhãn thức giới, cho đến tức ý thức giới; tức minh, vô minh, minh vô minh tận, cho đến tức lão, tức tử, tức lão tử tận; tức khổ, tức tập, tức diệt, tức đạo; tức trí, tức đắc; tức đàn-na, tức thi-la, tức tỳ-lê-gia, tức sằn-đề, tức thiền-na, tức bát-lạt-nhã, tức ba-la-mật-đa; cho đến tức đát-thát-a-kiệt, tức a-la-ha, tam-da-tam-bồ; tức đại Niết-bàn, tức thường, tức lạc, tức ngã, tức tịnh; vì đều tức tất cả pháp thế gian và xuất thế gian.
Tức tâm nguyên diệu minh của Như Lai tạng: Lìa tức, lìa phi; là tức, phi tức.”
Sư phụ: Nhớ lấy: Như Lai tạng chính là tâm diệu minh chân thật của con, một danh từ khác của tâm diệu minh chân thật chính là Như Lai tạng!
Đệ tử: Đoạn cuối kinh văn đúc kết: "Lìa tức, lìa phi; là tức, phi tức"!
Sư phụ: Đúng! Nghĩa là con phải hiểu vì sao nói nó là tất cả: đó là xét từ phương diện huyễn Dụng của các hiện tượng biến hóa! Vì sao nói nó chẳng phải là tất cả? Đó là xét từ phương diện Bản Thể!
Xét từ Bản Thể thì nó chẳng phải là bất kỳ vật gì; nhưng xét trên phương diện diệu Dụng thì nó chính là tất cả! Giống như màn hình hiển thị muôn chữ: xét từ con chữ thì nó là tất cả, mà nó lại chẳng phải là tất cả; con chữ đâu phải là con chữ thực có cố định, nhưng cái tác dụng của hiện tượng huyễn hóa này thì quả thực là có! Chỗ này có hiểu hết được không? Hiểu thì cho qua.
Đệ tử: Thực ra lần nào chúng con bảo hiểu, đến lúc Thầy gặng hỏi lại thì lại bị bế tắc ú ớ ngay, tại sao lại như vậy ạ?
Sư phụ: Vì các con học quá đỗi hời hợt cạn cợt! Cho nên không đứng vững chân được: người ta chỉ cần đào sâu xuống một chút xíu thôi là con bắt đầu mù tịt! Không đào sâu thì nhìn bề mặt coi như con hiểu; cho nên Thầy luôn bảo: các con suốt ngày cứ dừng lại ở lớp vỏ bề ngoài, không chịu đi sâu vào!
Con không có chiều sâu thì con vĩnh viễn không có tầm cao; chiều sâu con đào tới đâu thì tầm cao của con vươn tới đó, đạt tới mức cao nhất thì chính là Phật!
Trong Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa, Quyển 450, Phẩm 55 "Thậm Thâm Nghĩa":
“Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Chân như của các pháp có cực kỳ sâu xa chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, đúng thế! Chân như của các pháp cực kỳ sâu xa.’
Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Tức chân như là tâm chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, không phải!’
Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Lìa chân như có tâm chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, không phải!’
Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Tức tâm là chân như chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, không phải!’
Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Lìa tâm có chân như chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, không phải!’
Phật bảo Thiện Hiện: ‘Ý ông nghĩ sao? Chân như có thể thấy chân như chăng?’
Thiện Hiện thưa: ‘Bạch Thế Tôn, không phải!’”
Sư phụ: Điều này cũng giống như trong Kinh Kim Cang giảng giải: Phật nói vi trần, không phải thực sự có hạt bụi vi trần cố định, đó chỉ là hiện tượng huyễn hóa! Thế nhưng con cũng không thể phủ nhận hiện tượng huyễn hóa này! Hiện tượng huyễn hóa con phải biết nó có tồn tại, nhưng bản chất nó là huyễn hóa!
Nó nương vào đâu để hiển hiện? Nương nơi Chân Như của con để hiển hiện các hiện tượng huyễn hóa! Vì sao lại hiển hiện ra cái này? Vì có nhân quả! Nghĩa là nương nơi Chân Như, tùy theo nhân duyên mà hiển hiện tất cả, tất cả chính là Chân Như!
Đứng từ góc độ Chân Như mà nói, nó là tuyệt đối chứ không phải tương đối; cho nên Chân Như là tất cả, mà Chân Như lại chẳng phải là tất cả; bởi vì vạn vật là hiện tượng huyễn hóa, còn Chân Như thì không phải là hiện tượng huyễn hóa, nhưng nó có thể hiển hiện ra các hiện tượng huyễn hóa!
Con thốt lên hai chữ "Chân Như", hay con nói "tâm diệu minh chân thật", "chân như bản tánh", rồi "Như Lai tạng"... những danh từ này đâu phải là tâm diệu minh chân thật; cái âm thanh phát ra, lời nói thốt ra — con nói chân như, nói tâm diệu minh chân thật — thì bản thân chân như tâm diệu minh chân thật kia đâu phải là âm thanh, đâu phải là con chữ; thế nhưng điều đó chẳng hề ngăn ngại việc nương nơi tâm diệu minh chân thật mà phát ra âm thanh này, con chữ này!
Cho nên xét về bản chất, nó không phải là tất cả, nhưng không hề ngăn ngại việc hiển hiện tất cả các hiện tượng! Mà hiện tượng hiển hiện ra thảy đều là hiện tượng biến dịch, hiện tượng đang trong tiến trình biến đổi, căn bản không có cái gì là thực sự bất biến cả! Thứ chân thật thực sự bất biến duy nhất chính là tâm diệu minh chân thật của con, là Chân Như, là Như Lai tạng, là bản tánh của chính con!
Là do con chưa thực sự nắm vững nó một cách triệt để! Thực sự nắm vững rồi thì dẫu nó có biến hóa thiên hình vạn trạng con đều nhìn thấu suốt. Ví như người Trung Quốc nói tốt nói xấu; người Úc người ta đâu dùng từ ngữ đó để chỉ tốt xấu, họ có ngôn ngữ của họ; người Nhật có ngôn ngữ của người Nhật.
Cho nên phải hiểu một điều: nếu con thông thạo tất cả các ngôn ngữ, con liền biết người ta đang nói tốt hay nói xấu; trọng điểm là con đã nắm vững nó hay chưa! Phật thuyết pháp cho các đối tượng chúng sinh khác nhau, cho các tầng bậc Bồ-tát khác nhau: trước hết con có phải là chúng sinh đó không, con có phải là vị Bồ-tát đó không? Nếu con đúng là vị đó thì con lập tức hiểu ngay trong tích tắc; nếu con chưa phải, thì trước tiên con phải đạt tới trình độ của vị Bồ-tát đó, trình độ của chúng sinh đó, con vươn tới tầm vóc của họ rồi con hãy nghe, hãy đọc, con sẽ trong chớp mắt hiểu thấu triệt mười mươi!
...Bởi vì con thực lòng muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh, con đương nhiên phải đi kiến lập tất cả trí tuệ, tất cả năng lực, tất cả phước đức thì con mới hoàn thành nổi sự nghiệp nhổ khổ! Nếu con chẳng có trí tuệ, lại không có năng lực, con muốn nhổ khổ cho chúng sinh con lấy cái gì ra để nhổ?
Cho nên đấng thực sự có thể làm trọn vẹn tâm đại bi, thực sự nhổ sạch khổ đau cho chúng sinh chính là Phật! Ngài có thể nhổ sạch tất cả nỗi khổ của chúng sinh; mỗi một chúng sinh đều ôm trọn tất cả nỗi khổ, không phải một chúng sinh chỉ có một nỗi khổ đâu, mà là tất cả nỗi khổ của tất cả chúng sinh!
Bước thứ nhất con khởi phát cái bi tâm này, nhưng con chưa có năng lực; thế thì phải thiết lập Bồ-đề tâm: chỗ chỗ đều giác ngộ, nơi nơi đều biết rõ, việc việc đều làm được; thực sự có thể nhổ sạch tất cả mọi nỗi khổ của tất cả chúng sinh, hoàn thành triệt để trọn vẹn thì đó chính là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác!
Đệ tử: Muốn hoàn thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác thì phải tích lũy từng điểm từng điểm một, cuối cùng mới đạt đến sự hoàn hảo?
Sư phụ: Đúng vậy!
Đệ tử: Quả là một công trình vô cùng vĩ đại đồ sộ!
Sư phụ: Thế nên mới phải trải qua ba đại a-tăng-kỳ kiếp mới thành tựu Phật đạo!
Đệ tử: Trong Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, đoạn giảng về Bồ-tát tu tập Đại Bi có mười sáu việc; ở đây là "tu tập Đại Bi", còn phần trước chúng con học là "tu tập Bi tâm" — quán sát theo kiểu bên kia; nay tu tập Đại Bi lại quán sát theo kiểu này, hai bên có gì khác biệt nhau không Thầy?
Sư phụ: Chẳng có gì khác biệt cả, thảy đều nằm trong tiến trình tu bi! Kinh Ưu Bà Tắc Giới trọng tâm là nhắm vào hàng Ưu-bà-tắc — tức là giảng cho người tại gia nghe. Còn kinh điển này giảng là không chỉ riêng người tại gia, mà bao gồm cả người xuất gia: phàm hễ ai phát tâm Đại thừa, phát tâm muốn nhổ sạch nỗi khổ của chúng sinh thì bản thân trước hết phải gây dựng được tâm này!
Muốn thiết lập được thì con phải biết cội rễ đau khổ của chúng sinh là gì, chứ không phải như gã thầy lang băm: đau đầu chữa đầu, nhức chân chữa chân! Ví như nhiều người chỉ chăm chăm dùng thuốc tây để hạ đường huyết trị tiểu đường, nhưng họ vĩnh viễn không bao giờ giải quyết dứt điểm được căn bệnh tiểu đường! Căn nguyên của bệnh tiểu đường — đặc biệt là tiểu đường tuýp 2 — đều liên quan trực tiếp đến chuyện ăn uống!
Tại sao con người ta cứ nhất quyết phải ăn cho đẫy mồm để rước bệnh vào thân? Vì Tham! Cuối cùng con phát hiện ra lòng Tham chính là cội rễ của tất cả căn bệnh này; con nhổ phăng cái cội rễ này đi thì bệnh tình tự nhiên thuyên giảm, bệnh tật tự khắc tiêu biến! Cũng giống như một cái cây đại thụ sừng sững: nếu con triệt để bứng sạch toàn bộ bộ rễ của nó thì cây đại thụ làm sao tồn tại nổi! Cho nên thực sự tìm ra cội nguồn của mọi sự việc, đó mới là tính triệt để trong hạnh nhổ khổ của Bồ-tát!
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, đoạn giảng về mười sáu việc Bồ-tát Ma-ha-tát tu tập Đại Bi, trước đây khi học về Bi, có nói đến "Làm sao để tu tập tâm bi", còn bây giờ là "Bồ-tát tu tập Đại Bi"; trước kia là "tu bi", nay là "tu tập (tu tập tích lũy) Đại Bi". Một đằng là làm sinh khởi — làm sinh khởi cái tâm muốn nhổ sạch nỗi khổ; còn bây giờ, trên nền tảng của tâm nhổ khổ đã sinh khởi này, trước tiên con phải thiết lập được Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến)!
Nghĩa là con phải thấy đúng như thật muôn vàn nỗi khổ của chúng sinh, sau đó con phải hội đủ đầy đủ năng lực để nhổ khổ! Thế nào là năng lực nhổ khổ? Chính là tuyên thuyết pháp giáo hóa, tuyên thuyết diệu pháp để chuyển hóa nỗi khổ của họ biến thành an lạc!
Thế nên lúc này không chỉ đơn thuần dừng lại ở việc sinh khởi bi tâm hay gây dựng bi tâm nữa, mà hiện tại là bắt tay vào thao tác thực tế!
Dẫu rằng kinh văn ở đây chỉ mới nêu ra đầu đề tiêu đề lớn chứ chưa chỉ rõ con phải ứng đối cụ thể ra sao, thế nhưng con phải biết: bên dưới tiêu đề lớn này bao hàm dung nhiếp rất nhiều nội dung; trong đó then chốt là con có năng lực biết rõ thiện căn, nhân duyên và tâm ý ưa thích (ý nhạc) của họ hay không, con có thấy đúng như thật được hay không!
Thấy rõ rồi, con có thể tìm ra đúng pháp môn tương thích nhất để khế hợp với căn cơ của họ hay không; lấy Chánh pháp khế hợp với căn cơ của họ, con phải tìm đủ trăm phương ngàn kế để hoàn thành việc đó!
Ví như Ngũ Căn, Ngũ Lực: phải có Ngũ Căn Ngũ Lực thì người ta mới có thể triệt để thành tựu; nay họ chưa sẵn có những thứ này, thì làm cách nào để dẫn dắt khơi dậy cho họ thành tựu Ngũ Căn Ngũ Lực, cho đến việc vận dụng Tứ Nhiếp Pháp để thu phục giữ chân họ lại, rồi từ đó mới độ hóa được họ!
Nội dung bao hàm trong đó mênh mông vô cùng! Dưới tiêu đề lớn này, kinh văn chỉ nói tóm gọn là: tuyên thuyết pháp giáo hóa, phá tan tri kiến sai lầm này của chúng sinh.
Ví dụ: chúng sinh cứ đinh ninh rằng ăn uống hưởng lạc cho sướng miệng, ăn chơi trác táng là tuyệt vời; đó là một khái niệm hoàn toàn sai lệch, một tri kiến sai lầm bậy bạ! Vậy làm thế nào để giúp họ chuyển biến? Con bắt buộc phải đưa ra những chứng cứ căn cứ tuyệt đối xác thực và đáng tin cậy!
Người thời nay đa phần tin vào khoa học, con liền có thể mượn những căn cứ khoa học để chỉ rõ cho họ hiểu thấu triệt rằng: bất luận là thực phẩm gì, hễ chỉ ăn đơn độc một món thì chắc chắn sẽ gây ra tác dụng tàn phá cơ thể; bởi vì nó sẽ vượt ngưỡng quá liều nghiêm trọng, vượt xa nhu cầu cơ thể cần thiết! Trong khi những thành phần dưỡng chất khác mà cơ thể đang vô cùng thiếu thốn thì họ lại ghét cay ghét đắng không chịu nuốt, từ đó dẫn đến tình trạng thiếu hụt trầm trọng!
Thế nên con xem: rất nhiều người giàu sang phú quý, mỗi ngày lượng thức ăn họ nạp vào người tuyệt đối không hề ít, thế nhưng cơ thể họ lại thiếu hụt biết bao nhiêu vi chất dinh dưỡng thiết yếu, rơi vào tình trạng thiếu dinh dưỡng trầm trọng!
Vì sao lại ra nông nỗi ấy? Chính là do cái tật ăn uống lệch lạc (thiên thực)! Tự thân cơ thể không thể tự tổng hợp ra tất cả những chất cơ thể cần, mà con lại không chịu cung cấp những chất nó đang thiếu, thành thử ra thiếu hụt trầm trọng; cái đó gọi là suy dinh dưỡng! Rất nhiều người không tài nào hiểu nổi: thời nay đồ ăn thức uống ê hề phong phú dường ấy, người ta ăn uống ngập họng như thế, cớ sao lại xuất hiện tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng? Nguyên nhân chính là nằm ở chỗ này đây!
Bởi vì chúng sinh nhận định một cách sai lầm thế nào là ngon, thế nào là dở; họ ăn là để thỏa mãn cái dục vọng thèm thuồng khoái khẩu ngon dở nơi đầu lưỡi, chứ đâu phải ăn để duy trì sức khỏe sinh mạng! Vậy con có năng lực để chuyển hóa họ hay không?
Ăn uống mới chỉ là một phần nhỏ trong cuộc sống thôi; lại còn biết bao nhiêu phương diện sinh tồn khác: những thứ thực sự giúp họ được tốt đẹp thì họ lại không xem đó là tốt đẹp! Ví như thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác chuyên môn tự tàn hại phá hoại chính mình thì họ lại coi là hay ho; muôn vàn thấy biết sai lầm đó con có đủ năng lực để phá tan giùm họ hay không?
Đó chính là đang "Tu Tập" (tu tập tích lũy)! Thế nào là "Tập"? Nghĩa là con không phải chỉ hiểu biết ở một điểm cục bộ là xong chuyện; con bắt buộc phải thông suốt trên vô vàn khía cạnh, tất cả đều phải quy tụ tích lũy đầy đủ nơi bản thân con thì con mới có công cụ trong tay mà đem ra xài!
Nếu con không gom góp tích lũy trọn vẹn nơi chính mình thì con lấy cái gì ra mà dùng? "Người thợ muốn làm tốt công việc thì trước hết phải mài giũa cho sắc bén công cụ của mình"; con phải có công cụ tuyệt hảo nhất, tương thích chuẩn xác nhất thì con mới làm xong xuôi công việc tương ứng!
Thiếu thốn những công cụ trí tuệ này, thiếu vắng những công cụ phương tiện thiện xảo này, con căn bản không có cách nào hoàn thành nổi sứ mệnh này đâu! Cho nên trọng tâm cốt lõi nằm ở chữ Tu Tập (tích lũy)!
Mười sáu việc này kinh văn đều chỉ nêu tiêu đề lớn, không đi vào chi tiết tỉ mỉ; thế nhưng hạt nhân cốt tủy đã chỉ rõ cho con rồi, cội rễ căn bản đã trao tận tay con rồi! Trước tiên con hãy thiết lập vững chắc những cội rễ này cái đã; sau đó, ví như trong Kinh Đại Bát Nhã có giảng giải vô cùng tường tận về việc làm sao để quy tụ những trí tuệ cùng các phương tiện thiện xảo nào, nhờ đó con mới thực sự có đủ năng lực để tháo gỡ giải quyết rốt ráo vấn đề này!
Ngay cả Kinh Đại Bát Nhã cũng chưa thể giảng hết tất cả chi tiết tường tận đâu; các tình huống thực tế hay bài toán ứng dụng cụ thể kinh cũng đâu có nêu ra hết; kinh điển chỉ vạch ra cho con thấy vô cùng tỉ mỉ gồm có những phương diện nào mà thôi, chỉ nói rõ gồm có những phương diện nào. Chứ không hề kể cặn kẽ từng trường hợp cụ thể ngoài đời của một phương diện nào đó, cũng như lúc con đem ra ứng dụng sẽ bắt gặp những hiện tượng ra sao, phải xử lý thế nào!
Nếu muốn kể cho bằng hết thì nhiều vô cùng tận; cái đó con phải tìm đọc trong phần Bổn Sinh Bộ của Bồ-tát — trong Đại Tạng Kinh có riêng một bộ gọi là Bổn Sinh Bộ, ghi chép lại toàn bộ sự tích trong quá khứ của chư Bồ-tát; đó chính là những tình huống án lệ thực tế, từ những án lệ đó con có thể học tập noi theo!
Ví như trong Kinh Kim Quang Minh có kể về chuyện Trưởng giả tử Lưu Thủy: đó là một án lệ thực tế tuyệt hảo! Câu chuyện đó chỉ rõ cho con thấy: cứu hộ chúng sinh một cách chân chính hoàn toàn khác xa với cái trò mà người đời nay gọi là "phóng sinh"! Phóng sinh chân chính không đơn thuần chỉ là thả con vật ra sông ra biển; trọng tâm cốt tủy là phải vì nó mà tuyên thuyết pháp yếu!
Tuyên thuyết pháp yếu rồi, nó có chết đi lại càng tốt hơn! Miễn sao nó đã được nghe Chánh pháp rồi, sau đó nó chết đi lại càng tốt hơn!
Vì sao lại nói như vậy? Bởi vì nó lập tức trút bỏ được thân xác đau khổ của ba đường ác để sinh thẳng lên cõi trời, thọ nhận sự an lạc của chư thiên!
Trưởng giả tử Lưu Thủy thuở ban đầu chưa biết vận dụng Phật pháp để cứu độ chúng sinh, ngài cũng chỉ gặt hái được chút phước báo nhân thiên thế tục thông thường mà thôi, chứ đó chưa phải là sự cứu độ chân thật; bởi vì ngài chưa hề làm thay đổi được vận mệnh của đàn cá, ngài mới chỉ tạm thời chu cấp cho chúng chút an lạc trước mắt mà thôi!
Về sau ngài sực nhớ đến Phật pháp: ngài không còn loay hoay tìm cách chuyển dời đàn cá này sang những con sông lớn dồi dào nước nữa; ngài trực tiếp đứng ra thuyết pháp cho chúng nghe! Rốt cuộc đàn cá đó do hạn hán cạn nước nên thảy đều chết sạch; thế nhưng vừa trút hơi thở cuối cùng là chúng lập tức đồng loạt sinh lên cõi trời!
Cho nên: Đúng như pháp mà cứu độ chúng sinh mới gọi là chân thật cứu độ! Còn cứu độ chúng sinh mà không nương theo Chánh pháp thì chẳng qua chỉ là kéo dài thêm hình thái sinh mạng phàm tục hiện tại của nó mà thôi, chỉ có thế mà thôi!
Người đời nay phóng sinh phần nhiều không nắm bắt được diệu nghĩa thâm sâu này. Trong kinh điển kể về Trưởng giả tử Lưu Thủy thực sự là đang chỉ rõ cho con thấy: cứu độ chúng sinh đúng như Chánh pháp khác biệt một trời một vực so với cái trò cứu độ mù quáng theo cảm tính!
Pháp chính là Mẹ của Phật; con giúp chúng sinh thực sự sở hữu được Chánh pháp, nắm vững Chánh pháp, nương nhờ vào Chánh pháp để tự mình chuyển hóa thay đổi vận mệnh bản thân, đó mới là chỗ rốt ráo căn bản nhất! Bằng không con căn bản chưa hề giải quyết được vấn đề gốc rễ của họ, con mới chỉ tạm thời giải quyết được chút rắc rối trước mắt của họ mà thôi; giải quyết chuyện trước mắt đâu phải là gốc rễ rốt ráo!
Con nhìn người đạo hữu kia xem: ngay cả tiếng Anh cô ấy nói còn chẳng nên câu, lắm lúc cô ấy nói Thầy còn chẳng hiểu nổi; thế nhưng con xem cô ấy thường xuyên ra trò chuyện với cây cối, trò chuyện với chim muông động vật; con bảo việc đó thực sự vô hiệu sao? Tuyệt đối có hiệu quả đấy!
Điều này đã có người làm nghiên cứu khoa học đàng hoàng rồi: không chỉ đối với động thực vật có phản ứng, mà ngay cả đối với nước cũng có tác dụng rõ rệt! Đã có người làm thí nghiệm thực tế: vì người đó là hành giả tu hành có định tâm rất vững, định lực cực kỳ thâm hậu; dưới tầng định lực hùng mạnh đó, sự phát huy tác dụng của ngôn ngữ văn tự liền có thể thúc đẩy sự biến đổi của các tinh thể nước! Thông điệp của nước" (The Hidden Messages in Water)
Nước biết được đáp án; nó biết rõ con đang muốn làm gì với nó! Cho đến cây cối thực vật cũng biết rõ con đang toan tính làm điều gì cho nó!
Thuở trước có một nhà nghiên cứu máy phát hiện nói dối (Cleve Backster): ông ấy nảy ra ý định đem các điện cực của thiết bị kết nối vào cành lá của một chậu cây. Cuối cùng ông phát hiện ra: bất kỳ một niệm đầu nào của con người khởi lên đều tác động trực tiếp đến trạng thái của cái cây! Ông ấy từng khởi ý nghĩ trong đầu: thử lấy lửa châm đốt cái lá cây xem nó phản ứng ra sao; kết quả kinh ngạc xuất hiện: ngay khoảnh khắc ông vừa khởi niệm trong đầu thì chiếc kim đo của máy đã lập tức nhảy dựng lên dữ dội!
Con bảo cái cây có lỗ tai không? Nó có nghe được âm thanh không? Thế nhưng sự giao cảm tâm linh (thần giao cách cảm) này hoàn toàn có thật! Mấu chốt là sức tập trung chuyên chú của con người con có đủ hùng mạnh hay không — tức là Định lực có đủ thâm hậu hay không! Nếu định lực của con đủ thâm sâu vững chãi, con hoàn toàn có thể tác động trực tiếp đến cây cối, động vật, thậm chí chi phối cả đất, nước, gió, lửa!
Nó biết rõ ý đồ trong tâm của con! Cho nên gọi là tâm linh cảm ứng: nó biết một cách chuẩn xác con đang muốn lấy lửa đốt cháy nó; nó vô cùng kinh hãi khiếp sợ! Vì sao nó sợ? Vì nó biết tỏng con đang nuôi ý nghĩ đó trong đầu, đương nhiên là nó phải run sợ rồi!
Định lực của con càng mạnh bao nhiêu thì đối phương cảm nhận càng rõ ràng bấy nhiêu.
Sau khi hiện tượng "nước biết đáp án" xuất hiện, rất nhiều người đổ xô đi làm lại thí nghiệm này; cuối cùng lên tiếng phủ nhận, bảo làm gì có chuyện hoang đường đó, vì chúng tôi làm thí nghiệm có thấy gì đâu! Thế nhưng họ chỉ bắt chước rập khuôn y hệt về mặt hình thức bề ngoài, còn tự thân họ lại chẳng hề có năng lực này! Năng lực gì? Chính là Định lực — tức là năng lực tập trung gom tâm, khả năng hội tụ gom tụ tâm trí cực mạnh!
Con không có năng lực này, con chỉ làm trò bèo bọt nơi hình thức bề ngoài thì dĩ nhiên hoàn toàn vô hiệu! Trọng điểm là con bắt buộc phải có sự chuyên chú định lực tuyệt đối; ý niệm của con phát ra phải được hội tụ tập trung cao độ; hàm nghĩa của con phải cực kỳ tinh chuẩn, tâm lực phát ra phải tuyệt đối mạnh mẽ thì hiệu ứng mầu nhiệm mới bắt đầu hiển lộ! Còn nếu con là một kẻ tâm trí tán loạn — vừa phân tán lại vừa hỗn loạn — con có bắt chước làm y hệt phương pháp đó cũng tuyệt đối không bao giờ đạt được hiệu quả này đâu!
Thì con hãy tự rèn luyện năng lực này cho chính mình! Rèn luyện năng lực gom tâm về một chỗ (trí tâm nhất xứ), năng lực hội tụ gom tụ tâm trí; tự rèn luyện bản thân để đạt tới cảnh giới đó! Bởi vì mọi năng lực của con người thảy đều có thể tôi luyện mà thành; mấu chốt là con có chịu bỏ công ra rèn luyện hay không mà thôi!
Khi con sở hữu được những năng lực này rồi, chúng sinh sẽ có sự cảm tri rành rọt minh bạch; họ nương theo phương pháp con chỉ dạy hoàn toàn có thể nỗ lực tự chuyển hóa cải biến chính mình! Đương nhiên, điều này cũng đòi hỏi bản thân họ cũng phải sở hữu năng lực hội tụ gom tâm này, năng lực gom tâm về một chỗ — tức là Định lực!
Bản thân con muốn nói cho rành rọt để người ta hiểu thì con cần phải có Định lực; còn đối phương muốn triệt để thay đổi số phận của mình thì họ cũng bắt buộc phải sở hữu định lực này!
Có những pháp môn không đòi hỏi con phải có quá nhiều định lực, chỉ cần nghe thấy một lần là lập tức phát huy hiệu quả ngay!
Thế nên vì sao Thầy luôn bảo các con phải xưng niệm Phật Bảo Thắng? Bởi vì con chỉ cần nghe thấy là lập tức có công năng liền!
Bồ-tát Địa Tạng nhìn thấu chúng sinh nơi cõi đời này mang bản chất gì: Tánh thức không định (tánh thức vô định)! Thế nào là tánh thức vô định? Là tán loạn — vừa phân tán lại vừa hỗn loạn bời bời! Con muốn bắt họ niệm Phật A Di Đà đạt tới mức "nhất tâm bất loạn" là chuyện hoàn toàn không tưởng!
Cho nên muốn cứu vớt chúng sinh cõi này — những chúng sinh tâm trí tán loạn điên đảo này — muốn triệt để chuyển hóa họ thì bắt buộc phải nương nhờ vào năng lực tha lực của Phật; thế nhưng pháp môn niệm Phật A Di Đà thì họ không kham nổi, mà thứ thực sự phát huy công năng đắc lực nhất chính là những danh hiệu Phật mà Bồ-tát Địa Tạng đã từ bi giới thiệu!
Thậm chí cũng chẳng đòi hỏi con phải là bậc thiện nam tử thiện nữ nhân gì cả! Nghĩa là ngưỡng cửa cánh cửa của pháp môn đó cực kỳ thấp, thấp đến mức chúng sinh chỉ cần nghe thấy một lần là liền nhận được lợi ích ngay! Đối với hạng chúng sinh tánh thức vô định tán loạn thì những vị Phật do Bồ-tát Địa Tạng giới thiệu là thù thắng bậc nhất!
Còn như Tôn giả Xá Lợi Phất — bậc vừa có định lực thâm hậu lại vừa có đại trí tuệ tuyệt đỉnh — cho nên Đức Phật mới thuyết Kinh A Di Đà cho ngài nghe, như thế mới đạt hiệu quả tối ưu!
Nghĩa là con phải nhìn xem chúng sinh đang ở trình độ nào: tìm cho ra pháp môn tương thích nhất, khế hợp nhất với họ thì mới có thể làm lợi lạc cho họ một cách hoàn hảo; ngàn vạn lần đừng bao giờ dựa vào vọng tưởng chủ quan, dựa vào cảm giác vu vơ của mình! Thuận theo cảm giác vọng tưởng thì chắc chắn con sẽ làm sai bét!
Bản chất chân thật của sự việc là cái gì thì nó chính là cái nấy: đừng tự ý thêm thắt vào đó một chút sự tưởng tượng hay cảm giác của con, cũng đừng bớt xén đi một mảy may; hãy giữ nguyên hương vị nguyên chất nguyên bản: Pháp là Pháp!
Tìm đúng pháp môn khế hợp nhất thì nó mới sản sinh ra lợi ích lớn nhất; còn pháp môn không khế hợp, dẫu bản thân pháp đó có tuyệt hảo đến đâu đi chăng nữa, đối với người đó cũng chỉ là có hại chứ không có lợi!
Vì sao lại nói là có hại vô ích? Bởi vì họ hì hục loay hoay tu luyện cả buổi trời mà chẳng thấy phát sinh chút hiệu ứng nào, họ ắt sẽ sinh tâm hoài nghi! Sự hoài nghi sâu nặng sẽ dẫn đến việc họ tự tay chặt đứt sạch sành sanh niềm tin của chính mình! Mà Lòng Tin lại là cội gốc của Vô Thượng Bồ Đề; con làm cho cái gốc rễ của họ bị bẻ gãy đứt đoạn rồi thì họ vĩnh viễn không bao giờ khá lên nổi!
Nghiêm trọng hơn nữa: có những kẻ từ đó đâm ra buông lời phỉ báng Chánh pháp: bảo rằng Phật pháp vô dụng, Phật pháp chẳng linh nghiệm chút nào; rồi quay sang chạy theo tin sùng những thứ tà đạo nhảm nhí lăng nhăng khác!
Ví dụ như Mã Lai (Malaysia), Nam Dương (Indonesia) thuở xưa từng là những nơi Phật pháp hưng thịnh tột cùng bậc nhất; thế nhưng chỉ vì có rất nhiều kẻ mang danh là bậc thầy tu hành — cạo đầu khoác áo cà sa tu tập hàng mấy chục năm trời — đứng ra cam đoan bảo đảm rằng nương nhờ Phật pháp có thể triệt tiêu sạch mọi thiên tai bão lụt núi lửa, thậm chí đứng ra quyên góp xây dựng đại bảo tháp đồ sộ nhằm mục đích trấn yểm những thảm họa này!
Họ không chịu hạ thủ công phu từ nơi tự thân mà mù quáng lạm dụng Phật pháp; bởi vì quả thực trong kinh Phật có ghi chép việc này là có hiệu nghiệm; thế nhưng bản thân con đâu phải là người đủ năng lực định lực để kích hoạt vận hành được pháp môn này! Ấy thế mà cứ nhắm mắt làm liều: huy động tài sản tiền của của toàn thể thần dân cả nước đứng ra xây tháp, cam kết bảo đảm chắc như đinh đóng cột rằng kinh điển ghi rõ ràng là tuyệt đối làm được!
Thế nhưng họ không chịu tự soi lại xem bản thân mình là cái thứ gì mà dám đem pháp đó ra vận hành; kết cục vì hoàn toàn vô hiệu: núi lửa đùng đùng phun trào dữ dội, chôn vùi vùi dập toàn bộ ngôi bảo tháp đồ sộ đó xuống lòng đất! Từ đó làm cho toàn thể nhân dân mất sạch niềm tin nơi Phật pháp, đồng loạt quay lưng sang quy thuận cải đạo theo Hồi giáo! Nay con nhìn lại xem: ở Malaysia, Indonesia toàn bộ đều rơi vào thảm cảnh này!
Ngôi bảo tháp Thầy vừa kể (Borobudur) ngày nay đã được khai quật đào bới lên từ lớp tro tàn nham thạch núi lửa chôn vùi; tuy rằng hình hài dáng dấp ngôi tháp vẫn còn đó, thế nhưng toàn bộ nội hàm tinh túy của Phật pháp căn bản chẳng còn sót lại lấy một mống, càng không có ai đủ năng lực để phát huy tác dụng nội hàm của Phật pháp nơi ngôi tháp ấy nữa!
Cho nên những việc làm đó thảy đều thuộc về thói tin theo vọng tưởng, buông thả theo cảm tính: tự huyễn hoặc cho mình là ghê gớm lắm, rồi mù quáng làm bừa làm ẩu; chẳng những không làm cho Phật pháp hưng thịnh lên, mà trái lại còn tự tay bức tử hủy diệt cả Chánh pháp!
Vì vậy chúng ta thực lòng muốn cứu hộ chúng sinh, muốn cho ngọn đèn Chánh pháp được nối truyền vô tận, con bắt buộc phải làm việc một cách thực sự có hiệu quả, thực sự giúp chúng sinh nhận được lợi lạc chân thật! Nhớ lấy: phải có hiệu quả thực tế!
Thế nào là có hiệu quả? Phải tương ưng với Chánh pháp, tương ưng với căn cơ, ý nhạc và nhân duyên của chúng sinh!
Mặt khác: tự thân con có đủ năng lực để phát huy oai lực của pháp môn đó hay không; tự thân không phát huy nổi oai lực của pháp thì tuyệt đối đừng có mù quáng tuyên thuyết bừa bãi! Chúng sinh có khế hợp tương thích với pháp môn đó hay không; chúng sinh không thể khế hợp thì tuyệt đối không được nói càn!
Cho nên Thầy từ năm hơn hai mươi tuổi học Phật pháp cho đến tận bây giờ — mấy chục năm trời đằng đẵng — Thầy chưa bao giờ dám tùy tiện đem các câu thần chú ra tuyên thuyết truyền bá cho ai cả! Bởi vì ngay từ thuở ban đầu Thầy đã đi sâu nghiên cứu những thần chú này rồi: con người thời nay đến cả mười nghiệp thiện tối thiểu còn chưa có nổi, đến điều kiện cơ bản nhất để phát huy công năng thần chú còn chẳng có; thậm chí một âm thanh Phạm âm chuẩn xác con còn phát không xong, thì làm sao con có thể phát huy nổi uy lực của thần chú?
Rất nhiều thần chú không chỉ đòi hỏi mười nghiệp thiện thôi đâu, mà bắt buộc phải được xây dựng trên nền tảng của Bồ-đề tâm! Con không có Bồ-đề tâm tuyệt đối mà đòi phát huy sức mạnh của thần chú thì đó thuần túy là trò tự lừa mình dối người! Chúng sinh đem ra trì niệm một thời gian dài mà chẳng thấy phát sinh chút hiệu ứng linh ứng nào, họ ắt sẽ sinh tâm nghi ngờ; sinh nghi ngờ là tự tay chặt đứt lòng tin!
Người chân chính vận dụng Phật pháp là phải giúp chúng sinh "đoạn nghi sinh tín" (dứt nghi ngờ, sinh lòng tin); đằng này con làm ngược ngạo khiến họ biến thành "đoạn tín sinh nghi" (mất lòng tin, sinh nghi ngờ)!
Cái việc thấy đúng như thật hiệu ứng của tất cả các pháp, thấy đúng như thật căn cơ phẩm loại của muôn loài chúng sinh: con có thấy đúng như thật được hết hay không, có tìm ra đúng phương pháp khế hợp chuẩn xác nhất cho họ hay không... điều đó chí tử quan trọng! Bằng không con chẳng những không bứng nổi nỗi khổ cho chúng sinh, mà trái lại con còn dựng lập nên những nỗi đau khổ to lớn sâu nặng hơn cho họ!
Trước tiên tự thân chúng ta bắt buộc phải xây dựng được Cái Thấy Đúng Như Thật này một cách triệt để: phải biết rõ pháp môn nào tương ứng với hạng chúng sinh nào, đoạn kinh văn nào tương thích với chủng loại chúng sinh nào!
Nếu bản thân hoàn toàn mù tịt, tối ngày cứ u u mê mê hồ đồ mà mở miệng khoe khoang rằng: "Tôi tụng kinh niệm Phật rồi!"; con tụng kinh kiểu đó đâu phải là tụng kinh: con chẳng qua chỉ là đang phát ra âm thanh từ những con chữ đó mà thôi!
Tụng kinh chân chính là phải triệt để làm cho nghĩa lý kinh văn hiển hiện trọn vẹn trong trí tuệ của con! Nếu con không có trí tuệ, không làm hiển phát được nghĩa lý của kinh, thì chẳng khác nào chú tiểu gõ mõ tụng kinh "có miệng mà không có tâm" — hoàn toàn vô hiệu, thậm chí vô ích; ngay cả những lợi ích tốt đẹp đáng lẽ nhận được từ việc tụng kinh con cũng chẳng thể nào nhận được, bởi vì Tâm là cội rễ! Cái gốc rễ của con căn bản không đặt ở đây thì làm sao phát huy nổi tác dụng của kinh điển mầu nhiệm này?
Sư phụ: Bản này tương đối thuần khiết! Nghĩa là mười sáu việc Đại Bi trong Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập này rất thuần khiết: chúng ta học tập rất dễ học, rèn luyện rất dễ rèn luyện, và bắt tay vào làm cũng rất dễ thực hành!
Thế nhưng kinh văn chỉ mới giảng về mặt nguyên lý — tức là quy luật của nó — vẫn còn thiếu rất nhiều công thức thực chiến cùng phương pháp thao tác cụ thể trong đời sống thực tế. Tuy nhiên nó đã chỉ rõ cho con quy luật cội nguồn — tức là nguyên lý căn bản; điều này cũng cực kỳ trọng yếu, trước đây Thầy từng giảng riêng về phần này rồi. Khi chúng ta giảng giải cũng không thể hoàn toàn vượt ra ngoài kinh Phật, cho nên vẫn phải nương vào kinh Phật mà giảng.
Đệ tử: Lần này Thầy có thể bổ sung thêm ví dụ thực tế được không ạ?
Sư phụ: Trước đây khi giảng Thầy đều đã từng đề cập qua cả rồi; bây giờ nếu các con chỗ nào vẫn chưa biết cách ứng dụng, thì trước hết các con hãy học thuộc lòng nó đi đã! Học thuộc lòng rồi, sau đó từng điều một: chỗ nào con chưa biết cách dùng thì nêu ra, chúng ta sẽ cùng nhau mổ xẻ thảo luận xem nên đem nó ra ứng dụng trong thực tế như thế nào.
Đại Bi có mười sáu việc:
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập
Kinh văn: “Một là, Bồ-tát Ma-ha-tát thấy các chúng sinh tham trước ngã kiến, do ngã kiến nên tăng trưởng các kiến, thường bị sinh tử trói buộc. Thế nên Bồ-tát vì chúng sinh này mà tu tâm đại bi, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết pháp giáo hóa, nhằm phá hoại vọng kiến như thế của chúng sinh.”
Việc thứ nhất: do tham trước! Tham trước cái gì? Tham chấp có một "Cái Tôi" (Ngã)! Đối với bản ngã cực kỳ tham đắm, cực kỳ bám chấp kiên cố! Biểu hiện cụ thể: ví như luôn tơ tưởng món ngon, luôn muốn mặc đẹp, luôn tìm trò chơi vui, luôn mong hưởng lạc thú... thảy đều là Tham!
Tất cả những thứ đó đều được xây dựng trên nền tảng "Có Tôi" — là Tôi đi ăn, Tôi đi uống, Tôi đi chơi bời hưởng lạc! Hơn nữa, để thỏa mãn lòng tham này, bản năng tự vệ bảo vệ cái tôi của họ cực kỳ hung hãn: thời thời khắc khắc đều tự bảo vệ mình — bảo vệ danh tiếng của tôi, bảo vệ quyền lợi của tôi! Vì sao lại tự bảo vệ? Vì họ đinh ninh có một Cái Tôi!
Thế nhưng trên thực tế căn bản không hề có Cái Tôi! Bởi vì cái tên gọi của con đâu phải là con; thân xác của con chỉ là hiện tượng đang trong tiến trình biến dịch chuyển hóa không ngừng; nó là hiện tượng đang biến thiên từng giây! Ví như toàn bộ tế bào trong cơ thể con: chúng thời thời khắc khắc đều đang trong tiến trình sinh diệt, chưa từng có một khoảnh khắc nào ngừng hiện tượng sinh diệt cả! Cho nên nó thuần túy chỉ là một hiện tượng sinh diệt, chứ đâu phải là một con người chân thật bất biến của con!
Đương nhiên điều đó cũng chẳng hề ngăn ngại việc con từ ngay trong hiện tượng sinh diệt biến dịch này mà thể nghiệm ra cái bản thể không sinh không diệt của chính mình. Thế nhưng chúng sinh đâu chịu thể nghiệm điều đó: họ cứ chết sống nhận định thân xác này là mình, tên tuổi này là mình! Đó chính là sai lầm căn bản tột cùng, là một trong những tà kiến hiểm độc — gọi là Ngã Kiến!
Chính vì có ngã kiến này nên mới có chuyện "tôi ăn uống vui chơi", có "hỷ nộ ái ố của tôi"; cuối cùng dẫn đến đau khổ thì họ cũng gào lên rằng "tôi đang chịu khổ"! Vì có cái tôi nên lại càng tăng trưởng đủ thứ thấy biết sai lệch: nào là tiền bạc của tôi, của cải của tôi, người nhà của tôi... Thực chất tất cả mọi người chỉ là bạn đồng hành cùng đi chung một chuyến đò trên hành trình nhân sinh mà thôi; chẳng có ai là vật sở hữu của ai cả!
Nếu bảo nhất định phải là của con, thì duy chỉ có người mẹ mới đủ tư cách thốt ra câu đó, người cha mới có tư cách nói câu đó: con cái là của cha mẹ; bởi vì quả thực do có cha mẹ mới sinh ra con, con có sự liên kết trực tiếp với cha mẹ. Thế nhưng bất kể sự liên kết này khăng khít đến đâu: mọi người trên phương diện tinh thần — như truyền thừa văn hóa, sự hình thành tập khí — cùng với thân xác thịt này của con, thảy đều vẫn là hiện tượng huyễn hóa, là sự liên kết giữa các hiện tượng huyễn hóa mà thôi! Nó hoàn toàn không phải là thứ chân thật bất biến!
Người có thể nhận định chuẩn xác cái chân thật bất biến thì người đó chính là bậc giác ngộ. Còn con lại nhận thức sai lầm đem những hiện tượng huyễn hóa này — vốn dĩ chỉ là một hiện tượng nghiệp quả — nhận làm chính mình, thế là sai bét rồi!
Cho nên ngay từ cội rễ con đã sai lầm: vốn không có cái tôi mà con lại đinh ninh có cái tôi! Vì có cái tôi nên lại kéo theo một mớ "tất cả của tôi, muôn vàn cái sở hữu của tôi" — trong kinh Phật thường gọi là Ngã và Ngã sở! Chỗ này kinh văn chỉ rõ gọi là "tăng trưởng các kiến": vì có cái ngã nên lại đẻ thêm vô số tà kiến khác, vì có thêm vô vàn ngã sở! Thế là bị cái ngã và ngã sở này chế tạo ra ảo tướng sinh tử luân hồi, ngụp lặn mãi trong sự trói buộc của ngã và ngã sở mà vĩnh viễn không thể thoát ra nổi, trôi lăn mãi trong các hiện tượng huyễn hóa mà muôn kiếp chẳng thể xuất ly!
Bồ-tát nhìn thấy cảnh tượng này, ngài phải làm như thế nào? Chỗ này không chỉ dừng lại ở mức "phát đại bi tâm" suông đâu nhé, ở đây kinh văn dùng chữ "Tu tập", còn gọi là xây dựng, là phải bắt tay vào thực hành!
Trước hết con phải nhìn thấy rõ những vấn đề này nơi chúng sinh; đồng thời bản thân con bắt buộc phải giải quyết triệt để những vấn đề này trước đã: tự gỡ bỏ vấn đề của chính mình trước, phải có chút kinh nghiệm thực chiến đã; sau đó con mới đi tìm những chúng sinh tương ưng.
Thế nào là chúng sinh tương ưng? Ví như người có cùng bối cảnh văn hóa với con, cùng phong tục tập quán, cùng ngôn ngữ tiếng nói, và đặc biệt là phải có nhân duyên với con! Trước tiên họ phải nghe hiểu được lời con nói, và chịu lắng nghe lời con nói đã! Họ chưa chịu nghe thì con phải dùng phương tiện nhiếp phục giữ họ lại, rồi sau đó mới giảng giải.
Cuối cùng đập tan toàn bộ những tà kiến sai lầm của họ — gọi là "Phá hoại" (hoại): phá hoại những vọng kiến này của chúng sinh, phá tan vọng tưởng của chúng sinh; quét sạch mọi sai lầm của họ đi để thiết lập chánh kiến vững chắc cho họ! Thiết lập thành công hoàn hảo rồi, họ sẽ tự khắc biết cái gì là đúng đắn, cái gì mới thực sự đem lại điều tốt lành chân thật, họ sẽ tự giác nỗ lực thay đổi cải biến chính mình.
Những câu chuyện cụ thể về việc này trong Đại Tạng Kinh có giảng riêng rất nhiều: những sự tích của Bồ-tát — chính là Bổn Sư của chúng ta trong quá trình hành Bồ-tát đạo; ví như Đức Phật vì muốn độ hóa năm anh em Kiều Trần Như, trước tiên ngài đã trải qua tiến trình nhiếp hóa ra sao: vận dụng Tứ Nhiếp Pháp để thu phục nhiếp thâu trọn vẹn; sau khi nhiếp phục xong rồi mới thuyết pháp giúp họ chứng đắc quả vị A-la-hán!
Lấy đó làm tấm gương điển hình, các con hãy tỉ mỉ suy ngẫm xem: chúng ta há chẳng phải cũng nên học theo Phật để nhiếp hóa chúng sinh, bộc lộ trọn vẹn lòng đại bi của mình, thực sự tu đến nơi đến chốn cái bi tâm này hay sao?
Thế nhưng hãy nhớ kỹ: bắt buộc phải là Bi Nhân Duyên! Bởi vì con có lòng Bi nên con mới nỗ lực đi làm việc này; phải nương tựa vào lòng Bi thì con mới làm nổi việc này, cho nên mới gọi là bi nhân duyên! Vì lòng bi mẫn, căn cứ trên lòng bi mẫn của con, chắc chắn con sẽ đi làm việc này — tức là vì họ mà thuyết pháp!
Thế nhưng nhớ lấy: trước khi thuyết pháp, trước tiên con phải có cùng tiếng nói chung với họ; con phải nắm rõ căn cơ, ý nhạc và nhân duyên của họ; phải dùng chính tư duy ngôn ngữ của họ để giảng giải cho thật rành rọt Chánh pháp của con! Chỉ cần con giảng giải sáng tỏ mạch lạc, con hoàn toàn có thể giúp chúng sinh thay đổi triệt để!
Đệ tử: Cả mười sáu việc này đều bắt buộc phải đi thuyết pháp đúng không Thầy?
Sư phụ: Trọng điểm là Bi Nhân Duyên! Tức là vì con có lòng Bi nên con mới đi làm việc này; vì con nương vào lòng Bi nên con mới thực hiện việc này.
Đệ tử: Bi nhân duyên là cốt lõi, còn thuyết pháp là phương pháp?
Sư phụ: Là phương pháp để giải quyết vấn đề! Ví như kẻ mắc chứng ngã kiến, thì con làm sao để phá trừ ngã kiến của họ.
Đệ tử: Tức là phát tâm căn bản của con hoàn toàn là vì muốn tu tập cái bi tâm này nên con mới đi làm việc đó.
Sư phụ: Đúng! Nghĩa là bản thân con có thực lòng muốn nhổ sạch nỗi khổ của họ hay không? Con thấy họ quá đỗi khổ sở, con có phải thuần túy vì muốn nhổ sạch nỗi khổ cho họ hay không? Nỗi khổ của họ là gì? Là do ngã kiến dẫn đến nỗi khổ này.
Thế nỗi khổ này con có phải duy nhất chỉ vì muốn nhổ sạch cho họ hay không? Nếu con thuần túy chỉ vì muốn nhổ sạch nỗi khổ này cho họ, thì đó là con vì lòng Bi mà làm việc này, căn cứ trên lòng Bi mà hành động!
Còn nếu con toan tính: "Ồ, tôi nhổ cho anh ta chút khổ, anh ta sẽ cung phụng cho tôi chút đồ ăn ngon; tôi giúp anh ta bớt khổ một tí, anh ta sẽ mời tôi chút đồ uống; hay tôi nhổ cho anh ta chút khổ, anh ta sẽ dẫn tôi đi chơi bời hưởng lạc..." Suy diễn tương tự như thế thì đó tuyệt đối không gọi là nhổ khổ, không gọi là Bi; cái đó thuộc về Giao dịch buôn bán!
Đệ tử: Thế chẳng hóa ra người đó đem toàn bộ công đức tương lai của mình tiêu xài sạch bách, ngay lúc đó đem ra đổi chác hết rồi sao ạ?
Sư phụ: Đâu phải là tương lai! Con căn bản chưa từng sản sinh ra chút công năng tác dụng công đức nào cả, vì bản chất hành vi của con là một cuộc trao đổi giao dịch!
Đệ tử: Nếu con phát tâm muốn tạo mối quan hệ thật tốt với người ta, để sau này con được thuận buồm xuôi gió: vì người ta có năng lực, có thế lực lớn hơn con, có giá trị lợi dụng mà; thế là con thường xuyên làm việc cho họ, hay làm cái gì đó để nhổ chút khổ cho họ; cái đó thì không thể gọi là bi tâm đúng không Thầy?
Sư phụ: Không, cái đó vẫn có thể gọi là bi tâm, nếu như mục đích của con là để nhổ sạch nỗi khổ của họ.
Đệ tử: Nhưng bụng con là muốn lợi dụng người ta cơ!
Sư phụ: Chỗ này liên quan đến hai khía cạnh: tức là nguyên nhân căn bản sâu kín trong lòng con là cái gì!
Ví như Tứ Nhiếp Pháp của Bồ-tát: ngài cũng có những lúc làm thỏa mãn mong muốn của chúng sinh; con đâu thể bảo việc làm đó có vấn đề được! Bởi vì ngài nương vào lòng Bi mà bố thí ban phát; vì không nhiếp phục được họ thì con làm sao độ hóa họ nổi!
Tứ Nhiếp Pháp trọng tâm là chữ Nhiếp; còn con thuyết pháp mà người ta chuyển hóa được thì gọi là Độ Hóa. Cho nên việc con làm có phải gọi là nhiếp hóa chúng sinh hay không: Nhiếp là dùng Tứ Nhiếp Pháp để thu phục; còn có thể làm cho họ chuyển biến giác ngộ được hay không thì gọi là Hóa; gộp chung lại gọi là Nhiếp Hóa chúng sinh!
Cội nguồn của việc đó thảy đều là muốn nhổ sạch nỗi đau khổ của họ; hãy nhớ cội nguồn là cái gì! Còn nếu mục đích của con thuần túy chỉ là muốn kiếm chác đồ ăn thức uống hưởng thụ từ đối phương, con chẳng hề có cái tâm muốn nhổ khổ cho họ, con chỉ mượn danh nghĩa giúp đỡ để đạt được mục đích tư lợi kia, thì cội rễ sâu kín của con vẫn chỉ là lòng tham ăn chơi hưởng lạc của chính bản thân con mà thôi!
Đệ tử: Giống như nhân vật Mộ Dung Phục: anh ta thời thời khắc khắc thấy ai có thế lực có ích là sán lại bợ đỡ nịnh nọt; cái đó có gọi là Bi không Thầy?
Sư phụ: Hắn ta đâu có xây dựng mối quan hệ chân chính với ai; cái đó của hắn đâu gọi là Nhiếp, hắn đang làm trò xằng bậy!
Bởi vì chữ Nhiếp chân chính là con sẵn sàng hy sinh vì người ta, như thế con mới thực sự nhiếp hóa được họ! Đằng này con chỉ rặt toan tính muốn lợi dụng người khác! Mục đích của con — dẫu bề ngoài là tôi giúp đỡ anh — nhưng bên trong là để lợi dụng anh; đó không phải là tâm muốn nhổ khổ cho người ta, mà là muốn lợi dụng người ta! Tuy rằng tôi ra tay giúp anh, nhưng thâm tâm tôi là để lợi dụng anh; cái đó hoàn toàn không phải là tâm muốn nhổ sạch đau khổ cho họ!
Nhổ khổ chân thật, hãy nhớ kỹ: mục tiêu của con, cội nguồn của con bắt buộc tuyệt đối phải là nhổ sạch đau khổ cho họ!
Đệ tử: Mã phu nhân (Khang Mẫn) lúc đoạt quyền bang Cái Bang: ả dùng đủ mọi thủ đoạn mưu mô để lung lạc các vị trưởng lão phải răm rắp nghe lời mình; cái đó có gọi là Nhiếp không Thầy?
Sư phụ: Cái đó gọi là Nhiếp!
Đệ tử: Nhưng sau khi nhiếp phục xong ả đâu có bi tâm; thế cái đó gọi là cái gì ạ?
Sư phụ: Gọi là Lợi dụng! Lợi dụng họ để thỏa mãn dục vọng của riêng mình!
Đệ tử: Nhưng lúc con nhiếp phục người ta mà con không có bi tâm này thì gọi là lợi dụng?
Sư phụ: Mục đích của con là để lợi dụng thì hành động nhiếp vẫn là nhiếp, nhưng mục đích của con hoàn toàn khác biệt! Cái đó gọi là lợi dụng nhân duyên: bản nhân của con là lợi dụng, con mượn cái gốc lợi dụng này để hiển phát ra hành vi thu phục người khác; đó là hiển lộ hành vi nhiếp phục bề ngoài, nhưng cội rễ bản nhân của con là muốn lợi dụng người ta để thỏa mãn bản thân!
Cho nên nó khác biệt một trời một vực so với cái tâm thuần túy chỉ muốn nhổ sạch nỗi khổ cho chúng sinh! Nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh: ngài có thể hy sinh tất cả mọi thứ của bản thân mình; ngài đem toàn bộ những gì mình có ra để thiết lập việc nhiếp hóa chúng sinh, đồng thời đạt tới mục đích chuyển hóa chúng sinh giúp họ triệt để lìa khổ được vui!
Vì thế cội nguồn này bắt buộc phải cực kỳ rõ ràng minh bạch: con làm tất cả mọi việc, mục đích của con là gì? Mục đích thuần khiết duy nhất là muốn nhổ sạch đau khổ cho họ! Không được pha tạp bất kỳ một chút mảy may nào — đặc biệt là phiền não; hễ pha tạp phiền não vào là hạt giống của con không còn thuần khiết nữa, nó biến thành "giống tạp nham", gọi là chủng loại lai tạp dơ bẩn!
Đệ tử: Con biết rõ người ta lại đang tìm đến để lợi dụng con, lại giở trò này trò nọ; thế lúc đó Bồ-tát sẽ làm gì ạ? Ví dụ Mã phu nhân quyến rũ lung lạc, ngài biết rõ mười mươi Mã phu nhân đang muốn lợi dụng mình: "Tôi cam tâm tình nguyện để cho bà lợi dụng", cái đó có gọi là bi tâm không Thầy?
Sư phụ: Người ta muốn lợi dụng con là vì người ta đang có nỗi khổ nên mới tìm cách lợi dụng con chứ!
Đệ tử: Bồ-tát là phải sẵn lòng cam chịu để người ta lợi dụng sao Thầy?
Sư phụ: Đương nhiên rồi! Ngài phải làm thỏa mãn tâm nguyện của chúng sinh chứ!
Hãy nhớ: Ngài nhổ sạch nỗi khổ cho con không phải là nhổ cái khổ tầm thường trước mắt, mà là cứu cánh rốt ráo! Con có phân biệt rõ được không; không phân biệt nổi thì đâu gọi là Bồ-tát!
Thế nào là Bồ-tát? Là chúng sinh đang giác ngộ (Hữu tình giác); con đang trong tiến trình giác ngộ thì làm sao con có thể làm những chuyện hồ đồ u muội được?
Việc thứ 2
Kinh văn:
“Hai là, thấy các chúng sinh trong lòng ôm giữ điên đảo: thấy Thường cho là Vô thường, thấy Vô thường cho là Thường; thấy Khổ cho là Vui, thấy Vui cho là Khổ; thấy Tịnh cho là Bất tịnh, thấy Bất tịnh cho là Tịnh; thấy Ngã cho là Vô ngã, thấy Vô ngã cho là Ngã. Thế nên Bồ-tát vì chúng sinh này mà tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết pháp yếu, nhằm phá hoại bốn thứ điên đảo như thế của chúng sinh.”
Sư phụ: Đoạn này không được dùng danh từ "Thường Lạc Ngã Tịnh"; dùng từ ngữ đó là con sẽ bị lệch lạc ngay!
Thế nào là "Đảo"? Gọi là Điên Đảo! Nói điên đảo người thời nay rất khó hiểu, vì thời nay ít ai dùng hai chữ điên đảo; nói trắng ra là hoàn toàn làm ngược ngạo hết cả rồi, làm đảo lộn trái ngược 180 độ!
Chúng sinh ai ai cũng tha thiết muốn được an vui; cũng giống như Phật vậy: Phật muốn lìa khổ được vui, mà chúng sinh cũng muốn lìa khổ được vui, chẳng có ai thích đau khổ cả, ai cũng mong cầu an lạc! Xét từ điểm này thì Phật và chúng sinh hoàn toàn đồng nhất như nhau.
Thế nhưng Phật có thể triệt để lìa khổ được vui, bởi vì Ngài không làm ngược ngạo, không bị điên đảo, không làm sai; cho nên Ngài thực sự làm được việc lìa khổ được vui! Còn chúng sinh mục đích cũng là muốn lìa khổ được vui, thế nhưng do họ làm ngược ngạo điên đảo hết cả, rốt cuộc biến thành "Lìa vui nhận khổ"!
Ví dụ vì sao chúng sinh lại đam mê ăn chơi hưởng lạc trác táng? Vì họ đinh ninh những thứ đó là hay ho, là sảng khoái, đã đời, sung sướng, đó chính là an lạc! Kết cục chính vì thói ăn chơi trác táng đó mà hủy hoại sạch sành sanh mọi thứ của họ; bởi vì kết quả cuối cùng gặt hái về chắc chắn toàn là đau khổ đắng cay!
Cũng là chuyện ăn uống: con hoàn toàn có thể chỉ ăn vừa đủ nhu cầu cơ thể cần thiết là xong! Tuyệt đối không ăn uống lệch lạc (thiên thực), không ăn vượt ngưỡng thừa mứa; chỉ nạp vừa đủ dưỡng chất cơ thể cần; đó chính là chánh kiến chánh giải, không hề pha tạp lòng tham!
Còn nếu chỉ vì buông thả theo lòng tham: cốt sao thỏa mãn cảm giác khoái khẩu, mà cái cảm giác khoái khẩu đó lại thuần túy do con tự gán ghép định nghĩa ra, chứ bản thân món ăn đâu phải tự nhiên là tốt đẹp! Giống như ví dụ về món đậu phụ thối Thầy từng nêu: mùi của nó y hệt mùi xác chết con người bốc mùi tử khí; thảy đều là kết quả của phản ứng sinh hóa do protein lên men phân hủy tạo thành!
Thế nhưng con người ta tự dán nhãn định nghĩa nó là món ngon khoái khẩu thì nó liền biến thành món ngon; định nghĩa cái mùi tử khí kia là kinh tởm chịu không thấu thì nó liền biến thành thứ kinh tởm không thể nuốt nổi! Đã cùng là một thứ vật chất như nhau, cớ sao lại có hai định nghĩa trái ngược nhau chan chát đến thế? Do huân tập tiêm nhiễm từ môi trường mà con dựng lập nên đấy thôi!
Nghĩa là cái định nghĩa khái niệm này — con dán nhãn định nghĩa nó là cái gì thì nó liền biến thành cái nấy: con hoàn toàn có thể kiến lập được! Chánh tri kiến con dựng lập được, mà tà tri kiến con cũng dựng lập được; điều đúng đắn con thiết lập được, mà điều sai trái con cũng tự thiết lập được! Mấu chốt là thứ con đang dựng lập rốt cuộc là cái gì!
Phật là kiến lập dựa trên những điều tuyệt đối đúng đắn chân thật, cho nên Ngài lìa khổ được vui; còn chúng sinh thì làm ngược ngạo hết cả, nên biến thành lìa vui chuốc khổ!
Cứ suy diễn chi tiết ra: cho đến từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác con bộc lộ ra một cách tự nhiên — thói quen con đã tôi luyện thành thục — phần nhiều toàn là đang tự bôi tro trát trấu phá hoại hình ảnh của chính mình, tự tay chế tạo ra biết bao lầm lỗi! Thậm chí cả một đời chẳng có nổi một người bạn tri kỷ vào sinh ra tử, sống cô độc trơ trọi một mình; ngay cả người trong một gia đình cũng tối ngày toan tính so đo lẫn nhau, đề phòng dè chừng lẫn nhau, tự đem bản thân nhốt chặt vào trong ngục tù tăm tối! Vì sao? Phải đề phòng tất cả mọi người; thế là con đã tự tay cắt đứt sự giao hòa dung hội chân thật với bất kỳ ai!
Cho nên nhìn bề ngoài tưởng chừng người đó có gia đình êm ấm, nhưng thực chất bên trong họ sống như kẻ góa bụa cô độc trơ trọi! Nhìn bề ngoài bạn bè thân quyến đông đúc rầm rộ, nhưng bản chất họ vẫn cô đơn cùng cực! Ngay cả cùng làm việc chung trong một công ty, họ vẫn cứ cô độc; mang danh là đồng nghiệp đồng sự nhưng ai nấy đều tự nhốt mình trong pháo đài vỏ bọc riêng, khóa chặt cửa lòng! Vì có Cái Tôi (Ngã), cho nên cái ngã đã tự khóa chặt chính mình lại!
Vốn dĩ thân xác này không phải là tôi, con lại nhận thức sai lầm coi nó là tôi; vọng tưởng đâu phải là tôi, con lại lầm lẫn đem vọng tưởng nhận làm tôi! Dù là vọng tưởng hay là chánh tư duy, nó thảy đều là công năng diệu Dụng do con phát huy ra, chứ bản thân nó đâu phải là con!
Thân xác này chỉ là hiện tượng quả báo do các duyên hòa hợp trong quá khứ tạo thành — gọi là Chánh Báo; nó là quả báo của con chứ không phải là con! Vì con nhận thức sai lầm đem những thứ này nhận làm chính mình, rồi lại lầm lẫn cho rằng bắt buộc phải ra sức bảo vệ cái Ngã và cái Ngã Sở của tôi: tài sản của tôi, của cải của tôi, người thân của tôi... từ đó làm chướng ngại, phá hủy bản thân con cùng tất cả mọi thứ của con, khiến con đời đời kiếp kiếp cô độc nghèo nàn, thiếu thốn mọi bề!
Nói chi tiết ra thì mênh mông vô tận, không thể nào kể xiết! Tựu trung lại, hãy nhớ: Thế nào gọi là "trong lòng ôm giữ điên đảo"? Nghĩa là trong tâm trí con chứa chấp toàn những thứ điên đảo! Chúng ta đổi sang từ ngữ khác: trong lòng con chứa chấp toàn những điều sai lầm bậy bạ thì gọi là tâm hoài điên đảo!
Xét từ góc độ điên đảo mà nói thì có thể coi là bốn nhóm lớn. Nhưng xét về mặt chi tiết thì Nhiều vô kể xiết!
Ví dụ cái Thường chân thật thì con lại cho là vô thường, bảo rằng chẳng có cái gì là thường hằng cả! Vậy Thường là gì? Thường là thường hằng bất biến thì gọi là Thường; biến đổi rồi thì không gọi là Thường! Cái thường hằng bất biến đó là gì? Là con người chân thật của con: nó còn gọi là Như Lai tạng, tâm diệu minh chân thật, chân như bản tánh, còn gọi là Niết-bàn; đó mới là thứ thường hằng bất biến!
Thế nhưng con xưa nay chưa từng chịu thừa nhận nó là Thường; thậm chí trong đầu con căn bản chẳng có khái niệm này, con không nhận ra, cũng chẳng biết cái bộ phận nào nơi mình là thường hằng! Con đinh ninh rằng chẳng có cái gì là thường, không có thứ gì bất biến; bởi vì con không biết nó nằm ở đâu, do nó không thể nhìn thấy bằng mắt, không thể nghe thấy bằng tai! Những thứ nhìn thấy được là ngoại vật vật chất, nghe thấy được là âm thanh; còn cái thường hằng bất biến kia đâu phải là ngoại vật, đâu phải là âm thanh, nó cũng chẳng phải là đối tượng cho các cảm giác của con nắm bắt! Vì con tìm không ra nó, nên con căn bản chẳng hề hay biết sự hiện hữu của nó!
Thế nhưng con lại thường xuyên phát huy, thời thời khắc khắc đều đang đem cái Thường này ra để khởi Dụng! Ví dụ con nhìn thấy vạn vật: cái Tánh Thấy này con thường xuyên phát huy tác dụng của nó, nhưng cái Thấy này của con xưa nay chưa từng biến đổi! Con thường xuyên lắng nghe âm thanh, nhưng cái bản tánh hay nghe này của con chưa từng biến đổi! Con thường xuyên đem nó ra xài nhưng con lại chẳng hề hay biết về nó; con chỉ đành nhận định sai lầm rằng không có nó, vì con tìm không ra nó, con không biết nó!
Cho nên cái Thường chân thật nơi con thì bị con biến thành là vô thường, là không có; ngược lại, cái thứ vô thường biến dịch thì con lại khăng khăng cho là Thường! Ví dụ: thân xác con là vô thường luôn biến đổi từng giây, tâm niệm con biến đổi từng khắc; thế nhưng con lại đinh ninh rằng dẫu biến đổi thế nào thì đó vẫn là Tôi, tôi mãi là tôi! Biểu hiện quá đỗi rõ ràng: đem cái thân vô thường biến dịch, cái tâm vô thường biến đổi nhận làm Cái Tôi thường hằng bất biến; cho nên gọi là: Thấy vô thường cho là Thường!
Lại nữa: Khổ thì lại nhận vơ làm Vui! Ví như con người cho rằng ăn ngon uống say là sướng, là khoái lạc; họ đâu biết rằng đó chính là nguồn cơn của đau khổ! Thế nào gọi là ăn ngon uống say: con phải có lòng Tham thì con mới thấy nó ngon lành đã miệng; vì con cho nó là ngon lành nên con mới khởi lòng tham; lòng tham và cái định nghĩa "ngon lành" của con gắn liền mật thiết với nhau! Một khi con cho là ngon thì chắc chắn con sẽ tham; mà một khi lòng tham đã nổi lên thì nó chính là cội rễ của mọi nỗi khổ: "Muôn nỗi khổ đều bắt nguồn từ lòng tham dục!" Rõ ràng bản chất nó là đau khổ, thế mà con lại cứ ngỡ nó là trò vui tiêu khiển; rảnh rỗi không có việc gì làm là đi tìm trò vui, nhưng những trò vui con tìm về bản chất nó chính là mầm mống đau khổ!
Bởi vì con muốn kiểm soát liều lượng để không sinh bệnh thì lại không thỏa mãn được lòng tham, sinh ra Cầu Bất Đắc Khổ; không có đồ ăn ngon miệng thì bứt rứt sinh Cầu Bất Đắc Khổ; có đồ ăn ngon mà bị người khác ăn mất thì sinh Ái Biệt Ly Khổ: "Sao đồ của tôi mà chúng nó cứ xúm vào ăn hết thế này?"; rồi sinh Oán Tằng Hội Khổ: "Sao tôi lại phải ở chung một lũ với cái đám người này?"
Nhớ lấy: Chỉ cần con còn lòng tham, thì bất kể con sống ở đâu chốn nào, tám nỗi khổ này con chạy đằng trời không thoát! Vì có tham nên chắc chắn tám nỗi khổ sẽ móc xích kéo đến liên hoàn!
Những thứ khác các con đều có thể tự suy ra được, vì đó là những chuyện chúng ta thường xuyên nói tới: đem mọi thứ đau khổ nhận làm niềm vui; còn cái niềm vui chân thật thì lại nhận vơ coi là đau khổ!
Ví như việc rèn luyện thân thể cho cường tráng, tăng trưởng sức mạnh thể chất, trau dồi trí tuệ, nâng cao năng lực bản thân... bản thân những việc đó chính là niềm vui an lạc thực sự; thế nhưng chúng sinh ai ai cũng than vãn bảo là khổ cực! "Học hành khổ quá, làm việc cực nhọc quá!"; họ đâu biết rằng học tập và làm việc chính là đang bồi đắp bồi dưỡng năng lực cho chính mình!
Một chuyện đơn giản sơ đẳng nhất trần đời: người thường xuyên chăm chỉ làm việc tay chân thì thân thể dẻo dai khỏe khoắn, có sức lực, cử động linh hoạt; điều này ai ai cũng có thể tự kiểm chứng được! Còn kẻ tối ngày lười biếng không chịu động chân động tay thì thân thể yếu ớt èo uột không có sức lực, cử động vụng về lóng ngóng!
Thế nhưng con người lại cho rằng làm việc là khổ cực, là mệt mỏi; đó là do định nghĩa ban đầu của con đã sai bét rồi! Nếu định nghĩa thuở ban đầu của con xác lập rằng: làm việc là niềm vui, làm việc rất sảng khoái, làm việc giúp cơ bắp phát triển săn chắc khỏe mạnh, giúp toàn bộ cơ thể tráng kiện dẻo dai; đó là điều tốt, là an lạc, là thành tựu! Nếu con dựng lập toàn bộ bằng những quan điểm chánh kiến đó, thì cả đời con sẽ hăng say làm việc, yêu thích công việc; không được làm việc con mới thấy bứt rứt là khổ, được làm việc đối với con chính là niềm vui!
Cho nên sức khỏe thể xác bắt nguồn từ sức khỏe tâm lý: trong tâm con có thiết lập được quan niệm này hay không, có gây dựng được chánh tri kiến này hay không thì con mới có được sức khỏe thân tâm tuyệt đối!
Nếu thuở ban đầu dựng lập đã bị ngược ngạo sai lầm — giống như người lớn trong rất nhiều gia đình dạy dỗ con trẻ: "Lo mà cắm đầu vào học đi con, không chịu học sau này lớn lên đi làm cu-li lao động chân tay mệt xác khổ sở lắm, nhục nhã lắm!"; làm như thế là đã đem chánh kiến của đứa trẻ bẻ gãy đập nát hoàn toàn sai bét mất rồi!
Thế là cả đời đứa bé bị giam hãm trói buộc trong cái sai lầm đó, khóa chặt trong ngục tù tư tưởng đó rất khó lòng sửa đổi; bởi vì cái móng ban đầu dựng lập đã bị lệch lạc như thế! Thuở ban đầu con thiết lập nên khái niệm gì, định hình nên tri kiến nào, nuôi dưỡng thành thói quen gì, thì những thói quen đó sẽ khóa chặt con cứng ngắc bên trong, vô cùng nan giải!
Cho nên mới cần phải có bậc cha mẹ tốt.
Vì sao Bồ-tát Văn Thù sẵn lòng thị hiện làm cha mẹ, anh em, chị em, thậm chí làm con cái của chúng sinh? Bởi vì sức mạnh huân nhiễm qua lại giữa những người thân cận bên cạnh là vô cùng to lớn! Đặc biệt là khi con vừa mới lọt lòng chào đời, sức huân nhiễm này mạnh mẽ khủng khiếp; bởi vì đứa trẻ sơ sinh mới sinh ra năng lực học hỏi của nó là thuần khiết tuyệt đối, không có bất kỳ chướng ngại nào ngăn che, cho nên nó học cái gì cũng nhanh như chớp! Càng về sau khi phiền não càng tích tụ dày đặc thì năng lực học hỏi càng lúc càng sa sút cùn mòn, chướng ngại bủa vây càng nhiều; cho nên sự huân đúc tương hỗ này chí tử quan trọng!
Đệ tử: Nhiều khi lướt mạng cũng bị tiêm nhiễm huân tập rất nhiều thứ tà kiến sai lệch; cho nên lúc này phải phát nguyện: nguyện cho tất cả con người, sự việc, thông tin dữ liệu vây quanh mình thảy đều là chánh kiến thanh tịnh để được huân tập tốt lành đúng không Thầy?
Sư phụ: Đúng! Điều này tối quan trọng! Giống như chuyện ở Malaysia, Indonesia Thầy vừa kể: thuở xưa đều là những thánh địa Phật pháp hưng thịnh vi diệu vô cùng, thế mà ngày nay lại biến thành nông nỗi hoang tàn như thế! Chính là do thời bấy giờ những vị mang danh là "sư phụ" đã vận dụng Phật pháp một cách hoàn toàn sai lạc; bởi vì sức hiệu triệu kêu gọi của họ quá mạnh, thân phận vị thế của họ quá lớn, người dân tin tưởng tuyệt đối; thế nhưng hết lần này đến lần khác họ làm cho chúng sinh mất sạch niềm tin! Đặc biệt là vụ ngôi bảo tháp kia đã khiến người dân đoạn tuyệt niềm tin hoàn toàn; Phật pháp suy đồi lụn bại đâu phải do lỗi của chúng sinh, mà hoàn toàn do chính hàng đệ tử Phật gây ra! Trong Kinh Pháp Diệt Tận đã chỉ rõ: chính đệ tử Phật tự tay hủy diệt Chánh pháp của Phật!
Hãy giữ gìn Phật pháp nguyên chất nguyên bản; mặt khác phải biết chuẩn xác pháp môn nào có khế hợp với căn cơ của chúng sinh hay không; khi chưa khế hợp thì tuyệt đối không được bảo đảm bừa bãi, không được nói càn, không được hứa hẹn lung tung!
Những lời hứa hẹn cam đoan nhảm nhí: bảo rằng sau khi tôi xây xong ngôi tháp này thì tất cả mọi trận động đất đều sẽ bị trấn áp đè bẹp hết; những lời thốt ra như thế vô cùng vô cùng đáng sợ! Bởi vì con làm gì có định lực tuyệt đối để phát huy diệu nghĩa của Chánh pháp; đâu phải chỉ cần xây nên cái hình hài dáng dấp ngôi tháp đặt ở đó là xong chuyện! Đó là phải làm cho diệu nghĩa của toàn bộ Phật pháp thực sự phát huy công năng mầu nhiệm ra ngoài; con có định lực đó không? Con có công đức lực đó để phát huy tác dụng của pháp không? Con không có mà con dám huênh hoang bảo rằng chỉ cần cái vỏ hình hài ngôi tháp là có thể tạo ra tác dụng tuyệt đối này, chuyện đó là hoàn toàn không tưởng!
Con đừng thấy trong kinh Phật tán thán tốt đẹp dường nào thì con liền vội tưởng bở rằng tốt đẹp dường ấy, tưởng rằng mình có thể dễ dàng đạt được điều tốt đẹp đó, thậm chí ngỡ rằng mình có thể giúp người khác đạt được điều tốt đẹp đó; nghĩ như thế là hoàn toàn sai lầm!
Con có năng lực phát huy diệu nghĩa của pháp hay không, bản thân con có làm được không: những điều Phật pháp chỉ dạy con đã thực sự làm được trọn vẹn chưa?
Ví như pháp môn dành cho thiện nam tử thiện nữ nhân tu học: con đã thực sự là thiện nam tử thiện nữ nhân chưa? Pháp môn dành cho tỳ-kheo tỳ-kheo-ni tu trì: con có phải là người trì giữ giới luật tỳ-kheo tỳ-kheo-ni thanh tịnh trọn vẹn để phụng trì pháp này hay không? Nếu là pháp môn dành cho người phát Bồ-đề tâm tu học: con đã thực sự phát Bồ-đề tâm một cách hoàn hảo viên mãn chưa?
Ví như rất nhiều người đổ xô đi học Kinh Kim Cang; Kinh Kim Cang là dành cho ai học? Dành cho người đã phát Bồ-đề tâm, người đã phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề học xem mình nên làm như thế nào! Con có phải là đối tượng tương ứng đó hay không? Con chưa phải mà con xông xáo đi học thì hoàn toàn không khế cơ; nghĩa là chiếc chìa khóa đó không mở được ổ khóa của con! Thậm chí con còn xúi giục người khác đi học pháp đó, bắt họ chuyên tu pháp môn đó; trong khi họ căn bản đâu phải chất liệu đó: họ chỉ là miếng đậu phụ mềm oặt, đậu phụ thì chỉ để ăn, thế mà con cứ khăng khăng bắt miếng đậu phụ đó phải gánh vác xây nhà lầu, đem nó ra làm gạch xây tường
Nhớ lấy: Kết cục chẳng những tự thân con mất sạch niềm tin, mà người ta cũng mất sạch niềm tin; họ sẽ buông lời phỉ báng Phật pháp dữ dội, cho rằng Phật pháp chẳng linh nghiệm! Thực chất đâu phải Phật pháp không linh nghiệm, mà là do con đã sai lầm ép họ tu học thứ không khế hợp với căn cơ của họ!
Việc thứ 3
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Ba là, thấy các chúng sinh trong lòng ôm giữ kiêu mạn: Thật không có vật mà sinh tưởng là có vật, thật không có việc mà sinh tưởng là có việc; do nhân duyên ấy khởi lên bảy thứ mạn, do mạn ấy mà tăng trưởng các ác pháp. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết pháp yếu, nhằm phá hoại sự kiêu mạn như thế của chúng sinh.”
Ví dụ có những kẻ nghĩ rằng: "Tôi có nhà lầu, tôi có xe hơi xịn, tôi ghê gớm lắm, tài giỏi lắm!"; đó chính là thật không có vật mà sinh tưởng là có vật!
Bởi vì bất luận là căn nhà của con hay chiếc xe của con, bản chất nó đều là hàng tiêu dùng của con; hơn nữa cấu trúc vật lý của thứ hàng tiêu dùng này rút ráo cũng chỉ là các phân tử, chia nhỏ hơn nữa thì là các hạt electron điện tử; nó chỉ là thứ do những vọng niệm ban đầu của con người ngưng kết định hình nên mà thôi!
Thế nhưng con lại đem toàn bộ cái hiện tượng đang trong tiến trình phân rã suy biến này nhận vơ làm chân thật, rồi còn ở đó tự đắc huênh hoang rằng bản thân mình ghê gớm tài ba dường nào! Nó chỉ là đồ tiêu hao, nó đang từng giây từng phút suy biến mục nát! Dẫu con có bỏ ra bao nhiêu tiền của để gầy dựng nên nó, thì ngay từ giây phút dựng lên xong là nó đã lập tức bước vào tiến trình phân rã hao mòn, cuối cùng rồi nó cũng sẽ tan biến sạch sành sanh!
Cho nên nó là một hiện tượng đang biến dịch! Nghĩa là con đem phước báo của mình ra để đổi lấy một hiện tượng đang mục nát suy tàn, bản chất con đang chịu thiệt thòi lỗ lã nặng nề; ấy thế mà con lại còn lấy làm kiêu ngạo tự đắc, cho mình là ghê gớm, đó là sự ngu si đến tột cùng!
Kẻ đó không biết đem phước báo của mình để tiếp tục tích lũy thêm phước báo, mà chỉ biết đem phước báu ra tiêu hao mài mòn từng chút một; đó tuyệt đối không phải việc làm của người có trí tuệ!
Người có trí tuệ: dẫu sở hữu những căn nhà, chiếc xe đang suy hao mục nát này — bao gồm cả đồ ăn thức mặc — họ đều sẽ đem đi bố thí; bởi vì bố thí mới có thể làm tăng trưởng toàn bộ phước báo của con! Còn tự mình hưởng thụ tiêu xài phung phí chính là đang tự cắt xén làm hao tổn phước báu của chính mình!
Mấu chốt là nương nhờ vào những món đồ vật chất này, con lại nuôi lớn thói ngạo mạn của mình! Sự ngạo mạn này vì đâu mà có? Vì thành kiến, tà kiến và tri kiến sai lầm lệch lạc! Đã hiểu thế nào là "thật không có vật mà sinh tưởng là có vật" chưa?
Đệ tử: Dạ hiểu rồi ạ.
Sư phụ: Còn thật không có việc mà sinh tưởng là có việc: ví như câu người xưa bảo "Thiên hạ vốn không có chuyện gì, chỉ phường tầm thường tự chuốc muộn phiền" (Thiên hạ bản vô sự, dung nhân tự nhiễu chi); rất nhiều chuyện bản chất vốn chẳng hề tồn tại, thế nhưng con lại ngồi đó tự tưởng tượng vẽ vời ra cả một đống chuyện để làm khó làm khổ chính mình, phá nát thiện nhân, thiện duyên, thiện quả của mình, tự tay hủy hoại sạch bách mọi điều tốt lành của bản thân!
Cái trò này ở bất kỳ môi trường nào cũng có: ví như trong gia đình cũng vậy, vốn chẳng có chuyện gì nhưng cứ tự nghĩ ra đủ thứ chuyện, tự nhận định đó là chuyện lớn tày đình!
Đệ tử: Giống như câu chuyện người đánh mất chiếc rìu (nghi ngờ nhà hàng xóm trộm rìu) phải không Thầy?
Sư phụ: Đó cũng là một ví dụ, còn nhiều vô số kể! Nghĩa là những gì con suy nghĩ — toàn bộ những thứ con vọng tưởng ra — thảy đều là chuyện hão huyền; con đang tự vẽ việc trong đầu, mà những chuyện đó vốn dĩ không hề có thật!
Con bảo: "Không đúng, hôm nay tận mắt tôi nhìn thấy sự việc đó rành rành ra đấy, làm sao bảo là không có chuyện được? Cho nên tôi mới phải suy nghĩ về chuyện đó chứ!" Đúng, con quả thực có nhìn thấy hiện tượng đó xảy ra; thế nhưng con căn bản không biết bản chất chân thật của sự việc đó rốt cuộc là cái gì! Sự suy nghĩ suy diễn của con hoàn toàn không khớp với thực tế khách quan; đó chính là do vọng kiến sinh ra vọng tưởng, rồi ngay trong đống vọng tưởng đó con lại tự ý thêm thắt nhào nặn vào biết bao nhiêu thứ! Sự thật chân thật thì con mù tịt không hay biết; kết cục là phá vỡ mối quan hệ hòa khí với người thân trong nhà, phá nát mối quan hệ với đồng nghiệp nơi cơ quan làm việc! Những điều con tự cho là đúng, chưa chắc đã giống như con nghĩ, nó hoàn toàn không hề ăn nhập với sự thật khách quan!
Ví dụ hôm nay ta thấy có người nhìn ta với vẻ mặt khó đăm đăm, nói chuyện với ta bằng giọng hậm hực bực bội, ta liền đinh ninh rằng người đó đang cố tình nhắm vào mình, đang chĩa mũi dùi vào mình! Nhưng trên thực tế trong lòng người ta đang bế tắc dằn vặt vì chuyện ăn uống của chính họ: họ đang bế tắc chưa nghĩ thông suốt nên trong lòng bực bội buồn bực; thế mà ta lại chụp ngay cái mũ rằng họ đang nhắm vào ta để gây sự! Đó chính là thật không có việc mà sinh tưởng là có việc!
Rồi người đó lại bắt đầu tự suy diễn: "Xưa nay tôi đối xử với anh tốt thế cơ mà, tôi ghê gớm cao thượng dường ấy, cớ sao anh lại nỡ đối xử với tôi như vậy? Tôi tốt với anh biết bao; xét về hành vi cử chỉ của tôi, tôi rất kiêu hãnh, tôi rất cao thượng; tôi đối đãi với anh tốt như thế, sao anh dám đối xử với tôi thế này?"
Nhưng khổ nỗi người ta thực chất chỉ đang dằn vặt chuyện ăn uống của riêng họ: vì họ biết ăn nhiều dầu mỡ thì sinh bệnh, mà nhịn ăn thì thèm thuồng khó chịu; họ đang tự dằn vặt khổ sở với chính mình xem có nên ăn hay không! Thế nhưng con đâu có biết; con chỉ nhìn vào hiện tượng bề mặt hời hợt đó rồi nhảy dựng lên cho rằng người ta đang nhắm vào mình!
Cứ suy diễn tương tự như thế: trong đời sống thực tế, gần như 100% suy nghĩ của con người luôn rơi vào trạng thái xa rời thực tế! Nhớ kỹ là 100%, chứ không phải 99% đâu! Vì sao? Bởi vì cái suy nghĩ đó chắc chắn luôn bị nhét thêm các sắc thái tình cảm chủ quan của cá nhân vào; vì họ không thể nào thấy đúng như thật trạng thái thực sự của đối phương rốt cuộc là cái gì! Họ không đoán già đoán non thì cũng là tự dệt nên câu chuyện: mượn cớ sự việc đó rồi bắt đầu thêu dệt, nhét thêm vô vàn gia vị tưởng tượng vào!
Cho nên ai nấy đều chìm đắm trong trạng thái này. Con bảo: "Không đúng, làm sao mà 100% được, tuyệt đối không thể là 100%!" Tại sao con bảo là không thể? "Vì rõ ràng mắt tôi nhìn thấy hiện tượng đó sờ sờ ra đấy!" Đúng, hiện tượng đó có thật; nhưng vì sao lại có hiện tượng đó thì con có biết không? Con không biết thì con bắt buộc phải đoán; mà đã là đoán mò thì chắc chắn sai bét!
Trên nền tảng đoán mò sai lầm đó, con lại bắt đầu nghĩ bậy nghĩ bạ: tự quàng vào thân mình, gán ghép lên đầu người khác; hoặc nhìn người ta rồi phán: "Cái ngữ anh đích thị là cái loại người như thế rồi!"
Thực chất tất cả đều là sai lầm! Khi con chưa có Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến), thì bất kỳ định nghĩa nào con gán cho họ đều là sai lầm tuyệt đối! Duy chỉ khi con có thể thấy đúng như thật trạng thái chân thật của họ, thực sự biết bản thân mình nên ứng đối ra sao — tức là triệt để sạch bóng vọng tưởng chấp trước — thì lúc đó con mới đạt tới cảnh giới không còn nghĩ bậy nghĩ bạ nữa!
Bởi vì con không nghĩ bậy nghĩ bạ, con sẽ không nói năng bậy bạ, và sẽ không làm bậy làm bạ! Một khi con đã manh nha nghĩ bậy nghĩ bạ trong đầu, chắc chắn nó sẽ phát tác thành những hành vi sai trái nơi thân và miệng; đặc biệt là cái tâm ngạo mạn này lại càng kích động thói nghĩ bậy nghĩ bạ của con bùng phát dữ dội hơn!
Luôn tự cho rằng: "Tôi là bậc tôn quý không ai được phép đụng tới, tôi là thứ không ai được quyền xúc phạm; bất kỳ một cử chỉ nhỏ nào của các người tôi đều coi là đang nhắm vào tôi, mà nhắm vào tôi là không xong với tôi đâu!" Đó chính là vì trong lòng ôm giữ kiêu mạn!
Vì sao lại có sự kiêu mạn này? Vì đem cái không có nhận vơ làm cái có: vật vốn không có thật thì xem là có thật; việc vốn không hề có thật thì lại tưởng là có thật! Từ đó, để bảo bọc bảo vệ sự ngạo mạn của chính mình — muôn vàn thứ ngạo mạn — họ bắt đầu tạo tác: nghĩ bậy nghĩ bạ, nói năng bậy bạ, làm bậy làm bạ!
Bởi vì đối với chân tướng sự thật, họ hoàn toàn mù tịt; họ cũng không nhìn thấy chân tướng, càng chẳng thể nào biết được chân tướng; hoàn toàn thuần túy dựa vào cảm giác chủ quan của mình; mà hễ dựa vào cảm giác chủ quan thì chắc chắn sai lầm mười mươi!
Giống như bộ phim điện ảnh La Sinh Môn (Rashomon) của Nhật Bản: nếu con chỉ nghe lời khai phân tích vụ án mạng từ từng nhân vật trong cuộc, con chắc chắn sẽ phân tích sai bét! Bởi vì trong lời trần thuật của mỗi người, họ đâu có chú trọng miêu tả sự thật vụ án; bên trong lời nói của ai cũng bị pha tạp những động cơ nhằm tô vẽ, thanh minh hoặc đề cao bản thân mình; con ắt sẽ bị lời trần thuật của họ che mắt đánh lừa!
Trước tiên, chính cái người đang trình bày họ đã diễn đạt chẳng rõ ràng, lại còn nhét thêm quá nhiều màu sắc chủ quan; nay con lại đem thêm đống suy nghĩ bậy bạ của con nhét thêm vào, bôi trét thêm biết bao nhiêu màu mè nữa, thì con bảo làm sao con có thể biết được chân tướng sự thật rốt ráo! Lúc này mà con còn mù quáng tin vào suy nghĩ của mình thì con chắc chắn sai lầm 100%!
Làm sao để tránh khỏi sai lầm này? Con bắt buộc phải giác ngộ! Phải sinh khởi tâm giác ngộ chân thật — tức là phát Bồ-đề tâm: khởi phát cái tâm giác ngộ, tức là thấu suốt hiểu rõ ngọn ngành mọi sự! Trước hết phải thấy đúng như thật: chân tướng của nó là gì, và phương án ứng đối xử lý của con là gì!
Nghĩa là không có Bồ-đề tâm, không có tâm giác ngộ chân thật, thì trước tiên đối với những gì người khác diễn đạt con căn bản không thể hiểu rõ thực hư; bản thân mình nên làm như thế nào con cũng mù mờ chẳng biết; tất cả đều chìm đắm trong vòng xoáy của vọng tưởng chấp trước; bởi vì con chưa hề giác ngộ, con chưa hề hiểu thấu!
Một khi con đã sở hữu được Bồ-đề tâm — tức là con tu tập tích lũy tâm nguyện muốn nhổ sạch nỗi khổ cho chúng sinh — con bắt buộc phải có Bồ-đề tâm: thực sự giác ngộ, lại có sẵn phương án chuẩn xác để giải quyết, và thực tế đã ra tay hoàn thành việc giải quyết rốt ráo! Đứng từ điểm này mà xét thì con đã viên mãn Bồ-đề tâm; nó bắt nguồn từ cái tâm tha thiết muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh mà ra!
Nói chuyện gì thì trước hết phải nói cho rõ ràng bối cảnh sự việc ra nhé; trong phim La Sinh Môn thì nói rõ nhân vật, chứ đừng có mở mồm ra là bảo "cái gã đàn ông kia"; để rồi người ngoài nghe đoạn ghi âm của con chẳng hiểu mô tê gì, không biết con đang ám chỉ cái gã đàn ông nào bên cạnh con!
Phải xem họ có Lòng Tin đối với con hay không! Có lòng tin thì con mới có thể nói được; còn kẻ hoàn toàn không có lòng tin thì thuộc hàng Nhất-xiển-đề (đoạn thiện căn), đến Phật còn chẳng cứu nổi!
Cho nên phải nhìn xem mức độ tin tưởng của họ sâu cạn đến đâu: họ có thể tin được bao nhiêu phần thì họ sẽ tương ưng nhận được bấy nhiêu lợi ích. Bởi vì con có thể vì họ mà tuyên thuyết pháp yếu, con có thể chỉ rõ chân tướng sự thật cho họ thấy, giúp họ triệt để thoát khỏi đống vọng tưởng chấp trước này!
Thế nhưng nếu họ chỉ một mực tin vào đống vọng tưởng của riêng mình, khư khư chấp trước vào định kiến của mình không chịu buông xả, không thèm nghe lời con, không chịu đón nhận sự chỉ dẫn của con thì đành chịu!
Thế nào là kẻ chấp trước không thể đón nhận? Bởi vì thứ rác rưởi trong lòng họ không chịu buông xuống, thì họ không đời nào chịu tiếp nhận Chánh pháp của con! Nếu nghe con tuyên thuyết pháp yếu mà họ chịu buông bỏ xuống, thì chứng tỏ họ chịu tiếp nhận: phải buông thứ đang nắm chặt trong tay xuống thì mới có thể xòe tay ra đón nhận món quà của con chứ! Nếu họ cứ sống chết nắm chặt tay không buông, chứng tỏ họ căn bản chưa hề tiếp nhận; điều này không phải nói riêng một ai đâu nhé!
Nhớ lấy: Người trong thiên hạ phần nhiều đều không chịu tiếp nhận; nếu chịu tiếp nhận thì đã sớm được các bậc thiện hữu tri thức dẫn dắt thoát khỏi biển khổ sinh tử từ lâu rồi! Chính vì không chịu tiếp nhận, kiên quyết cự tuyệt; nghiêm trọng hơn còn cho rằng lời con nói là sai bét, rồi trực tiếp phủ nhận con, phỉ báng con! Đối với hạng người đó thì con tuyệt đối không thể đem pháp yếu ra tuyên thuyết; bởi vì nếu tình hình nghiêm trọng, họ sẽ phỉ báng con; mà phỉ báng con đồng nghĩa với việc phỉ báng Chánh pháp; mà phỉ báng Chánh pháp thì coi như đời họ đi tong triệt để!
Thế nhưng nếu họ có lòng tin, thậm chí những đạo lý con phân tích họ nghe hiểu được, nhờ đó họ chịu buông bỏ sự chấp trước — buông bỏ sự bám chấp vào quan điểm sai lầm — chịu đón nhận lời con giảng; nghĩa là họ tiếp nhận được mấy phần thì họ sẽ nhận được bấy nhiêu phần lợi ích; nếu họ chịu tiếp nhận 100%, tốt lắm, họ sẽ có thể thành tựu 100%!
Còn kẻ không chịu tiếp nhận thì ngoan cố chấp trước vô cùng, kiên quyết không chịu buông bỏ thành kiến, tà kiến và quan điểm sai lệch của mình! Họ cứ đinh ninh rằng chuyện đó là có thật, đồ vật đó là có thật; từ đó tự tay phá nát sạch sành sanh thiện nhân, thiện duyên, thiện quả vốn có của chính mình!
Cho nên việc có thể tuyên thuyết pháp yếu hay không hoàn toàn phụ thuộc vào việc người đó ngoan cố nhiều hay ngoan cố ít: gặp kẻ tuyệt đối ngoan cố thì con chỉ đành nói ít lại, không nói, không làm; bởi vì con thực sự bất lực, con không thể thay đổi được họ! Nếu họ có thể chuyển biến thì con mới có thể tuyên thuyết pháp yếu nhằm phá tan sự kiêu mạn này của họ! Cái thứ kiêu mạn tối ngày tự cho mình là ghê gớm này cực kỳ khó phá vỡ; bởi vì họ sẽ sống chết bảo vệ: "Tôi ghê gớm, tôi chính là kẻ phi thường!"
Phàm kẻ nào tự cho rằng bản thân mình tốt đẹp, phàm kẻ nào đinh ninh người khác đang làm tổn thương mình, chăm chăm tìm cách bảo vệ bản ngã... thảy đều gọi là Kiêu Mạn!
Nếu là người không có lòng kiêu mạn, con sẽ không bao giờ nghĩ ngợi xem người khác đối xử với mình ra sao. Một khi đã có lòng kiêu mạn thì sẽ không thể nào chấp nhận nổi chuyện: "Sao người ta lại dám đối xử tệ bạc với tôi như thế?"; kết cục là tự tay đập nát phá hỏng toàn bộ mọi chuyện!
Vậy con nên làm như thế nào? Đối với tảng băng ngàn năm ngoan cố này của chúng sinh: con sưởi ấm làm tan chảy được phần nào thì hay phần nấy; nếu họ tuyệt đối kháng cự, họ dựng lên lớp rào chắn tự vệ kiên cố, cự tuyệt mọi nguồn nhiệt độ ấm áp, thì con chỉ còn nước buông tay bỏ cuộc!
Đừng nói chi đến cái trình độ còi cọc của con; ngay cả Đức Thế Tôn từ bi vô hạn lượng rốt cuộc cũng đành phải bó tay bất lực trước hạng chúng sinh này! Trong Kinh Địa Tạng Bản Nguyện, Đức Phật đã dạy rõ: đại đa số chúng sinh đều đã được chư Phật cứu vớt giải thoát rồi; thế nhưng vẫn còn sót lại những kẻ can cường nan hóa này: họ kiên quyết không chịu tiếp nhận Chánh pháp, ngược lại họ còn ép Phật phải thuận theo quan điểm của họ! Vì thế vẫn còn sót lại bộ phận này, Phật đành phải phó chúc ủy thác cho Bồ-tát Địa Tạng tạm thời trông nom quản lý hộ!
Còn nhớ trong Kinh Địa Tạng nói chuyện này ở đoạn nào không? Biết thì nói cho chuẩn xác, không biết thì ngậm miệng lại; bắt buộc phải tìm cho ra chứng cứ kinh điển chuẩn xác! Bởi vì lắm khi chúng sinh sẽ vặn hỏi: "Dựa vào đâu mà ông dám nói như thế?", cho nên con bắt buộc phải có chỗ căn cứ kinh điển rõ ràng!
Nhớ lấy: Đối với hạng chúng sinh ngoan cố này, ngay cả Phật cũng đành bất lực! Những chúng sinh ngoan cố đó là ai? Chính là các vị đang ngồi ở đây đấy! Bởi vì nếu các con không phải là phường tuyệt đối ngoan cố bất hóa, thì Đức Phật đã sớm đưa các con vượt thoát biển khổ từ lâu lắm rồi! Chính vì các con không chịu tiếp nhận; thậm chí các con còn đòi bắt Đức Phật phải tiếp nhận quan điểm của con, thuận theo cách nhìn của con, thậm chí bắt Phật phải mang ơn các con nữa kìa!
Cho nên những thứ đó thảy đều thuộc về phạm trù của Kiêu Mạn! Nói hai chữ kiêu mạn người thời nay rất khó hiểu: bất kỳ một chút mảy may tự bảo vệ bản ngã nào thảy đều là Kiêu Mạn! Có sự kiêu mạn này, có lớp vỏ bọc tự vệ này thì họ không bao giờ chịu buông bỏ những tri kiến sai lầm, hành vi sai trái của mình để tự chuyển hóa sửa đổi bản thân! Vì sao? "Vì tôi đâu có sai, sai là tại các người hết, sao các người lại tệ bạc như thế?" Tại sao họ luôn đinh ninh người khác sai, người khác tệ bạc? Chính là Kiêu Mạn!
Nếu là người đầy đủ lòng tin, không có kiêu mạn — tức là không có phiền não — con chỉ cần giảng rõ chân tướng sự thật là họ sẽ hoan hỷ tiếp nhận ngay! Còn kẻ có lòng kiêu mạn thì tuyệt đối kháng cự, kiên quyết cự tuyệt không chịu tiếp nhận; kết cục là họ chẳng nhận được chút lợi lạc nào! Nghiêm trọng hơn nữa, họ thậm chí còn lật đổ toàn bộ quan điểm của con; lúc này đồng nghĩa với việc họ đang lật đổ Chánh pháp, thế thì con tuyệt đối không được nói nữa, bắt buộc phải ngậm miệng lại ngay!
Người có thể ngậm miệng lại không nói càn nữa thì người đó đã không còn kiêu mạn!
Còn kẻ vẫn cứ ngồi đó nghĩ bậy nghĩ bạ, nói năng bậy bạ, làm bậy làm bạ; thì con phải biết: kẻ đó chẳng những kiêu mạn, mà còn là khối băng ngàn năm ngoan cố bất hóa triệt để! Con đem chút nhiệt độ ấm áp ghé lại gần, họ liền dựng ngay một lớp rào chắn cách nhiệt tuyệt đối để ngăn lại; vì họ nghĩ: "Mày chẳng có ý tốt lành gì đâu, mày muốn làm tan chảy khối băng kiên cố của tao; khí lạnh của tao đang tỏa ra ngùn ngụt dọa người, góc cạnh của tao đang đâm chém tổn thương người khác; mày làm tan chảy hết thì tao biến mất mất à! Tao phải cho thiên hạ thấy tao là ai: ai nhìn thấy tao cũng phải run rẩy cầm cập; ai va phải tao không bị cào rách da thì cũng bị đâm thủng thịt!" Vì sao? "Tao phải tự bảo vệ chính mình!"
Mấu chốt là họ kiên quyết không chấp nhận để con thay đổi họ, mà họ muốn thay đổi con! Hạng người như thế tuyệt đối không được vì họ mà tuyên thuyết pháp yếu!
Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa đã có lời dặn dò rõ ràng minh bạch: đối với hạng chúng sinh can cường khó hóa, ôm trọn tâm ngạo mạn thì tuyệt đối không được thuyết pháp! Thậm chí Đức Phật thuở bấy giờ đã đích thân thị hiện: khi đại chúng ôm lòng ngạo mạn còn ngồi tại đạo tràng, Phật nhất quyết không nói; đợi đến khi năm ngàn người này tự đứng dậy bỏ đi ra ngoài rồi thì Phật mới bắt đầu thuyết pháp!
Sau đó Phật lại nhiều lần căn dặn: đệ tử Phật chân chính tuyệt đối không được tùy tiện thuyết pháp bừa bãi, Kinh Diệu Pháp Liên Hoa tuyệt đối không được tùy tiện nói càn! Bởi vì con đem pháp yếu thù thắng ra nói, chúng sinh vì mang sẵn lòng kiêu mạn nên họ không thể nào tiếp nhận nổi; thậm chí họ sẽ sinh tâm phỉ báng, nổi lên chống đối! Vì họ sẽ nghĩ bậy, nói bậy và chống đối Chánh pháp, cho nên con không được phép nói nữa, không được vì họ mà tuyên giảng Kinh Diệu Pháp Liên Hoa! Đâu chỉ riêng Kinh Pháp Hoa: tất cả mọi pháp, thậm chí lời nói lẽ phải thông thường con cũng không được nói nữa!
Bởi vì bắt buộc phải thuận theo ý họ thì họ mới hớn hở vui vẻ; làm trái ý họ một cái là họ đùng đùng nổi giận ngay! Vì không vui nên họ bắt đầu nghĩ bậy, nói bậy, làm bậy; thế là con đành bó tay! Nếu tình hình nghiêm trọng, họ phá hoại Chánh pháp, chống đối Chánh pháp, thậm chí phỉ báng Chánh pháp, thì họ chắc chắn sẽ ngã ngựa ê chề, chuốc lấy đại họa khôn lường!
Con đã muốn nhổ sạch nỗi khổ cho họ thì con tuyệt đối không được chất thêm đau khổ lên đầu họ! Bởi vì chỉ cần con mở miệng nói lời chân thật, nói lời tốt đẹp là họ liền khởi tâm chống đối, thế thì tuyệt đối không được nói! Con muốn làm chút việc tốt cho họ, con cũng không được làm; bởi vì trong lòng họ luôn nuôi sẵn tâm lý chống đối thù hằn!
Cho nên đối với hạng chúng sinh này, con thử nghĩ xem: ngay cả Đức Phật còn chẳng có cách nào xoay xở nổi, mà con lại tự huyễn hoặc cho rằng mình có cách giải quyết, thì con đã quá đỗi đề cao bản thân mình và quá coi thường nghiệp chướng của chúng sinh rồi! Chỉ có thể tùy theo mức độ họ tiếp nhận được bao nhiêu thì nói bấy nhiêu; lúc nghiêm trọng thì dứt áo rời đi càng xa càng tốt!
Đức Phật thuở bấy giờ từng đích thân thị hiện: lúc nhóm sáu vị tỳ-kheo (Lục quần tỳ-kheo) ai nấy đều giở trò theo bài bản riêng của mình nhằm cô lập vô hiệu hóa quyền uy của Phật; Đức Phật căn bản chẳng thèm nói thêm lấy nửa lời dư thừa, Ngài trực tiếp nhường lại hết cho các ông, một mình Ngài bỏ vào chốn rừng sâu núi thẳm để đi hóa độ cho những con thú hoang còn chất phác thuần lương hơn cả loài người! Bởi vì một số loài động vật vẫn còn giữ được chút thiện căn; thiện căn là gì? Là con thực sự có khả năng tiếp nhận! Kẻ không có thiện căn thì không bao giờ tiếp nhận nổi; thế là Ngài dứt áo rời đi!
Hoàn toàn không cần thiết phải giải thích! Bất kỳ một câu nói nào lúc đó đều trở thành thừa thãi! Bởi vì con càng giải thích chỉ càng kích động chúng sinh tạo thêm nhiều ác nghiệp hơn mà thôi! Cho nên chẳng cần phải thanh minh giải thích gì cả, cũng chẳng cần nói thêm lời nào!
Có kẻ tự cho mình cao hơn; Đề-bà-đạt-đa thì tự đắc cho mình cao siêu hơn hẳn Phật; lại có kẻ nghĩ: "Tôi kiếm thêm được nhiều đệ tử, tôi có thêm nhiều danh tiếng, tôi có thêm nhiều đứa răm rắp nghe lời, tôi thu về thêm nhiều tài vật cúng dường..."; mỗi kẻ một mục đích toan tính khác nhau!
Thế nhưng Phật thì đối với thế gian hoàn toàn vô tranh: được thôi, các ông thích tranh giành thì các ông cứ tự nhiên mà tranh giành với nhau! Về sau rất nhiều người thực lòng muốn tu hành, phát hiện ra đi theo đám người này là sai đường lạc lối rồi, thế là họ lại bôn ba khắp nơi đi tìm Phật; lúc bấy giờ Phật mới xuất hiện trở lại!
Những hành vi đó thảy đều thuộc về hiệu ứng của nhóm sáu vị tỳ-kheo (Lục quần tỳ-kheo)! Phàm kẻ nào còn mở mồm nhận vơ rằng: "Tôi có một đứa đệ tử", thảy đều thuộc về hạng Lục quần tỳ-kheo — đang nhảy ra tranh giành đệ tử với Phật đấy! Cuối cùng chẳng có ai là đệ tử Phật cả, toàn biến thành đệ tử của riêng hắn hết!
Độ làm sao nổi! Trừ phi bản thân họ tự giác buông bỏ đống vọng tưởng chấp trước đó xuống, cam tâm tình nguyện đón nhận lời dạy của Phật!
Hạng người như thế nào mới có thể đón nhận đồ vật? Người hai bàn tay rỗng không! Phải buông đồ vật đang nắm chặt trong tay xuống thì mới có thể đón nhận món quà của người khác trao tặng chứ! Hai bàn tay con đã ôm đầy ắp đồ đạc rồi, Phật có trao cho con món quà mầu nhiệm nào con cũng chẳng thể nào đón nhận nổi! Vọng tưởng chấp trước nơi thế giới nội tâm con người một khi không chịu buông xả, thì không có cách nào tiếp nhận bất kỳ diệu pháp thù thắng nào mà Phật ban trao cả!
Cho nên cái Bi Nhân Duyên này: thế nào gọi là bi nhân duyên? Giống như việc con muốn nhổ khổ thì cũng bắt buộc phải hội đủ nhân duyên nhổ khổ: tự thân con phải thiết lập được cái tâm muốn nhổ khổ, cộng thêm năng lực nhổ khổ chân thật — năng lực nhổ khổ chân thật đó gọi là Bồ-đề, Bồ-đề tâm! Tự thân con hội đủ rồi, lại còn phải đòi hỏi phía chúng sinh cũng phải hội đủ điều kiện: họ chịu tiếp nhận Chánh pháp này của con; họ có nhân duyên chịu đón nhận con, chứ không phải họ bắt ép con phải thuận theo họ! Phàm kẻ nào mở miệng ra là ép buộc con phải phục tùng theo ý họ, thì con phải vĩnh viễn hiểu rằng kẻ đó là không thể độ nổi; ngược lại họ còn lôi con cùng kéo nhau xuống bùn lầy luân hồi nữa kìa!
Bất kể là dưới hình thức gì: chỉ cần họ bắt con phải từ bỏ hạnh nguyện Bồ-tát của con để cùng trôi lăn vào luân hồi với họ, thì bất kỳ biểu hiện nào cũng đều là ép buộc cả! Họ đâu có chịu tiếp nhận con; họ chỉ dùng đủ mọi thủ đoạn để bắt con phải thuận theo ý họ mà thôi!
Lúc này chỉ có thể nói: họ tiếp nhận được một chút nào thì hay chút nấy; chỗ nào họ không kham nổi thì bản thân mình hãy nói ít lại; phát hiện thấy điềm chẳng lành là phải mau mau cất bước rời đi; còn nếu họ vẫn có thể đón nhận được đôi chút thì hãy nói chừng mực chút ít rồi thôi!
Con hoàn toàn có quyền không nói mà! Nhớ lấy: như thế là không có nhân duyên, tuyệt đối không được tuyên thuyết pháp yếu!
Nhổ khổ chân thật đòi hỏi phải có nhân duyên của tự thân, cần có nhân duyên của chúng sinh; hơn nữa những nhân duyên này thảy đều phải tương ưng với Chánh pháp thì mới được việc, lúc đó mới có thể tuyên thuyết pháp yếu!
Nếu nhân duyên còn khiếm khuyết thì phải hết sức cẩn trọng khi nói; gặp phải kẻ tuyệt đối chống đối thì kiên quyết tuyệt đối không được nói!
Chính là dứt khoát không thèm đếm xỉa tới!
Bởi vì anh căn bản không có Lòng Tin! Bởi vì anh đâu phải tìm đến nhờ tôi giúp đỡ để chuyển hóa cải biến bản thân anh; anh chỉ rặt toan tính muốn khống chế tôi, bắt tôi phải phục tùng anh, bắt tôi phải luồn cúi theo đống phiền não nhơ nhớp của anh!
Như thế đâu phải là tôi đang độ anh, mà là anh đang tìm cách độ tôi đấy chứ: anh đang độ tôi rời bỏ Phật đạo để cùng dắt tay nhau trôi lăn vào luân hồi với anh; anh đâu có cho phép tôi độ anh thoát khỏi luân hồi thành tựu Phật đạo! Đây là vấn đề thuộc về chủ quyền: anh kiên quyết không chịu buông, tôi cũng dứt khoát không bao giờ buông; anh có chấp trước của anh, tôi cũng có nguyên tắc của tôi!
Có thể lựa lời thích hợp mà nói thẳng thắn: con hoàn toàn có thể hỏi ngược lại họ: "Rốt cuộc là anh đang muốn độ tôi hay tôi đang độ anh? Rốt cuộc anh là người tin Phật hay là kẻ tin ma? Dẫu anh có tin ma đi chăng nữa tôi vẫn còn coi trọng anh; anh dẫu có là yêu tinh, là quái vật tôi cũng nể nang anh đôi phần; anh dẫu có là sơn thần, thổ địa, hay các loài quỷ thần tôi cũng coi trọng anh! Đằng này anh đến một vị thần linh còn chẳng bằng; anh chỉ là một con quỷ đang cắm đầu lao thẳng xuống địa ngục, một con quỷ đang chịu khổ chịu nạn, một loài súc sinh đang đọa đày, một kẻ phàm phu đang ngụp lặn trong tai ương khốn cùng! Anh đòi tôi phải coi trọng anh, tôi lấy cái gì ra để coi trọng anh đây? Anh ít ra cũng phải có chút xíu công đức thù thắng gì chứ: anh là sơn thần à? Là thổ địa à? Hay là quỷ thần chủ tài, quỷ thần chủ mạng? Anh là cái thứ gì? Đến tư cách của một vị thần linh anh còn chưa với tới nổi, mà anh dám đòi tôi phải coi trọng anh, tôi lấy tư cách gì để coi trọng anh được chứ?"
Ít nhất người ta cũng có chút phước đức căn bản, người ta đường đường là một vị thần; còn anh rốt cuộc là cái thớ gì? Tôi có diệu pháp vô thượng có thể giúp anh lìa khổ được vui; lúc này anh không chịu lắng nghe tôi chỉ dạy, ngược lại còn bắt tôi phải răm rắp nghe theo anh; thế thì một là tôi ngậm miệng làm thinh, hai là tôi dứt áo rời đi vĩnh viễn!
Con hoàn toàn có thể nói thẳng những lời lẽ này với họ, những lời này được phép nói! Nếu nói xong mà họ vẫn chứng nào tật nấy tiếp tục bức bách lấn lướt, thì lập tức ngậm chặt miệng lại; còn nếu họ vẫn hung hăng ép uổng nữa thì con phủi tay bước đi luôn!
Đuổi làm sao kịp! Một khi con người ta đã thực sự muốn lánh mặt không để cho đối phương tìm thấy thì dễ như trở bàn tay!
Sự kiêu mạn đó bắt nguồn từ đâu? Nhớ lấy: chung quy vẫn là do chấp ngã và bảo vệ cái ngã mà ra! Dẫu biết rõ bản thân mình sai bét be bét, nhưng vẫn chết sống bảo vệ cái Tôi của mình: cái Ngã và cái Ngã Sở! Ngã sở là gì? Là toàn bộ đồ vật của tôi, tiền tài của tôi, người thân thuộc của tôi... tôi phải sống chết bảo vệ khư khư! Những thứ đó thảy đều thuộc về phạm trù của Kiêu Mạn!
Con không chịu hàng phục phiền não thì ngay cả chính bản thân con còn chưa bước chân nổi vào Phật đạo, con lấy tư cách gì đòi dẫn dắt chúng sinh bước vào Phật đạo? Đến bản thân mình còn chưa thoát nổi cái khổ này: phiền não chính là mầm mống chế tạo ra đau khổ!
Thế thì dĩ nhiên con phải kịp thời giác ngộ; thậm chí phải làm ngược lại hoàn toàn! Bất kỳ một thứ vọng tưởng chấp trước nào, quan điểm sai lầm nào vừa trồi lên, bí quyết tuyệt hảo nhất chính là làm ngược lại hoàn toàn với nó! Con càng sợ cái gì thì con càng xông vào làm cái nấy; tâm lý càng muốn co cụm bảo vệ bản thân thì dứt khoát hy sinh luôn bản thân mình! Ví dụ con tiếc của không nỡ xả tiền; tốt lắm, ngay khoảnh khắc đó con liền đem toàn bộ số tiền đó ra bố thí sạch sành sanh!
Đau đớn thì cứ tiếp tục quẳng đi tiếp, quẳng cho đến khi nỗi đau đớn biến mất sạch trơn mới thôi; lúc đó là con đã triệt để hàng phục được nó rồi! Con bảo: "Thôi để tôi giữ lại một chút xíu", thế là con lại tiếp tục dung dưỡng nuôi nấng chút xíu phiền não mầm họa đó, để rồi nó lại từ từ đâm chồi nảy lộc lớn mạnh trở lại!
Việc thứ 4
Kinh văn:
“Bốn là, thấy các chúng sinh bị năm triền cái che phủ; do bị che phủ nên tâm sinh nhiều nghi ngờ, không hiểu được nghĩa lý sâu xa. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết pháp yếu, nhằm phá hoại năm triền cái như thế của chúng sinh.”
Hiểu theo nghĩa rộng là tất cả mọi tấm màn che phủ! Thế nào gọi là bị che phủ? Bị che kín mít lại rồi; che kín lại nghĩa là gì? Là hoàn toàn mù tịt không biết gì cả!
Con ngồi đáy giếng ngước nhìn trời thì ít ra con còn ngắm được một khoảng trời con con; còn nếu bị đậy nắp kín mít lại thì một tấc trời con cũng chẳng thấy nổi! Nghĩa là con chìm đắm trong vô minh, căn bản chẳng hề hay biết trên đời này còn có một bầu trời xanh bao la!
Ngồi đáy giếng trông trời ít ra còn biết bầu trời to bằng miệng bát; đằng này bị đậy nắp kín bưng thì đến khoảng trời bằng miệng bát con cũng chẳng thấy đâu, căn bản không thể thấy đúng như thật, thảy đều thuộc về "Cái" (triền cái - màn che)!
Còn hiểu theo nghĩa hẹp thì đó chính là Phiền Não: hễ có phiền não là nó sẽ che phủ bít kín toàn bộ mọi điều tốt lành của con!
Xét theo nghĩa rộng: bất kỳ một điểm nào con đang chìm trong vô minh tăm tối mà bản thân lại tự phụ cho mình là đúng; con đinh ninh rằng bầu trời là một màu đen kịt chứ làm gì có màu xanh! Vì sao? Vì con đang bị cái nắp đậy kín mít trên đầu, nên con quả quyết bầu trời là màu đen! Tức là con chưa từng nhìn thấy sự thật chân thật; con mới chỉ nhìn thấy cái nắp đậy của chính con mà thôi, thế mà con lại sống chết khẳng định rằng mình đã nhìn thấy, và thứ mình thấy mới là chân lý có thật!
"Tôi không tin, vì mắt tôi nhìn thấy rõ ràng là màu đen kịt mà!"; con bảo: "Đó là cái nắp đậy trên đầu anh đấy, anh mở cái nắp ra là thấy trời xanh ngay!" Kẻ đó sẽ gào lên: "Không được mở, đây là sự thật sờ sờ ra đấy! Tôi mở sự thật này ra rồi, ông tính cho tôi xem cái thứ quái quỷ gì? Vì mắt tôi thấy đây là sự thật; ông mở bung sự thật này của tôi ra thì làm gì còn sự thật nữa; rốt cuộc ông tính cho tôi thấy cái giống gì tôi làm sao biết được!"
Đối với người chịu chấp nhận thì được: họ cam tâm tình nguyện để con thẳng tay giật tung cái nắp của họ ra thì tốt; nhưng ngặt nỗi phần nhiều chúng sinh đâu có chịu chấp nhận, thậm chí họ còn sợ chết khiếp khi thấy con toan giật nắp của họ ra!
Họ cũng không chấp nhận đâu! Họ tỉnh dậy là họ lại lồng lộn không chấp nhận, họ sẽ cuống cuồng đi tìm lại cái nắp đó để tự úp lại lên đầu mình ngay; đó mới là bản chất thực tế!
Nhớ lấy: Tâm là cội rễ! Tâm họ không chịu tiếp nhận thì con có làm trò gì cũng vô ích! Mấu chốt là cái tâm thức đó nó không bao giờ chết, cho nên con không thể nào đập cho nó ngất xỉu được đâu!
Vậy hạng người như thế nào mới có thể tiếp nhận? Nhớ kỹ: Bi Nhân Duyên! Nghĩa là nhân duyên nhổ khổ của tự thân con trước hết phải được thiết lập vững chắc; nhân duyên nhổ khổ nơi chúng sinh họ phải cam tâm tình nguyện đón nhận: tùy theo mức độ họ có thể tiếp nhận được bao nhiêu thì con vì họ tuyên thuyết bấy nhiêu; từng bước từng bước phá trừ năm triền cái phiền não này cho họ, cho đến phá trừ tấm màn vô minh tăm tối! Từng điểm một họ chưa hiểu, họ đang bị che phủ bít bùng, con từ từ giúp họ vén mở từng lớp màn ra, như thế hoàn toàn được việc!
Mấu chốt tiên quyết là họ phải chấp nhận, họ phải đồng ý; cao cấp hơn nữa là họ phải hoan hỷ tín thọ (vui vẻ tin nhận vâng làm)! Nhớ lấy: không thể hoan hỷ tín thọ thì con đành chịu bó tay; lúc bó tay bất lực thì tốt nhất hãy ngậm chặt miệng lại, tình hình nghiêm trọng hơn nữa thì cất bước rời đi!
Biểu hiện cụ thể của năm triền cái này, bây giờ Thầy nêu một ví dụ thực tế; chứ nếu chỉ nói khái quát chung chung thì các con rất khó thể nghiệm trong đời sống thực tế:
Ví dụ con người ta luôn có thói quen thích tự khen ngợi bản thân, thích khoe khoang phô trương chính mình; muốn cho thiên hạ thấy mình cao siêu dường nào, mình xinh đẹp lộng lẫy ra sao, mình thù thắng tuyệt vời thế nào, gia đình mình giàu nứt đố đổ vách bao nhiêu tiền của... Tất cả những thứ đó thảy đều thuộc về "Cái" (triền cái): họ đang bị quan điểm sai lầm này che phủ bít kín tâm trí!
Chân thật mà nói: đâu phải từng li từng tí con đem ra khoe khoang phô trương là người đời sẽ thực lòng tin phục con đâu! Dẫu cho ngay lúc con phô trương có khoảng 30% người ta tin lời con đi chăng nữa, nhưng nó không bao giờ chịu nổi sự thử thách của thời gian! Thời gian trôi qua lâu ngày, người ta nhìn vào là thấy rõ mười mươi: những việc con thực tế làm được khác xa một trời một vực so với những gì con từng ba hoa chích chòe! Cuối cùng con cũng lòi đuôi lộ nguyên hình; thế là người ta lại càng khinh thường coi rẻ con hơn gấp bội!
Cho nên dựa vào cái trò khoe mẽ phô trương, tự mình tâng bốc bản thân lên mây xanh; nhớ lấy: ngay khoảnh khắc con tự tâng bốc mình lên cao là con đã hoàn toàn xa rời thực tế rồi! Bởi vì con là do chính con tự tâng bốc lên, chứ thực chất con đâu có cao siêu đến mức độ đó! Con đã xa rời thực tế khách quan thì cái nhân hư vọng đó tất yếu sẽ trổ ra cái quả hư vọng!
Phàm những lúc con nảy sinh ý muốn tự tâng bốc mình, con phải biết ngay rằng lúc đó bản thân con đã rơi vào cõi hư vọng hão huyền rồi: có thể gọi là chưa chứng nói chứng, chưa đắc nói đắc, thảy đều thuộc về hành vi tự tâng bốc mình!
Hiểu theo nghĩa rộng: phàm tự nâng mình lên một chút, trong thế giới nội tâm tự đặt bản thân lên cao hơn thực tế một chút xíu thôi, xa rời con người thực tế của mình, thảy đều thuộc về tội Đại Vọng Ngữ!
Con bảo: "Tôi đâu có mở mồm nói ra ngoài, tôi chỉ nghĩ thầm trong đầu thôi mà!"; cái đó gọi là Đại Vọng Tưởng! Bởi vì con tự tâng bốc mình trong tư tưởng! Con bảo: "Tôi chỉ mơ màng nghĩ đến chuyện tôi phát tài giàu to thôi; dẫu tôi chưa giàu nhưng tôi nghĩ cho sướng miệng thì sao?"; thế chẳng phải con vẫn đang xa rời thực tế đó ư? Bởi vì mớ tiền của đó đâu có dính dáng gì đến con! Con bảo: "Không đúng, tôi đã kiếm được một mớ tiền rồi!"; chút tiền lẻ con kiếm được đó liệu có đủ để đống phiền não của con tàn phá không, có đủ để đống nghiệp quả của con tiêu hao cắn xé không? Hoàn toàn không đủ!
Lúc này bất luận là trong tâm con nghĩ hay ngoài miệng con nói: chỉ cần mang hơi hướng tự tâng bốc mình, không thể thấy đúng như thật con người thật của mình, không thấy đúng như thật hoàn cảnh thực tế mình đang sống, phiền não của mình đang sâu nặng bao nhiêu... việc gì cũng chẳng thấy đúng như thật mà tối ngày cứ thích tự đặt mình ở chỗ cao sang, thì kết cục con chỉ có nước ngày càng thê thảm bi đát mà thôi!
Cho nên phải hiểu cho thật rõ ràng thế nào là "Cái", thế nào là "Phú": phiền não chính là Cái, phiền não chính là Phú; bị cái tấm màn này che phủ trùm kín lên bản thân con! Nghiêm trọng hơn nữa: trong ba chướng thì phiền não chướng chính là năm triền cái; còn theo nghĩa rộng: bất kỳ một điều nhỏ nhặt nào con căn bản không hiểu biết mà lại tự huyễn hoặc cho rằng mình thông thạo thấu suốt, thảy đều là triền cái của con cả! Bị những tấm màn này che phủ — che phủ bởi đống phiền não này, thậm chí che phủ bởi nghiệp chướng, che phủ bởi báo chướng; con bị cả tam chướng trùm kín mít lên đầu thì lại càng thê thảm gấp bội phần!
Hiện tại mới chỉ nói riêng một điểm phiền não thôi đã đủ lấy mạng con rồi — thói tự tâng bốc bản thân đã đủ giết chết đời con rồi! Một khi đã tự tâng bốc mình lên cao, con căn bản không thể làm nổi một con người bình thường; bởi vì con đã tự nâng bổng mình lên lơ lửng giữa không trung, tự làm cho mình bị hẫng chân, hoàn toàn xa rời thực tế — gọi là không sát thực tế!
Tất cả những thấy biết, hành vi không sát thực tế ắt tất yếu sẽ dẫn đến việc con hoàn toàn không ăn nhập với thực tế khách quan; con bảo đời con bi thảm biết chừng nào! Thế nhưng người đời lại nghiện cái trò này: cứ thích tự tâng bốc mình lên mây, thậm chí còn khoái người khác xúm vào tâng bốc vuốt ve mình! Bản thân việc gì cũng làm chẳng nên hồn mà cứ thèm khát người ta tâng bốc mình; trần đời có cái hạng người như thế không?
Thế nên mới bảo sống ngụp lặn trong những điều hư vọng hão huyền, trong những ảo giác sai lầm này mà người ta vẫn đinh ninh cho là hay ho tốt đẹp; vẫn khao khát những thứ hư vọng ảo giác này, thèm thuồng mong mỏi người ngoài cũng chạy lại tâng bốc vuốt ve mình!
Thế là chuốc lấy biết bao nhiêu Cầu Bất Đắc Khổ; cái ảo tưởng được tâng bốc đó bị tan biến thì chuốc lấy biết bao Ái Biệt Ly Khổ; phát hiện ra xung quanh ai ai cũng chĩa mũi dùi vào mình thì nếm trọn Oán Tằng Hội Khổ; Ngũ Ấm Xí Thạnh bùng cháy dữ dội, đòi hỏi của cả thân lẫn tâm gào thét cồn cào — gọi là Ngũ Ấm Xí Thạnh Khổ; đau khổ quá đỗi! Lại thêm sinh, lão, bệnh, tử đời đời kiếp kiếp; con thử nghĩ xem: tám nỗi khổ bủa vây trùng điệp chẳng qua cũng chỉ vì muốn tự tâng bốc mình lên cao hơn một chút mà thôi!
Nhớ lấy: Hiện tại là cái gì thì nó chính là cái nấy! Phải Chân Thật! Tuyệt đối không được làm trò giả dối hư ngụy, không được dựng lên các ảo tướng; tự tâng bốc mình thảy đều là trò giả dối, đều là ảo tướng, đều là những thứ không sát thực tế! Bản thân mình chân thật là cái thứ gì thì nó chính là cái thứ nấy; phải học theo Phật: con nhìn xem, Phật chính là Đấng chân ngữ giả, thực ngữ giả, như ngữ giả, bất dị ngữ giả, bất vọng ngữ giả (người nói lời chân thật, nói lời đúng thực, nói lời đúng như thế, nói lời không sai khác, nói lời không dối trá)! Người chân chính phát Bồ-đề tâm là bắt buộc phải nỗ lực làm cho bằng được điều này; làm được trọn vẹn rồi thì chính là đã chứng Bồ-đề!
Tóm kết lại: Thầy chỉ mới nêu ra một ví dụ — việc tự tâng bốc bản thân chính là một hình thức biểu hiện cụ thể của triền cái phiền não, của kiêu mạn phiền não; trên thực tế còn nhiều vô số kể! Các con có thể suy một ra ba, nhìn thấy rõ mối nguy hại khôn lường trên tất cả mọi phương diện hay không?
Nhớ kỹ: Tự tâng bốc bản thân là mối nguy hại cực kỳ nghiêm trọng; chẳng những gây hại cho hiện tại, mà nó còn phá nát toàn bộ tương lai tiền đồ của con!
Làm sao để triệt để thay đổi? Hãy chân lọt đến đất (cước đạp thực địa), phải tuyệt đối sát với thực tế khách quan! Những gì không sát thực tế hãy dứt khoát gạt phăng sang một bên! Từ ngôn ngữ lời nói, từ tâm lý, từ tinh thần, cho đến các hành vi tạo tác nơi thân thể của con thảy đều phải giữ vững sự chân lọt đến đất, chân thật không hư dối! Con có thể làm được chân thật không hư dối thì con liền lột sạch được tất cả mọi tấm màn triền cái, không còn bị bất kỳ thứ gì che phủ nữa!
Họ chốc lát thì gỡ cái nắp này xuống úp lên đầu — vọng tưởng; chốc lát lại đổi sang cái nắp khác úp lên; suốt ngày cứ loay hoay đậy nắp, chẳng qua là đổi hết loại nắp này sang loại nắp khác để tự chụp lên đầu mình mà thôi! Vừa rời khỏi cái nắp một cái là hắn thấy bứt rứt không yên, không cam lòng rời xa; hắn mê mẩn cái nắp đó vô cùng, yêu quý nó đến chết đi được!
"Tôi phải úp cái nắp này lên đầu!"
Ví dụ như hôm nọ nhìn thấy con rắn độc: to tướng dài ngoằng ngoẵng trườn tới; lúc đó con còn ngồi đấy mà bảo: "Không được, cái nắp này của tôi quý lắm, tôi không thể gỡ bỏ được!" Thử quẳng con rắn độc đó lên người con xem, con xem hắn có vội vứt phăng cái nắp đó đi từ đời tám hoánh nào rồi không!
Cho nên những thứ vọng tưởng mà con bảo con buông không nổi: thử ném một con rắn độc lên người con xem, con sẽ lập tức buông bỏ được ngay tắp lự! Không phải là vứt không nổi, mà là con có cam tâm tình nguyện vứt hay không mà thôi!
Vì lúc đó con thấy tính mạng mình quan trọng hơn đống nắp đậy kia!
Cho nên hoàn toàn có thể vứt bỏ cái nắp đậy đi được; lúc này mọi vọng tưởng thảy đều tan biến sạch trơn!
Vì vậy trong Phật pháp mới dạy: “Ngày nay lại đã qua rồi, mạng căn theo đó giảm dần từng giây; tựa như cá cạn trong vũng nước vơi, nào có niềm vui lạc thú gì đâu!” Con đang tiêu hao phung phí sinh mạng từng ngày, đang từng bước tiến thẳng về nấm mồ cái chết, con còn tâm trạng đâu mà tìm kiếm trò vui?
Phải biết rõ hiện trạng thực tế là gì: ngọn lửa đang bốc cháy ngùn ngụt trên đầu con rồi — tựa như cứu lửa cháy đầu (như cứu đầu nhiên)! Lửa cháy trên đầu thì phải liều mạng mà dập lửa cứu thân; cẩn thận chớ có buông lung phóng dật (thận vật phóng dật), tuyệt đối không được phép phóng dật nữa!
Hơn nữa mai sau muốn tìm lại được thân người là muôn phần gian nan trắc trở! Nếu không có Phật pháp thì việc các con muốn có lại được thân người gần như là chuyện hoàn toàn không tưởng; trừ phi con là người đã thành tựu trọn vẹn năm giới cấm thì dẫu không có Phật pháp con vẫn có thể tái sinh làm người; bằng không thì bắt buộc phải nương nhờ vào sự cứu vớt của Phật pháp thì con mới mong giữ lại được thân người!
Việc thứ 5
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Năm là, thấy các chúng sinh chìm đắm trong biển sáu nhập (lục nhập hải): mắt vướng sắc tướng, tai vướng thanh tướng, mũi vướng hương tướng, lưỡi vướng vị tướng, thân vướng xúc tướng, ý vướng pháp tướng, ấy gọi là chìm đắm (trầm). Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm cứu vớt chúng sinh khỏi sự chìm đắm như thế.”
Chữ "trầm" (chìm đắm) này có phải là đắm chìm say mê, mang ý nghĩa của chữ "dâm" (đắm đuối buông thả) Chính là đắm chìm! Say mê đắm đuối ở bên trong đó; nắm bắt pháp tướng gọi là "trầm" — tức là chìm lút đắm đuối ở trong đó!
Những pháp tướng đó bản thân con đã thực sự hiểu thấu hay chưa? Chữ "trầm" đó còn gọi là ngập ngụa, nhận chìm; cho nên gọi là "trầm một" — tức là bị chìm nghỉm, ngập ngụa bưng bít hoàn toàn!
Tựa như con bị sụt lún vào giữa vũng đầm lầy vậy: lún sâu xuống rồi bị vùi lấp ngập ngụa hoàn toàn thì gọi là chìm đắm; phàm hễ con có chỗ bám víu nắm bắt (hữu sở thủ) thì con đều sẽ bị chìm ngỉm ngập ngụa ở trong đó!
Một khi đã bị chìm ngập ở đó rồi thì bất kỳ việc gì con cũng không thể phát triển tiến bước lên phía trước được nữa; vì con đã bị đắm chìm vào đó, lún sâu vào đó thì làm sao con tiến lên được!
Mấu chốt là con có nhận thức được hay không: một khi đã đắm chìm vào bên trong, con căn bản chẳng còn biết nó sẽ đem lại hậu quả gì cho con; rốt cuộc thứ nó mang lại là Khổ hay là Vui, con hoàn toàn mù tịt! Bất luận là thứ gì: một khi đã đắm đuối chìm ngập vào trong thì con coi như xong đời!
Ở trong đầm lầy, giữa bãi cát lún: chỉ cần con dừng chân đứng trơ ra đó là định sẵn sẽ bị lún xuống; càng lún sâu con lại càng khó lòng tự rút chân ra nổi!
Cũng giống như thói tham lam của con người vậy: thậm chí nó có thể tàn hại cả một đời con; bất kể con tham đắm thứ gì! Giống như người thời nay tối ngày không ngừng vuốt màn hình lướt điện thoại: nó sẽ phá nát toàn bộ mọi công việc mà con cần phải làm, khiến con việc gì cũng làm chẳng nên hồn, bởi vì tâm trí của con đâu có đặt ở công việc!
Đôi tai thì tối ngày cứ ngóng đông ngóng tây lùng sục âm thanh, điều đó cũng sẽ phá hỏng những phán đoán đúng đắn trong hiện tại của con! Toàn bộ sáu căn không ngừng bám víu nắm bắt, không ngừng chìm đắm ngụp lặn ở trong đó; chẳng những việc đời làm không xong, mà mấu chốt là nỗi thống khổ mà nó đem lại cho con đâu chỉ dừng lại ở chuyện hỏng việc: nó sẽ khiến cả cuộc đời con chỉ toàn chuốc thêm đau khổ, tám nỗi khổ (bát khổ) móc xích kéo đến liên hoàn!
Xét vào sự việc cụ thể, con tỉ mỉ suy ngẫm mà xem: chắc chắn nó luôn nằm trọn trong nỗi thống khổ này! Dù con đắm chìm trong lòng Tham, hay đắm chìm trong cơn Sân hận, hay đắm chìm trong Si tâm vọng tưởng đi chăng nữa, thì kết cục cuối cùng chỉ có thể là đau khổ mà thôi!
Nhìn thấy toàn bộ những nỗi khổ này của chúng sinh, Bồ-tát tha thiết muốn nhổ sạch đau khổ cho họ; trước hết bản thân con phải hiểu rõ ngọn ngành, lại phải có sẵn phương án giải quyết; hơn nữa phương án giải quyết này bắt buộc phải khế hợp tương thích chuẩn xác với căn cơ, ý nhạc và nhân duyên của chúng sinh!
Hiện tại con chưa có năng lực này thì con phải đi xây dựng, đi gom góp tích lũy toàn bộ những năng lực này lại! Có được rồi thì con mới tỉnh táo giác tri nhận biết rõ ràng: những nỗi khổ hiện tiền này, lai lịch cội nguồn của những nỗi khổ này là do đâu mà ra — là do bám víu nắm bắt (thủ), do chìm đắm ngập ngụa (trầm) ở bên trong!
Cộng thêm phương án giải quyết của con: nương theo đúng căn cơ, nghiệp lực và nhân duyên của họ, nhắm đúng đích chuẩn xác từng ly từng tí mà tuyên thuyết cho họ phương pháp lìa khổ được vui, nhằm nhổ sạch nỗi thống khổ sinh ra từ xu hướng bám víu chìm đắm ngập ngụa này của chúng sinh!
Ngàn vạn lần phải nhớ kỹ chữ "Tập" (tu tập tích lũy) này: từng chút từng chút tích lũy đều bắt buộc phải được xây dựng vững chắc! Nó không phải là chuyện đơn giản: cứ hễ thấy người ta khổ là nhảy xổ vào nói càn nói bậy, nói những lời hoàn toàn không khế cơ; đồng nghĩa với việc chiếc chìa khóa này của con căn bản không mở được ổ khóa của người ta!
Cho nên con bắt buộc phải gây dựng nên đủ thứ phương pháp thiện xảo thì mới có thể khớp chuẩn xác với căn cơ của họ! Thế nên việc tu tập tích lũy tâm nhổ khổ: trước hết tự thân con phải xây dựng xong xuôi đã! Đối diện với cảnh sáu căn tham đắm sáu trần: điều tốt lành cũng tham, mà thứ xấu ác độc hại cũng tham! Người khác khen ngợi tâng bốc thì tham đắm; người khác khinh thường ngạo mạn với mình thì ôm lòng ấm ức căm hận; một cơn giận bốc lên có thể ôm hận dằn vặt suốt bao lâu; gặp món ăn ngon khoái khẩu một khi đã nổi lòng tham là có thể tham đắm cả một đời!
Thế nhưng họ đâu hề hay biết biết bao nhiêu nỗi thống khổ bệnh tật đều từ đó mà chui ra! Vậy con có phương pháp nào để giải quyết việc đó hay không? Có phương án cụ thể nào tương ứng chuẩn xác với căn cơ, ý nhạc, nhân duyên của họ hay không? Có chiếc chìa khóa tinh chuẩn tuyệt đối trong tay hay chưa? Con bắt buộc phải tu tập tích lũy cho bằng được! Bất kỳ một điểm nhỏ nào cũng không thể thiếu thốn; cái đó gọi là Tu Tập Tâm Nhổ Khổ!
Sau đó mới có thể đem phương án giải quyết triệt để — đem chiếc chìa khóa hoàn hảo của con ra xài để mở tung ổ khóa của họ! Những điều này phía trước đều đã giảng qua cả rồi; hôm nay đến lượt bảo con trình bày thì con lại đem toàn bộ các điểm mấu chốt này vứt sạch ra sau đầu!
Trước hết tự thân con phải tự gây dựng nên, phải tu tập tích lũy nên; bản thân con chưa có thì con lấy cái gì ra mà nói? Thế thì chịu chết chẳng thể nào nói nổi!
Việc "tu tập tích lũy" này Đương nhiên là con phải thấu suốt rồi! Con phải thấy đúng như thật căn cơ, ý nhạc, nhân duyên của chúng sinh; phải thấy đúng như thật phương án giải quyết của con có ăn khớp tương ưng hay không!
Tự thân con trước hết phải biết rõ sự chìm đắm này của chúng sinh bản chất nó chính là đau khổ, và nó là thứ đau khổ mang hình hài mùi vị ra sao; con phải nói trúng phóc vào tim can của họ thì họ mới thực sự thấm thía thể nghiệm được!
Muốn nhổ sạch nỗi khổ đó cho họ thì cũng đòi hỏi chúng sinh phải cam tâm tình nguyện buông tay; họ sống chết không chịu buông tay thì con có tài thánh cũng chẳng bứng nổi khổ đau cho họ! Cho nên chuyện này đâu phải con chỉ hiểu biết chút da lông là xong; con bắt buộc phải hiểu biết rất nhiều, rất rộng lớn!
Cái "rất nhiều" này không chỉ dừng lại ở mức hiểu biết trên lý thuyết, mà con còn phải có phương pháp giải quyết rốt ráo triệt để; cộng thêm việc chúng sinh thực lòng tin tưởng đón nhận con, chịu chấp nhận con và cam tâm tình nguyện thay đổi, lúc đó mới thực sự nhổ sạch được đau khổ cho họ! Cứ suy diễn tương tự như thế, lần sau các con thay nhau nói cho Thầy nghe xem rốt cuộc có nói cho rành rọt được hay không!
Việc thứ 6
Kinh văn:
“Sáu là, thấy các chúng sinh có bảy thứ mạn: Một là Mạn, hai là Đại mạn, ba là Mạn mạn, bốn là Ngã mạn, năm là Tăng thượng mạn, sáu là Hạ mạn, bảy là Tà mạn. Bồ-tát Ma-ha-tát: đối với kẻ hạ mạn thì tự nói ta hơn ngươi; đối với kẻ mạn mạn thì tự nói ta thù thắng nhất, sắc tướng của ta cho đến nhận thức của ta đều thù thắng hơn; đối với kẻ tăng thượng mạn thì Bồ-tát bảo rằng: ‘Ngươi thực chất chẳng phải là bậc thánh, không nên vội khởi tưởng mình là thánh nhân’; đối với kẻ tà mạn thì tuyên thuyết chánh kiến. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ sự kiêu mạn như thế của chúng sinh.”
Bây giờ không cần phải phân chia quá rườm rà chi tiết làm gì: hễ khi chúng sinh khởi tâm ngạo mạn, tự cho mình là ghê gớm tài ba, con hoàn toàn có thể chỉ thẳng vào mặt họ mà bảo: "Anh căn bản chẳng có tư cách gì để ngạo mạn cả! Bởi vì anh chẳng ra cái tích sự gì, việc gì cũng mù tịt chẳng biết, đụng tay vào việc gì cũng hỏng bét, đến mở miệng nói một câu cho gãy gọn rõ ràng anh còn nói không xong, thế thì anh lấy tư cách gì ra mà ngạo mạn hợm hĩnh? Phước báo của anh đã vượt qua Phật chưa? Trí tuệ của anh đã vượt qua Phật chưa? Năng lực của anh đã vượt qua Phật chưa? Thời thời khắc khắc giải quyết rốt ráo mọi vấn nạn bế tắc cho chúng sinh, anh đã qua mặt được Phật chưa?"
Thậm chí đối với những công việc thực tế ngay trong hiện tại: việc gì con cũng làm được, mà lại làm xuất sắc tuyệt đỉnh; lúc đó chúng sinh có muốn ngạo mạn cũng không tài nào ngạo mạn nổi! Bởi vì bảo họ làm thì họ làm không nổi; bảo họ mở miệng nói ra những lời cao quý tao nhã thanh tịnh thì họ nói không nên câu; bảo họ tư duy về một bài toán học, vật lý, hóa học cao sâu huyền bí thì đầu óc họ nghĩ không tới!
Thậm chí bảo uốn một thanh sắt cong đến một độ chuẩn xác nhất định họ còn làm chẳng xong; thế con bảo họ lấy tư cách gì ra mà ngạo mạn? Họ muốn ngạo mạn thì ngạo mạn cũng phải có bằng chứng, phải có điểm tựa chứ; anh dựa vào cái thớ gì mà đòi ngạo mạn? Nói về nhan sắc tướng mạo thì anh đâu phải kẻ đẹp nhất thiên hạ; nói về năng lực thì việc gì anh cũng làm chẳng xong; thế cái ngạo mạn của anh rốt cuộc cắm chốt ở chỗ nào?
Nếu bản thân ta từng điểm lợi ích nhỏ nhất đều làm được xuất sắc, từng lời nói thốt ra đều chuẩn mực mạch lạc, thì đối phương làm sao có thể ngạo mạn cho nổi?
Cho nên tự bản thân con làm được trọn vẹn, mọi phương diện đều thù thắng vượt bậc: chúng sinh chưa biết thì con có thể nói cho họ nghe; chúng sinh không tin thì cùng nhau bắt tay vào làm thực tế — thi xem ai ăn nói cao quý tao nhã hơn, thi xem lời nói của ai có thể nhổ sạch đau khổ mang lại an lạc cho người khác! Đem ra so sánh thực tế rồi thì tự khắc trắng đen rõ ràng; đối với người đã hiểu thấu triệt con người con rồi thì chẳng cần so sánh họ tự nhiên cũng không tài nào ngạo mạn nổi nữa!
Vì thế muốn thực sự hàng phục tâm ngạo mạn của chúng sinh, tự thân con bắt buộc phải tu tập tích lũy tất cả mọi điểm năng lực! Con sở hữu trọn vẹn những năng lực này rồi, gặp bất kỳ chúng sinh nào — bất kể họ mang thứ ngạo mạn nào trong bảy thứ mạn kia — họ tuyệt đối không thể nào giở thói ngạo mạn trước mặt con được nữa! Bởi vì khi đặt lên bàn cân so sánh, họ hoàn toàn lép vế không có cửa để ngạo mạn; thậm chí họ có tức tối lôi đình muốn xông vào đấu đả với con thì họ cũng đánh không lại con; cuối cùng tâm ngạo mạn của họ chỉ đành sụp đổ tan tành triệt để!
Cho nên tự thân con đã thiết lập được những năng lực này hay chưa; con có thực sự làm tốt mọi việc, nói rõ ràng rành mạch mọi lời hay không? Từng li từng tí càng hoàn hảo bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu; chúng sinh diện kiến con thì cuối cùng chỉ đành ngoan ngoãn hàng phục tâm kiêu mạn của chính họ mà thôi!
Đồng thời con cũng có thể chỉ rõ cho họ thấy: cái tâm ngạo mạn này thực chất mang lại hậu quả gì cho anh? Chung quy cũng chỉ là Đau Khổ mà thôi! Bởi vì anh luôn tự huyễn hoặc cho rằng mình chẳng thua kém bất kỳ ai; thế nhưng trên thực tế sự thật rành rành ra đó là anh thua kém tất cả mọi người!
Nhiều kẻ huênh hoang: "Tôi tốt nghiệp trường đại học danh tiếng hàng đầu, tôi đâu có thua kém ai!" Đại học mở ra để làm gì? Để học tập! Học tập dùng để làm gì? Học tập là để làm việc! Đằng này việc gì anh cũng làm chẳng nên hồn mà anh dám mở mồm bảo mình không thua kém ai! Lại có kẻ vỗ ngực: "Tôi du học tốt nghiệp đại học danh tiếng bên Anh quốc về đây, tôi chẳng thua kém ai!"; thế anh làm việc đã đạt tới mức không thua kém ai chưa? Lại có kẻ nhảy ra làm thầy giáo, đòi làm gương mẫu mực cho người khác (vi nhân sư biểu); con xem bản thân đã nêu gương được cái gì?
Thế chẳng hóa ra đem toàn bộ đám trẻ con dạy hư hết cả rồi sao? Miệng thì bướng bỉnh: "Tôi chẳng thua kém ai, không ai có quyền phê bình tôi, không ai được phép xem thường tôi!"; bản thân chỉ cao có chừng đó thôi mà cứ bắt người ta không được nhìn thấp!
Cho nên những thứ ngạo mạn này đang giam cầm bế tắc chính bản thân họ; cứ ngỡ mình tài giỏi, cho mình là phi thường; họ không thể thấy đúng như thật khoảng cách chênh lệch thực tế của chính mình! Họ cũng không thấy được rằng một khi ôm giữ tâm ngạo mạn này sẽ tự tàn hại đời mình thê thảm dường bao, bởi vì trong lòng họ luôn nuôi thói không phục!
Biểu hiện cụ thể của tâm ngạo mạn chính là không phục: cái gì cũng không phục, nhưng ngặt nỗi việc gì cũng chẳng bằng người ta! Người ta chỉ ra chỗ thua kém thì lại đùng đùng nổi giận vì không phục; bảo bước ra làm thực tế đi thì làm không nổi lại càng tức giận; tức giận xong lại tiếp tục không phục; không phục thì vẫn cứ thua kém người ta, rồi lại tiếp tục nổi điên... vĩnh viễn ngụp lặn luẩn quẩn trong cái vòng luẩn quẩn thảm hại đó!
Thế con có thể nói cho họ hiểu rõ ràng hay không: con thực sự làm tốt mọi việc, làm được trọn vẹn thì người ta tự khắc tâm phục khẩu phục; người ta phục rồi thì con đâu còn tức giận nữa! Đến cả việc hàng phục phiền não nơi chính mình còn làm không nổi mà ở đó không phục nỗi gì? Vừa đụng tới là đã nổi đóa lên; trong lúc con thực sự nổi giận, thực sự hậm hực không phục thì con có an lạc sung sướng không? Con hoàn toàn chẳng có an lạc, con đang đau khổ quằn quại đấy chứ!
Cho nên muốn nhổ sạch những đau khổ này cho chúng sinh, tự thân con trước hết phải tu tập tích lũy muôn vàn năng lực: những năng lực này phải thực sự vượt trội hơn chúng sinh, để chúng sinh tự biết rõ rằng bản thân mình chẳng cao siêu gì đâu, mình còn kém cỏi lắm!
Mấu chốt là khi gặp phải tình huống này, chúng sinh lại giở bài cùn chống chế: "Với ông thì tôi không dám so, nhưng tôi vẫn còn giỏi hơn khối người ngoài kia; thiên hạ còn đầy đứa tệ hại hơn tôi nhiều!"
Lúc này con hoàn toàn có thể chỉ thẳng cho họ thấy: quả thực có những kẻ còn tệ hại hơn anh, và họ chắc chắn sẽ còn đau khổ thê thảm hơn anh gấp bội! Vấn đề là bản thân anh vẫn đang ôm chặt lấy cái tâm ngạo mạn này; chính bản thân anh đang ngụp lặn trong đau khổ, anh đi lôi mấy kẻ còn đau khổ thê thảm hơn anh ra để làm bia đỡ đạn thì có ích tích sự gì đâu; điều đó đâu thể thay thế hay giải trừ được nỗi khổ đau của chính bản thân anh!
Anh đang ngâm mình trong biển lớn đau khổ của chính mình; bản thân anh đang đau khổ — đây mới là vấn đề cốt tử, đây mới là tiêu điểm trọng tâm! Chứ đâu phải chuyện ai khổ hơn ai là tiêu điểm! Nỗi khổ của người khác thì con có thể đi nhổ khổ cho họ; thế nỗi khổ của chính bản thân con con đã nhổ sạch hay chưa? Sự an lạc mà bản thân con chưa từng có con đã gây dựng được chưa?
Vì vậy tự thân bắt buộc phải kiến lập, phải tu tập tích lũy muôn vàn năng lực thì con mới có thể giúp chúng sinh triệt để xa lìa nỗi thống khổ của các phiền não tham, sân, si, mạn, nghi này được!
Cội rễ sâu xa chính là sợ người khác coi thường khinh rẻ mình!
Từ thuở ấu thơ: chịu ảnh hưởng từ gia đình, nhà trường, xã hội tiêm nhiễm vào đầu: không được phép quá kém cỏi, kém cỏi sẽ bị thiên hạ khinh khi coi thường! Thế nhưng tự bản thân lại làm không nổi việc giỏi giang hơn người khác; hoặc giả có kẻ đã thực sự làm được chút việc vượt trội hơn người.
Tựu trung lại: cội nguồn của nó là muốn người ta phải coi trọng mình, muốn người khác phải tôn sùng kính nể mình, thậm chí bắt người ta phải phục tùng, phục vụ cúng dường cho mình! Từ đó bắt đầu tự tâng bốc bản thân lên, tự dựng nên cái vỏ bọc lơ lửng trên mây, đẩy mình lên thật cao; thậm chí lao vào tranh giành giật cướp lấy vị trí cao nhất; nhất quyết bắt người khác phải tâm phục khẩu phục, người ta không phục một cái là bản thân nổi giận lôi đình ngay!
Chung quy cũng chỉ là trôi dạt bập bềnh trong biển lớn đau khổ: gặp cơn sóng nào cũng phải cố ngoi lên tranh giành cho bằng được một thứ gì đó, giật cướp cho bằng được một cái danh nào đó; sống chết không bao giờ chịu nhận mình ở vị trí thấp kém, thế nhưng sự thật phũ phàng là bản thân vẫn cứ thấp kém lè tè như cũ!
Nhìn thấy những nỗi khổ này của chúng sinh: tự thân con bắt buộc phải gây dựng được toàn bộ những ưu thế vượt trội; con phải thực sự mạnh mẽ giỏi giang hơn chúng sinh thì con mới dẫn dắt được chúng sinh! Nếu con còn vụng về ngu đần hơn chúng sinh, còn hồ đồ u muội hơn chúng sinh, còn lười biếng bê trễ hơn chúng sinh, thì lúc đó con dám mở miệng dạy bảo ai; chẳng ai thèm phục con đâu! Duy chỉ khi con thực sự mạnh mẽ vượt bậc thì chúng sinh mới chịu phục, mới tâm phục khẩu phục!
Trọng tâm trong đoạn này chính là: tự thân con bắt buộc phải kiến lập nên tất cả! Đến lúc chúng sinh hoàn toàn bất lực bế tắc, con xuất hiện và giải quyết êm đẹp mọi vấn đề, họ chỉ còn nước tâm phục khẩu phục! Ngay khoảnh khắc họ tâm phục khẩu phục thì trong lòng họ sạch bóng tâm ngạo mạn; bởi vì con làm được, con làm tốt, con thành tựu mỹ mãn, còn họ thì bất lực bó tay!
Đâu phải như thế! Phàm những ai kém cỏi hơn con thì con hoàn toàn có thể chỉ bảo được: miễn sao ở một khía cạnh cụ thể nào đó con đã triệt để thành tựu!
Ví dụ con làm công việc đó giỏi nhất, lại kiên trì bền bỉ lâu năm nhất; con thấy người khác làm chưa được thì con hoàn toàn có thể ra tay nâng đỡ chỉ bảo họ, giúp họ cũng làm được việc như con; đâu nhất thiết cứ phải đợi đến khi đạt tới đỉnh cao tột đỉnh mới được nói! Miễn là con giỏi hơn họ ở điểm đó thì con đã có thể làm việc giúp đỡ họ rồi: con có thể dùng lời nói truyền dạy, lấy thân mình làm gương mẫu mực (ngôn truyền thân giáo, dĩ thân kỳ phạm)!
Còn nếu con thực sự việc gì cũng chẳng nên thân, thậm chí còn thua kém cả chúng sinh; lúc đó con lại trơ trẽn vỗ ngực: "Để tôi đến độ hóa cho anh nhé!"; người ta sẽ vặn lại ngay: "Anh độ tôi cái gì? Tôi làm cái gì cũng giỏi hơn anh gấp vạn lần, anh lấy tư cách gì ra độ tôi?", lúc đó con trả lời thế nào?
Thế thì đâu còn là con đang hàng phục tâm ngạo mạn của họ nữa; làm thế chỉ tổ nuôi lớn thêm thói ngạo mạn của họ: họ sẽ càng đinh ninh rằng bản thân họ quá đỗi tài ba xuất chúng!
Con xem: ngay cả phương án giải quyết cho một việc cỏn con như thế mà con còn chẳng đưa ra nổi; hễ đưa ra toàn là phương án ngược ngạo sai bét! Đến mở miệng nói năng cho gãy gọn mạch lạc còn chẳng xong; bản thân nói hớ nói lạc đề hay chưa còn chẳng biết, chủ đề bài học là gì cũng mù tịt; thế mà dám xía mồm vào chen ngang, hễ chen ngang một câu là sai một câu!
Đừng có cố đấm ăn xôi gượng ép ghép nối những chuyện không liên quan vào với nhau! Nhìn tới đâu học tới đó; nhớ kỹ một cách tinh chuẩn: bản thân làm được rồi sau đó mới đi giúp đỡ chúng sinh, thế là được rồi! Đừng đem những chuyện râu ông nọ cắm cằm bà kia gượng ép nối lại; nhìn bề ngoài tưởng chừng giống nhau nhưng chớ có nhìn thiển cận như thế, bởi vì trọng điểm kinh văn nhấn mạnh hoàn toàn khác biệt!
Con quả thực việc gì cũng làm giỏi hơn người ta thì tự nhiên sẽ hàng phục được tâm ngạo mạn của chúng sinh! Bản thân chẳng ra cái tích sự gì, thậm chí còn thua kém chúng sinh, lúc đó mà đòi đi hàng phục tâm ngạo mạn của người khác là chuyện hoàn toàn không tưởng!
Có chứ! Thế nào gọi là "Tu Tập" (tích lũy)?
Trước hết con phải biết rõ Ngạo Mạn chính là mầm mống đau khổ, là cội rễ đau khổ; cùng với việc nó sinh trưởng ra sao, từng chi tiết vi tế trong tiến trình sinh trưởng của nó, cho đến lúc đơm hoa kết trái sẽ mang hình hài như thế nào!
Nghĩa là lấy ngạo mạn làm hạt giống: từ lúc nó nảy mầm, đâm rễ, mọc thân, đâm cành, trổ lá, nở hoa, kết quả; trong suốt tiến trình này từng biểu hiện hiện tượng diễn ra ra sao con đều bắt buộc phải tu tập tích lũy cho thấu đáo! Nghĩa là từng mắt xích đều phải gom tụ rõ ràng minh bạch trong tâm con, thấu suốt tường tận nỗi thống khổ sinh ra trong từng công đoạn đó là gì!
Muốn giải trừ những đau khổ này thì bắt buộc phải hàng phục tâm ngạo mạn; mà muốn hàng phục tâm ngạo mạn thì tự thân con phải mọi bề vượt trội hơn họ thì mới đè bẹp được thói ngạo mạn! Họ đứng trước mặt con không thể ngạo mạn nổi thì họ mới chịu mở lòng tiếp nhận quan điểm của con; dẫu cho họ chưa tiếp nhận đi chăng nữa thì họ cũng chẳng có cách nào đánh đổ được con, bởi vì họ đâu có giỏi hơn con, muốn đánh đổ cũng không đánh đổ nổi! Cho nên dẫu họ chưa tiếp nhận ngay nhưng họ không thể lật đổ con được; đối với hạng người này con mới đủ năng lực tuyên thuyết cho họ nghe, bởi vì họ sẽ không dám buông lời phỉ báng Chánh pháp nữa!
Tu tập tích lũy trước tiên bắt buộc phải khởi đầu từ chính bản thân mình chứ! Con phải tích lũy toàn bộ nhận thức thấu đáo về nó cùng quy trình hàng phục nó; tự bản thân con phải vượt qua cửa ải này trước đã! Bản thân con vượt qua cửa ải này còn chưa xong thì con lấy tư cách gì nói cho chúng sinh hiểu?
Mặt khác chúng sinh cũng chẳng phục: họ sẽ bảo bản thân anh tâm ngạo mạn háo thắng ngút trời thế kia thì anh dựa vào đâu mà dám lên mặt dạy đời tôi? Cho nên nhất định tự thân mình phải thiết lập xong xuôi trước đã; sau đó lại phải tìm ra toàn bộ phương án giải quyết để triệt tiêu nỗi thống khổ sinh ra từ phiền não ngạo mạn này cho chúng sinh, lúc đó mới có thể đăng đàn tuyên thuyết!
Đó chính là một phương án giải quyết tuyệt hảo: giải trừ phiền não của tự thân mình trước đã!
Thế thì phải xem ai hàng phục trước! Bản thân con chưa hàng phục nổi thì muôn đời con chỉ đành bị người ta giẫm đạp dưới chân mà thôi!
Thế thì chứng tỏ chính bản thân con là một kẻ mù lòa! Bản thân ôm trọn tâm ngạo mạn lù lù ra đó mà mắt mù không nhìn thấy; bản thân là một kẻ đui mù thì con còn đòi đi so bì đọ sức với ai nữa? Con căn bản chẳng còn cửa để so sánh; bởi vì ngay cả cái ngạo mạn của chính mình con còn không thấy nổi, cũng chẳng hàng phục nổi; dẫu có thấy được cũng bất lực không dẹp nổi!
Thế mà con còn đòi xông ra nói chuyện với chúng sinh: bản thân con đui mù không thấy thì con nói cái giống gì với chúng sinh? Chính con còn chẳng biết ngạo mạn là cái thứ gì! Còn nếu thấy được mà con hàng phục không nổi, con đi nói với chúng sinh thì chúng sinh cũng chịu chết chẳng hàng phục nổi; vì ngay cả con còn làm không xong cơ mà!
Cho nên đương nhiên phải giải trừ những thứ này nơi chính mình trước đã; vì vậy mới gọi là Tu Tập (tích lũy)! Đây không phải tu một điểm cục bộ, mà là tu vô số điểm; gom tụ tất cả các điểm đó lại nơi bản thân con, thiết lập vững chắc đâu vào đấy cả rồi, lúc này mới có thể phát huy tác dụng nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh được! Tự thân con chưa kiến lập nổi thì con lấy tư cách gì bứng sạch đau khổ cho muôn loài?
Đâu phải đánh lộn tập thể, cái đó gọi là đánh bậy đánh bạ mù quáng! Đánh lộn tập thể thì ít ra mắt cũng phải nhìn thấy đối phương thì mới vung tay đánh trúng được chứ; đằng này kẻ mù có thấy gì đâu, cứ thế quơ cào loạn xạ trong hư không, căn bản chẳng đánh trúng được ai cả!
Chắc chắn là như thế rồi! Con cầm cục đá ném bừa về phía trước: cứ tưởng ném trúng người ta, ngờ đâu ném trúng bức tường đá, cục đá bật ngược trở lại đập vỡ mặt mình! Trong bụng lại còn tấm tắc khen: "Mẹ kiếp, cái thằng mù kia sao nó ném chuẩn thế nhỉ!"; hắn đâu có biết rằng chính cục đá do tự tay hắn ném ra đập vào tường dội ngược lại phang trúng đầu hắn! Hắn lại còn thầm nghĩ: "Nó ném chuẩn ghê, chẳng biết nãy giờ tao quẳng bao nhiêu hòn đá có trúng phát nào vào người nó không!"
Chứ sao nữa! Trước tiên con đã nhìn thấy bản thân mình đang có bao nhiêu phiền não chưa, đang có bao nhiêu thứ ngạo mạn?
Xin chúc mừng! Thực sự nhìn thấy được là điều đáng mừng rồi; dẫu sao vẫn còn khá hơn cái ngữ mù đặc hoàn toàn: ít nhất đã le lói thấy được chút ánh sáng! Tuy rằng nhìn còn mờ mờ ảo ảo chưa thật rõ ràng, nhưng dẫu sao cũng đã thấy được ánh sáng rồi!
Bồ-tát thì làm sao mà mù được!
Họ chẳng hiểu cái thớ gì cả! Hiểu thật thì họ đã sạch bóng phiền não rồi!
Con đừng đùa, loại người đó ngoài đời có thật đấy!
Chẳng cần Thầy phải chạy; hạng người đó tự thân họ không bao giờ đứng vững chân nổi đâu! Từng bước từng bước họ sẽ tự động rớt đài tụt hậu, thậm chí biến mất sạch khỏi tầm mắt của con!
Ngọn gió nghiệp tự nhiên sẽ thổi bay những thứ nhẹ tênh bồng bềnh đó đi mất! Giống như sợi lông ngỗng vậy: chỉ cần một cơn gió thoảng nhẹ thổi qua là tự khắc bay vút lên trời mất hút!
Kẻ mang tâm ngạo mạn thì bản chất tựa như chiếc lông ngỗng, tựa như hạt hoa bồ công anh: hễ có gió là lập tức bị thổi bay biến! Bởi vì ngọn gió nghiệp của họ vừa nổi lên một cái là tự thân họ liền bay bổng bồng bềnh lên mây ngay!
Trường hợp nghiêm trọng nhất Thầy từng chứng kiến: ngay cả Phật pháp người đó cũng chẳng học tiếp nổi nữa; bay bổng lơ lửng đến mức độ ấy cơ mà! Cho nên ngàn vạn lần tuyệt đối không được để phiền não ngự trị!
Một khi đã dính vào phiền não: chỉ là sớm hay muộn một hai ngày thôi, tự nhiên họ sẽ bị chính ngọn gió nghiệp của mình thổi dạt đi càng ngày càng xa, càng trôi càng xa tít mù khơi; tất cả đều bắt nguồn từ tâm ngạo mạn mà ra cả!
Cái tâm ngạo mạn này — nhớ kỹ đặc tính của nó: nó sẽ biến con người con trở nên nhẹ tênh bồng bềnh như cọng lông vũ; hễ có gió là chắc chắn sẽ bay! Khổ nỗi ngọn gió nghiệp của họ lại quá nhiều, gió phiền não lại quá dữ dội; bị ngọn gió phiền não thổi tạt vào, mà chất liệu bản thân lại nhẹ hẫng như thế, tự nhiên sẽ bị gió cuốn bay bạt mạng đi đâu mất tích chẳng ai hay!
Việc thứ 7
Kinh văn: “Bảy là, thấy các chúng sinh lìa bỏ thánh đạo, ham thích thực hành thế đạo và ác đạo. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ thế đạo và ác đạo của chúng sinh.”
Trong Kinh Lăng Nghiêm đã dạy rõ cho con rồi: thế nào là Thế Giới? Thế là Thời gian; Giới là Không gian phạm vi!
Thời gian — nói một cách cô đọng đơn giản nhất — chính là sự cấu thành của thời gian: quá khứ, hiện tại, tương lai; hôm nay, hôm qua, ngày mai; nghĩa là dòng chảy trôi lăn không ngừng nghỉ thì gọi là Thế Đạo; trọng tâm miêu tả dòng thời gian trôi chảy: dòng thời gian không ngừng trôi chảy biến dịch gọi là Thế!
"Thế vi thiên lưu, giới vi phương vị" (Thế là trôi chảy dời đổi, giới là phương hướng vị trí)!
Nhưng cái "thế đạo" của chúng sinh thì họ đâu có nhìn nhận như thế! Thứ biến dịch trôi chảy không ngừng thì họ lại nhận định là bất biến, cho là cố định chết ngắc, không hề trôi chảy; cái quan niệm sai lầm đó bắt buộc phải chặt đứt đoạn tuyệt giùm họ!
Họ ôm giữ sự chấp trước vô cùng kiên cố, vô cùng ngoan cố: đinh ninh rằng tôi xưa nay không hề biến đổi, gia đình tôi không đổi, mọi thứ của tôi chẳng có gì biến đổi cả; bởi vì vạn vật là thực có, Cái Tôi là thực có!
Thế nhưng cái thân xác mà họ nhận là "Tôi", hay cái vọng tâm mà họ nhận là "Tôi" kia thời thời khắc khắc đều đang biến đổi từng giây từng phút: nó thuần túy chỉ là một hiện tượng biến dịch! Ấy thế mà họ không chịu thừa nhận nó là hiện tượng biến dịch, cứ khăng khăng cho là thực có, là bất biến!
Thậm chí nhiều kẻ đinh ninh: "Căn nhà này là của tôi, nhà này vĩnh viễn là của tôi!"; thế lúc căn nhà sụp đổ tan tành thì căn nhà đó còn là của con nữa không? Đâu còn là của con nữa! Con bảo: "Nhà tôi kiên cố lắm, không bao giờ sụp đổ!"; được rồi, con đem bán quách nó đi, bán xong rồi nó còn là của con nữa không?
Thực chất nó chỉ là một hiện tượng nhất thời trong tiến trình phát triển mà thôi; thế nhưng chúng sinh cứ chấp là thực có! Bản chất nó là huyễn hữu — là hiện tượng đang trong tiến trình biến dịch dời đổi!
Mặt khác, những gì chúng sinh thời thời khắc khắc tạo tác, họ lại đinh ninh đó là trò vui lạc thú: cho nên ăn chơi trác táng suốt ngày đi tìm trò vui; hễ có điều gì làm trái nghịch với trò vui của họ là họ lập tức nổi cơn sân hận lôi đình! Thế nhưng những trò vui đó, những cơn sân hận đó, những si tâm vọng tưởng đó... từng niệm từng niệm khởi lên của họ thảy đều đang lao vun vút về hướng Ác!
Ác là gì? Là Đau Khổ! Thế nhưng họ hoàn toàn không hề hay biết! Chẳng những không biết, họ lại còn vô cùng hoan hỷ say mê ngụp lặn ở trong đó: nào là hôm nay cái này là của tôi, cái kia là của tôi; ngày mai thứ nọ là của tôi, ngày mốt món kia là của tôi; rồi cái gì lại không phải của tôi; rồi hờn giận, bực dọc, nổi cơn tam bành, nghĩ bậy nghĩ bạ... Họ vô cùng say mê thích thú ngâm mình ở trong đó; cái đó gọi là "Ham thích thực hành thế đạo và ác đạo" (lạc hành thế đạo ác đạo)!
Họ vẫn đinh ninh cho thế là tuyệt vời; trong khi thực tế bản thân đang ngụp lặn trong đau khổ, đang vùng vẫy quằn quại giữa biển khổ sinh tử! Tất cả những thứ mà họ cho là tốt đẹp thực chất đang từng giây từng phút chế tạo ra đau khổ cho chính họ: bao gồm cả những trò ăn chơi trác táng của họ đang chế tạo đau khổ cho họ, thế nhưng họ hoàn toàn chẳng hay chẳng biết!
Vì sao chẳng hay chẳng biết? Bởi vì họ lìa xa Thánh đạo! Thánh đạo là gì? Là có giác có tri (thấy biết sáng tỏ)! Trước hết phải biết tánh thấy nghe hay biết nằm ở đâu; phải giác tri thấu suốt muôn vàn hiện tượng biến dịch nơi thế gian vì đâu mà có: chẳng những biết việc là như thế, mà còn phải biết rõ vì sao nó lại thành ra như thế; đó mới gọi là Thánh Đạo!
Còn cõi đời ô trọc xấu ác — thế đạo nhơ nhớp xấu xa mà chúng sinh say mê đắm đuối — tất yếu sẽ sinh ra đau khổ! Họ đang điên cuồng chạy thục mạng trong cái vòng xoáy trôn ốc đau khổ, chạy kiểu gì chung quy cũng là Ác, tạo tác kiểu gì kết cục cuối cùng cũng đều là Khổ!
Tự thân con trước hết bắt buộc phải nhìn thấu suốt tất cả những điều này, thấu triệt tất cả, và phải triệt để thay đổi toàn bộ những thứ này nơi chính bản thân mình! Sau đó mới tìm phương kế giúp cho chúng sinh cũng nhìn thấy được niềm an lạc chân thật, nhìn thấy được nỗi đau khổ chân thật; từ đó xa lìa đau khổ, đạt được sự an lạc cứu cánh rốt ráo!
Cho nên phải nhổ sạch cái trạng thái u u mê mê hồ đồ này của họ: tối ngày chỉ chăm chăm chế tạo đau khổ rồi tự mình cắn răng chịu khổ; không có đau khổ cũng phải liều mạng bới móc chế tạo cho bằng được đau khổ; cực kỳ say mê thích thú chế tạo đau khổ; đó chính là trạng thái phổ biến thường thấy của chúng sinh!
Quay đầu nhìn lại bản thân chúng ta xem: liệu chúng ta có đang say mê thích thú chế tạo đau khổ hay không? Nêu một ví dụ xem nào?
Đệ tử: Chuyện ăn uống ạ!
Sư phụ: Món ăn ngon khoái khẩu! Bất kể con đam mê khoái khẩu món gì, nó chắc chắn đang âm thầm chế tạo đau khổ cho con! Thói quen thích nghĩ bậy nghĩ bạ cũng đang ngày đêm chế tạo đau khổ cho con!
Thế nhưng chúng sinh thì lại say mê vô cùng: thích ngâm mình đắm đuối ở trong đó! Ở trong đâu? Ở trong cái lò chế tạo đau khổ đó!
Cho nên chúng sinh cũng "chăm chỉ" lắm chứ: họ cực kỳ siêng năng, cực kỳ tinh tấn trong việc tự chế tạo đau khổ cho chính mình! Thế nên chúng sinh mới đáng thương xót dường bao — là kẻ đáng thương xót! Bắt buộc phải nhổ sạch những hành vi say mê chế tạo đau khổ này của chúng sinh: bất luận là thân hành hay tâm hành, phàm là những hành vi tạo tác đau khổ, xa rời an lạc!
Con phải chỉ rõ cho họ thấy: chính cái sự hăng say phấn đấu mù quáng này của anh đang tự tay chế tạo ra đau khổ cho anh đấy! Hãy mở to mắt ra mà nhìn, hãy buông xả sự chấp trước xuống đi, hãy giật phăng những chiếc lưỡi câu đang móc chặt trong tim anh ra đi! Bởi vì trong tim anh đang móc chằng chịt biết bao nhiêu chiếc lưỡi câu: lưỡi câu ăn, uống, chơi bời, hưởng lạc; lưỡi câu của anh, của tôi, của nó... móc quá nhiều lưỡi câu sắc nhọn! Tim anh đã bị đâm thủng rách nát be bét cả rồi; nhổ sạch toàn bộ những chiếc lưỡi câu trong tim ra thì tim anh sẽ không còn rỉ máu đau đớn nữa! Bằng không chỉ cần khẽ chạm nhẹ vào bất kỳ một chiếc lưỡi câu nào là tim anh lại nhói buốt đau đớn khôn nguôi!
Giật phăng lưỡi câu ra, trong lòng không còn móc vướng lưỡi câu nào nữa thì không còn chướng ngại, không còn đau khổ; cái đó gọi là Tâm Không Vướng Mắc (tâm vô quái ngại)! Bởi vì toàn bộ những lưỡi câu móc trên tim con đều đã được nhổ sạch sạch sẽ rồi, thì làm gì còn chướng ngại, làm gì còn đau khổ nữa; đó gọi là tâm vô quái ngại!
Thế nhưng chúng sinh thì chịu không nổi: chúng sinh chỉ sợ lưỡi câu móc trên tim mình quá ít, sợ chướng ngại quá mỏng; họ còn cố sống cố chết móc thêm vài chiếc lưỡi câu nữa vào tim cơ! Có người đàn bà móc chặt một lúc lưỡi câu của mấy gã đàn ông; có người đàn ông móc chặt lưỡi câu của cả đống đàn bà! Có kẻ lùng sục ăn cho bằng hết mọi sơn hào hải vị trên khắp thế gian, kết cục toàn bộ đều biến thành những chiếc lưỡi câu móc chặt trong tim: lúc nhớ tới mà không được ăn thì sinh Cầu Bất Đắc Khổ, Ái Biệt Ly Khổ! Nếu xưa nay con chưa từng móc chiếc lưỡi câu đó vào tim thì nỗi khổ đó vĩnh viễn không bao giờ tồn tại!
Cho nên chúng sinh cực kỳ say mê làm cái trò dại dột này: nhất quyết phải móc lưỡi câu vào tim; trong tim móc chằng chịt hết cả rồi, muốn nhổ ra thì đau đớn thấu trời thấu đất! Không chịu nhổ thì nơi nơi đều là chướng ngại, chỗ chỗ đều là đau khổ; vì sao? Bởi vì con đã đem toàn bộ những thứ đó coi là thực có mất rồi!
Nếu con thực sự nhìn thấy được tự tánh rỗng rang linh diệu của chính mình: con có nhìn thấy được tánh Không của con không?
Nhưng một khi con đã thấy được rồi: Tự Tánh vốn dĩ vĩnh viễn không có bất kỳ thứ gì có thể móc vướng vào được! Đó mới chính là con người chân thật của con; lúc đó thì vĩnh viễn sạch bóng chướng ngại!
Chiếc lưỡi câu này móc vào: chiếc lưỡi câu thân xác này móc vào rồi, chiếc lưỡi câu vọng tưởng móc chặt vào rồi!
Cái tâm của con có biết hay không mà thôi!
Thôi được rồi, hết giờ rồi!
Việc thứ 8
Trong Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Tám là, thấy các chúng sinh tạo các hạnh ác đạo, thuộc về vô minh ái thê tức sở hệ (bị sự bám víu nương tựa vào ái dục vô minh trói buộc) chẳng được tự tại. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm chặt đứt sự trói buộc như thế của chúng sinh, khiến xuất ly ác đạo.”
Sư phụ: Ý con hiểu thì đúng rồi, nhưng con vẫn chưa nắm vững tường tận các từ ngữ này; trước hết phải hiểu chữ "thê" (妻) ở đây là gì.
Là thê tức (栖息 - nương náu, trú ngụ), như chim đậu nghỉ trên cành cây.
Chữ "thê" ở đây không phải là thê tử (vợ) theo nghĩa thông thường hiện nay đâu, mà là chữ "thê" (栖) trong nghĩa loài chim đậu nghỉ, nương náu trên cành cây.
Cách dùng cụ thể: con người ta thường nương náu, cắm chốt ở chỗ nào? Ví như những điểm tham ái chấp trước: họ bám chặt không chịu rời khỏi cái điểm đó thì gọi là "thê"; họ nương náu, bám rễ ngay tại cái điểm tham ái chấp trước đó, nên gọi là thê tức.
Tại sao lại bám víu vào cái điểm tham ái chấp trước đó? Bởi vì họ không hề hay biết rằng những thứ đó chỉ có hại chứ không có lợi!
Ví dụ con người ai cũng tham ái chấp trước vào những món ăn mình khoái khẩu nhất: nào là đồ nướng khét lẹt, nào là bánh mì, bánh ngọt điểm tâm... những thứ carbohydrate tinh chế đó dẫn thẳng tới bệnh tiểu đường tuýp 2, khiến cho đại đa số con người ta phải gánh chịu đủ thứ bệnh tật đớn đau!
Đó chính là một ví dụ điển hình nhất: người ta không hề hay biết việc ăn uống vô độ những thứ này — cứ tống vào mồm những món mình thích ăn nhất, nốc đẫy những thứ mình mê uống nhất; ví như các loại nước ngọt nhiều đường, rồi những kẻ cắm đầu uống rượu bạt mạng, uống cho đến chết mới thôi... những hạng người đó thảy đều đang nương náu, bám chặt vào cái điểm tham ái chấp trước ấy!
Bởi vì họ u mê không hiểu rằng thứ đó chỉ có hại chứ vô ích; thậm chí có kẻ lại cực kỳ tham ái chấp trước vào chuyện căn nhà của mình lộng lẫy ra sao, mảnh đất của mình rộng lớn bao nhiêu, xe cộ của mình xịn sò thế nào — nào là xe sang biển đẹp, nào là quần áo hàng hiệu đắt tiền!
Thế nhưng họ đâu chịu hiểu rằng: những thứ tài sản này một khi đã rơi vào tay con, nó liền hình thành nên một cơ chế: ngày ngày đều đang gặm nhấm, hao mòn làm tiêu hao tư bản vốn liếng của chính con!
Ví như bây giờ con đi mua một chiếc xe hơi: con rất khó lòng bán lại được với mức giá ban đầu con mua; thời gian càng lâu thì giá xe lại càng tụt dốc; ngay cả căn nhà con mua, theo dòng thời gian trôi qua nó cũng sẽ liên tục khấu hao giảm giá trị.
Thế nhưng con người đâu biết rằng tài sản của mình một khi đã vào tay mình là bắt đầu tiến trình mất giá, giảm dần giảm mòn cho đến khi trở về con số không! Điều đó chứng minh cái gì? Toàn bộ phước báo tài sản của con đang vì thế mà không ngừng trôi tuột hao tán đi mất!
Cho nên xét ở điểm này thì Elon Musk ông ấy rất khôn ngoan: thậm chí đến nhà ở bây giờ ông ấy cũng chẳng thèm mua nữa! Ông ấy chỉ mua một căn nhà lắp ghép nhỏ như chiếc thùng container để ở tạm; vì dù sao cũng cần một chỗ che mưa che nắng, ông ấy dùng mức tiêu hao tài sản thấp nhất để duy trì sự sinh tồn là xong chuyện!
Vậy tại sao con người lại cứ mê muội tham ái chấp trước, tại sao lại cứ bám chặt lấy cái điểm nương náu này không chịu dứt ra? Đó chính là Vô Minh! Tự đem bản thân mình trói gô chặt cứng vào những thứ đồ tiêu hao, thậm chí là những thứ tiêu hao độc hại — ví như đồ ăn thức uống; mà một khi đã bị trói chặt vào đó rồi thì con vĩnh viễn đánh mất đi trạng thái tự do tự tại!
Thế nào là đánh mất sự tự do tự tại? Tức là bản thân con đã bị khóa chặt, trói chết cứng vào cái điểm tham ái chấp trước đó rồi; thì đương nhiên con làm sao có thể tự do tự tại cất bước đi đến bất kỳ cảnh giới thanh tịnh nào được!
Ví như chuyện ăn uống: kẻ đó chỉ chăm chăm ăn những thứ tàn hại cơ thể, từ đó sinh ra thói ăn uống lệch lạc (thiên thực); mà bất kỳ một loại thực phẩm nào, hễ nạp vào vượt quá định mức cơ thể cần thiết thì nó đều trở thành gánh nặng nợ nần cho cơ thể, đều sẽ sinh ra mối nguy hại tàn phá! Thế nhưng con người vì vô minh nên không hiểu nổi nguyên nhân này, càng không biết vì sao lại ra nông nỗi ấy; họ mù tịt không biết, cho nên mới gọi là Vô Minh!
Ấy thế mà cứ nhất quyết tự trói chặt mình vào cái điểm tham ái chấp trước đó, thậm chí nhân đó mà điên cuồng tạo tác đủ thứ điều ác!
Ví như chiến tranh loạn lạc năm này qua năm khác không ngừng nghỉ: biết bao nhiêu con người vì thế mà thương tật, thân thể bị bom đạn tàn phá; biết bao nhiêu sinh mạng vì thế mà ngã xuống bỏ mạng! Mỗi ngày vì chiến tranh mà chết chóc hàng ngàn hàng vạn người; nói trắng phớ ra đó chính là đang giết người!
Tại sao lại giết người? Chung quy cũng chỉ vì Tham! Ví như cuộc chiến giữa Nga và Ukraine: cũng chỉ vì lòng tham, muốn tranh giành chiếm đoạt thêm một chút lãnh thổ địa bàn! Thậm chí bên Ukraine danh nghĩa là bảo vệ đất nước mình; thế nhưng đất nước là do con người tạo dựng nên, mỗi ngày binh sĩ nhân dân thương vong vô số như thế, nếu anh thực sự muốn bảo vệ thì anh phải bảo vệ mạng sống con người chứ!
Thế nhưng lại mượn danh nghĩa bảo vệ đất nước, bảo vệ lãnh thổ để tham đắm quyền lực tiền tài, bám giữ chiếc ghế tổng thống của mình, không tiếc nướng bao nhiêu sinh mạng vào chảo lửa chiến tranh; đó thảy đều thuộc về ác hạnh!
Nước Nga đem quân xâm lược giết người cướp đất Ukraine là ác hạnh; nếu người lãnh đạo Ukraine thực sự thương xót quý trọng sinh mạng của người dân mình: dẫu có phải giao nộp quyền lực, dẫu có phải buông bỏ tài sản của riêng mình để thực sự bảo toàn tính mạng, bảo vệ tài sản vật chất và lợi ích của nhân dân, thì điều đó đâu có gì là không thể làm, việc đó mới gọi là thiện hạnh!
Đằng này vì để bảo vệ chiếc ghế tổng thống, bảo vệ quyền lực và tài sản của bản thân, lại mượn danh nghĩa bảo vệ tổ quốc để đẩy thêm biết bao nhiêu con người vào chỗ chết chóc, thương tật; đó thảy đều gọi là Ác Hạnh! Vì sao? Vì bản thân quá đỗi tham lam, quá đỗi chấp trước vào quyền lợi ích kỷ của mình, từ đó tạo ra những ác hạnh tày trời! Chiến tranh dai dẳng bao nhiêu năm trời cho đến tận bây giờ mà họ vẫn không thể nào thoát ra nổi; bởi vì cả hai bên đều đang sống chết bảo vệ tham, sân, si của chính mình để tiếp tục tạo tác ác hạnh!
Cứ suy rộng ra như thế: từ cái ăn cho đến cái mặc, thảy đều bắt nguồn từ sự tham trước — bám víu vào cái điểm tham ái chấp trước không chịu buông tay, từ đó dẫn tới ác hạnh; mà do mối quan hệ của ác hạnh nên tất yếu bản thân sẽ bị đọa lạc vào ác đạo!
Con có nhìn thấu được vì sao chúng sinh lại tạo tác ác hạnh hay không? Chính là vì họ vô minh, tham ái chấp trước, đứng trên nền tảng quyền lực tiền tài của mình mà ra sức tạo những ác nghiệp này! Hậu quả cuối cùng chuốc lấy họ căn bản không thể nào gánh vác nổi đâu; một khi quả báo ác này chín muồi thì nỗi đau khổ thống thiết của họ sẽ là vô lượng vô biên!
Thế nhưng hiện tại người ta quả thực đang có cái phước báo này; phước báo hiện tại là do đời trước tu tập mà có được: kiếp trước từng trì giữ giới Bồ-tát, tốt lắm, kiếp này con được làm tổng thống, hoặc con có tiền rừng bạc biển, hoặc con nắm quyền sinh quyền sát trong tay!
Tựu trung lại: đứng trên nền tảng phước báo đã tích lũy trong quá khứ của mình, con lại đem quyền lực, đem phước báo đó ra để tạo tác ác nghiệp; cũng giống như lời Thầy thường hay cảnh tỉnh: đem phước báo của mình đi mua vé vào địa ngục! Chỉ là vé thì đã mua xong xuôi cầm chắc trong tay rồi, nhưng chuyến xe tử thần chưa khởi hành mà thôi; vé thì đã có sẵn rồi đấy!
Người thực sự nhìn thấy chúng sinh tạo tác ác nghiệp: sẽ thấy trước được tương lai họ phải gánh chịu biết bao nhiêu đớn đau cùng cực; hơn nữa ngay trong hiện tại họ cũng đang phải chịu khổ sở trăm bề: bởi vì họ cũng luôn sống trong nơm nớp lo âu sợ hãi, lỡ chẳng may có quả bom nào rơi trúng đầu mình thì cái mạng cỏn con cũng tan thành mây khói; họ ngày đêm thấp thỏm lo âu, sống ngập ngụa trong nỗi sợ hãi kinh hoàng! Thế nhưng chỉ vì quyền lực, vì tiền tài mà họ sống chết kiên quyết không chịu buông tay!
Muốn chặt đứt cội rễ đau khổ này của họ, bản thân con trước hết phải giác ngộ: giác ngộ thấu triệt mười mươi, hiểu rõ ngọn ngành tất cả! Nếu con có cơ duyên diện kiến hạng người này, mà họ lại chịu tin phục lời con nói, con hãy đem đạo lý nhân quả phân tích cho họ nghe cho thật sáng tỏ rành rọt; khuyên giải họ đừng tiếp tục tạo cái nghiệp sát sinh tày trời này nữa!
Vì để bảo vệ chút quyền lực tiền tài đáng thương tội nghiệp của riêng mình, mà không tiếc mạng sống của bao người: mỗi ngày để hàng ngàn hàng vạn con người thương vong bỏ mạng chỉ nhằm bảo vệ chút quyền lực tiền bạc cỏn con của anh, điều đó hoàn toàn không đáng chút nào! Bởi vì là người làm chủ một quốc gia, điều anh bắt buộc phải suy tính là lợi ích của nhân dân, lợi ích của đại chúng; chứ không phải đem sinh mạng, tài sản vật chất của người khác ra làm bia đỡ đạn để bảo vệ quyền lực và tiền tài của riêng anh, bất kể cái danh xưng bề ngoài có hoa mỹ lộng lẫy đến đâu — nào là "bảo vệ tổ quốc"!
Thế nào là quốc gia? Nơi con người tụ họp sinh sống thì mới gọi là quốc gia; không có con người thì làm gì tồn tại cái gọi là quốc gia! Cho nên quốc gia là lấy con người làm gốc; tách rời con người ra thì căn bản chẳng còn quốc gia nào cả!
Anh thực lòng muốn bảo vệ quốc gia thì anh bắt buộc phải bảo vệ nhân dân và bảo vệ lợi ích thiết thực của từng con người: bao gồm tính mạng, tài sản, của cải vật chất và tiền bạc của họ!
Con có đủ bản lĩnh thuyết phục giảng giải cho họ thông suốt: buông bỏ dã tâm xâm phạm lợi ích của quốc gia khác, buông bỏ việc khư khư bảo vệ lợi ích quyền lực tiền tài của bản thân hay không? Con làm được việc đó tức là con đã thực sự giúp đối phương giác ngộ; họ thực sự giác ngộ rồi thì từ nay về sau sẽ không còn tạo ác nghiệp nữa!
Cũng đồng nghĩa với việc triệt để thoát khỏi chốn trược ác thế này, không còn tiếp tục tạo tác những ác nghiệp hiểm độc nữa; chặt đứt sạch sành sanh cái nhân ác nghiệp và cái duyên ác nghiệp của chúng sinh; lúc đó con mới thực sự là người Phát Bồ-đề tâm! Nền tảng của nó chính là con có năng lực tu tập tích lũy những bi tâm này hay không; bởi vì việc này đòi hỏi phải có trí tuệ, năng lực, phương tiện thiện xảo trên rất nhiều phương diện, đối phương chịu tiếp nhận hoàn toàn và thực sự làm được nơi thực tế!
Con sở hữu được những năng lực này, con hóa giải được bế tắc của chúng sinh, cái đó mới gọi là Tâm Nhổ Khổ Chân Thật! Nhớ kỹ: tâm nhổ khổ nhất định phải là năng lực tổng hợp toàn diện, chứ không phải một thứ năng lực đơn độc lẻ loi mà làm nổi đâu!
Cho nên ai nấy cũng chỉ lo toan tính việc riêng của mình: vẫn tranh giành, vẫn cướp đoạt, thậm chí lắm khi vẫn đang ngấm ngầm tạo ác nghiệp!
Thế nhưng quả thực có những quốc gia mà người lãnh đạo thời thời khắc khắc đều đang suy nghĩ cho quyền lợi thiết thực của người dân nước họ. Ví như Tổng thống Mỹ Donald Trump: ông ấy thực sự luôn đau đáu suy nghĩ vì lợi ích của người dân Mỹ! Thế nhưng cái tâm của ông ấy còn quá nhỏ hẹp: ông ấy đinh ninh rằng mình là Tổng thống Mỹ thì mình chỉ có bổn phận bảo vệ lợi ích của người dân Mỹ mà thôi!
Ông ấy quả thực đã làm được rất nhiều việc: sự phát triển của nước Mỹ, lợi ích của người dân Mỹ thực sự đều được ông ấy lôi kéo vực dậy mạnh mẽ! Thế nhưng dung lượng tâm còn quá nhỏ hẹp: trong mắt chỉ có lợi ích của đất nước mình; ông ấy chưa tính đến việc khi anh bảo vệ lợi ích của nước anh, lắm lúc anh sẽ xâm phạm làm tổn hại đến lợi ích của các quốc gia khác, của người dân các nước khác!
Tuy nhiên ông ấy thực sự xứng đáng được coi là một vị quốc chủ; bởi vì từng cử tâm động niệm của ông ấy quả thực luôn cân nhắc đến lợi ích quốc gia, lợi ích của người dân — mà lại là những lợi ích thực tế của dân chúng! Mặc dù rất nhiều phong cách ăn nói cũng như phương thức hành xử của ông ấy Thầy cũng không tán đồng; thế nhưng có thể làm được như ông ấy — thực lòng bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo vệ lợi ích của bách tính muôn dân, mà lại làm được thành quả thực tế — thì trong xã hội thời nay quả thực cũng thuộc hàng lông phượng sừng lân hiếm hoi!
Đương nhiên là công tội đều có cả; bởi vì ông ấy đâu phải là bậc thành tựu giả đại viên mãn!
Về điểm này, trong lịch sử có một người đã làm rất xuất sắc: thời Tam Quốc có một nhân vật tên là Lưu Thiện (A Đẩu) — con trai của Lưu Bị, về sau kế vị làm hoàng đế nước Thục Hán.
Khi các nước khác kéo quân sang xâm lấn, ông ấy trước sau luôn chủ trương không đánh; thế nhưng đám quần thần cấp dưới thì kiên quyết đòi đánh bằng được! Đặc biệt là thời Gia Cát Lượng còn sống, cứ năm lần bảy lượt đem quân ra ngoài đánh trận; mượn danh nghĩa vô cùng vĩ đại, viết nên áng văn tráng lệ Xuất Sư Biểu; thế nhưng lần nào Lưu Thiện cũng can ngăn mà ngăn không nổi! Bởi vì phụ thân Lưu Bị lúc lâm chung đã trăn trối dặn dò: bắt buộc phải tôn trọng và phục tùng các vị đại thần này; người ta viết ra bài Xuất Sư Biểu đường đường chính chính đàng hoàng nhường ấy, nhất quyết phải xuất quân viễn chinh đánh trận cho bằng được!
Kết quả bảy lần kéo quân ra Kỳ Sơn thì cả bảy lần ôm hận thất bại thảm hại trở về; chết chóc biết bao nhiêu sinh mạng: muôn dân nước mình bỏ mạng, mà bách tính nước người ta cũng phơi thây ngoài chiến trường! Chung quy chẳng qua cũng chỉ muốn mượn sinh mạng của những con người đó để gầy dựng nên cái danh tiếng lẫy lừng hiển hách của riêng mình mà thôi!
Mục đích của Gia Cát Lượng là như vậy. Không phải mục đích đó thì anh đem quân ra ngoài đánh đấm làm cái gì; anh cứ an phận thủ thường lo cho dân ấm no không được sao? Bảy lần ra Kỳ Sơn rốt cuộc để làm gì: chẳng phải muốn thôn tính chiếm đoạt nước người ta sao, muốn tự mình lập công lưu danh sử sách sao? Anh đâu có thực sự nghĩ đến tính mạng và tài sản của bách tính nhân dân! Cho nên đã tạo tác biết bao nhiêu ác nghiệp!
Thế nhưng người con trai của Lưu Bị — Lưu Thiện — người ta lại làm được một việc cực kỳ vĩ đại: bởi vì đám thuộc hạ cấp dưới của ông ta đi khắp nơi gây thù chuốc oán, chọc cho các nước khác kéo đại binh sang thảo phạt báo thù; đến bước đường cùng ông ta dứt khoát buông vũ khí đầu hàng!
Bởi vì quân địch kéo đến đánh là để báo thù rửa hận, ông ta trực tiếp mở cổng thành đầu hàng luôn; vì sao? Bởi vì chỉ cần nổ ra chiến tranh đao binh chém giết, thì bách tính nhân dân của ông ta chắc chắn sẽ chịu cảnh đầu rơi máu chảy, tổn thất tính mạng tài sản; ông ta không muốn nhân dân mình phải chịu tổn thất, cũng không muốn bách tính của nước khác phải chịu cảnh tang thương!
Cho nên ông ấy cam tâm tình nguyện cõng trên lưng cái danh nhơ nhuốc suốt cả một đời người: bị thiên hạ mắng nhiếc là "kẻ bất tài vô dụng, A Đẩu nâng không nổi"! Chê bai ông ta là hạng người không đỡ nổi; bảo rằng đến cuối cùng đem bán đứng cả giang sơn xã tắc, đem cơ nghiệp mà cha già đổ mồ hôi sôi nước mắt cả đời gây dựng dâng nộp cho giặc làm cho tan nát; biết bao nhiêu kẻ khinh bỉ coi thường ông ta.
Thế nhưng ông ấy thực sự đã làm tròn được hạnh yêu dân như con, một lòng bảo vệ lợi ích của muôn dân thương sinh! Ông ấy chưa bao giờ mở mồm bảo rằng: "Tao phải sống chết bảo vệ ngai vàng quyền lực của tao, đánh cho đến người lính cuối cùng chết sạch tao cũng đánh!"; ông ấy xưa nay chưa từng có ý nghĩ đó, chưa từng thốt ra lời đó, và tuyệt đối không bao giờ làm cái trò tàn độc đó! Ông ấy là người: hễ có thể không đánh thì dứt khoát không đánh, hễ có thể không để người dân phải chết thì dứt khoát không để ai phải đổ máu!
Bởi vì có con người thì mới có quốc gia; người làm chủ đất nước thứ thực sự cần phải bảo vệ chính là sinh mạng và lợi ích của quốc dân đồng bào!
Nếu con nương nhờ vào Chánh pháp có thể giúp cho mỗi một vị quốc chủ thực sự hiểu thấu được những đạo lý này; giúp cho mỗi một chúng sinh thực sự biết cách gìn giữ bảo vệ lợi ích của chính bản thân mình: đừng có tối ngày cứ làm những chuyện chỉ có hại chứ không có lợi, mà hãy biết làm những việc có lợi chứ không có hại!
Mấu chốt là chúng sinh u mê không phân biệt nổi thế nào là có lợi vô hại, thế nào là có hại vô ích; thì con bắt buộc phải làm cho họ hiểu ra! Muốn làm cho họ hiểu ra, con lại phải nắm vững ngôn ngữ của họ, thông thạo văn tự của họ, thấu triệt tư tưởng của họ; cùng với việc con vận dụng trí tuệ gì, dùng lập luận nhân quả chuẩn xác không sai một li để giảng giải cho thật rành rẽ sáng tỏ! Giúp đối phương triệt để giác ngộ, triệt để thấu suốt, hiểu rõ thế nào là có lợi vô hại, thế nào là có hại vô ích!
Từ đó họ không còn làm những việc gây tổn hại cho bản thân và đại chúng nữa, mà chỉ chuyên tâm làm những việc đem lại lợi ích tốt lành cho chính mình và muôn dân! Toàn bộ những năng lực căn bản này con thảy đều bắt buộc phải xây dựng tích lũy cho xong thì mới đạt được mục đích cứu độ này!
Chắc chắn là có áp lực chứ! Ví như vào giai đoạn cuối thời Tam Quốc: những vị đại thần mà phụ thân dặn bắt buộc phải phục tùng thảy đều đã qua đời hết cả rồi; lúc bấy giờ áp lực đè nặng lên vai ông ta mới giảm bớt đi: ông ấy tuyên bố không đánh nữa, đầu hàng là đầu hàng ngay!
Còn vào thời điểm áp lực bủa vây tứ phía, ông ấy cũng chỉ có thể cố gắng hết sức trì hoãn không đánh, gắng gượng hết mức để tránh đao binh; bị dồn ép đến bước đường cùng, người ta nhất quyết đòi xuất quân đánh trận, thậm chí lôi cả bài Xuất Sư Biểu đường đường chính chính ra ép uổng! Người đời nay rất nhiều kẻ vẫn cứ tấm tắc khen bài Xuất Sư Biểu đó viết hay quá, thực sự vì nước vì dân không tiếc thân mình; thực chất đâu phải như vậy: bài văn đó không phải vì đất nước đâu; bởi vì đất nước chân thật chính là con người, không có con người thì làm gì có đất nước!
Đó là chuyện quá đỗi bình thường! Cho nên người đời chửi rủa ông ấy suốt từ ngàn xưa cho đến tận ngày nay; gần như ai ai cũng hùa vào chửi! Thế nhưng Thầy xưa nay chưa từng buông nửa lời chửi rủa ông ấy; trái lại Thầy vô cùng sùng kính khâm phục ông ấy! Bởi vì ông ấy thực sự đã làm được việc lợi quốc lợi dân!
Tại sao bảo đất nước mất rồi mà vẫn gọi là lợi quốc? Bởi vì bách tính nhân dân chính là Đất Nước! Ông ấy bảo vệ trọn vẹn lợi ích của muôn dân; cần quái gì biết đó là triều đại nào, mặc xác ai lên làm chủ tể; miễn sao người dân thường không phải chịu cảnh đầu rơi máu chảy, không bị tổn thất tính mạng, không bị mất mát tài sản tiền bạc của cải, thế là đại phúc rồi!
Ông ấy thực sự đang bảo vệ một đất nước: bảo vệ đất nước chính là bảo vệ nhân dân; ông ấy đã làm trọn vẹn được điều đó! Tự bản thân ông ấy đánh mất đi danh vị đế vương, tước bỏ toàn bộ đặc quyền đặc lợi của riêng mình, thế nhưng ông ấy bảo toàn được tất cả cho muôn dân trăm họ!
Cho nên thiên hạ chẳng ai coi trọng ông ấy, nhưng Thầy thì cực kỳ sùng kính ông ấy!
Hoàn cảnh của ông ấy lúc đó cũng nguy hiểm ngàn cân treo sợi tóc lắm chứ; thế nhưng ông ấy có thừa đại trí tuệ: sau khi đầu hàng rồi tính mạng ông ấy luôn bị đe dọa rình rập; triều đình nhà Tấn bên kia luôn rắp tâm muốn giết chết ông ta cho rảnh nợ! Bởi vì muốn nhổ cỏ phải nhổ tận gốc; ai cũng muốn trừ khử ông ta để trừ hậu họa, luôn tìm cách thăm dò xem trong lòng ông ta còn nuôi dã tâm muốn lật ngược thế cờ khôi phục nước Thục nữa hay không!
Thế là Tư Mã Chiêu mới gặng hỏi: "Nhà ngươi có còn nhớ nước Thục của ngươi nữa không?" Ông ấy liền cười xòa đáp: "Nước Thục là cái thứ gì cơ chứ? Nay ở đây ngày ngày ăn ngon mặc đẹp, ca múa vui chơi sướng thế này, nước Thục là cái giống gì ta chẳng hay!" Đó chính là điển tích "Lạc bất tư Thục" (Vui say chẳng nhớ Thục)! Thế nào là không nhớ Thục? Nước Thục là cái thứ gì tôi còn chẳng biết!
Hành động giả ngây giả ngô đó của ông ấy thực chất là đang bảo vệ cho chính những kẻ đang muốn giết mình: đừng có dại dột ra tay giết ta; bởi vì giết ta là các người tự tay chuốc lấy diệt vong đại họa! Cho nên: "Nay tôi sống ở đây sướng lắm, có ăn, có uống, có chơi bời hưởng lạc; nước Thục là cái quái gì tôi chẳng màng!"
Thực chất ông ấy khôn ngoan thông minh tột đỉnh:
Thứ nhất, ông ấy triệt tiêu sạch cơ hội và lý do để kẻ thù ra tay sát hại mình!
Thứ hai, ông ấy thực sự đã buông bỏ rốt ráo: một người cầm quyền cai trị mà bản thân làm không nổi việc mang lại an lạc cho dân, thì đừng bao giờ tơ tưởng bám víu lấy cái quyền lực đó nữa! Quyền lực là gì? Con thực sự phải làm được việc đem lại lợi ích cho đại chúng, đem lại lợi ích cho quốc dân của mình; làm không nổi thì mọi lời nói thốt ra đều là vô nghĩa tào lao! Dẫu bài Xuất Sư Biểu của anh có viết hoa mỹ tráng lệ đến đâu, nhưng rốt cuộc anh đang bức tử hàng ngàn hàng vạn con người — bất kể là người dân nước mình hay người dân nước người ta! Những con người đó ngã xuống chết đi thì họ không còn tạo ra của cải nuôi sống gia đình họ được nữa, cũng chẳng thể đóng góp thuế má tài chính cho quốc gia được nữa; cho nên anh đích thị là kẻ hại nước hại dân, chứ lợi quốc lợi dân nỗi gì!
Mặt khác, vĩnh viễn phải ghi lòng tạc dạ: có con người thì mới gọi là quốc gia! Đến một bóng người cũng chẳng còn thì con bảo còn quốc gia nào tồn tại ở đây nữa? Căn bản chẳng còn quốc gia nào hết! Cho nên con có thể làm lợi ích cho đất nước thì tất yếu phải làm lợi ích cho nhân dân; làm lợi ích cho nhân dân thì mới xứng danh là làm lợi ích cho quốc gia! Không có con người thì không có đất nước; vĩnh viễn nhớ kỹ chân lý này: Con Người chính là Đất Nước!
Đó mới thực sự là Nhổ Khổ Ban Vui chân thật! Dẫu cho cả thiên hạ ai ai cũng mở mồm chửi rủa, nhưng người đời đâu biết rằng ông ấy thực sự đã giúp cho tất cả mọi người được lìa khổ được vui; ông ấy đã làm tròn được điều đó!
Đó là do con nghe theo lời của những kẻ khác; kẻ đó vốn là mầm họa nên mới thấy thứ đó là hay ho; bởi vì nó đã tàn hại lợi ích của nhân dân! Nhớ lấy: mỗi một cuộc chiến tranh nổ ra phải chôn vùi biết bao nhiêu sinh mạng: hàng ngàn hàng vạn, thậm chí hàng chục vạn, hàng triệu con người!
Ví như cuộc chiến tranh giữa Ukraine và Nga: đến nay số lượng người chịu tai ương có khi đã lên tới hàng ngàn vạn người rồi; bom đạn giày xéo suốt bốn năm trời đằng đẵng, có dấu hiệu dừng lại đâu! Thậm chí còn có những quốc gia khác đang nhấp nhổm chực chờ lao vào tham chiến nữa kìa!
Vì thế hãy nhớ: thực sự gìn giữ bảo vệ lợi ích của từng con người, đó mới gọi là bảo vệ lợi ích quốc gia! Con không màng đến lợi ích của từng người, thậm chí làm tổn hại đến lợi ích của từng sinh mạng, thì con tuyệt đối không thể gọi là lợi quốc lợi dân; con đích thực là kẻ hại nước hại dân! Anh chẳng qua chỉ đang ra sức bảo vệ chiếc ghế quyền lực và túi tiền của riêng bản thân mình mà thôi!
Việc thứ 9
“Chín là, thấy các chúng sinh thân cận bạn ác (ác hữu), xa lìa bạn lành (thiện hữu), trong lòng vui vẻ cam tâm tạo tác ác nghiệp. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ ác nghiệp như thế của chúng sinh, khiến xa lìa bạn ác, thân cận bạn lành.”
Thế nào là bạn lành, thế nào là bạn ác? Chính là những người thực sự có sức ảnh hưởng tác động trực tiếp đến con!
Nếu người đó mang toàn những tư tưởng độc hại, lời nói độc hại, hành vi độc hại; con bước lại gần thân cận với họ thì tất yếu con sẽ bị họ lây nhiễm tiêm nhiễm: con sẽ sinh ra tư tưởng độc hại, ăn nói những lời độc hại, làm những hành vi độc hại; chẳng những gây hại cho chính bản thân con, mà còn gieo rắc tai họa cho cả những người xung quanh!
Ví như tất cả mọi người trên thế giới này, vì sao ai nấy đều có những sở thích ăn uống đặc thù riêng? Vì bị môi trường sống xung quanh huân nhiễm! Môi trường xung quanh thứ gì có sức huân nhiễm con người mạnh nhất? Chính là con người huân nhiễm con người!
Ví dụ ngôn ngữ con học được từ thuở bé: con học được thứ ngôn ngữ như thế nào — là ngôn ngữ cao quý, tao nhã, hòa ái thân thiện; hay là thứ ngôn ngữ thô bỉ, hạ liệt, cộc cằn và độc ác? Con học được thói quen làm bất kỳ việc gì cũng tỉ mỉ chu toàn tinh tế; hay học đòi cái thói kêu ca làm việc mệt xác khổ sở, nhọc nhằn đày đọa? Con đã học được cái thứ gì? Nhớ lấy: toàn bộ những thứ con học đòi huân tập đó sẽ chi phối và ảnh hưởng đến cả một đời của con!
Bạn lành chân chính (thiện hữu) là người sẽ chỉ rõ cho con biết: thứ gì thực sự đem lại lợi ích chân thật cho con, thứ gì thực sự mang lại mối nguy hại khôn lường cho con — là chân thật mười mươi!
Muốn làm được điều đó, trước hết thiện hữu bắt buộc phải có Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến): thấy đúng như thật tất cả mọi điều tốt xấu, lợi hại; chẳng những biết việc là như thế, mà còn biết rõ vì sao nó lại thành ra như thế !
Bởi vì sau khi thấy đúng như thật rồi thì ngài chứng đắc Bồ-đề: thấy đúng như thật chính là Bồ-đề — là một sự giác ngộ; lại phải chứng đắc trọn vẹn sự giác ngộ này!
Nhớ lấy: Chứng đắc giác ngộ — thế nào là "Chứng"? Có thể thấy đúng như thật thì gọi là Chứng! Thế nào là "Đắc"? Có thể tự do tự tại phát huy diệu dụng thì gọi là Đắc!
Cho nên người thực sự chứng đắc Bồ-đề: tự thân ngài đã lìa khổ được vui rồi, thậm chí việc gì ngài cũng có thể làm xuất sắc; ngài cũng hoàn toàn có thể giúp những người xung quanh cùng chứng đắc Bồ-đề, giúp họ làm tốt mọi việc, nương nhờ vào sức mạnh huân nhiễm lan tỏa này!
Còn bạn ác (ác hữu) là gì? Là kẻ mà tư duy là ác độc, lời nói là ác hiểm, hành vi là ác quấy; là kẻ luôn sợ hãi làm việc, sợ hãi cống hiến hy sinh, trong đầu chỉ rặt toan tính muốn ngồi mát ăn bát vàng vơ vét về mình; kẻ đó đang làm trái nghịch hoàn toàn với quy luật nhân quả!
Ví như người nông dân trồng trọt: nếu ông ta không chịu đem toàn bộ hạt giống tốt, phân bón màu mỡ bố thí gieo rải xuống lòng đất; trong suốt tiến trình cây lớn không chịu dày công chăm bón, nhổ cỏ bắt sâu... thì làm sao ông ta có được một mùa màng bội thu hoa thơm trái ngọt!
Cho nên người nông dân ai chẳng hiểu: muốn gặt hái vụ mùa bội thu thì trước tiên phải bố thí hạt giống, phân bón; phải cày bừa san phẳng đất đai cho tươm tất; rồi phải chăm sóc dưỡng nuôi ròng rã cho đến tận ngày cây đơm hoa kết trái; nhờ thế ông ta mới có mùa màng thu hoạch!
Nếu một kẻ lười biếng: việc thì không chịu làm, của thì không chịu bố thí, hạt giống không thèm gieo xuống đất, phân bón tiếc tiền không chịu mua, cỏ dại không buồn nhổ, sâu bọ chẳng buồn bắt; thế mà miệng cứ gào thét: "Tôi phải có mùa màng thu hoạch, tôi nhất quyết phải được bội thu!"; thế thì lấy cái giống gì ra mà thu hoạch?
Nhưng họ vẫn cãi chày cãi cối: "Không được, tôi nhất định phải có thu hoạch! Người nông dân chẳng bảo là trông trời trông đất 'trông trời mà ăn' đó sao; nông dân đâu có bảo trông đất mà ăn; cho nên ông trời nuôi người ta thì ông trời cũng phải nuôi tao chứ!"
Tôi chẳng cần biết nhiều như thế, tóm lại tao cứ vin vào câu "trông trời mà ăn" đấy!
Tôi chỉ cần hưởng thụ thu hoạch thôi; mà thậm chí đến lúc thu hoạch tôi cũng lười chẳng buồn ra đồng gặt hái, các người phải gặt sẵn rồi đút tận mồm cho tôi ăn!
Trần đời quả thực có những kẻ ngày ngày chỉ nuôi dưỡng ý nghĩ bệnh hoạn đó trong đầu: ngồi mát ăn bát vàng, không làm mà đòi có ăn! Hoặc giả chỉ làm chiếu lệ lấy lệ một tí xíu!
Quẳng ra một hai hạt giống xuống đất rồi bảo thế là xong nhiệm vụ; quăng ra hai nắm phân rồi bảo thế là xong; làm mang tính đối phó chiếu lệ chứ không hề có tính liên tục kiên trì, không chịu làm trọn vẹn hoàn hảo suốt cả một tiến trình!
Nhớ lấy: Con bắt buộc phải làm thật hoàn hảo trọn vẹn cả một tiến trình thì con mới có được mùa màng tuyệt hảo; cái tiến trình đó chính là bổn phận con bắt buộc phải tự tay làm!
Cho nên thế nào là Bạn Lành? Người dẫn dắt con đi trọn vẹn cả một tiến trình hoàn hảo: thậm chí chỉ dạy cho con từng ly từng tí; con nương theo lời người đó chỉ dạy mà làm thì con sẽ gặt hái được điều tốt lành; người dạy cho con toàn bộ tiến trình chân thật trọn vẹn đó gọi là Thiện Hữu!
Còn thế nào là Bạn Ác? Hắn sẽ xúi bẩy con: "Làm ruộng cực lắm, trồng trọt mệt xác bỏ xừ! Hạt giống phải cắm cúi gieo từng hạt một; cả chục mẫu đất như thế biết gieo đến bao giờ mới xong, mệt chết đi được! Lại còn phải san đất cho bằng phẳng, cực nhọc biết bao nhiêu; phân bón lại phải rải đúng chỗ rễ cây hút được; tao làm gì có tâm trạng, làm gì có sức lực mà đâm đầu vào mấy cái trò đày ải đó; tao cứ ngồi đây chờ thu hoạch là sướng nhất!"
Những kẻ dạy dỗ người khác theo kiểu đó — mang tư tưởng sai lầm, lời nói sai lệch, hành vi bại hoại — sẽ làm tiêm nhiễm hủy hoại toàn bộ những người bên cạnh; cuối cùng biến những người xung quanh thành một lũ phế nhân, phế vật hoàn toàn; việc gì họ cũng làm chẳng nên thân! Bởi vì họ luôn sinh tâm bài xích: bài xích công việc, cho rằng làm việc là mệt mỏi, là cực nhọc đày đọa!
Nếu người đó may mắn gặp được Bạn Lành: thiện hữu sẽ chỉ rõ cho con thấy: đây không phải là mệt nhọc cực khổ, mà đây chính là dấu ấn của sự thành tựu! Mỗi một bước con đi qua đều đang dựng lập nên một bia phong chiến tích; bước đi cho đến đích cuối cùng, toàn bộ các bia phong đó sẽ quy đổi hiện tiền thành phước báo của con! Đó đâu gọi là mệt nhọc: đó là bia phong, đó là thành tựu; tất cả mọi thành tựu vĩ đại đều do con từng bước từng bước đạp lên đất mà đi tới!
Nếu thuở ban đầu con đã xác lập được quan niệm: làm việc không gọi là mệt nhọc, mà gọi là tiến trình kiến tạo thành tựu; đó là thành tựu, quả ngọt cuối cùng trổ ra nhiều hay ít hoàn toàn tương ưng với từng bước thành tựu trên đường đi của con; đó không phải là mệt xác, đó là thành tựu!
Lúc bấy giờ con người ta sẽ thấy rõ ràng minh bạch: hôm nay tôi đã thành tựu được cái gì — ví dụ tôi đã cày xong thửa đất, tôi đã thành tựu xong bước thứ nhất! Bước thứ hai tôi đã gieo xong toàn bộ hạt giống xuống đất một cách ngay hàng thẳng lối; người đó biết mình lại vừa thành tựu xong bước thứ hai! Từng bước thành tựu nhỏ này mới dẫn đến thành tựu viên mãn ngày đơm hoa kết trái; đó gọi là Thành Tựu, chứ đâu gọi là lao nhọc vất vả, đâu gọi là khổ sở đày đọa!
Về việc xác lập khái niệm tư tưởng này: con đã dựng lập được hay chưa? Về việc chứng đắc Bồ-đề này: con đã thực sự chứng đắc Bồ-đề chưa? Nghĩa là sự giác ngộ này: con có thể thấy đúng như thật, có thể tự do phát huy diệu dụng; thấy đúng như thật cái gì, tự do phát huy cái gì — đó là thành tựu, chứ đâu phải lao nhọc cực khổ, đâu phải điều xấu xa tệ bạc; đó là điều tốt lành, là điều đúng đắn!
Có cái ăn thì mới sinh tồn được; người nông dân chính là người gánh vác việc ăn uống cho cả xã hội; không có cái ăn thì con lấy đâu ra mạng sống để sinh tồn; cho nên con đang thành tựu từng mắt xích của sự sinh tồn! Con đang thành tựu chính mình và thành tựu cho muôn người!
Cùng một vấn đề đó: cái gọi là Bạn Ác chính là kẻ tiêm nhiễm cho con những tư tưởng sai lầm, lời nói sai lệch và hành vi bại hoại! Còn Bạn Lành chính là người giúp con dựng lập nên tư tưởng đúng đắn, dẫn dắt con xây dựng lời ăn tiếng nói đúng đắn, đưa con tiến bước về phương hướng đúng đắn!
Thế nhưng chúng sinh u mê đâu phân biệt nổi ai là bạn lành, ai là bạn ác! Trái lại, họ còn đinh ninh rằng cái kẻ dạy hư mình mới là bạn tốt, còn cái người rèn giũa uốn nắn mình nên người lại là kẻ thù xấu xa; vì sao? Bởi vì trước đó trong đầu họ đã sẵn có cái quan niệm sai lầm lệch lạc: họ cho rằng không phải làm những việc cực nhọc mới là sướng; mà thế nào là cực nhọc: phàm thứ gì tốn sức mệt xác đều là cực nhọc, đều là điều tồi tệ; thế là rắc rối to rồi!
Tất cả mọi việc họ đều chẳng thể làm nổi; dẫu con có trao chiếc ghế tổng thống cho họ ngồi, họ cũng chẳng làm nổi; bởi vì làm tổng thống cũng cực nhọc gian truân vô cùng chứ; mà cực nhọc thì họ cho là tồi tệ, là đau khổ đày đọa; thế thì con người đó cả đời chẳng làm nên nổi một trò trống gì! Người như thế là cái thứ gì?
Nhớ lấy: Phế tài thì dẫu sao nó vẫn còn là một khúc gỗ; phế vật thì ít ra nó vẫn còn là một đồ vật; còn đằng này con là thứ chỉ có hại chứ không có lợi! Ngay cả chất phóng xạ Uranium trong vũ khí hạt nhân: nhìn bề ngoài tưởng chừng nó chỉ thuần mang tính hủy diệt độc hại; thế nhưng rất nhiều nhà máy điện hạt nhân cũng vận dụng nguyên lý phân hạch đó để phát điện: nó đâu phải bom hạt nhân, nó là nhà máy điện hạt nhân, nó có thể mang lại nguồn năng lượng to lớn cho nhân loại, mà nó cũng có thể hủy diệt con người! Cho nên ngay cả cái thứ kịch độc nguy hiểm đó con cũng không thể bảo nó hoàn toàn vô ích; nó vẫn có những mặt lợi ích tương ứng của nó, mấu chốt là con có biết cách vận dụng hay không!
Thế nhưng con người một khi đã bị nuôi dạy thành phế nhân rồi thì đến tư cách của một khối Uranium họ cũng không với tới nổi! Con muốn họ thực sự làm một chút việc có ý nghĩa cho bản thân, làm chút việc có ích cho người khác, họ căn bản làm không nổi; họ chỉ toàn làm ra những chuyện tai hại mà thôi!
Vì sao lại ra nông nỗi ấy? Vì con thân cận bạn ác, bị bạn ác huân nhiễm tiêm nhiễm độc tố! Bạn ác đó là ai? Thậm chí rất nhiều kẻ cạo đầu khoác áo cà sa cũng thuộc về loại bạn ác này: trong Kinh Địa Tạng Thập Luân gọi là hạng "vô tàm quý tăng" (tăng không biết hổ thẹn) chính là thuộc về loại bạn ác này! Phàm ai thân cận, cúng dường cho những kẻ đó thảy đều sẽ bị họ lôi kéo dắt tay nhau đọa lạc xuống hố sâu!
Nhìn ra ngoài thế gian: chúng ta thử xem cha mẹ rốt cuộc là bạn lành hay bạn ác? Thế nào là bạn lành? Phải là người thực sự thấy rõ mười mươi mọi điều lợi hại tốt xấu, tức là bậc đã chứng đắc Bồ-đề! Cha mẹ phàm phu đâu phải bậc chứng đắc Bồ-đề; thế thì xét theo góc độ này họ bị xếp vào hàng bạn ác; bởi vì cha mẹ sẽ truyền trao sang cho con rất nhiều tư tưởng sai lầm, lời nói sai lệch và hành vi bại hoại!
Cho nên con người ta chính vì chịu ảnh hưởng từ những đối tượng này mà thiết lập nên toàn bộ thân, khẩu, ý sai lầm bết bát! Đã thế trong lòng lại cực kỳ cố chấp đinh ninh rằng: "Tôi làm thế là đúng mười mươi, không ai có quyền xúc phạm xâm phạm tôi!"; thời thời khắc khắc ra sức bảo vệ cái gọi là Cái Tôi và những sai lầm của tôi: "Tao cứ tiếp tục làm đấy, tao cứ làm như thế đấy, làm gì được tao?"; cái đó gọi là "Kỳ tâm cam lạc" — trong lòng cam tâm tình nguyện, vô cùng hoan hỷ say mê đi tạo tác những ác nghiệp sai lầm này!
Chúng ta nhìn thấy trạng thái này của chúng sinh, nhìn thấy nỗi thống khổ này của họ: con phải làm sao để nhổ sạch? Từng bước từng bước một, tự thân con trước hết phải tự kiến lập nơi chính mình: phải xa lìa những sai lầm này, phải bước chân vào quỹ đạo Chánh đạo! Chẳng những tự thân mình phải đi đúng quỹ đạo, mà còn phải tìm đủ trăm phương ngàn kế, tìm kiếm mọi phương tiện thiện xảo để khớp đúng vào ổ khóa của chúng sinh; chế tạo ra chiếc chìa khóa giải pháp hoàn hảo nhất để mở tung ổ khóa của người ta, giúp họ rời xa sự chấp trước sai lầm này, thực sự đạt được sự giải thoát chân thật!
Mấu chốt là cả một đời người mà không gặp được một bậc Thiện Hữu tri thức chân chính thì đời người đó chẳng phải quá đỗi bi thảm xót xa hay sao?
Việc thứ 10
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Mười là, thấy các chúng sinh tạo tác xan tham, đối với ái dục vô minh tâm không biết chán đủ. Vì muốn bố thí trí tuệ, thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ xan tham, vô minh và ái dục như thế của chúng sinh, ban trao cho họ trí tuệ.”
Sư phụ: Trọng tâm nằm ở chữ Xan Tham (keo kiệt bòn rút và tham lam)! Ví như tham tài, tham quyền, tham vật chất, tham sống an nhàn sung sướng... Bất kỳ một thứ tham nào, cội nguồn của nó chính là do con người không hiểu được rằng: Tham chính là hiểm họa, là sự thiếu thốn nghèo nàn; càng tham thì lại càng vơi cạn, càng bòn rút thì lại càng trắng tay!
Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo đã dạy rõ quả báo của lòng tham cực kỳ thê thảm: càng tham lam thì phước báu càng tiêu tán, chứ đâu phải do anh càng tham mà của cải càng phình to ra được! Thế nhưng con người lại khăng khăng đinh ninh rằng tham là tốt, thế nên trong lòng mới không biết chán đủ, cứ điên cuồng vơ vét tham lam không bao giờ ngơi nghỉ; từ đó tự dìm mình vào cảnh ngộ ngày càng bi đát thảm hại, bởi vì thứ họ thèm muốn rốt cuộc chẳng có được thứ gì! Đó chính là do không có trí tuệ mới dẫn tới những hành vi tạo tác nơi thân, khẩu, ý: xan tham, bủn xỉn, keo kiệt!
Chúng ta nhìn vào nhân vật thế tục kiệt xuất Elon Musk mà xem: thuở ban đầu khi ông ấy thực sự phát tâm vì lợi ích chung của toàn nhân loại, sự nghiệp của ông ấy thăng tiến thần tốc, thành tựu hiển hách! Thế nhưng sau đó ông ấy lại bị đám người xung quanh — tức là ác hữu — tiêm nhiễm cái tư tưởng làm sao vơ vét kiếm chác được thật nhiều tiền; tiêm nhiễm lâu ngày, cái tâm xan tham keo kiệt trong ông ấy bắt đầu phình to!
Ông ấy cũng đinh ninh rằng quả thực gom thêm thật nhiều tiền thì mình mới có vốn để xài, đỡ phải đến lúc chạy vạy vay mượn ngân hàng cũng chẳng ai cho vay; chính cái tâm xan tham toan tính đó đã phá nát toàn bộ xu thế phát triển đại nghiệp của ông ấy! Thế nhưng tận trong xương tủy ông ấy vẫn còn giữ được chút trí tuệ xả thí; cho nên cái tâm bố thí thẳm sâu phát ra nơi đáy lòng vẫn đang nâng đỡ chống trụ cho thành tựu của ông ấy.
Lúc thì bị người ngoài tiêm nhiễm u mê đầu óc lại quay sang xan tham bủn xỉn; cho nên sự nghiệp cứ trồi sụt bấp bênh, lúc thì thành tựu vẻ vang, lúc lại thất bại cay đắng! Vì sao? Vì không thể kiên định nương tựa vào Trí Tuệ, mà lại hùa theo nương tựa vào Phiền Não! Một khi đã khởi lên cái tâm tham vô minh ngu muội — cứ ngỡ rằng tham lam sẽ được nhiều hơn — thì kết cục chắc chắn nhận về sẽ ngày càng ít ỏi teo tóp!
Về điểm này, các con hãy đọc kỹ lại sự tích về năm trăm vị Bồ-tát trong Kinh Đại Bảo Tích: họ đã từng vướng vào đúng cái lỗi lầm nghiêm trọng này! Chính vì xan tham: trông thấy các vị pháp sư đăng đàn thuyết pháp được đông đảo đại chúng cung kính, phục tùng, cúng dường; trong lòng liền sinh tâm đố kỵ ghen ghét, đi khắp nơi rêu rao bêu xấu các vị pháp sư đó đủ điều!
Mục đích sâu xa của họ là: ông pháp sư đó tồi tệ xấu xa như thế, các người không nên theo ông ta học đạo; các người phải quay sang theo tôi học đạo đây này, phải cung kính, phục tùng, cúng dường cho tôi, chứ đừng có dại dột đi cúng dường cho ông ta! Kết quả rốt cuộc chuốc lấy là gì? Chẳng những họ không nhận được chút cung kính, phục tùng, cúng dường nào, mà trái lại đời đời kiếp kiếp trầm luân vĩnh viễn chẳng ngóc đầu lên nổi!
Đó là một bài học đắt giá bậc nhất! Tại sao trong kinh điển Đức Phật lại bóc trần khuyết điểm của những vị Bồ-tát đó một cách sâu sắc thấu triệt đến nhường ấy? Chính là mượn những sự tích thực tế đó để giúp chúng ta lĩnh hội được rằng: người thực sự đầy đủ trí tuệ là người thường xuyên xả thí, thứ gì cũng sẵn lòng bố thí; thậm chí pháp thí — sự bố thí Chánh pháp thù thắng tột bậc — ngài ngày ngày đều hoan hỷ thực hành! Mà lại là thực hành một cách sạch bóng phiền não; vị pháp sư như thế thành tựu công đức vĩ đại biết chừng nào!
Lại có một tấm gương mẫu mực tuyệt hảo: Tôn giả Phú-lâu-na — một trong mười đại đệ tử của Phật, bậc Thuyết Pháp Đệ Nhất! Ngài đâu cần phải chui vào rừng sâu núi thẳm ngồi thiền khổ hạnh rách da xé thịt, cũng chẳng phải chuyên tu khổ hạnh gì ghê gớm, thế mà ngài vẫn chứng đắc thánh quả A-la-hán như thường! Ngài nương vào cái gì để chứng quả A-la-hán? Chính là nương vào thuyết pháp, nương vào bố thí!
Ngài sẵn lòng xả thí tất cả, đặc biệt là đem Chánh pháp thù thắng nhất ra ban trao bố thí cho muôn loài; nhờ đó ngài chứng quả A-la-hán! Trong đoạn hai mươi lăm vị thánh thuật lại pháp môn viên thông (Kinh Lăng Nghiêm) có nói rõ ngài nương vào việc thuyết pháp mà thành tựu đạo nghiệp. Hai bài học sống động này đã chỉ rõ mười mươi cho chúng ta thấy: Có xả thí thì mới có sở hữu; không chịu xả thí thì vĩnh viễn chẳng bao giờ có được thứ gì!
Chúng ta lại nhìn vào các sự việc chốn thế tục mà xem: người nông dân tinh thông đạo lý xả thí; cho nên ông ta sẵn sàng bỏ công cày ải san phẳng đất đai, dốc tiền mua hạt giống tốt đem gieo rải bố thí xuống lòng đất, ròng rã suốt vụ mùa dốc lòng chăm bón; nhờ thế ông ta mới có được mùa màng bội thu mỹ mãn!
Người công nhân, xưởng máy cũng y như vậy: một nhà máy xí nghiệp nếu không chịu đầu tư tuyệt đối — đầu tư thực chất chính là bố thí! Phải chịu chi tiền mua bản vẽ thiết kế, mua chuyển giao công nghệ, mua nguyên vật liệu chất lượng, bỏ tiền thuê nhân tài giỏi giang; nhờ muôn vàn sự đầu tư xả thí đó mà nhà máy mới sản xuất ra được những sản phẩm tinh xảo tuyệt hảo!
Cuối cùng: họ càng chịu khó bố thí đầu tư nhiều bao nhiêu, càng tinh tế bấy nhiêu, thì thành quả gặt hái về lại càng thù thắng bấy nhiêu! Từng li từng tí trong trời đất đều đang minh chứng cho chân lý này; chân lý gì? Bắt buộc con phải biết Bố Thí!
Kẻ xan tham keo kiệt bủn xỉn không chịu đầu tư thì vĩnh viễn không bao giờ có thể gặt hái được thành tựu rực rỡ trong bất kỳ ngành nghề nào! Cho nên cái gọi là đầu tư — sự đầu tư sạch bóng xan tham bủn xỉn, đầu tư không tiếc bất kỳ giá nào — đó chính là Trí Tuệ! Phàm kẻ nào bủn xỉn keo kiệt không chịu đầu tư thì chắc chắn việc gì cũng chẳng làm nên hồn!
Nhớ kỹ: Bất kỳ việc gì con tiếc rẻ không chịu đầu tư công sức tiền của, thì tuyệt đối không bao giờ có được thành tựu tốt đẹp nhất! Vả lại đầu tư cũng không phải nhắm mắt ném tiền bừa bãi; bắt buộc phải có trí tuệ tuyệt đối thì con mới gặt hái được kết quả thù thắng tuyệt đối!
Tổng hợp lại những điều trên, con phải hiểu rõ: hễ nương vào phiền não thì chắc chắn sẽ sinh tâm xan tham keo kiệt! Đã xan tham bủn xỉn thì việc gì cũng làm chẳng xong, việc gì cũng làm chẳng nên hồn; thậm chí chút công sức mồ hôi còn chẳng dám bỏ ra, việc thì hỏng bét, đến vài đồng bạc lẻ còn chẳng kiếm nổi, mà lại ngồi đó vọng tưởng làm nên đại nghiệp hiển hách; chuyện đó là hoàn toàn không tưởng!
Người thế tục là như thế, mà bậc tu hành thành tựu đạo nghiệp cũng y như thế; rốt cuộc con có hiểu hay không? Nếu con không hiểu, con mù tịt thì gọi là Vô Minh: cứ chết sống khư khư ôm chặt lấy mớ tiền của mình, thậm chí đi khắp nơi tìm cách vơ vét tiền bạc; kết cục đời con chỉ có nước ngày càng bi đát thê thảm mà thôi!
Bất luận con dùng thủ đoạn mưu mô gì — dẫu con gièm pha hạ bệ người khác, dẫu con buông lời bịa đặt bêu xấu sau lưng người ta — chắc chắn con sẽ dẫm vào vết xe đổ đọa lạc của năm trăm vị Bồ-tát kia, thậm chí kết cục của con còn thê thảm gấp vạn lần họ! Bởi vì dẫu sao người ta vẫn còn có chút vốn liếng: người ta ở phương diện trì giới tu định đều đã có thành tựu sâu dày; thế mà một khi đã chạy theo phiền não, cúc cung tận tụy cho phiền não thì còn tự tay phá nát toàn bộ tương lai tiền đồ của chính mình như thế!
Cho nên con tu tập tích lũy bi tâm: trước hết tự thân con phải nhận thức thấu đáo những điều này, phải tích lũy nguồn trí tuệ này; con có thực sự tinh thông triệt để được hay không?
Tinh thông rồi, bản thân con có thực sự làm được hay không? Làm được trọn vẹn rồi thì con mới có thể nói cho chúng sinh hiểu rõ ràng tường tận! Nhận thức những điều này phải nhận thức ra sao: lúc hàng phục phiền não, lũ ma phiền não này thời thời khắc khắc hiện nguyên hình tìm cách phá hoại con như thế nào! Con có thể kiên cố giữ vững trí tuệ của mình để không bị ma phiền não phá hoại tác động, không bị những kẻ mang tri kiến sai lầm tiêm nhiễm làm lung lạc hay không?
Thậm chí con còn phải sở hữu năng lực Thấy Đúng Như Thật tuyệt đối: thấy rõ chúng sinh căn cơ, ý nhạc và nhân duyên của họ là gì; làm sao để khế hợp với ổ khóa của họ, đúc nên chiếc chìa khóa chuẩn xác mở toang ổ khóa nơi tâm họ! Từng răng cưa của chiếc chìa khóa có khớp chuẩn xác tuyệt đối với ổ khóa hay không?
Nếu thảy đều kiến lập xong xuôi, tu tập tích lũy quy tụ trọn vẹn trí tuệ trên khắp các phương diện này; lúc đó con mới đáp ứng trọn vẹn cái tâm muốn nhổ sạch đau khổ cho từng người, mới thực sự làm được sự nghiệp nhổ khổ!
Chính là vì muốn nhổ sạch cái gốc khổ này của chúng sinh — cội rễ của mọi nỗi đau khổ chính là vô minh, tham ái và keo kiệt bủn xỉn — con bắt buộc phải ban trao trí tuệ cho họ! Phải chỉ rõ cho họ thấy: sự vô minh, xan tham, bủn xỉn này của anh chỉ khiến đời anh ngày càng chìm đắm trong bi đát đau khổ mà thôi! Đem những câu chuyện thực tế của các bậc thánh nhân, đem những ví dụ xác thực ngoài đời thế tục ra phân tích từng điều một, giúp họ triệt để hiểu rõ: đây chính là quy luật định luật thép của vũ trụ! Thuận theo định luật vũ trụ ắt con sẽ thành tựu; làm trái nghịch định luật vũ trụ ắt con sẽ thất bại bầm dập khắp nơi! Đem thứ trí tuệ này bố thí ban trao cho họ, giúp họ thành tựu lợi ích chân thật!
Bất kể cái hành vi phá hoại đó của con có thành công hay không thành công; chỉ cần con có tâm niệm và hành động phá hoại là đã đủ cấu thành tội rồi!
Hiệu ứng quả báo của nó giống hệt như lời trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo giảng về quả báo của nghiệp không nói hai lưỡi (bất lưỡng thiệt); năm trăm vị Bồ-tát đó đã phạm vào tội nói hai lưỡi cực kỳ nghiêm trọng! Mà quả báo của nghiệp nói hai lưỡi thì hoàn toàn trái ngược với quả báo của người không nói hai lưỡi: con cứ lật ngược lại mà xem: toàn bộ mọi thứ của bản thân kẻ đó — bao gồm cả những vật dụng cần dùng trong tương lai — vĩnh viễn chẳng bao giờ được dùng đồ tốt! Bất kỳ món đồ tốt đẹp nào rơi vào tay kẻ đó đều sẽ rất nhanh chóng bị hư hỏng đổ vỡ; đồ vật người khác dùng bền bỉ cả một đời, hễ rơi vào tay hắn là chẳng mấy chốc bị làm cho hỏng bét! Hắn cả đời chỉ xứng đáng dùng đồ hư hỏng phế thải, vĩnh viễn không có phước dùng đồ tốt đẹp; bởi vì tự tay hắn đã gieo tạo cái nhân nghiệp ác độc này!
Trọng điểm là họ đã chặt đứt con đường đạt được điều tốt lành của chúng sinh!
Bởi vì chúng sinh nghe pháp, hiểu rõ cội nguồn quy luật của vạn vật là gì, thuận theo quy luật thì mới có thể gặt hái điều tốt lành; đằng này họ lại nhẫn tâm chặt đứt mất cơ hội tiếp nhận trí tuệ để được tốt lành của chúng sinh! Cho nên chính bản thân họ vĩnh viễn không bao giờ có thể khá lên nổi!
Phàm mở mồm nói xấu người khác thì chính là nghiệp nói hai lưỡi (lưỡng thiệt); đặc biệt là chặt đứt nhân duyên nghe pháp học đạo của người khác thì tội lỗi này cực kỳ nghiêm trọng, đây là điểm mấu chốt chí tử!
Bồ-tát là bậc làm lợi ích cho chúng sinh; phàm những gì gây tổn hại không có lợi cho chúng sinh — đặc biệt là ngay nơi cội rễ cứu cánh rốt ráo — mà con dám ra tay phá hoại, thì bản thân con đời đời kiếp kiếp đừng hòng mơ tưởng đến chuyện được tốt đẹp! Dẫu cho đầu óc con có thuộc làu làu mọi giáo pháp đi chăng nữa, con cũng vĩnh viễn chẳng bao giờ làm nổi!
Năm trăm vị Bồ-tát đó chính là: họ hiểu hết, họ biết hết, thế nhưng họ làm không nổi; muốn buông bỏ cũng buông không đành! Bởi vì họ biết rõ mười mươi làm như thế này mới được tốt lành, thế nhưng tay chân tâm trí họ căn bản không thể nào làm nổi!
Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo dạy: người không nói hai lưỡi thì mới có thể đầy đủ Tín và đầy đủ Hạnh! Bằng không thì ngay cả Lòng Tin con còn khó lòng thiết lập nổi, việc tu hành con lại càng không thể nào kiến lập được, con căn bản không thể tu hành được! Con không thể nào chuyển hóa cải biến nổi chính mình; vì sao? Bởi vì những ác nghiệp con từng tạo tác trong quá khứ đã hóa thành chướng ngại ngăn đường cản lối con, quả báo của con đã trói chặt con lại rồi!
Tại sao lại tạo nghiệp, tại sao lại chuốc lấy quả báo này? Do phiền não dẫn đường chỉ lối cho con đi tạo tác: xan tham, bủn xỉn, vô minh, tham ái! Rốt cuộc ma phiền não chắc chắn sẽ đập nát toàn bộ mọi điều kiện nền tảng đáng lẽ con được hưởng, khiến lòng tin của con khó bề sinh khởi, con đường tu hành của con trắc trở gian nan muôn phần!
Cho nên thế gian này biết bao nhiêu người không có cách nào tin nhận Chánh pháp, không thể nào tin phục định luật vũ trụ cùng quy luật tự nhiên!
Dùng ngôn ngữ đời thường mà nói: con bắt buộc phải đầu tư chuẩn xác thì con mới gặt hái được sự đền đáp thù thắng, bất kể là trong nông nghiệp hay công nghiệp! Làm bất kỳ việc gì — ngay cả chuyện kinh doanh buôn bán — người ta cũng thừa biết muốn bán hàng thì phải bỏ vốn nhập hàng về chứ! Đằng này tôi tiếc tiền, tôi kiên quyết không thèm bỏ vốn nhập hàng, nhưng tôi lại cứ khăng khăng đòi làm kinh doanh buôn bán; thế con bảo con lấy cái gì ra mà bán? Trong tay chẳng có lấy một món hàng thì con bán cái giống gì, buôn bán kiểu gì?
Thế nhưng ngoài đời quả thực có những kẻ ngu xuẩn đến mức độ đó: trong đầu lúc nào cũng mộng tưởng làm ăn kinh doanh phát tài to, nhưng hàng thì nhất quyết không thèm nhập; hoặc giả nhập một mớ hàng phế thải đồng nát ôi thiu về: hàng đồng nát thì giá rẻ mạt, tôi bỏ ra ít tiền nhất, nhưng tôi lại mơ tưởng bán ra với mức giá của hàng cao cấp để thu về món lợi nhuận kếch xù! Con bảo chuyện đó có thể xảy ra được không?
Thế nhưng bị cái tâm lý xan tham bủn xỉn chi phối, họ kiên quyết không chịu bỏ thêm tiền: tôi cứ mua cái loại rác rưởi rẻ tiền nhất, rồi tôi đòi bán ra với mức giá cắt cổ thượng hạng nhất, vì như thế mới siêu lợi nhuận, như thế mới thỏa mãn lòng tham của tôi!
Nhớ kỹ: Kẻ đó vĩnh viễn không bao giờ đạt được mục đích phát tài của mình đâu! Bởi vì con đã làm trái nghịch hoàn toàn với định luật vũ trụ, đi ngược lại quy luật của tự nhiên, con tuyệt đối không thể nào thành tựu được, bất kể con có mơ mộng hão huyền vẽ vời hay ho đến đâu! Cho nên xan tham bủn xỉn, con không chịu hiểu rằng bản chất nó chính là một hiểm họa diệt vong!
Bởi vì trong lời họ giảng chỉ cần có chứa đựng hàm lượng của Chánh pháp, thì con gặp đại họa khôn lường rồi!
Bất kể là Phật pháp hay thế gian pháp, thảy đều đang thuyết minh về một quy luật, quy tắc của vũ trụ!
Ví như vừa rồi nói người nông dân cũng tinh thông đạo lý bố thí đầu tư; trong công nghiệp người ta cũng tinh thông việc bố thí đầu tư; người làm kinh doanh buôn bán cũng cực kỳ sành sỏi chuyện bố thí đầu tư của họ! Thậm chí Thầy từng chứng kiến những người làm ăn: vì để phục vụ làm thỏa mãn đối tác khách hàng — chiều chuộng theo những thói hư tật xấu ăn chơi trác táng của khách — họ sẵn sàng không tiếc bất kỳ giá nào! Đúng nghĩa là tỉ mỉ chu toàn đúc nên chiếc chìa khóa khít khao ăn khớp từng răng cưa để mở tung ổ khóa của người khách hàng đó; nhờ thế họ thực sự mở toang được cánh cửa, thực sự khiến cho từng li từng tí sự cống hiến đầu tư của họ quy đổi hiện tiền thành những mối lợi nhuận vô cùng thù thắng!
Nếu là kẻ ôm trọn tham, sân, si, mạn thì sẽ hậm hực nghĩ rằng: "Mấy cái trò này đâu phải là đầu tư kinh doanh đàng hoàng; mắc mớ gì tôi phải cung phụng chiều chuộng các người những thứ đó? Đầu tư kinh doanh bình thường là tôi nhập hàng gì thì tôi bán hàng nấy, việc quái gì tôi phải hầu hạ anh mấy trò này, những khoản chi này đâu có nằm trong hợp đồng mua bán!" Thế nhưng Thầy thấy những người làm kinh doanh giỏi: họ chẳng những hoan hỷ chi tiền, chủ động dốc lòng cống hiến, mà thậm chí còn đi khắp nơi dò la xem khách hàng thích cái gì: hễ khách thích cái gì là họ lập tức đáp ứng dâng tặng cái nấy!
Ví như khách mê đánh bài mạt chược: họ liền bố trí người ngồi vào bàn đánh cùng; đánh thắng thì khách bực mình giận dỗi không thèm ký hợp đồng làm ăn nữa, thế là họ phải tìm người chơi cùng và cố tình đánh thua tiền cho khách! Thậm chí thỉnh thoảng còn phải lui tới những chốn ăn chơi khó nói; vì sao? Bởi vì họ biết rõ toàn bộ những sự xả thí đầu tư này chắc chắn đều sẽ có sự hồi đáp đền bồi! Không có những sự xả thí đầu tư ban đầu này thì họ không thể nào tạo dựng nên một duyên khởi tốt đẹp; không có duyên khởi tốt đẹp này thì đối tác đời nào chịu bắt tay hợp tác làm ăn với anh!
Cho nên người thực sự có trí tuệ hay không: dù ở chốn thế tục hay cõi xuất thế gian, toàn bộ quy luật mô thức vận hành hoàn toàn y hệt như nhau! Nó đều có thể cung cấp cho con một duyên khởi tuyệt đối, thậm chí là điều kiện tất yếu bắt buộc phải có để gặt hái thành tựu! Con phá hủy duyên khởi này thì con vĩnh viễn việc gì cũng làm chẳng nên hồn, đời đời kiếp kiếp chẳng bao giờ khá lên nổi; thuận ứng theo nó thì con sẽ gặt hái được điều tốt lành; đó chính là Trí Tuệ — trí tuệ thuận ứng theo định luật vũ trụ!
Vì thế ngàn vạn lần tuyệt đối không được phép phá hoại tri thức thế gian lẫn trí tuệ xuất thế gian; nó gắn liền trực tiếp với việc tương lai con có thể thành tựu được hay không! Cho nên: Phải giúp người khác thành tựu, tuyệt đối không được chặt đứt con đường thành tựu của người khác; điều này chí tử quan trọng! Phải luôn khen ngợi công đức thù thắng của người khác, phải biết tùy hỷ công đức; đó là việc bắt buộc phải làm!
Cái hạnh tùy hỷ tán thán này trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện của Kinh Hoa Nghiêm đã liệt kê riêng thành một đại nguyện lớn, đó chính là Bồ-tát hạnh! Ngược lại: nếu con mở mồm bêu riếu lỗi lầm của người ta, thì số phận định sẵn con chỉ có nước gánh trọn lấy toàn bộ những lỗi lầm đó của họ, định sẵn con sẽ rơi vào thảm cảnh còn bi đát hơn họ gấp bội phần!
Con bảo: "Tôi đâu có mở miệng nói ra ngoài, thế thì đâu tính là có tội?"; chưa nói ra ngoài, chỉ cần trong đầu con vừa khởi niệm nghĩ tới thôi là đã đủ cấu thành tội rồi! Bởi vì Tâm là cội rễ: cái gốc rễ hiểm độc đó con đã sẵn có trong lòng rồi; nghĩa là cái mầm mống đó con đã gieo xong xuôi rồi! Dẫu con chưa thốt ra lời, nhưng trong tâm con vừa nghĩ tới điều xấu ác đó là nét mặt thần thái của con đã lập tức bộc lộ ra ngoài ngay; nét mặt bộc lộ ra ngoài thì hiệu ứng tạo nghiệp cũng y hệt như lời con nói ra vậy, bởi vì thảy đều thuộc về hành vi tạo tác!
Trước hết phải diệt trừ tận gốc rễ! Bởi vì cội rễ chính là chuỗi mã gen DNA của nó: trong tâm con đã có sẵn cái mầm đó rồi, chỉ còn chờ con có ra tay tạo tác hay không mà thôi. Ra tay tạo tác gọi là Phương Tiện; tạo tác xong xuôi trong lòng lại thấy hả hê đắc ý: "Tao phải đối phó trị mày như thế mới vừa lòng!", cái đó gọi là Thành Dĩ (làm xong thỏa mãn)!
Nghĩa là để tạo thành một nhân nghiệp hoàn chỉnh thì bắt buộc phải hội đủ ba yếu tố: Căn Bản, Phương Tiện và Thành Dĩ! Điều này trong Kinh Ưu Bà Tắc Giới đã ghi chép cực kỳ minh bạch rành rọt! Một khi đã hội đủ cả ba yếu tố này thì con đã định hình nên Định nghiệp tuyệt đối, quả báo đau khổ con chắc chắn phải gánh nhận lấy!
Cho nên chúng ta bắt buộc phải nắm vững quy luật này, phải triệt để đoạn trừ tận gốc rễ; lúc đó con mới đạt tới cảnh giới: "Nếu là người chân thật tu đạo, trọn chẳng thấy lỗi lầm của thế gian. Nếu thấy lỗi lầm của kẻ khác, lỗi quấy ấy mình lại liền kề!" .
Nghĩa là bản thân con còn tồi tệ nghiêm trọng hơn cả người ta!
“Người quấy ta chẳng quấy,
Ta quấy tự có lỗi;
Chỉ tự dẹp lòng quấy,
Đập tan phá phiền não;
Ghét thương chẳng bận lòng,
Duỗi thẳng hai chân ngủ!”
(Kinh Pháp Bảo Đàn)
Con nhìn xem các bậc cổ đức tiền bối ngày xưa: các ngài đều thấu suốt một cách tinh chuẩn như thế, hiểu biết tỏ rạng và làm được trọn vẹn; cho nên các ngài mới là những bậc đại thành tựu giả!
Đem toàn bộ những chuyện xấu xa bại hoại của thiên hạ lập trình hết vào chuỗi DNA của chính mình, để rồi tự mình cắn răng đi thọ nhận những ác quả thống khổ đắng cay này!
Thế nhưng con đã nuôi dưỡng được những thói quen tốt đẹp này hay chưa?
Cái đó gọi là Tu Dưỡng! Thế nào gọi là tu dưỡng? Toàn bộ quá trình tu hành thực chất chính là đang Dưỡng: dưỡng nuôi bảo bọc cái mầm non của con — cái mầm non chánh tri chánh kiến, cái mầm non tuyệt đối không bị tà tri tà kiến làm cho hoen ố vẩn đục; toàn bộ tiến trình chăm sóc nuôi dưỡng đó gọi là Dưỡng! Tu là tu sửa; có tu sửa thì ắt tất yếu con sẽ biết nuôi dưỡng; biết nuôi dưỡng tức là đang tu sửa; cho nên ghép chung hai chữ lại gọi là Tu Dưỡng!
Chúng sinh ai ai cũng đều đang có sự tu dưỡng cả, chỉ là họ đang tu cái gì và đang dưỡng cái giống gì mà thôi! Có kẻ chuyên môn tu phiền não, dưỡng phiền não; cho nên hắn tự dìm đời mình xuống tận đáy cùng của xã hội rồi mà vẫn ngày đêm miệt mài tu phiền não dưỡng phiền não ở dưới đó!
Còn người tu trí tuệ, dưỡng trí tuệ thì cảnh giới và cuộc đời của họ chắc chắn sẽ ngày càng thăng hoa vươn cao! Cho nên bảo ai có tu dưỡng hay không có tu dưỡng là nói sai rồi: ai ai cũng đều đang tu dưỡng cả, chỉ là nội dung tu dưỡng khác nhau mà thôi!
Thì quả báo gặt hái về sẽ hoàn toàn khác biệt!
Việc thứ 11
“Mười một là, thấy các chúng sinh ôm giữ ngã kiến và đoạn kiến. Vì muốn ban trao cho chúng sinh trí tuệ chân thật về mười hai nhân duyên, thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này sinh tâm bi, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ ngã kiến và đoạn kiến của chúng sinh, ban trao cho họ trí tuệ mười hai nhân duyên.”
Mười Hai Nhân Duyên chính là quy luật của vũ trụ! Tất cả vạn sự vạn vật đều do nhân duyên sinh ra; tách rời nhân duyên ra thì căn bản chẳng có bất kỳ thứ gì có thể sinh khởi được! Chúng sinh luân hồi vô tận cũng chính là do nhân duyên mới có sự luân hồi vô tận!
Nếu con chặt đứt được cội rễ của sự luân hồi đau khổ bất tận này — nghĩa là con không cho nó tiếp tục tương tục nối dài nữa, không cho nó tiếp tục sinh trưởng nữa — thì toàn bộ luân hồi hay đau khổ của con thảy đều bị chặt đứt sạch sành sanh!
Trọng tâm của Mười Hai Nhân Duyên là mượn mười hai mắt xích của tiến trình này để chỉ rõ cho con thấy: cội nguồn của mọi đau khổ đều bắt nguồn từ Vô Minh!
Con u mê chẳng hiểu biết gì về vạn vật mà bản thân lại tự phụ cho rằng mình hiểu biết thấu suốt; thế nên con mới có những hành vi tạo tác nơi thân, khẩu, ý; cho nên mới gọi là Vô minh duyên Hành!
Cụ thể mà nói: toàn bộ hành vi tạo tác của con đều dựa trên sự vô minh tự cho mình là đúng mà phát khởi; "Duyên" chính là căn cứ, là điều kiện, nương tựa vào nó; nương vào vô minh thì tất yếu con sẽ có hành vi tạo tác nơi thân khẩu ý — gọi là Hành! Có những hành vi tạo tác này rồi thì con bắt đầu gieo tạo nghiệp; tạo tác xong rồi, đối diện với những phản ứng của vạn vật trước mắt con sinh ra cái biết phân biệt — gọi là Thức; cứ thế phát triển tuần tự cho đến tận Sinh, Lão, Bệnh, Tử!
Ngay trong lúc sinh, lão, bệnh, tử con lại tiếp tục u mê vô minh; thế là bánh xe luân hồi cứ thế quay cuồng mãi mãi không bao giờ dừng lại!
Vì thế con chặt đứt cội rễ của nó — chặt đứt cái gốc Vô Minh đi — thì căn bản không còn tồn tại những hành vi sai trái nơi thân khẩu ý này nữa, và toàn bộ những mắt xích thống khổ phía sau thảy đều tan biến sạch trơn! Bởi vì con không còn tạo tác mê muội thì toàn bộ hệ lụy phía sau đều bị dập tắt; cội rễ chính là Vô Minh!
Con hoàn toàn có thể đem quy luật này ráp vào người nông dân trồng trọt: nếu người nông dân vô minh mà lại tự phụ cho mình là tài giỏi: ông ta không chịu hiểu rằng muốn có mùa màng thì bắt buộc phải san phẳng cày bừa đất đai cho tươm tất, phải gieo hạt giống cho ngay hàng thẳng lối, phải liên tục quản lý chăm bón một cách hoàn hảo chu toàn; thì cuối cùng ông ta mới có được mùa màng bội thu mỹ mãn!
Đằng này ông ta không chịu hiểu; chỉ thuần túy dựa vào sự tưởng tượng viển vông, buông thả theo cảm xúc tâm trạng của mình: thích làm thế nào thì làm thế nấy, quấy đảo loạn xà ngầu một hồi; thế thì ông ta làm sao có được mùa màng thu hoạch hoàn hảo!
Nghĩa là thuận ứng theo nhân duyên của muôn vật thì con sẽ sở hữu vạn vật một cách hoàn hảo! Dù là công nghiệp, nông nghiệp hay bất kỳ ngành nghề nào cũng đều y như thế cả!
Mấu chốt là tri kiến nhận thức của con bị sai lệch mà bản thân lại tự đắc cho mình là đúng; lại luôn đem phiền não nhồi nhét pha tạp vào bên trong; mà phiền não lại mang sức tàn phá hủy diệt tuyệt đối: con đặt phiền não vào chỗ nào là chỗ đó phát tác sự tàn phá đổ nát, sức tàn phá đó dư sức chặt đứt sạch sành sanh mọi thành quả mùa màng của con!
Cho nên đối với những kẻ u mê chẳng hề hay biết về các định luật quy luật vũ trụ này: làm thế nào để con đem pháp môn thích hợp chuẩn xác nhất ra bố thí ban trao cho họ, giúp họ thực sự nhận được lợi ích chân thật từ Chánh pháp, không còn tiếp tục tự tay tàn hại hủy hoại đời mình nữa!
Thế thì con bắt buộc phải đi tu tập tích lũy muôn vàn phương pháp! Con không chịu tu tập tích lũy muôn vàn phương pháp thiện xảo thì tự thân con vĩnh viễn không bao giờ đột phá nổi, bản thân vĩnh viễn không làm được trò trống gì!
Trước tiên tự thân mình phải hiểu rõ, phải làm được; trong lúc thực hành thực tế, nhờ trải nghiệm con mới đúc kết ra muôn vàn kinh nghiệm xương máu; lại phải có sẵn lòng bi mẫn sung mãn tha thiết muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh! Người ta rõ ràng trong bụng là muốn được tốt lành, kết cục qua bàn tay làm càn làm bậy, nghĩ bậy, nói bậy, làm bậy của họ, cuối cùng tự biến đời mình thành một mớ hỗn độn nát bét! Làm sao để giúp họ khá lên được, phải nhổ sạch nỗi khổ này cho họ, đánh thức cho họ bừng tỉnh cơn mê, đừng tiếp tục u u mê mê hồ đồ thêm nữa!
Đệ tử: Ở đây kinh văn nêu đích danh hai thứ tà kiến: Ngã Kiến và Đoạn Kiến. Ngã kiến là chỉ trong tri kiến của họ vẫn đinh ninh cho rằng có một thân xác này là tôi, hoặc tư duy suy nghĩ của tôi kia là tôi, thì gọi là Ngã kiến. Còn Đoạn kiến là chỉ thân xác này là tôi, thân xác này chết đi mục nát rồi là vĩnh viễn chấm dứt không còn gì nữa, chết là hết; cái đó gọi là Đoạn kiến đúng không Thầy?
Sư phụ: Giải thích như thế thì quá đỗi chung chung đại khái! Đúng, cách giải thích đó cũng xuất phát từ Phật pháp; thế nhưng Phật pháp lắm lúc là đang giảng về mặt nguyên lý căn bản, lắm lúc giảng về mặt công thức lý thuyết; chứ chưa hề chỉ rõ nguyên lý công thức này khi đem ra áp dụng vào thực tế đời sống thì phải ứng dụng ra sao! Cách con vừa giải thích về ngã kiến đoạn kiến quả thực là có; thế nhưng đó không phải là cách ứng dụng cụ thể trong đời sống thực tế!
Ví dụ tại sao đối với ngã kiến và đoạn kiến lại bắt buộc phải giảng pháp Mười Hai Nhân Duyên; Mười Hai Nhân Duyên có mối quan hệ liên can gì tới ngã kiến và đoạn kiến?
Bởi vì pháp Mười Hai Nhân Duyên này có khả năng chặt đứt sạch sành sanh những tri kiến sai lầm như ngã kiến và đoạn kiến: nó chỉ rõ cho con thấy tất cả vạn pháp đều lấy Tâm làm gốc rễ! Gốc rễ của con hướng về phương nào: hướng về ngã kiến — đinh ninh cho rằng có một Cái Tôi, từ đó nơi nơi chốn chốn đều tìm cách bảo vệ Cái Tôi! Kéo theo thói xan tham bủn xỉn, kéo theo muôn vàn hành vi tạo tác sai trái, từ đó châm ngòi cho bánh xe luân hồi thống khổ bất tận của con! Ngay trong luân hồi con hoàn toàn có thể được an lạc, mà cũng có thể chuốc lấy đau khổ; thế nhưng con lại ngu muội lựa chọn con đường tự chuốc đau khổ cho mình! Vì sao? Vốn dĩ xưa nay là Vô Ngã, con lại cứ khăng khăng dựng lên một Cái Tôi!
Pháp Mười Hai Nhân Duyên chính là tiến trình cụ thể — tiến trình vận hành của đau khổ! Nếu con chặt đứt cái gốc Vô Minh của tiến trình đau khổ này: vô minh bị dập tắt rồi thì con sẽ không còn nhận thức sai lầm cho rằng có một cái tôi nữa, không còn đem thân xác nhận làm tôi, không đem vọng tưởng nhận làm tôi nữa! Những thứ đó thảy đều do con không hiểu thế nào là con người chân thật của chính mình, mà cứ khăng khăng tự phụ cố chấp: thân xác này chính là tôi, vọng tưởng này chính là tôi; cái đó gọi là Ngã Kiến!
Còn thế nào là Đoạn Kiến? Không chỉ đơn thuần là bảo con người chết đi là hết sạch không còn gì thì mới gọi là đoạn kiến đâu; đó có phải là đoạn kiến không? Đúng, đó là một dạng đoạn kiến thiển cận!
Hiểu theo nghĩa rộng: Đoạn kiến chính là trong suốt cả một tiến trình duyên khởi hoàn chỉnh, bất kỳ một mắt xích nào con không chịu nắm bắt chuẩn xác tường tận, lại tự phụ làm theo kiểu cẩu thả đối phó cho qua chuyện, hoặc tự ý lấy thứ khác chắp vá thay thế vào; cái đó đều gọi là Đoạn Kiến!
Ví dụ người nông dân làm ruộng: điều kiện tối thiểu bắt buộc phải có đất đai, có nguồn nước, có ánh nắng mặt trời, có nhiệt độ ấm áp, có phân bón màu mỡ; đó là những điều kiện căn bản nhất! Nay con bảo: "Tôi chỉ thiếu mỗi nguồn nước thôi, còn những thứ khác tôi có đủ cả rồi; thôi cứ kệ đại đi, cứ thế mà gieo hạt!"; cái đó chính là Đoạn Kiến! Thiếu hụt bất kỳ một mắt xích nào trong tiến trình duyên khởi thảy đều là Đoạn Kiến!
Ví như chiếc máy tính này: con bảo tôi tháo phăng ổ cứng ra vứt đi mà tôi vẫn xài máy tính được; con xài kiểu gì? Con bảo tôi giật thanh RAM bộ nhớ ra vứt đi mà tôi vẫn dùng máy tính bình thường; con dùng kiểu gì? Nghĩa là cấu trúc khung sườn cơ bản nhất của nó, bất kỳ một chi tiết nhỏ nào con cũng tuyệt đối không được phép động chạm phá hoại!
Thuở trước Thầy từng phạm phải đúng cái sai lầm này: hồi mới bắt đầu có máy tính để dùng, Thầy mở máy ra thấy bên trong có rất nhiều tệp thư mục trống rỗng (empty folder); Thầy liền nghĩ bụng: "Cái thư mục trống rỗng này để ở đây làm cái gì cho chướng mắt, nhìn ngứa mắt quá!"; thế là Thầy thẳng tay xóa, cứ thấy thư mục nào trống là bấm xóa sạch! Đang xóa thì máy tính liên tục hiện lên cảnh báo nguy hiểm: Thầy bảo trống rỗng thì có cái quái gì mà nguy hiểm, cứ thế xóa sạch bách!
Xóa xong xuôi, đến lúc khởi động lại máy thì máy đơ luôn không tài nào bật lên nổi nữa! Cuối cùng phải mang ra tiệm sửa; thợ sửa máy tính kiểm tra một hồi cũng ngơ ngác chẳng hiểu vì sao: chiếc máy tính đang lành lặn bình thường thế này cớ sao bỗng nhiên lại sập nguồn không bật lên nổi; bởi vì đến màn hình khởi động còn chẳng vào nổi nữa, coi như chiếc máy bị phế hoàn toàn!
Rốt cuộc người ta đành phải định dạng (format) lại ổ cứng cài lại toàn bộ hệ điều hành; trong lúc rảnh rỗi chờ cài đặt, anh thợ mới tò mò hỏi Thầy: "Rốt cuộc chiếc máy tính này ông đã nghịch cái gì vào trong đó mà nó ra nông nỗi này?" Thầy bảo: "Tôi thấy có nhiều thư mục trống rỗng quá nên tôi tiện tay xóa sạch đi; tôi nghĩ đồ trống rỗng để đấy làm gì cho ngứa mắt!"
Anh thợ liền vội kêu lên: "Trời đất ơi, những tệp hệ thống của chương trình ông tuyệt đối không được phép đụng tay vào! Ông muốn nghịch phá cái gì thì ông tạo tệp riêng của ông mà nghịch! Những tệp tin hệ thống của máy ông tuyệt đối không được chạm vào; ông xóa sạch đồ của nó đi rồi thì làm sao máy nó chạy được nữa!"
Đó chính là một ví dụ thực tế tuyệt hảo: cái đó gọi là Đoạn Kiến! Bản thân những tệp tin đó vô cùng hữu dụng; tại sao nó lại hiển thị trống rỗng? Vì lập trình viên không muốn con nhìn thấy mã lệnh hệ thống bên trong! Hơn nữa nó tối quan trọng, con tuyệt đối không được phép xóa nó đi; thế mà thuở ấy Thầy u mê không hiểu — gọi là Vô Minh — lại còn khăng khăng đinh ninh cho rằng nó hoàn toàn vô dụng nên thẳng tay xóa sạch! Thế là phạm vào Đoạn Kiến rồi! Kết quả là chiếc máy tính bị phế hoàn toàn; nếu không cài lại hệ điều hành thì chiếc máy tính đó vĩnh viễn biến thành cục sắt vụn! Con bắt buộc phải cài đặt lại, thiết lập lại một hệ điều hành đúng đắn hoàn chỉnh thì máy tính mới hoạt động trở lại được!
Nghĩa là áp dụng vào bất kỳ một sự việc nào trong đời: con tuyệt đối không được làm đứt đoạn! Hễ đứt đoạn một cái là toàn bộ mọi điều tốt lành của con — bất kỳ một mắt xích nào con tự ý cắt đứt — thì con đừng bao giờ mơ tưởng đến chuyện gặt hái được thành quả tốt đẹp rốt ráo!
Cho nên rất nhiều người cứ than thở: "Tôi cũng cúng dường Phật rồi, tôi cũng tin Phật rồi, cớ sao tôi chẳng nhận được chút quả ngọt phước báo nào cả?"; trước hết con hãy tự soi lại xem bản thân con có đang phạm vào Đoạn Kiến hay không: toàn bộ tất cả các mắt xích con đã làm trọn vẹn chu toàn hết hay chưa, hay con chỉ làm đối phó được một hai mắt xích?
Đồng nghĩa với việc số tài khoản ngân hàng con nhập vào có chuẩn xác từng chữ số hay không, có bị thiếu mất vài chữ cái không; mật khẩu của con có bị thiếu mất vài con số hay không? Bắt buộc phải tinh chuẩn tuyệt đối, lại không được phép khiếm khuyết thiếu thốn: thiếu một nét không xong, bớt một chữ không được, sai một ly cũng hỏng bét! Con bảo: "Những con số đó tôi nhập đủ cả, chỉ là gõ nhầm vị trí thôi mà!"; nhầm vị trí cũng vứt đi! Chỉ cần có sự sai lệch thiếu hụt đó thì gọi là Đoạn Kiến; mà đã phạm vào đoạn kiến thì quả ngọt tuyệt đối không bao giờ quy đổi hiện tiền được!
Hiểu theo nghĩa rộng: bất kỳ điều gì không phù hợp với quy luật tự nhiên thảy đều gọi là Đoạn Kiến! Thế nào là đoạn kiến? Một chút tri kiến đúng đắn chuẩn xác con cũng chẳng có; con làm bậy làm mò mà bản thân lại cực kỳ tự đắc cho rằng mình không hề sai; cái đó chính là Đoạn Kiến! Bất kỳ một đoạn kiến nào khởi lên cũng đủ sức phá hỏng, khiến cho toàn bộ mọi việc tốt lành của con đều không thể thành tựu nổi!
Ví dụ tâm thái chuẩn mực con người cần phải có là gì: là làm lợi ích cho chúng sinh hay làm tổn hại chúng sinh; Tâm là cội rễ! Nơi nơi chốn chốn đều ôm giữ cái tâm muốn làm lợi ích cho chúng sinh; lại phát huy trọn vẹn thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác vì lợi ích của chúng sinh; khiến chúng sinh thực sự nhận được lợi ích chân thật; trong lòng con tràn ngập niềm hoan hỷ an lạc, phát lời đại thệ nguyện: tôi đời đời kiếp kiếp vĩnh viễn thực hành như thế! Như vậy con mới tính là một quy trình thao tác chuẩn mực — một quy trình thao tác hoàn toàn sạch bóng Đoạn Kiến — thành công viên mãn!
Bởi vì trao cho các con trọn vẹn cả một bộ giáo pháp hoàn chỉnh, thế nhưng các con bao giờ cũng có tâm lý chọn lựa thêm bớt: "Tôi thích cái này, cái này hay; tôi ghét cái kia, cái kia dở dở!"; thế là chỉ cần một chút sơ sẩy bất cẩn là con liền rơi tọt ngay vào Đoạn Kiến!
"Hôm nay tôi ra đồng hái một đóa hoa dâng cúng dường Phật; các người không thể bảo là tôi không cúng dường, tôi có cúng dường sờ sờ ra đấy; thế cớ sao quả ngọt lợi ích lại không chịu quy đổi hiện tiền cho tôi?" Người ta nói những điều tốt lành đó là có tiền đề điều kiện đàng hoàng: đó là những quả ngọt tốt lành dành cho bậc Thiện Nam Tử Thiện Nữ Nhân thọ nhận; đằng này con đã là bậc thành tựu mười nghiệp thiện chưa, con lấy tư cách gì ra mà đòi hưởng? Con bảo: "Cái khoản mười nghiệp thiện đó tôi không màng, tôi không thèm nhìn tới; có thấy tôi cũng chẳng thèm để tâm!"; cái thái độ đó đích thị chính là Đoạn Kiến!
Việc thứ 12
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Mười hai là, thấy các chúng sinh đi trong đêm tối vô minh: ngã kiến, chúng sinh kiến, thọ mạng kiến, sĩ phu kiến, biệt dị kiến, tà kiến, trước kiến. Bồ-tát vì muốn bố thí ánh sáng trí tuệ, thế nên đối với chúng sinh này sinh tâm bi, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ những tri kiến như thế của chúng sinh.”
Không cần thiết phải mổ xẻ quá chi li! Bởi vì toàn bộ các thứ kiến này thảy đều được dựng lập trên nền tảng của Vô Minh mà bản thân lại tự đắc cho mình là đúng!
Ví dụ Ngã Kiến: thân xác này vốn là hiện tượng biến dịch, tư tưởng suy nghĩ này lại là hiện tượng biến dịch; chúng thuần túy chỉ là các hiện tượng đang biến đổi không ngừng, chứ tuyệt đối không phải là Ta; bởi vì cái Ta chân thật vốn dĩ là bất biến! Thế nhưng con lại đem cái hiện tượng sai lầm hư vọng nhận vơ làm Ta; bản thân không hiểu thấu thế nào là Ta thì gọi là Vô Minh!
Chính vì không hiểu, không rõ ràng tường tận nên chẳng khác nào kẻ ở trong đêm tối mịt mùng không chút ánh sáng; thế mà trong bụng lại khăng khăng đinh ninh rằng mình là một cái gì đó ghê gớm lắm; cho nên tất cả mọi thấy biết sai lệch đều gọi là Đêm Tối Vô Minh (vô minh ám)!
Nói cho sáng tỏ mạch lạc: con phải thấy rõ ràng minh bạch đúng như thật — thì lúc đó không còn là đêm tối vô minh nữa, mà là Ánh Sáng, là sáng tỏ, là tinh chuẩn, là Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến)! Bởi vì chúng sinh không thể thấy đúng như thật chân tướng sự thật — quy tắc của vũ trụ, thậm chí bản nguyên cội rễ của vũ trụ họ đều không thấy đúng như thật — từ đó sinh ra muôn vàn tri kiến sai lầm lệch lạc! Đã thế lại còn kiên định cho rằng những tri kiến sai lầm đó là đúng đắn mười mươi, quả quyết không hề sai sót; đây chính là vấn đề căn cốt ở nơi cội rễ!
Một khi con đã mang toàn tri kiến sai lầm thì không bao giờ có thể trổ ra được một kết quả đúng đắn! Đừng nói là sai toàn bộ; chỉ cần một mắt xích nhỏ bị sai, hay một chữ cái, một dấu chấm câu, một con số bị sai lệch thôi cũng đủ khiến toàn bộ kết quả cuối cùng bị sai bét; huống chi toàn bộ từ đầu đến đuôi con đều sai thì làm sao mong có được kết quả đúng đắn!
Nghĩa là trong việc canh tác nông nghiệp: không nắm rõ các điều kiện sinh trưởng mà từng loài cây cối cần, cứ thích làm càn làm ẩu theo ý muốn chủ quan của mình, đi ngược lại quy luật của tự nhiên thì con tuyệt đối không thể nào thu hoạch được vụ mùa tuyệt hảo nhất! Trong công nghiệp cũng y như vậy; việc tề gia trong một gia đình cũng chẳng khác gì: con có biết quy luật của nó là cái gì không? Con không biết; con cứ tối ngày nương theo vọng tưởng của mình, nương theo sự chấp trước của mình để giải quyết mọi sự việc, thì kết cục cuối cùng chắc chắn sẽ là thất bại ê chề!
Cho nên khi chúng ta trông thấy những trạng thái này của chúng sinh, bắt buộc phải làm cho sáng tỏ rốt ráo: phải thấy đúng như thật điểm sai lầm của họ nằm ở chỗ nào để tìm phương kế chỉ rõ cho họ thấy! Họ chưa tin thì có thể dùng muôn vàn sự việc thực tế để kiểm chứng đối chiếu lặp đi lặp lại cho họ thấy; giúp họ thực sự nhận thức được rằng bất kỳ một sai sót nhỏ nhặt nào cũng đủ dẫn tới sự thất bại chung cuộc!
"Quỷ dữ ẩn mình trong từng chi tiết"; từng chi tiết nhỏ con đã làm sáng tỏ hết hay chưa? Có đủ bản lĩnh tóm cổ con quỷ dữ đó lôi ra ngoài ánh sáng để giúp bản thân mình thành tựu hay không? Một khi chúng sinh lĩnh hội được, triệt để sửa đổi toàn bộ những sai lầm của chính mình thì họ mới thực sự có thể thành tựu được!
Trong suốt cả tiến trình này, tự thân con đã từng bước thiết lập xong xuôi hết hay chưa? Đã thấy đúng như thật được hết chưa, có thể biểu đạt một cách tinh chuẩn để chặt đứt tri kiến sai lầm của chúng sinh hay không? Đó đều là những công phu căn bản mà con bắt buộc phải tu tập tích lũy cho bằng được! Con sở hữu trọn vẹn và làm được hoàn hảo rồi thì con mới đủ năng lực đi độ hóa chúng sinh!
Còn nếu con vẫn khiếm khuyết thiếu thốn, cũng u mê vô minh như chúng sinh, chẳng thấy đúng như thật được việc gì, thì con với chúng sinh cùng giậm chân một chỗ trong đêm tối vô minh mà thôi! Lúc đó nếu con còn dám tự phụ xem mình là một bậc thầy cao siêu nào đó, thì con cũng chẳng khác gì họ: ôm giữ tri kiến sai lầm; mà đã mang tri kiến sai lầm thì định sẵn sẽ chuốc lấy thất bại, tuyệt đối không thể làm lợi ích chân thật cho chúng sinh được! Cho nên tự thân phải kiến lập một cách hoàn hảo thì con mới thực sự chặt đứt nổi toàn bộ các mắt xích sai lầm của chúng sinh!
Dẫu cho con có nhìn thấy đi chăng nữa, nhưng nếu con đem bụi bặm trần cấu nhồi nhét thêm vào thì con vẫn cứ làm sai như thường!
Ví dụ có những người nghĩ rằng phân bón đã tốt cho cây trồng như thế thì cứ bón cho thật nhiều vào; bấy lâu nay bỏ bê chưa bón phân, chưa từng chăm bón bao giờ, hôm nay nổi lòng tốt liền đem toàn bộ phân bón chất đống trút hết vào gốc cây! Thầy từng tận mắt chứng kiến có một cái cây bị người ta chất phân bón thành đống ngập ngụa như thế đến nỗi xót rễ mà chết khô, chết đứ đừ hoàn toàn!
Cái Bi này của con bắt buộc phải được xây dựng trên nền tảng của sự hiểu biết chân thật, của sự Giác Ngộ! Thế nên mới dạy: Nhân nơi bi tâm sinh Bồ-đề tâm! Vì sao? Vì con muốn nhổ sạch nỗi khổ cho người ta thì con bắt buộc phải giác ngộ, phải thấu suốt, phải thấy đúng như thật trong từng giai đoạn sinh trưởng cái cây rốt cuộc cần chính xác bao nhiêu dưỡng chất!
Lúc nó chưa cần mà con cứ nằng nặc nhồi nhét ép nó nhận thì con chỉ có nước bức tử nó! Bón quá nhiều thì cây chết; bón quá ít thì cây cằn cỗi khó sống, nhưng dẫu sao nó vẫn còn thoi thóp sống được! Cái liều lượng định mức này con có nắm được tinh chuẩn hay không; thời tiết nhân duyên con có làm chủ thấu triệt hay không — tức là vào thời điểm nào thì nên chu cấp bao nhiêu liều lượng — những điều đó chí tử quan trọng!
Dù là nông nghiệp, công nghiệp hay thương nghiệp đều có thời tiết nhân duyên của nó; đâu phải con thích làm thế nào thì làm, cũng không được phép tự ý thêm thắt ý nghĩ chủ quan của mình vào, càng không được bớt xén; trừ phi con có thể thấy đúng như thật, tuyệt đối thuận theo quy luật của nó để đáp ứng chuẩn xác các đòi hỏi của nó thì mới xong việc!
Nhớ lấy: Thái quá cũng như bất cập (quá do bất cập)! Một khi đã vượt quá định mức cho phép thì thà con đừng cho nó còn hơn; không cho thì nó còn gắng gượng sống sót qua ngày, cho vượt ngưỡng là định sẵn nó sẽ chết tươi; thế nên mới gọi là thái quá cũng như bất cập! Phải tuyệt đối tinh chuẩn, hành sự theo đúng quy luật; có năng lực phát hiện ra quy luật của nó hay không, cái đó gọi là Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến)! Thấy đúng như thật rồi, lại phải chiếu theo đúng nhu cầu thực tế của nó mà đáp ứng, tuyệt đối không được vượt ngưỡng; đó chính là quy luật, tuyệt đối khế hợp với quy luật! Bất luận con làm nghiên cứu vật lý, làm việc hóa học hay giải toán học, bất kỳ ngành nghề nào cũng đều có quy luật nội tại của chính nó!
Trước tiên con có năng lực phát hiện ra hay không — đó gọi là như thật kiến; có thể đáp ứng chu toàn các điều kiện của nó hay không — đó gọi là hành vi đúng như thật: hành vi phù hợp với thực tế khách quan, khế hợp với quy luật! Bắt buộc phải quét sạch tận gốc rễ những sai lầm này: chính là bản thân con chưa hiểu biết mà lại tự cho rằng có thể cho thêm: "Thấy cây khô hạn cả năm trời tội nghiệp quá, thôi tiện tay quẳng quách nó vào hồ nước ngâm cho đã!" Con sẽ thấy ngày đầu tiên ngâm nước cái cây rất tươi tỉnh mừng rỡ; nhưng ngâm ròng rã suốt một năm trời con sẽ thấy bộ rễ của nó thối rữa ủng nát hoàn toàn!
Cho nên bất kỳ ngành nghề nào cũng bắt buộc phải nằm gọn trong phạm vi của quy luật, tuyệt đối không được vượt rào! Giống như đoàn tàu hỏa bắt buộc phải chạy trên đường ray thì nó mới có thể lao nhanh và êm ái về phía trước; một khi đã trật bánh khỏi đường ray thì đừng nói chuyện chạy tốc độ cao, nó có nhúc nhích nổi hay không đã là một vấn đề nan giải! Đoàn tàu bắt buộc phải bám chặt trên đường ray thì mới bảo đảm tốc độ và sự an toàn vững chãi; rời khỏi đường ray là trật bánh lật nhào ngay!
Mọi sự việc trên đời đều y như vậy cả: thảy đều có quy luật tự thân của nó — đó chính là đường ray mà con bắt buộc phải thực thi; nương theo quy luật, đáp ứng chuẩn xác tuyệt đối những gì nó cần là xong chuyện! Ngàn vạn lần đừng bao giờ tin theo vọng tưởng, buông thả theo cảm tính: "Tôi thấy cái này tốt nên tôi cho thêm nhiều một chút; tôi thấy cái kia dở nên tôi bớt đi một tí, cái này không thèm cho!" Mùi phân bón hôi thối khó ngửi quá nên không thèm bón; tôi muốn trồng đóa hoa thơm ngát cơ mà, làm sao có thể bón thứ phân hôi hám bẩn thỉu này cho nó được? Thế thì con đừng hòng mơ tưởng có được đóa hoa thơm!
Ngàn vạn lần phải ghi nhớ: không được phép tin vào vọng tưởng, không được làm việc theo cảm tính chủ quan! Nghĩa là phải có lý trí tuyệt đối, đứng vững trên nền tảng của các quy tắc; không được phép nhét bất kỳ một chút tình cảm cá nhân hay vọng tưởng viển vông nào của con vào bên trong; phàm mọi suy nghĩ xa rời thực tế khách quan thảy đều gọi là Vọng Tưởng!
Mấu chốt là con người khi suy nghĩ sự việc luôn có thói quen nhồi nhét các khái niệm chủ quan của riêng mình vào; khái niệm cá nhân vừa nhét vào một cái là đại họa rắc rối to chuyện ngay! Bắt buộc phải giữ vững tuyệt đối nguyên lý căn bản đầu tiên (first-principles thinking): bản chất cốt lõi của nó là cái gì, nó có công năng làm được những việc gì!
Lúc này mà còn đem cảm xúc tình cảm nhập nhằng vào thì đó là hành vi tự hủy hoại chính mình một cách tuyệt đối; bất luận con làm việc gì, ở ngành nghề nào, thất bại chỉ là chuyện sớm muộn một hai ngày mà thôi! Con định sẵn là kẻ chiến bại; cộng thêm vọng tưởng chấp trước thì con chẳng khác nào cái máy chuyên môn chế tạo thất bại và sản xuất đau khổ!
Thậm chí con người sống lâu trên đời rồi dần dà mất sạch toàn bộ niềm tin: đinh ninh rằng việc bản thân có thể làm tốt trọn vẹn một việc là điều không tưởng; ngay cả một việc cỏn con làm cho ra hồn cũng không thể làm nổi; bởi vì kinh nghiệm thực tế bản thân nếm trải xưa nay toàn là đổ vỡ như thế! Thế nhưng họ đâu biết rằng bản thân hoàn toàn có thể làm tốt được; chỉ là con có nắm bắt tinh chuẩn quy luật của nó hay không, có làm đúng chuẩn xác theo đòi hỏi của nó hay không mà thôi! Cứ pha tạp vọng tưởng chấp trước vào thì con chắc chắn cầm chắc thất bại; bởi vì vũ trụ này đâu phải con muốn thế nào là nó chiều theo ý con thế nấy được! Phải giúp cho người ta thực sự nhận thức rõ những vô minh vọng tưởng này: cái thói tự huyễn hoặc cảm thấy bản thân mình tốt đẹp chính là mối nguy hại lớn nhất trần đời!
Trước hết phải có Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến); thấy đúng như thật rồi con có biết được một cách tinh chuẩn hay không; không biết một cách tinh chuẩn thì rắc rối to chuyện!
Ví dụ đối với chúng ta mà nói, chúng sinh rốt cuộc là cái gì? Chúng sinh chính là Bộ Rễ! Họ chỉ thích cắm sâu trong bóng tối ẩm thấp dưới lòng đất; họ chỉ khoái ngâm mình trong tầng đất nồng nặc đủ thứ mùi vị tạp nham, bởi vì các loại phân bón đều mang theo mùi hôi thối xú uế, họ thích thế!
Thế mà con lại sinh tâm chê bai họ ở nơi tăm tối, con ghét bỏ những thói hư tật xấu của họ, chê họ mê đắm mùi hôi thối; thế là con vội vã lánh xa họ — tức là con đang tự tay chặt đứt xa lìa bộ rễ của chính mình! Con thử nghĩ xem: một cái cây mà tách rời khỏi bộ rễ của nó thì làm sao nó sinh tồn nổi?
Thế nhưng con người ta rất hay sinh tâm chê bai, bất mãn: nhìn chúng sinh thấy chỗ này không vừa mắt, chỗ kia chướng tai gai mắt! Họ đâu biết rằng chính nhờ những thứ "không ra gì" của chúng sinh mới đặt nền móng vững chắc cho hoa quả Bồ-đề của con đơm hoa kết trái! Nếu việc gì họ cũng giỏi giang hơn con thì họ đã biến thành hoa trái Bồ-đề rồi, còn con biến thành bộ rễ cắm dưới bùn lầy từ lâu rồi!
Cho nên con có thấu suốt được rằng đối với việc thành tựu Phật đạo của con, chúng sinh có ân đức to lớn dường nào hay không: có thể nói là toàn bộ ân đức! Toàn bộ hoa quả Bồ-đề của con thảy đều bắt nguồn từ nơi chúng sinh mà ra! Con có thực sự thấu biết ân đức này của họ hay không? Con biết ơn thì thiện căn của con không bị hư hoại! Con muốn báo đáp ân đức của chúng sinh thì con phải dùng dòng nước đại bi để tưới tẩm nuôi dưỡng họ; lời Thầy đang nói ở đây trong kinh Phật có căn cứ rõ ràng không?
"Người biết ơn thì thiện căn không hoại; kẻ không biết ơn thì thiện căn đoạn diệt!"
Con có biết được ân đức của chúng sinh hay không?
Hơn nữa một kẻ không có thiện căn thì người đó căn bản đã đánh mất sạch thiện căn rồi; bởi vì bên trong con chỉ toàn là ác căn — bản thân con thuần một khối xấu ác thì lấy đâu ra thành phần thiện lành!
Trước tiên con phải thấy đúng như thật tác dụng to lớn của bộ rễ đối với sự sinh trưởng của cái cây; con không thấy đúng như thật, lại còn mở mồm chê bai bộ rễ: "Sao mày cứ tối ngày u mê tăm tối thế hả?"; rễ cây nó nằm sâu dưới lòng đất thì làm sao mà không tăm tối cho được, bản chất nó đương nhiên phải nằm trong bóng tối ẩm thấp! Con lại chê bai: "Sao mày cứ tối ngày dính líu ngập ngụa với đống phân bón này thế, mày hôi thối quá đi mất!"; dĩ nhiên rồi, nếu không có thứ hôi thối đó thì hoa quả Bồ-đề của con làm sao có thể hiện hữu, làm sao lớn nổi!
Cho nên chúng sinh đang tự mình cắn răng ngậm đắng nuốt cay chịu khổ để âm thầm nuôi dưỡng đóa hoa trái Bồ-đề này của con, con có thấu suốt ân đức này hay không? Nếu con sinh tâm chán ghét ruồng rẫy chúng sinh, con coi như đã đánh mất sạch cơ hội đơm hoa kết quả Bồ-đề rồi; lúc đó con chỉ có nước gặt về toàn những hoa độc trái độc hại người mà thôi! Bởi vì bản chất con chính là độc ác; cái cây của con gọi là loài cây ác độc, chứ đâu gọi là Bồ-đề, đâu gọi là giác ngộ; đó là hoa quả của độc hại và đau khổ! Bởi vì cái cây của con — chủng loại của con — vốn dĩ là giống độc, nó chỉ có thể trổ ra cái thứ quả đó mà thôi! hơn nữa lại ngập tràn đau khổ! Thậm chí bản thân tối ngày chê bai ghét bỏ, rồi đi đến chỗ tự tay chặt đứt bộ rễ: vì con chê bai quá nhiều nên con tự nguyện cắt đứt — "Tao không thèm qua lại tiếp xúc với chúng mày nữa!" Nhìn chúng sinh ai nấy đều tăm tối, ai nấy đều vô minh, ai nấy đều hôi hám bốc mùi; thế là con dứt áo xa lánh hết sạch! Tốt lắm, thế thì cái cây của con định sẵn sẽ phải chết khô! Con bảo: "Tôi đâu phải cây Bồ-đề, tôi là cái cây độc ác, tôi chuyên môn nở hoa độc kết trái đau khổ!"; thế thì nỗi đau khổ của chính bản thân con sẽ vĩnh viễn đeo bám con như hình với bóng; bởi vì chuỗi mã gen DNA của con đã định sẵn con chỉ có nước vĩnh viễn đau khổ mà thôi!
Con không chịu tu sửa chuỗi DNA của mình, không chịu cải biến chủng tánh của mình; chủng tánh là gì? Chính là DNA! Con có phải là cây Bồ-đề hay không? Con đã giác ngộ ở khắp mọi nơi chốn hay chưa? Chỗ chỗ đều giác ngộ thì mới gọi là cây Bồ-đề!
Trước hết thế nào gọi là Giác Ngộ? Gọi là Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến)! Thấy rõ rồi, lại tiếp tục thăng hoa năng lực thấy biết của mình lên để đạt tới Biết Đúng Như Thật (như thật tri), cùng với việc đáp ứng chuẩn xác các điều kiện mà đối phương đang cần! Tự thân con có thực sự sở hữu đầy đủ hay không; sở hữu đầy đủ rồi thì mới có thể đáp ứng cho họ được! Hội đủ tất cả rồi thì hoa quả Bồ-đề này của con mới thành tựu viên mãn!
Trong lúc con chưa chịu chuyển hóa mã gen, chưa thành tựu cây Bồ-đề, thế con có phải là một cái cây không? Phải! Gọi là cây gì? Gọi là Cây Ác Độc! Dù là rễ, thân, cành, lá, hoa hay quả thảy đều mang nọc độc; tất yếu chỉ toàn chuốc lấy đau khổ! Mã gen quyết định chủng tánh của nó, và cũng quyết định rốt cuộc nó là cái thứ cây gì! Thầy từng thấy rất nhiều loài cây mọc đầy gai nhọn hoắt: ai chạm vào là bị gai đâm; đến lúc chẳng có ai chạm vào, các con có tin không: chính những chiếc gai nhọn trên thân nó sẽ tự đâm thủng da thịt của chính nó!
Đâu phải "có thể", mà là chắc chắn như vậy! Bởi vì thế gian này đâu chỉ có riêng một mình cái cây của con đứng đó, mà còn có cả gió bão hiện diện! Cuồng phong gầm rú thổi bạt qua bạt lại: cành gai bên trái quăng quật đâm thủng cành bên phải, gai cành bên phải lại cào rách toạc da cành bên trái! Tự thân nó đã tự cào xé mình đến mức mình mẩy đầy thương tích rớm máu; lúc dữ dội chiếc gai nhọn hoắt cắm ngập lút cán vào tận ruột gan thân cây!
Ngay cả không có gió tự thân nó cũng tự đâm thủng chính mình được! Ví dụ một cành cây mọc ra chiếc gai nhọn, một cành khác vừa vặn đâm chồi lớn lên đè đúng vào chiếc gai đó; chiếc gai càng lớn thì ắt tất yếu sẽ đâm xuyên thủng cành cây kia; thậm chí chiếc gai bị bọc kín mít vĩnh viễn nằm sâu bên trong thân thể nó, ôm trọn chiếc gai nhọn trong lòng mà chịu nỗi đau buốt vĩnh viễn!
Ví như những thói quen sinh hoạt sai lầm của chúng ta: thói quen sinh hoạt sai lầm bắt nguồn từ việc từ nhỏ con chưa từng thiết lập nên nếp sống đúng đắn; vì không được thiết lập nên con mới nuôi dưỡng thành những thói quen xấu ác! Một khi đã đóng khuôn thành tật, thói quen này không sửa đổi nổi, nó sẽ đeo bám đày đọa con suốt cả một đời! Bản thân thời thời khắc khắc đều phải gánh chịu tổn thương; bởi vì rất nhiều thói quen xấu xí trong sinh hoạt là thứ mà bất kỳ ai cũng khó lòng chấp nhận nổi!
Ví như người có tật vứt đồ đạc bừa bãi loạn xạ: vứt bừa bãi trước hết trông đã mất vệ sinh nhếch nhác luộm thuộm rồi; đến lúc cần tìm lại thì muôn phần gian nan khổ sở, chẳng biết đường nào mà lần! Nếu người đó rèn luyện được thói quen tốt: đồ vật nào để đúng vị trí nấy cố định bất biến, lúc nào cũng giữ gìn sạch sẽ tinh tươm; bản thân nhìn vào cũng thấy khoan khoái dễ chịu, tự mình cảm nhận thành quả của mình cũng thấy êm ấm hạnh phúc; thậm chí muốn tìm thứ gì là trong chớp mắt tìm ra chuẩn xác ngay!
Nếu ngay cả một thói quen sinh hoạt căn bản nhất này con còn không thiết lập nổi: thứ gì cũng quăng quật bừa bãi, cá nhân lười biếng chẳng bao giờ chịu dọn dẹp vệ sinh, nhà cửa bề bộn như bãi rác... con thử nghĩ xem con người đó thời thời khắc khắc đều đang tự dìm mình trong nỗi đau khổ dằn vặt của chính mình; bởi vì họ chưa từng gây dựng được một thói quen đúng đắn tốt lành! Những thứ họ dựng lên toàn là thói bừa bãi luộm thuộm, ở dơ sống bẩn; tự thân sống ngụp lặn giữa cái môi trường rác rưởi đó, con bảo họ làm sao có được niềm vui? Tuyệt đối không thể nào vui vẻ an lạc nổi!
Chỉ riêng một ví dụ cỏn con đó thôi là con đủ hiểu con người ta nên thiết lập điều gì rồi! Một cái cây tốt lành: nơi nơi tự thân mình được tốt đẹp, mà còn mang lại bóng mát hoa trái lợi ích cho chúng sinh, tựa như cây Bồ-đề vậy! Bản thân mình tốt đẹp đồng thời cũng mang lại điều tốt lành cho muôn người! Còn loài cây độc ác, cái cây hỗn loạn: trước hết bản thân nó chẳng bao giờ được yên thân, vì tự thân nó vốn dĩ là đau khổ mà lại liên tục chế tạo đau khổ! Cho nên nó mãi mãi chỉ là loài cây độc hại, cái cây thống khổ; bởi vì tập tánh của nó đã định đoạt số phận của chính nó!
Số phận đều do chính con tự tay sáng tạo nên! Từng ý nghĩ của con ngay lúc này, từng lời con thốt ra, từng việc con bắt tay vào làm thảy đều đang tự lập trình nên những dòng mã code mới cho chính mình! Nhập dòng mã code mới vào thì tương lai con sẽ kích hoạt vận hành một chương trình số phận hoàn toàn mới!
Bất kể thiện hay ác; chỉ là dòng mã code con viết vào là thiện hay là ác mà thôi! Ví dụ con thiết lập thói quen tốt hay con dựng lên thói quen xấu, thảy đều là do con đang nhập mã code! Một khi mã lệnh đã nhập thành công vào hệ thống, thì cái thói quen đó — tức là quả báo đó — sẽ trực tiếp chi phối cả một đời con; tất cả đều bắt nguồn từ việc con đang viết cái thứ gì vào trong đó!
"Tâm như người họa sư khéo vẽ" (Tâm như công họa sư). Phối màu tô vẽ: tâm con người tựa như người vẽ tranh vậy, con đặt bút vẽ thứ gì lên mặt giấy thì bức tranh sẽ lưu lại hình bóng thứ nấy! Cuối cùng do con liên tục vẽ, liên tục phối hợp từng nét bút đường cọ mà định hình nên bức họa đồ chung cuộc: là một cuộc đời tươi đẹp rực rỡ, hay là một tấn bi kịch đau đớn quằn quại... thảy đều do tự tay con viết nên, do tự con vẽ ra!
Sự gây dựng các hạt giống chủng loại này cũng do con đặt nền móng: mã gen do con sắp đặt, thông tin dữ liệu do con nhập vào! Từng chữ cái, từng dòng mã code con đều đang không ngừng gõ nhập vào bên trong; nơi sâu thẳm căn cốt nhất chính là Cái Tâm của con! Con có thể chánh tư duy hay con toàn tà tư duy; con thấy đúng như thật sáng tỏ tỏ tường, hay con đang chìm đắm trong đêm tối vô minh chỉ biết đoán già đoán non mò mẫm bậy bạ?
Nếu cứ đoán mò quờ quạng trong bóng tối: con tưởng đằng kia có đồ ăn ngon liền thò tay vồ lấy, kết cục bị cứa rách toạc bàn tay rỉ máu đầm đìa: đó đâu phải đồ ăn, đó là một lưỡi dao sắc lẹm! Lắm lúc con muốn tìm con dao, con đoán chắc nó nằm ở góc kia, đánh bạo thò tay chụp lấy; kết quả chộp trúng một đống nhầy nhụa hôi thối kinh tởm, nó đâu phải con dao!
Tại sao lại ra nông nỗi ấy? Vì con không thể thấy đúng như thật! Vì sao không thấy đúng như thật? Vì con đang ngụp lặn trong bóng đêm tăm tối, con không có ánh sáng! Vậy Ánh Sáng là gì? Trí Tuệ chính là Ánh Sáng! Có trí tuệ mới bảo đảm cho con thấy đúng như thật!
Đệ tử: Trí tuệ từ đâu mà có ạ?
Sư phụ: Trí tuệ từ nơi tự thân con! Đem trí tuệ vốn sẵn đủ nơi tự tánh của con lôi ra một chút mà dùng là xong chuyện!
Ví như con vốn sẵn đủ Thiên nhãn thông, con chỉ cần đem ra dùng là được; còn gọi là Thiên nhãn trí chứng thông; thứ trí tuệ này con vốn sẵn đủ nơi mình! Con có thể đem ra vận dụng tự tại hay không, có thể chứng đắc được nó hay không? Cái đó gọi là Chứng! Có thể thông đạt vô ngại hay không, gọi là Trí Chứng Thông; thứ trí tuệ này vốn sẵn có nơi con, con có thể chứng đắc được nó, có thể tự tại thông đạt vô ngại mà đem ra vận dụng hay không? Vận dụng cái gì? Vận dụng đôi Thiên nhãn vốn sẵn đủ của con!
Con có được trí tuệ này thông đạt vô ngại rồi thì con liền có thể thấy đúng như thật một cách tuyệt đối rõ ràng sáng tỏ! Bởi vì con có ánh sáng! Không có ánh sáng thì chẳng khác nào kẻ mù lòa; mà kẻ mù này lại đang bị giam hãm trong căn phòng tối ngàn năm! Hắn không chịu lo chữa lành đôi mắt mù lòa này, dẫu cho Đức Phật có bảo chỗ kia có cái này, góc nọ có cái kia, hắn cũng chẳng tài nào nhìn thấy nổi, chỉ đành ngồi nghe Phật nói chỗ đó có thứ này thứ nọ mà thôi!
Thế nhưng kẻ nào biết ngoan ngoãn nghe lời thì dẫu sao vẫn còn nhận được điều tốt lành; ngặt nỗi chúng sinh thì lại chứng nào tật nấy chẳng chịu nghe lời! Đã mù mắt lại ở trong phòng tối ngàn năm, lúc này Phật từ bi chỉ dạy: tuyệt đối không được sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối; sát đạo dâm vọng chỉ toàn mang lại tai hại chứ chẳng có chút lợi lộc nào; không sát, không trộm, không dâm, không vọng thì con mới thực sự gặt hái điều tốt lành!
Thế nhưng cảm giác của chúng sinh thì lại khác hẳn: chúng sinh đâu nghĩ như thế: "Tôi không cho là như vậy! Lời Phật nói nghe chẳng lọt tai tí nào: đứa nào bắt nạt tôi là tôi phải giết chết nó chứ; tôi thèm ăn thịt con gì là tôi phải giết thịt con nấy chứ; cớ sao lại cấm tôi không được sát sinh? Cớ sao lại bắt tôi không được tranh đấu chém giết? Cớ sao cấm tôi không được đấu đá tranh giành? Thêm nữa, đồ vật người khác có trong tay, cớ sao bắt tôi không được thèm muốn? Tôi tiện tay chấm mút được chút nào thì chấm mút, trộm cắp được chút nào thì trộm cắp, bòn rút được gì thì bòn rút; tôi tiện tay dắt dê một tí thì có làm sao, cái đó mà cũng gọi là trộm cắp à? Tôi không cho rằng việc đó là sai trái!"
Họ luôn miệng phủ nhận lời Phật: "Tôi thấy dâm dục sướng thế cơ mà, ăn uống khoái khẩu đã đời dường ấy, cớ sao dám bảo dâm dục là xấu, ăn uống là dở? Tôi không cho là như vậy!" Hạng người như thế chính là Vô Tín (không có lòng tin); kẻ không có lòng tin thì không thể nào tiếp nhận nổi, và cũng chẳng bao giờ chịu làm theo lời Phật dạy!
Người tu hành chân chính: dẫu mắt con hiện tại có bị mù lòa cũng chẳng sao, dẫu con có đang ở trong căn phòng tối ngàn năm cũng không hề gì; Phật bảo nên làm thế nào thì con cứ răm rắp làm đúng y như thế! Phật dạy không được sát đạo dâm vọng: vâng, con kiên quyết dứt khoát không sát, không đạo, không dâm, không vọng; cái đó gọi là Tín Thọ Phụng Hành (tin nhận vâng làm)!
Con nhìn xem trong mỗi một pháp hội thuyết pháp của Đức Phật: đại chúng ai nấy đều làm tròn được việc tín thọ phụng hành, thậm chí sinh khởi niềm hoan hỷ tột cùng để tin tưởng, tiếp nhận và y giáo phụng hành; điều này chí tử quan trọng! Trong tất cả các pháp hội, toàn thể đại chúng đều là những con người như thế! Chính nhờ họ là những bậc như thế nên họ mới thực sự có đủ tư cách tham dự vào pháp hội do Đức Phật đích thân chủ trì!
Bây giờ chúng ta tự soi lại mình xem: liệu chúng ta đã có đủ tư cách hay chưa? Dẫu cho Đức Phật có đang tổ chức pháp hội ngay trước mắt, chúng ta có đủ tư cách bước chân vào tham dự không?
Cho nên tự bản thân chúng ta hiện tại chưa nhìn thấy được cũng không sao cả, mắt có lỡ mù dở cũng chẳng hề gì; chỉ cần biết ngoan ngoãn nghe lời thì vẫn cứ gặt hái được điều tốt lành như thường!
Mấu chốt là gì? Cái đống cảm giác vọng tưởng ma quái trong đầu con nó không cho phép con nghe lời! Đã thế con lại còn một lòng một dạ cúc cung tận tụy cho nó; chốc chốc lại nhảy dựng lên: "Tôi thấy thế này mới đúng này, tôi không nghĩ lời ông nói là đúng đâu! Sống trên đời mà không có dâm dục, không có thèm ăn khoái khẩu thì sống làm cái quái gì nữa?"; thế là trực tiếp lật đổ phăng lời Phật dạy! Thậm chí còn tìm cách trốn tránh: để thỏa mãn những dục vọng thấp hèn của mình, để phụng sự cho ma phiền não, họ thẳng tay lật đổ con, thậm chí trực tiếp làm trái nghịch: "Thầy cấm tôi làm cái gì thì tôi lén lút làm ngược lại đúng cái nấy!"
Trông thấy những điều si ám vô minh này của chúng sinh, con phải làm sao? Nếu con có phương pháp hóa giải từng điểm từng điểm một, thì trên nền tảng của tâm nhổ khổ, con đã thực sự thiết lập được Bồ-đề tâm — tức là sự giác ngộ thấu suốt trên từng điểm một! Con lại thấu triệt căn tánh, ý nhạc và nhân duyên của họ; thấy khe hở là chêm kim vào, từ từ kiên nhẫn mà nạy, nạy cho vỡ tung cái khối đá cứng đầu ngoan cố nơi tâm họ ra!
Việc thứ 13
Kinh văn: “Mười ba là, thấy các chúng sinh ham thích sinh tử, đối với năm uẩn (ngũ tụ ấm) mà sinh tưởng thân thiết (thân tưởng). Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm dứt trừ ba cõi (tam hữu) như thế của chúng sinh.”
Sư phụ: Thân tâm này của con gọi là Ngũ Uẩn (ngũ ấm). Vì sao gọi là "ngũ tụ ấm"? Bởi vì nó tích tụ dung chứa toàn bộ những nghiệp con đã tạo tác trong quá khứ: do muôn vàn nghiệp ngưng kết lại, tụ họp lại mà định hình nên thân tâm năm uẩn này của con!
Tại sao gọi là "Ấm" (uẩn)? Vì nó bị những lớp nghiệp chướng này che phủ bít kín mít, nên gọi là Ấm! Đem cái thân tâm năm uẩn — vốn dĩ chỉ là cái quả báo của nghiệp này — nhận vơ làm chính mình, đem nó làm đối tượng để cung phụng tận tụy phục vụ!
Thực chất nó chỉ là nghiệp quả của con; cái nghiệp quả này theo thời gian tiêu hao nó đang suy biến mục nát từng giây, suy biến cho đến khi tan biến sạch sành sanh; nó đâu phải là con!
Con người chân thật của con: nó vừa không suy tàn, vừa không biến dịch; nó là vĩnh hằng, không sinh không diệt, không nhơ không sạch! Con có thể tìm thấy nó ngay nơi thân xác mình hay không? Tìm thấy được rồi thì con sẽ biết rõ con người chân thật của con xưa nay chưa từng biến đổi sai chạy; nó sáng ngời tỏ rạng chứ đâu phải tăm tối u ám!
Thế nhưng con người ta chẳng ai chịu tìm kiếm con người chân thật của mình; trái lại họ đem cái thân quả báo nghiệp báo này — gọi là Chánh Báo — nhận vơ làm chính mình, đã thế lại còn phục tùng tuyệt đối mọi đòi hỏi của nó! Đòi hỏi của nó là gì? Chung quy cũng chỉ là nghiệp quả của con, tập khí của con, vọng tưởng của con, cảm giác của con... thích thú đuổi theo những cảm giác sinh diệt trong một thoáng chốc!
Rõ ràng nắm bắt không nổi — vì nó sinh ra rồi diệt mất trong tích tắc — thế nhưng họ lại cứ ảo tưởng đinh ninh rằng mình đã tóm chặt được nó trong tay! Cho nên những cảm giác này hoàn toàn là trò lừa bịp trắng trợn đánh lừa con người; bởi vì con đã phát hiện ra rồi đấy thôi: nó chỉ là thứ sinh diệt trong một sát-na!
Ví dụ bất kể món ăn ngon đến mức nào: con muốn tìm kiếm cảm giác khoái khẩu nơi đầu lưỡi, nơi vòm họng. Quả thực lúc con đang nhai nuốt thì cảm giác đó có hiện diện; thế nhưng con cứ thử ngậm chặt món ăn đó trong miệng giữ nguyên bất động xem sao: bất kể món đó ngọt ngào đến đâu, cái miệng con đừng nhúc nhích, cứ ngậm yên trong mồm; con xem cuối cùng nó còn ngọt nữa không?
Tốt lắm! Con tìm món thơm tho nức mũi nhất nhét vào mồm rồi ngậm chặt miệng lại đừng động đậy: nếu bản chất nó thực sự là thơm thì nó bắt buộc phải thơm mãi mãi chứ; con thử kiên trì ngậm yên một ngày không cử động xem nó còn thơm nữa không?
Cho nên nhớ lấy: nó là thứ sinh diệt trong tích tắc! Bất luận là loại cảm giác nào thảy đều sinh diệt trong một thoáng chớp mắt!
Hơn nữa khi con giữ nguyên bất động ở đó, nó căn bản chẳng có cái thớ gì cả; nó thuần túy chỉ là một mớ vọng tưởng của con mà thôi! Bởi vì sự phán đoán tốt xấu thuở ban đầu — cái khái niệm đó, định nghĩa đó — là do con huân tập tiêm nhiễm mà dựng lập nên; vốn dĩ vạn vật chẳng có tốt xấu đúng sai gì cả, thảy đều do con tự cho nó là tốt, tự cho nó là xấu; những cái "cho là" đó chính là những chiếc nhãn mác do con tự tay dán lên!
Dẫu con đã dán nhãn mác lên nó rồi: con đặt nó vào trong miệng, đặt lên bất kỳ bộ phận nào trên thân thể con, con cứ để yên một chỗ ở đó; nhớ lấy: con không cử động, con không suy nghĩ tới nó; con xem cái cảm giác đó còn tồn tại nữa không?
Cho nên con phải hiểu thế nào gọi là Cảm Giác: con từ từ nhấm nháp thưởng thức thì gọi là "Cảm", lúc đó con mới có năng lực giác thọ cảm nhận! Nếu chỉ để yên một chỗ ở đó mà con không "cảm" tới nó thì nó liền biến mất sạch!
Cho nên Thầy mới bảo các con đem món khoái khẩu nhất nhét vào miệng, ngậm chặt miệng lại giữ nguyên suốt một ngày; con nhìn lại xem cái thứ con cho là tuyệt hảo nhất đó có còn là cảm giác tốt lành nữa không?
Thế nên con bắt buộc phải nhai, phải nuốt xuống, phải chuyển động! Con bảo con cứ nhai mãi cũng được: nhai liên tục nhưng không nuốt, cứ thế nhai đi nhai lại trong miệng suốt cả một ngày trời xem sao!
Cho nên con phải hiểu rõ: cái gọi là tốt xấu thảy đều là vọng tưởng của con! Vọng tưởng bắt nguồn từ định nghĩa, nhãn mác mà con gán ghép cho nó! Thuở ban đầu con dán cho nó định nghĩa gì, nhãn mác nào; con bị huân tập thành cái thứ gì thì nó liền biến thành cái thứ nấy!
Thế nên Thầy vẫn thường giảng: cùng là hiện tượng protein lên men phân hủy; con có thể gọi nó là tử khí — mùi hôi thối của xác chết mục rữa; mà con cũng có thể gọi nó là món cá thối mỹ vị, món đậu phụ thối thơm ngon khoái khẩu! Thảy đều là phản ứng sinh hóa của protein lên men; cớ sao lại có thứ ăn được, có thứ không thể ăn? Cớ sao có thứ ngửi thấy là chịu không thấu: mùi tử khí xác chết người phân hủy ai ai cũng kinh hãi chạy trốn xa; trong khi mùi thối của đậu phụ thối với mùi tử khí kia bản chất là cùng một thứ — đều là kết quả phản ứng sinh hóa của protein — tại sao cái thì ăn lấy ăn để, cái thì kinh tởm né tránh?
Do con Định Nghĩa đấy thôi! Thuần túy chỉ là do con tự dán nhãn định nghĩa mà ra! Ngàn vạn lần phải ghi nhớ điểm này: thuở ban đầu con bị huân tập cái gì là tốt, cái gì là xấu; đó chính là Ngũ Uẩn — hiệu ứng cụ thể của năm uẩn!
Đệ tử: Tất cả mọi nhãn mác và định nghĩa đều chính là "Ấm" (uẩn)?
Sư phụ: Bản thân nó vốn dĩ đã là "Ấm" rồi! Bởi vì nó là thân nghiệp báo: nó mang theo đống nghiệp báo tập khí cực kỳ phức tạp từ vô lượng kiếp quá khứ của con; bị đống nghiệp báo tập khí này che phủ bít bùng nên gọi là Ấm!
Ở nơi tăm tối u ám đó: con làm bất kỳ việc gì cũng đều phải thông qua cái thân tâm này để cảm nhận; mà cái thân tâm này vốn dĩ chính là nghiệp báo tập khí của con; vì có những thứ dơ bẩn này pha tạp vào nên gọi là Ấm!
Nếu con đem toàn bộ nghiệp báo tập khí quét sạch tinh tươm ra ngoài, thì nó không còn gọi là thân Ngũ Ấm nữa, mà gọi là Thân Ngũ Minh! Làm sao để thành tựu thân Ngũ Minh? Phải là Thuần Nhất Trí Tuệ! Trí tuệ chính là Ánh Sáng — tức là Thân Thuần Quang Minh, Thân Thuần Trí Tuệ!
Sau khi phá sạch năm uẩn: phần cuối cùng của Kinh Đại Phật Đỉnh Thủ Lăng Nghiêm chính là dạy cách phá sạch năm uẩn; từng uẩn từng uẩn một phá sạch sành sanh rồi thì đạt tới thân Ngũ Minh, còn gọi là Quang Minh Thân, Trí Tuệ Thân! Trong Kinh Lăng Nghiêm khi giảng đến chỗ này: phá sạch năm uẩn xong thì gọi là Càn Tuệ Địa (Trí tuệ thuần nhất khô ráo không còn chút nước tình chấp dâm dục); lúc đó sạch bóng những thứ u ám này!
Thế nhưng chúng sinh lại đem cái thân ngũ uẩn này coi như báu vật trong tay! Chẳng những không chịu trừ khử nó, mà lại còn tìm đủ trăm phương ngàn kế làm tăng thêm độ dày đặc u ám của nó, tăng thêm độ hôi thối của nó, tăng thêm mức độ thống khổ của nó!
Cho nên biết bao nhiêu người chỉ vì muốn thỏa mãn muôn vàn dục vọng mà chuốc lấy đau khổ vô lượng vô biên! Từ chuyện ăn uống, cho đến sắc dục dâm dục, thực dục, cùng tất cả mọi dục vọng thế trần... thảy đều tự giam cầm bế tắc chính mình ở bên trong; tự nhốt mình trong mê hồn trận đó: tự mê luyến đắm đuối, rồi lại tự mình gào khóc than van; bởi vì con vĩnh viễn không bao giờ có được tự tại!
Mấu chốt là nó sẽ mang lại cho con những nỗi đau khổ bất tận không bao giờ dứt: Ái Biệt Ly Khổ, Cầu Bất Đắc Khổ, Oán Tằng Hội Khổ... tám nỗi khổ bủa vây; con vĩnh viễn bị giam hãm ngột ngạt bên trong để tự mình gánh chịu lấy nỗi thống khổ của chính mình! Những nỗi thống khổ đó thảy đều do chính con tự tay sáng tạo nên; vì sao lại bị giam hãm ở trong đó? Vì con đã tự dán nhãn định nghĩa cho nó; nghĩa là con đã bị huân đúc đóng khuôn thành cái khái niệm đó mất rồi!
Bồ-tát thấy đúng như thật cảnh tượng chúng sinh mê muội: kiến lập tri kiến sai lầm, diễn giải sai lệch, tạo tác mù quáng; từ đó chuốc lấy thất bại đớn đau, liên tục bị thiêu đốt đày đọa trong vạc dầu thống khổ! Muốn nhổ sạch những nỗi khổ này: trước hết con bắt buộc phải hiểu biết nó một cách tinh chuẩn tuyệt đối!
Ngoài những nỗi thống khổ đó ra: con nên dùng thứ ngôn ngữ nào, dùng phương tiện thiện xảo ra sao để giúp họ giác ngộ; giúp họ hiểu rõ những nỗi khổ này từ đâu mà chui ra — chính là từ thân tâm năm uẩn của họ mà ra! Họ cứ ngỡ nó là tuyệt vời, là đúng đắn; thế cái "tuyệt vời, đúng đắn" đó từ đâu mà có? Do từ nhỏ huân tập học đòi mà thành; học thành thói quen rồi thì chỉ biết quay lại tự tàn hại chính mình!
Phải chỉ dạy cho họ biết làm thế nào mới thực sự có được an lạc, làm thế nào mới có thể xa lìa đau khổ! Họ thực sự có thể tin tưởng, có thể tiếp nhận và chịu bắt tay vào thực hành, thì họ mới có thể lìa khổ được vui! Làm sao để tìm phương kế giúp họ hoan hỷ tín thọ, y giáo phụng hành; điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào bản lĩnh thực chiến của con!
Cho nên toàn bộ những bản lĩnh này con đều bắt buộc phải tu tập tích lũy cho bằng được; chứ đâu phải chỉ ngồi đó thao thao bất tuyệt giảng giải đạo lý suông là xong chuyện; mà còn phải tìm cách giúp họ hoan hỷ tín thọ, tìm cách giúp họ y giáo phụng hành!
Điều này cũng rất đơn giản: con muốn làm trọn vẹn việc độ hóa này, thì chỉ có trí tuệ thôi vẫn chưa đủ, mà con còn phải có phước báo cực kỳ to lớn!
Có phước báo hùng hậu rồi, con hoàn toàn có thể dùng tiền tài phước báo "mua đứt" họ: "Hôm nay học thuộc một đoạn kinh này, hơn nữa vĩnh viễn không được quên; học thuộc thành công thưởng cho một đồng; mỗi ngày làm được thưởng thêm một đồng!"
Nhưng đọc phải sách tà kiến thì lại càng thê thảm hơn! Làm được thì có tiền thưởng, không làm được thì nhịn! Có những kẻ vì muốn có tiền nên họ chỉ đành cắn răng bắt tay vào làm; làm lâu ngày họ sẽ giật mình phát hiện ra: "Ồ, đạo lý trong kinh này quả thực hoàn toàn có thật!"; bởi vì tri kiến của họ trải qua sự huân tập trường kỳ lâu ngày đã dần dần thiết lập nên chánh kiến vững chắc!
Huân tập lâu hơn nữa, thậm chí họ có thể nhập vào thiền định, khai mở năng lực thần thông vốn sẵn đủ nơi tự tánh; lúc đó họ liền có thể thấy đúng như thật!
Nhớ lấy: Nhân quả ba đời (tam thế nhân quả) đâu phải bất kỳ ai cũng có thể thọ học nổi! Tại sao chỉ có Tôn giả Mục-kiền-liên, Tôn giả Xá-lợi-phất nhìn thấy là lập tức sinh khởi cảm ứng sâu sắc? Bởi vì bản thân các ngài vốn dĩ đã có sẵn đại trí tuệ và đại thần thông!
Tôn giả Mục-kiền-liên trước khi quy y Phật pháp vốn đã là giáo chủ thủ lĩnh của một tông phái ngoại đạo lừng lẫy; ngài hoàn toàn dùng thần thông quảng đại để giáo hóa đệ tử; thế nhưng ngài căn bản không tài nào hiểu nổi nhân quả! Đến khi Đức Phật chỉ dạy về nhân quả, ngài thuận theo lý luận đó mà phóng tầm mắt thăm dò về quá khứ và tương lai, ngài thực sự nhìn thấy rõ mồn một tiền nhân hậu quả ba đời!
Cho nên muốn thực sự học thấu triệt nhân quả ba đời, bắt buộc phải là những bậc đạt tới năng lực tầm vóc cỡ đó thì mới có thể thọ học nổi! Bậc kém hơn một bậc: phải là người có niềm tin kiên định bất thối nơi Phật, là người hoan hỷ tín thọ thì mới có thể học được!
Bởi vì con dẫu sao vẫn là kẻ mù lòa chưa mở mắt, con đâu có nhìn thấy tận mắt; còn người ta là bậc đã mở toang đôi mắt sáng ngời rồi!
Việc thứ 14
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Mười bốn là, thấy các chúng sinh bị ma trói buộc. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, nhằm phá tan lưới ma như thế của chúng sinh.”
Đương nhiên là do chính mình dựng lập nên! Chẳng phải chúng ta vẫn thường giảng: bất kỳ một tập khí thói quen nào được hình thành, thảy đều do tự tay con nhập từng dòng mã code vào đó sao!
Nghĩa là từ sự huân tập ban đầu, dần dà dẫn tới đắm nhiễm bám chấp, rồi định hình hoàn toàn thành một khuôn mẫu cố định: tự dán nhãn định nghĩa thế nào là tốt, thế nào là xấu, thế nào là đúng, thế nào là sai; từ đó chi phối và làm hỏng cả một đời người!
Ví dụ: có những kẻ chủ trương trần truồng không mặc quần áo; họ cho rằng đó mới là thuận theo tự nhiên: con người sinh ra vốn dĩ trần truồng không mảnh vải che thân, mặc quần áo là làm trái nghịch tự nhiên! Thế là họ ôm giữ cái khái niệm sai lầm lệch lạc đó mà đinh ninh rằng không nên mặc quần áo.
Lại có người thiết lập quan niệm không mặc quần áo là sỉ nhục, nên bắt buộc phải mặc kín cổng cao tường; thậm chí giữa mùa hè oi bức, dẫu trời nóng như thiêu như đốt vẫn bọc kín mít từ đầu đến chân, họ xem đó mới là điều tốt lành.
Thế nhưng có người lại thấy mặc thêm một chút đã ngột ngạt muốn chết rồi, làm sao có thể coi là điều tốt được?
Nghĩa là toàn bộ mọi quan điểm được thiết lập nên thảy đều bắt nguồn từ những gì con học đòi thuở ban đầu: bị những thấy biết đó tác động, con học theo rồi nuôi dưỡng thành thói quen cố tật! Tức là con đã tự tay gầy dựng nên ma tính này, cảnh giới ma quái này; lại còn ngoan cố không chịu sửa đổi mình, cái đó gọi là Bị Ma Trói Buộc!
Muốn tu tập tích lũy bi tâm, trước tiên bắt buộc phải thiết lập được Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến): thấy đúng như thật từng quan niệm nơi chúng sinh cội nguồn từ đâu mà ra, tiến trình phát triển thế nào, hậu quả trổ ra trong tương lai sẽ mang mùi vị đắng cay ra sao! Làm sao để giúp họ buông xả sự chấp trước này xuống; tự mình buông bỏ những tà tri tà kiến đó — buông bỏ tri kiến sai lầm chính là sự giải thoát chân thật, thoát ra khỏi sự trói buộc bế tắc của những quan điểm sai lệch này!
Lại còn phải quán xét nhân duyên, căn cơ và tâm ý ưa thích của chúng sinh; tìm cho ra điểm đột phá khế hợp nhất: chẳng những làm cho họ hiểu thấu triệt để mở toang ổ khóa nơi tâm họ, mà còn phải giúp họ thực sự thức tỉnh nhận ra rằng: tạo dựng cảnh giới ma, thực hành ma hạnh, dung dưỡng tư duy của ma... thảy đều chỉ có hại chứ tuyệt đối không có chút lợi ích nào cho bản thân!
Chỉ rõ cho họ thấy niềm an lạc chân thật bắt buộc phải tuyệt đối thuận theo quy luật, tuyệt đối khế hợp với các quy tắc! Bất kỳ ngành nghề nào trong thế gian cũng đều được xây dựng trên nền tảng của quy luật và quy tắc! Con chỉ cần làm đúng theo quy luật quy tắc, con ắt tất yếu sẽ thành tựu, tất yếu gặt hái an lạc; làm trái nghịch quy luật quy tắc, con định sẵn sẽ chuốc lấy thất bại, định sẵn sẽ ôm trọn đớn đau!
Đó chính là định luật thép của vũ trụ! Chúng sinh thực sự hiểu thấu triệt lẽ lìa khổ được vui thì mục đích nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh của con mới viên mãn thành tựu!
Thế nên mới dạy: Nhân nơi bi tâm mà sinh Bồ-đề tâm! Bồ-đề tâm là gì? Là tâm giác ngộ, tâm thấu suốt sáng tỏ; từng điểm từng khía cạnh tự thân con phải giác ngộ, tự mình thấu triệt, tự mình thực chứng đắc được; cái đó gọi là Chứng đắc Bồ-đề! Sau đó lại dẫn dắt chúng sinh cùng chứng đắc Bồ-đề; như vậy mới hoàn thành trọn vẹn tiến trình từ Bi tâm tiến sang Bồ-đề tâm, cho đến thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác (A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề)!
Trước tiên bắt buộc phải khởi đầu từ chữ Bi! Bởi vì bi tâm con dựng không nổi thì căn bản không tồn tại chuyện phát Bồ-đề tâm!
Bởi vì toàn bộ những điểm giác ngộ Bồ-đề của con đâu phải là vì bản thân mình: tự thân con đâu cần nhiều đến thế; tất cả thảy đều là hoàn toàn vì chúng sinh mà thôi!
Thầy nhớ trước đây lúc mọi người cùng học tập, từng có người thắc mắc: nếu Bồ-tát hoàn toàn vì chúng sinh thì ngài đâu cần phải tu pháp Thanh Văn thừa hay Duyên Giác thừa làm chi! Họ cứ đinh ninh Tiểu thừa là nền tảng của Đại thừa, bảo rằng trước tiên phải tự độ cho mình thành tựu đã rồi mới đi độ chúng sinh thành tựu; câu nói đó về mặt hiện tượng thì không sai, nhưng sắp xếp lý lộ mạch lạc thì sai bét rồi!
Quả thực bản thân con chưa thành tựu thì chúng sinh không thể nào thành tựu được, vì chính con còn mù tịt thì con lấy cái gì ra dạy người khác hiểu? Thế nhưng xét trên toàn bộ hệ thống Đại thừa: bắt buộc phải có Bi tâm thì mới có thể khơi dậy Bồ-đề tâm của con! Bởi vì con muốn nhổ sạch nỗi khổ của chúng sinh nên con mới đi thọ học tất cả: bao gồm cả pháp Thanh Văn và Duyên Giác; con muốn cứu độ hàng Thanh Văn và Duyên Giác nên con mới thọ học giáo pháp của họ!
Thế nhưng học pháp Thanh Văn và Duyên Giác tuyệt đối không phải để tự bản thân mình đắc quả Thanh Văn hay Duyên Giác! Nếu mục đích học là để tự mình thành tựu quả vị Thanh Văn hay Duyên Giác, thì đứng từ góc độ Đại thừa mà nhìn nhận: đó là Ma nghiệp, chứ đâu phải Phật nghiệp; con đang tạo tác nghiệp ma và thực hành ma hạnh đấy!
Tại sao bảo tu Thanh Văn, Duyên Giác lại biến thành ma nghiệp, ma hạnh? Trong Kinh Hoa Nghiêm đã vạch rõ ranh giới mười mươi: thế nào là Phật nghiệp, thế nào là ma nghiệp; thế nào là Phật hạnh, thế nào là ma hạnh... định nghĩa vô cùng minh bạch! Trong đó có nêu rõ pháp Thanh Văn và Duyên Giác có phải là Phật nghiệp Phật hạnh chân thật hay không: không phải! Bởi vì pháp Thanh Văn là nghiệp Thanh Văn, pháp Duyên Giác là nghiệp Duyên Giác; nó đâu phải là Phật nghiệp, đâu phải là Phật hạnh!
Thế tại sao Bồ-tát lại phải đi học? Bởi vì có một bộ phận chúng sinh chỉ có đúng cái nhân duyên đó mà thôi; vì muốn giúp họ mau chóng thành tựu trong phạm vi nhân duyên của họ, cho nên Bồ-tát bắt buộc phải tu học để dẫn dắt họ!
Đâu chỉ riêng pháp Thanh Văn hay Duyên Giác: giống như phẩm Phổ Môn của Bồ-tát Quán Thế Âm trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa đã chỉ rõ ba mươi hai ứng hóa thân để độ hóa chúng sinh; ngài đâu chỉ dẫn dắt con thành tựu Phật đạo: vì có những người căn bản chẳng hề phát tâm muốn nhổ sạch đau khổ cho muôn loài, họ chỉ muốn làm đồng nam đồng nữ, muốn tu pháp Thanh Văn Duyên Giác, thậm chí có kẻ chỉ muốn thành tựu pháp Đại Tự Tại Thiên! Bất luận con muốn thành tựu thứ gì: chỉ cần con hội đủ tiêu chuẩn tiếp nhận giáo pháp, Bồ-tát Quán Thế Âm đều sẽ hiện thân dạy bảo con; thế nhưng tuyệt đối những pháp môn đó không phải là pháp thành Phật!
Tiêu chuẩn căn bản tối thiểu của pháp thành Phật chính là: con bắt buộc phải gây dựng, xây đắp cho bằng được cái Bi tâm này! Vì con muốn nhổ sạch nỗi khổ của chúng sinh nên con bắt buộc phải thấu suốt thế nào là đau khổ và phương pháp cụ thể để nhổ sạch; từ đó con mới từng bước một thiết lập tâm giác ngộ — tức là Bồ-đề tâm! Thế nên Bồ-đề tâm bắt nguồn từ tâm nhổ khổ mà ra!
Điều này trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện của Kinh Hoa Nghiêm đã khẳng định cực kỳ rõ ràng; đó là dấu hiệu chuẩn mực tuyệt đối để bước vào Phật thừa: tiên quyết phải có tâm nhổ khổ!
Nếu con bảo: "Thôi, cái tâm nhổ khổ này con thực sự dựng không nổi; con tu theo A-la-hán thừa có được không?"; Được chứ! Thế nhưng con không được phép bảo rằng mình đang tu học pháp môn thành Phật, con đâu có đi trên con đường thành Phật; con đang đi trên con đường Thanh Văn, đi trên con đường của A-la-hán! Con bảo: "Đến A-la-hán con cũng làm chẳng nổi, con chỉ muốn thành tựu Đại Tự Tại Thiên thôi"; được luôn! Thế nhưng con tuyệt đối không thể bảo Bồ-tát Quán Thế Âm dạy con thành tựu Đại Tự Tại Thiên là pháp A-la-hán, là pháp Thanh Văn, là Phật pháp; nói thế là sai bét; đó gọi là pháp Đại Tự Tại Thiên!
Nếu xét riêng về việc làm thế nào để thành Phật: thế nào là thành Phật? Chính là thành tựu A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề — tức Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác; đó là cảnh giới của Phật!
Bước đi đầu tiên của quả vị đó định sẵn bắt buộc phải khởi nguồn từ việc nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh! Vì muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh nên bắt buộc phải thiết lập toàn bộ mọi sự giác ngộ; cái đó gọi là phát Bồ-đề tâm, còn gọi là phát khởi tâm giác ngộ; con phải thấu suốt tất cả, phải triệt để thay đổi tri kiến của mình, sửa đổi tập khí thói quen của mình thì cuối cùng mới thành tựu được Vô Thượng Bồ Đề!
Nguyên văn câu kinh đó nói thế nào; câu kinh đó ngày ngày bắt buộc phải lẩm nhẩm nghiền ngẫm trong đầu!
"Chư Phật Như Lai lấy đại bi làm thể; nhân nơi chúng sinh mà sinh khởi đại bi, nhân đại bi mà sinh Bồ-đề, nhân Bồ-đề mà thành Đẳng Chánh Giác!"
Vậy bây giờ chúng ta tự soi lại bản thân xem: liệu chúng ta đã thực sự xây dựng được cái tâm muốn nhổ khổ cho chúng sinh hay chưa; hay trong đầu toàn nuôi dưỡng cái tâm muốn gieo rắc thêm đau khổ cho chúng sinh; rốt cuộc các con đang phát cái tâm gì?
Chính là bài học Mười Sáu Việc Tu Tập Đại Bi này đây: nương vào phạm vi rộng lớn của mười sáu việc này để con gây dựng bi tâm của mình! Hơn nữa lại phải thiết lập được tâm giác ngộ lìa khổ được vui chân thật; toàn bộ những gì chúng ta đang học thảy đều phục vụ cho việc này!
Nếu tự thân con có đủ năng lực, con hoàn toàn có thể nương vào Cái Thấy Đúng Như Thật của mình; bởi vì con có năng lực thấy đúng như thật toàn bộ chân tướng sự thật!
Còn nếu tự thân chưa đủ năng lực nhìn thấu chân tướng thế giới, mắt tâm vẫn đang bị các quan điểm sai lầm che phủ bít bùng, thì lúc này bắt buộc phải nương tựa vào Chánh pháp do Đức Phật tuyên thuyết để soi xét!
Ví dụ trông thấy toàn bộ quả báo của chúng sinh, con mượn quan điểm nhân quả mà Phật chỉ dạy để nhìn nhận: vì sao chúng sinh lại ra nông nỗi này? Thậm chí vì sao Bồ-tát lại đạt được quả vị kia? Bồ-tát thành tựu là nương vào cái gì? Trong kinh Phật nơi nơi chốn chốn đều có án lệ thực tế rõ ràng: có những kẻ gặp vận hạn xui xẻo bi đát, có những người muốn tu mà tu không nổi; nguyên do vì đâu?
Con ghi nhớ sâu sắc toàn bộ những sự việc này, con tự nhiên sẽ thấu suốt rằng toàn bộ những nỗi khổ này thảy đều bắt nguồn từ Tham; Tham là gì? Chính là Phiền Não — là Ma Phiền Não!
Những con ma phiền não này là do chính tay con gây dựng nên, do chính con một tay một chân đắp nặn ra! Nó được xây dựng ra sao? Do huân tập tiêm nhiễm từ thuở bé mà định hình nên tri kiến của mình; giống như phía trước Thầy đã ví von: có kẻ cho rằng trần truồng không mặc gì mới là tốt, mới hợp quy luật tự nhiên; có người lại thấy trần truồng xấu hổ chết đi được, phải mặc quần áo đàng hoàng mới hay; lại có kẻ thấy bọc kín mít từ đầu đến chân mới là tuyệt đỉnh!
Những thứ đó thảy đều là quan niệm cách nhìn của con người; từ đâu chui ra? Học đòi từ bé mà thành! Học lâu ngày, học quá nhiều thành thói quen cố tật, đông cứng khóa chặt lại! Ma phiền não này cũng y hệt như thế: đều do con học đòi tiêm nhiễm rồi đóng khuôn cứng ngắc lại mà thành! Nghĩa là toàn bộ cuộn len rối rắm này là do chính tay con từng vòng từng vòng tự quấn chặt lấy mình!
Thầy nhớ ngày xưa từng thấy người ta đan áo len: họ đem sợi len dài quấn lại thành một cuộn len tròn; cuộn len đó đâu phải tự nhiên sinh ra, đều do bàn tay con người từng chút từng chút cuốn lại mà thành! Cái gọi là "triền phược" (trói buộc) chính là cuộn len do chính con tự tay quấn chặt lấy mình; cũng chính là những dòng mã code do con tự gõ nhập vào để thiết lập nên chương trình: chương trình Tham, chương trình Sân, chương trình Si, chương trình Mạn, chương trình Nghi! Những chương trình này chỉ cần có cơ duyên bên ngoài kích hoạt chạm trúng một cái là nó tự động vận hành phát tác ngay; bởi vì con đã thiết lập quá đỗi hoàn chỉnh rồi, chỉ cần bấm nút khởi động là nó lập tức hiển lộ công năng tàn phá tức thì!
Đã là do con tự tay nhập mã code để thiết lập nên chương trình này, thì ngay từ bây giờ chúng ta hoàn toàn có thể bắt tay vào nhập những dòng mã code thuần tịnh an lạc sạch bóng đau khổ, để định hình nên chương trình an lạc cho chính mình! Bởi vì con thời thời khắc khắc đều đang nhập dữ liệu: thân, khẩu, ý hễ khẽ động đậy một cái là đang nhập mã code, mấu chốt là con có biết cách khởi động hay không mà thôi!
Lúc bản thân chưa thể thấy đúng như thật, hãy nương nhờ vào muôn vàn phương pháp mà Đức Phật đã chỉ dạy để từng bước từng bước kiến lập nên! Ví như thiết lập Giới: Giới là gì? Là Quy Tắc! Những quy tắc này là gì? Là hoàn toàn khế hợp với quy luật vũ trụ, có thể bảo đảm chắc chắn giúp con lìa khổ được vui! Cho nên giới luật là gì? Còn gọi là "Bảo An Lạc" — bảo đảm sự an lạc cho con; lại có thể bảo chứng cho con được giải thoát!
Con muốn thực sự khai mở toàn bộ trí tuệ Như Lai vốn sẵn đủ nơi tự tánh của mỗi người, con bắt buộc phải nương vào Thiền Định để khai mở toàn bộ nguồn trí tuệ sẵn có đó; khai mở được trí tuệ rồi thì con mới có đủ năng lực Thấy Đúng Như Thật!
Còn nếu hiện tại con mắt tâm chưa thấy đúng như thật, lời Phật dạy con cũng chẳng thèm tiếp nhận, thậm chí đến cái bi tâm tối thiểu con còn chẳng sinh khởi nổi; thế thì tuyệt đối không thể gọi con là hành giả tu hành Đại thừa được! Con đâu có học đòi noi theo hạnh nguyện của Phật; mục tiêu của con đâu phải là thành tựu Phật đạo! Bởi vì bước đi đầu tiên tiên quyết là bắt buộc phải thiết lập được cái tâm muốn nhổ sạch nỗi khổ của chúng sinh; cái tâm này chưa có, con dựng không nổi thì con vĩnh viễn chẳng có chút dính dáng gì tới Vô Thượng Phật Đạo cả!
Đường đi thì phải bước từng bước một; cơm ăn thì phải nuốt từng miếng một; con đâu thể nào một miếng ngoạm hết cả nồi cơm, cũng chẳng thể nào một bước mà đi hết cả con đường vạn dặm!
Mục tiêu của con xác định rõ ràng là: "Tôi quyết thành tựu Vô Thượng Phật Đạo; hiện tại tôi đang từng bước gây dựng tâm nhổ khổ này nơi tôi!" Những gì chúng ta đang học tập hiện nay — ví như mười sáu việc tu tập Đại Bi — từ mười sáu tiêu đề lớn này, con từng bước khai mở toàn bộ nội dung chi tiết bên trong từng tiêu đề một!
Nâng cao nhận thức của bản thân: thấy rõ cội rễ của đau khổ là gì, rồi đi tìm kiếm phương án giải quyết dứt điểm nỗi khổ đau đó; đó đều là những nội dung cụ thể nằm dưới tiêu đề lớn!
Trước tiên chúng ta hãy ghi nhớ thật chắc mười sáu tiêu đề lớn này; mấu chốt là cội rễ đau khổ của chúng sinh phải khắc cốt ghi tâm trước đã; rồi dần dần bồi đắp lấp đầy toàn bộ nội dung chi tiết vào bên trong! Hoàn thiện mỹ mãn rồi thì định hình nên phương án giải quyết của con; có phương án giải quyết rồi thì chiếu theo đúng phương án đó mà đi vào thực thi nơi thực tế!
Nhớ kỹ: Đây là cả một tiến trình trường kỳ lâu dài, chứ đâu phải chuyện một sớm một chiều! Mấu chốt là con đã xác định dứt khoát mục tiêu của mình hay chưa!
Mặt khác: con có thấu triệt được rằng toàn bộ việc phát Bồ-đề tâm thảy đều là vì chúng sinh hay không? Nếu không phải vì chúng sinh thì con căn bản chẳng cần phải phát Bồ-đề tâm làm gì, càng không cần phải phát cái Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn dường ấy! Bởi vì toàn bộ những chi tiết vi tế bên trong đó đâu phải là thứ bản thân con cần; đó thảy đều là thứ mà chúng sinh đang vô cùng thiếu thốn và cần đến!
Cho nên tâm tha thiết muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh chính là điểm khởi đầu căn cốt nhất, từ đó mới có thể chuyển tiếp quá độ sang phát khởi Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn; bởi vì có Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn thì mới có được quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác!
Nhớ lấy: Chính vì có Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn thì mới trổ ra quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, hai thứ đó tương ứng khế hợp tuyệt đối với nhau! Bởi vì nỗi thống khổ của chúng sinh là vô cùng rộng lớn viên mãn: từng điểm từng ngóc ngách đều là khổ đau! Con muốn nhổ sạch những nỗi khổ đó thì con bắt buộc phải thiết lập Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn — vô số những tâm giác ngộ sáng ngời — để đối ứng tương thích với cái tâm nhổ sạch đau khổ này!
Cuối cùng đạt đến chỗ đại viên mãn triệt để thì mới gọi là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, thảy đều tương ứng với nhau cả! Cho nên thiếu mất tâm nhổ khổ thì căn bản không tồn tại chuyện con kiến lập được Bồ-đề tâm quảng đại viên mãn, lại càng không bao giờ có được quả Bồ-đề quảng đại viên mãn gọi là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác!
Hiện tại mấu chốt là toàn bộ lý lộ này, nguyên lý này, con đường này con bắt buộc phải làm sáng tỏ toàn diện một cách tổng thể trước đã; các chi tiết cụ thể sau đó sẽ từng bước từng bước lấp đầy vào; đương nhiên phải gây dựng từng điểm từng điểm một, thậm chí phải bồi đắp từng hạt vi trần một cách kiên nhẫn!
Đó là nguyện vọng của tôi, đó là đại nguyện của tôi, thậm chí đó là Thệ Nguyện của tôi!
Cái thệ nguyện lực này thù thắng vô cùng tận: dẫu rằng hiện tại tôi chưa kịp bắt tay vào làm được việc gì, nhưng tôi đã phát lời thệ nguyện sắt đá rồi, thì từng phút từng giây nó đều đang liên tục kiến lập nên nghiệp nhân thành Phật này cho tôi!
Cho nên đó là phương thức "chiếm món hời" thù thắng nhất; thế nhưng con tuyệt đối không được tự dối mình lừa người! Bởi vì tâm lực của con chưa đủ hùng mạnh: con chưa có cái tâm "thế bắt buộc phải đạt được, tôi kiên quyết nhất định phải thành tựu lời nguyện này", thì con chưa đạt được hiệu ứng của thệ nguyện lực đâu! Thệ nguyện là: thế bắt buộc phải đạt được, nhất định phải thành tựu; kể từ giây phút này tôi kiên định làm cho bằng được!
Hoàn toàn có thể khẳng định đó là Thệ Nguyện của tôi! Bởi vì ngay khoảnh khắc đó, ngay giây phút đó thực lòng con đã khởi tâm như thế; chúng ta chính là muốn "chiếm lấy món hời" này; bởi vì cái thệ nguyện lực này oai lực của nó vượt xa cái đại nguyện thông thường gấp bội phần!
Tại sao giữa thệ nguyện và đại nguyện lại có sự chênh lệch cách biệt lớn đến thế? Nằm ở chỗ tâm lực của con có đủ mạnh mẽ hay không! Điểm mong muốn của con — Nguyện là gì? Nguyện chính là Tâm Hướng: cái hướng đi mục tiêu mà tâm con đã nhắm bắn chuẩn xác! Còn Tâm Lực là gì? Chính là niềm khát khao hướng về vô cùng mãnh liệt, cái tâm kiên định sắt đá "thế bắt buộc phải đạt được"! Hội đủ cả tâm hướng chuẩn xác và tâm lực hùng hậu như thế thì gọi là Thệ Nguyện!
Còn đại nguyện thông thường thì tâm lực của con thường không đủ mạnh: thấy Phật đạo tốt đẹp quá tôi cũng muốn thành Phật; thế nhưng trong bụng chưa từng nuôi ý chí: "Thế bắt buộc tôi phải đạt được, tôi nhất định phải đắc quả, dẫu không tiếc bất kỳ giá nào tôi cũng quyết làm cho bằng được!"
Nếu ngay hiện tiền cái tâm này của con chân thành tha thiết tột cùng, nương vào thệ nguyện lực: dẫu cho thực tế con chưa kịp làm tròn, nó vẫn mang lại lợi ích to lớn khôn lường; ai còn nhớ mang lại lợi ích gì không?
Trong Kinh Ưu Bà Tắc Giới, Quyển 7, Phẩm 24 "Nghiệp":
“Thiện nam tử! Chúng sinh tạo tội phàm có hai thứ: Một là ác giới, hai là vô giới. Người mang ác giới, dẫu chỉ giết một con dê, cho đến lúc không giết, vẫn thường mắc tội giết. Vì sao thế? Vì trước kia đã phát lời thề vậy. Người không có giới (vô giới), dẫu giết ngàn mạng, lúc giết thì mắc tội, lúc không giết thì không mắc tội. Vì sao thế? Vì không phát lời thề vậy. Thế nên tất cả pháp thiện và bất thiện, tâm làm gốc rễ.”
Hãy ghi nhớ cho thật kỹ: người phát ác thệ nguyện — thề nguyện đi giết dê: vì thấy nghề mổ dê kiếm được nhiều tiền béo bở quá, thế là phát đại thệ nguyện làm nghề đồ tể mổ dê!
Nhớ lấy: lúc con đang cầm dao giết dê, hay lúc con đang buông dao ngồi nghỉ không giết, từng giây từng phút con đều liên tục mắc tội sát sinh!
Ngược lại: con phát thệ nguyện thành Phật, dẫu lúc con đang tu hay lúc con chưa kịp tu, từng phút từng giây con đều đang liên tục thành tựu nghiệp nhân thành Phật của chính mình! Đem đoạn kinh văn đó đọc đi đọc lại thêm vài lần nữa, đọc trọn vẹn cả đoạn!
Nhớ kỹ: Kẻ mang ác giới — thế nào là ác giới? Là người mang ác thệ nguyện! Ác thệ nguyện kiểu gì: tôi thề quyết đi giết dê! Lúc này bất kể con có đang ra tay giết dê hay không giết, con thời thời khắc khắc đều phải gánh chịu tội báo sát sinh!
Nay chúng ta đặt nguyên lý đó vào trong thiện thệ nguyện — tức là thiện giới: ví như chúng ta thệ nguyện nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh, thệ nguyện ban trao an lạc cho chúng sinh; tôi phát thệ nguyện quyết tâm làm cho bằng được! Sau khi đã phát thệ nguyện này rồi: dẫu con đã bắt tay vào làm, hay bản thân con căn bản chưa kịp làm điều thiện đó, con thời thời khắc khắc đều liên tục nhận được thiện báo!
Tội chính là Báo — gọi là tội báo; tức là quả báo của thệ nguyện lực! Ví như ác giới là sát sinh thì thường mắc tội sát; còn thiện thệ nguyện thì thường nhận quả báo tốt lành! Kẻ kia gặt quả báo xấu ác; còn con phát thiện thệ nguyện lực mãnh liệt dường ấy thì dẫu con mới chỉ làm được một việc cỏn con, hoặc giả con chưa kịp làm việc thiện đó, con vẫn thường xuyên liên tục nhận được thiện báo này!
Cái gọi là Ngũ Căn, Ngũ Lực là thứ bảo đảm cho con làm được trọn vẹn, triệt để làm được và triệt để thành tựu; đó là nói về cả một tiến trình thành tựu! Còn ở đây là đang nói riêng về Thệ Nguyện Lực: ngay khoảnh khắc tâm lực và tâm hướng của con phát khởi cực kỳ mạnh mẽ; Tâm là cội rễ — chính cái Tâm này lập tức sản sinh ra hiệu ứng mầu nhiệm tức thì!
Cho nên đoạn kinh văn này các con nhất định bắt buộc phải ghi lòng tạc dạ thật vững vàng! Khắc sâu trong tâm rồi con mới hiểu vì sao trong nhà Phật luôn nhắc nhở phải phát nguyện — Tứ Hoằng Thệ Nguyện! Bản thân Tứ Hoằng Thệ Nguyện chính là kim chỉ nam dẫn dắt con tương lai nhất định sẽ kiên trì giữ vững Tam Tụ Tịnh Giới; Tứ Hoằng Thệ Nguyện hoàn toàn ăn khớp tương thích với Tam Tụ Giới!
Thời nay chẳng mấy ai hiểu được điều này; thế nhưng một khi con đã thực sự thông đạt Chánh pháp rồi, con sẽ lĩnh hội được rằng chúng vốn dĩ là một thể! Cho nên rất nhiều người khi lễ Phật, sám hối, tụng kinh, trì giới đều làm hồi hướng dồn vào Tứ Hoằng Thệ Nguyện.
Tứ Hoằng Thệ Nguyện sẽ dẫn dắt con tiến thẳng tới Tam Tụ Tịnh Giới của Bồ-tát. Tam Tụ Giới này chính là cội rễ căn bản của tất cả mọi giới luật Bồ-tát: nhìn bề ngoài tưởng chừng chỉ có vỏn vẹn ba điều, nhưng trên thực tế mỗi một điều đều bao hàm dung nhiếp muôn vàn sự việc cụ thể rộng lớn vô biên!
Tại sao từ việc hồi hướng đã có thệ nguyện lực này, rồi lúc cầu thọ giới cũng có thệ nguyện lực này; nó đều thúc đẩy con: bất luận con đã làm được trọn vẹn hay chưa làm tròn; dẫu cho người làm dở nhất bị đọa xuống địa ngục thì xuống địa ngục cũng làm Diêm Vương; đọa vào cõi cầm thú thì cũng làm vua muôn thú; nghĩa là trong tương lai, bất luận sinh vào cõi nào con cũng đều sẽ làm Vua! Vì sao? Chính là nhờ cái thiện thệ nguyện lực này của con: bất kể con đã kịp làm hay chưa kịp làm, quả báo thiện nghiệp vĩ đại đó đã tự động định hình xong xuôi!
Thế nên ngày ngày chúng ta luôn yêu cầu phải thực lòng đi cầu thọ Tam Tụ Giới, nghiêm trì Tam Tụ Giới, nhất định phải làm cho bằng được! Con làm được thì con mau chóng thành tựu; dẫu con chưa làm trọn thì cái phước báo này cũng thừa sức bảo đảm cho con được làm một vị vua!
Tùy theo năng lực trì giới của con mà hiệu quả làm vua trong tương lai hiển lộ ra cũng khác nhau: dẫu đều mang phước báo làm vua, nhưng ở một số bộ lạc hẻo lánh bên châu Phi ít người nghèo nàn, người đứng đầu cũng là một vị vua, thế nhưng đến một căn nhà gạch đàng hoàng còn chẳng có mà ở!
Nhưng người ta vẫn có uy quyền, có binh lính, có cận vệ bảo vệ đàng hoàng; phía sau chỉ căng một tấm vải rách làm bức rèm che chắn là thành hoàng cung của ngài rồi! Thì người ta dẫu sao vẫn tính là một vị vua chứ, con đâu thể bảo người ta không phải là vua!
Thế thì con sẽ được cả hoàng cung cung kính phụng dưỡng như Thần Tài! Bởi vì con chính là vị Thần Tài sống: do có con nên mới có cái phước báo khổng lồ này; mất con là phước báu tiêu tan sạch bách; thế nên tất cả các vị vua chúa đều phải khúm núm cung phụng con!
Giống như Elon Musk bây giờ bước chân đến bất kỳ quốc gia nào, ông ấy cũng được tiếp đón như một vị Thần Tài: người khác nhập cảnh phải cần hộ chiếu, visa xét duyệt trầy vi tróc vảy, còn ông ấy thì chẳng cần gì cả, thậm chí nguyên thủ các nước còn tha thiết mời mọc cầu cạnh chẳng được!
Nếu con có phước báo của bậc đế vương mà con không đứng ra làm vua, thì con liền biến thành Thần Tài của quốc gia đó: nhờ có phước báo của con mà đất nước đó phát triển thịnh vượng rực rỡ; thiếu mất phước báo của con là vương triều đó rất dễ sụp đổ tan tành!
Phát lời thề giữ giới thì mới gọi là Cầu Giới! Con không phát lời thề chết sống giữ giới thì căn bản không tồn tại chuyện cầu thọ giới!
Giới luật là thứ mà tôi kiên quyết thề chết sống giữ gìn đến cùng, tuyệt đối không được phép vi phạm; phạm giới là lập tức đánh mất thân phận ngay tức khắc!
Ví như giới Tỳ-kheo, giới Tỳ-kheo-ni, giới Sa-di, Sa-di-ni thảy đều lấy giới luật làm thước đo định danh thân phận của con: con phạm giới là con căn bản không còn là tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni hay sa-di nữa rồi! Giới Ưu-bà-tắc cũng vậy: con giữ trọn giới Ưu-bà-tắc thì con mới là Ưu-bà-tắc; con phạm giới là con không còn là Ưu-bà-tắc nữa!
Nghĩa là con thọ trì giới gì, thề nguyện kiên định giữ giới đó thì con mới có được thân phận danh vị đó; hễ phạm giới là con lập tức mất sạch thân phận!
Con đã phạm giới đánh mất thân phận rồi, mà lúc này con vẫn trơ tráo vỗ ngực xưng mình mang thân phận đó — tự xưng là người xuất gia, là bậc tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni — thì đó gọi là chưa chứng nói chứng, chưa đắc nói đắc! Đã phạm giới mà dám nói dối bảo mình không phạm, đó là Đại Vọng Ngữ, đoạn dứt sạch sành sanh mọi thiện căn, đọa thẳng xuống địa ngục!
Lúc cầu giới bắt buộc phải phát lời thề giữ giới: thệ nguyện lực của con chính là giữ giới — thề nguyện sống chết giữ giới; bởi vì không được phép đánh mất, phạm giới là mất sạch!
Đương nhiên thời nay cũng quá đỗi đáng thương: thời mạt pháp, Thầy chẳng thấy có mấy ai học thuộc lòng nổi bộ giới luật! Đến giới luật con còn chưa thuộc làu thì những điều con bắt buộc phải giữ gồm những gì con còn mù tịt; thế mà dám trơ trẽn tự xưng mình là bậc tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, sa-di, sa-di-ni, dám tự nhận mình là người xuất gia!
Nhớ kỹ: Giới luật định danh thân phận của con! Con giữ giới luật gì thì con mang thân phận nấy! Đến giới luật con phải giữ là gì con còn chẳng biết, mà dám huênh hoang nhận mình có thân phận đó, thì đích thị là phường đại vọng ngữ, muôn kiếp chẳng bao giờ được tốt lành!
Hạng đó gọi là kẻ phá giới! Phá giới rồi thì thành kẻ vô giới (không có giới); kẻ không có giới thì chẳng có thân phận gì cả! Bởi vì con thọ trì giới luật gì thì mới có thân phận nấy!
Chữ "Dâm" ở đây mang nghĩa rộng: tức là đắm chìm ngập ngụa trong đủ mọi thứ dục vọng.
Hoàn toàn có thể hiểu như vậy! Bởi vì nó không chỉ đơn thuần là chuyện nam nữ xác thịt; trong giới luật bề mặt thì ghi rõ là chuyện nam nữ; thế nhưng xét theo nghĩa rộng chân thật: con muốn hàng phục phiền não — ví như trong pháp Thanh Văn hàng phục phiền não chứng quả A-la-hán: nếu con chỉ dứt được lòng tham dâm dục nam nữ, thế nhưng con lại tham ăn ngon, tham uống say, tham mặc đẹp... con còn vướng bất kỳ một chút tham nào thì con vẫn chưa hề hàng phục được phiền não!
Chưa hàng phục được phiền não thì con vĩnh viễn không bao giờ chứng đắc thánh quả A-la-hán; điều đó hoàn toàn đi ngược lại con đường thành tựu A-la-hán! Con bắt buộc phải triệt để hàng phục sạch lòng tham thì con mới chứng quả A-la-hán được!
Nghĩa là trên toàn bộ hệ thống Thanh Văn pháp, chữ "dâm" này bắt buộc phải hiểu theo nghĩa rộng! Thế nhưng người đời nay chú giải toàn chỉ đóng khung cứng ngắc nơi sắc dục nam nữ, đồng nghĩa với việc họ căn bản chưa hề thấu triệt pháp môn Thanh Văn! Muốn thấu triệt pháp môn Thanh Văn thì bắt buộc phải đoạn trừ sạch sành sanh mọi lòng tham theo nghĩa rộng; bởi vì mục tiêu của con là chứng quả A-la-hán cơ mà! Đằng này tôi chỉ đoạn trừ độc nhất một thứ dục vọng trong muôn vàn dục vọng, còn những dục vọng khác tôi cứ mặc tình dung dưỡng; thế thì con đâu phải là người muốn chứng quả A-la-hán, con đâu phải là kẻ muốn lìa khổ được vui!
Dâm chính là dâm — là sự đắm chìm ngập ngụa bên trong không thể tự rút chân ra nổi! Nghĩa là cội rễ đau khổ con bứng không nổi thì con không thể nào lìa khổ được vui, không thể chứng quả A-la-hán, con căn bản không thể hàng phục nổi phiền não!
Chẳng có cái gì là không giữ nổi cả! Nếu con thực sự nhận thức rõ ràng rằng nó chính là cội rễ của tất cả mọi nỗi đau khổ, con không bao giờ chịu ôm khư khư lấy cội rễ đau khổ đó để rồi tìm đủ mọi lý do bao biện cho nó!
Mấu chốt là con đã thực sự giác ngộ thấy rõ sát, đạo, dâm, vọng gây ra tác hại khôn lường dường nào hay chưa, nó đem lại biết bao nhiêu đau đớn cùng cực cho đời con! Một khi đã biết chắc chắn nó chính là cội nguồn của đau khổ, làm sao con có thể dung dưỡng giữ lại nó bên mình được nữa?
Con hoàn toàn có thể ngày ngày kiên trì rèn luyện! Dẫu cho hiện tại thói quen xấu chưa sửa ngay được: vì sao? Vì trong quá khứ con đã viết quá nhiều chương trình sai lầm, cài đặt quá nhiều phần mềm độc hại; nay gặp cảnh là nó tự động kích hoạt phát tác ngay!
Hiện tại con tạm thời chưa quản nổi đống phần mềm độc hại đó, vì chương trình đã xếp đặt sẵn ở đó rồi, đụng chuyện là nó tự khởi động, con muốn cản cũng cản không kịp! Nay con muốn xóa sạch triệt để, muốn định dạng (format) lại ổ cứng cài đặt hệ thống mới thì bắt buộc phải trải qua tiến trình phá sạch năm uẩn; phá năm uẩn chính là tiến trình định dạng lại hệ thống!
Hiện tại bản thân chưa đủ bản lĩnh làm được việc đó, thế chẳng lẽ bó tay không tu được nữa sao? Vẫn tu được như thường: bằng cách "mài mòn kiên trì, công phu bền bỉ"!
Nghĩa là lúc rảnh rỗi không có việc gì làm, con hãy liên tục phát những lời thệ nguyện này: phát những lời thiện thệ nguyện cực kỳ hùng hậu! Ví dụ: con thệ nguyện cầu giới, thệ nguyện giữ giới bằng một tâm lực cực kỳ mạnh mẽ, bởi vì con biết rõ điều này là tối thượng tốt lành! Dẫu rằng trên thực tế ngày nào con cũng lỡ phạm lỗi, thôi thì tạm thời gác chuyện đó sang một bên, trước tiên con cứ lo thiết lập cho xong cái việc cần phải kiến lập hằng ngày này đã!
Mặt khác, kể từ bây giờ hãy bắt đầu nhập vào tâm thức mình những chương trình Chánh pháp đúng đắn: mỗi ngày con đều đi cúng dường Phật, cúng dường Pháp, cúng dường Tăng! Hãy bắt tay vào làm ngay từ bây giờ, bởi vì đây chính là Đại Chủng (hạt giống lớn)! Tùy theo mức độ con cúng dường nhiều hay ít mà sức sống sinh mệnh của hạt giống đại chủng này sẽ sung mãn bấy nhiêu!
Cái hạt giống đại chủng này: ví như một hạt mầm — bên trong hạt giống thì cái hạt nhân cốt lõi thực sự chỉ là cái phôi mầm (embryo) nhỏ xíu bên trong mà thôi; còn phần lớn thể tích của hạt giống chính là chất dinh dưỡng dùng để nuôi dưỡng cái phôi mầm đó!
Nghĩa là toàn bộ phước báo mà chúng ta cúng dường tạo ra hiện nay, gom tụ lại đặt vào trong hạt giống đại chủng của con chính là nguồn dưỡng chất nuôi phôi!
Vậy cái phôi mầm kia là gì? Chính là chuỗi mã gen — là DNA của nó; tức là dòng mã code thông tin quy định rõ nó thuộc về chủng loại gì, tương lai sẽ lớn lên thành cái cây gì, trổ ra quả gì; toàn bộ thông tin đó đều nằm trọn trong phôi mầm này!
Vậy cái phôi mầm đó cụ thể là gì? Ví dụ hiện tại chúng ta phụng trì Tam Tụ Tịnh Giới của Bồ-tát: ba tụ tịnh giới này chính là Phôi Mầm! Còn toàn bộ sự cúng dường của chúng ta chính là chất dinh dưỡng để nuôi sống cái phôi mầm này! Cái năng lực cúng dường này chiếm tới 99% thể tích của hạt giống; còn cái phôi mầm kia chỉ là một phần rất nhỏ li ti — nó chính là DNA!
Xét từ góc độ Hạt Giống — hiện tại đang bàn về Đại Chủng! Có được hạt giống đại chủng hoàn hảo này rồi, con mới tiếp tục đi khai hoang san phẳng mặt đất mười nghiệp thiện của mình, rồi đem hạt giống đại chủng này gieo xuống lòng đất!
Nhớ lấy: Không có mặt đất mười nghiệp thiện thì bất kỳ Phật pháp nào con cũng đừng hòng mơ tưởng thành tựu! Huống chi Tam Tụ Giới này là pháp thành Phật; mười phương tất cả chư Phật đều từ con đường này mà bước qua!
Được rồi: nay đất đai đã có, hạt giống đã sẵn sàng; lúc này hãy lo bồi dưỡng chăm sóc bộ rễ của con cho thật tốt: Tất cả chúng sinh chính là Bộ Rễ của con! Con từ từ nuôi dưỡng, đem toàn bộ những khái niệm Chánh pháp này nạp vào, viết thành những dòng mã code hoàn hảo cho chính mình!
Thời khóa công phu tu tập mỗi ngày: tôi có thể nhịn ăn, có thể nhịn ngủ, nhưng thời khóa công phu này tôi kiên quyết giữ vững liên tục không bao giờ để đứt đoạn! Hiện tại nếu công việc thế sự bủa vây quá nhiều, tâm lực khó bề tập trung cao độ, con hoàn toàn có thể cô đọng thời khóa của mình lại cho thật tinh gọn, ngắn gọn súc tích; thế nhưng bắt buộc con phải làm cho bằng được!
Mỗi ngày thông qua học tập để tích lũy thêm thật nhiều dưỡng chất tưới tẩm cho cái mầm non của con; chỉ cần ngày ngày kiên trì bền bỉ thực hành, cái cây ắt sẽ ngày ngày lớn mạnh; tùy theo mức độ nó lớn lên bao nhiêu thì thành tựu trong tương lai của con sẽ hiển hách bấy nhiêu!
Nhớ kỹ: Dẫu cho con chưa thể ngày ngày chăm sóc chu toàn, nhưng chỉ cần lời thệ nguyện này của con đã được xác lập vững chắc, thì ngôi vị Vua của con chắc chắn được bảo toàn nguyên vẹn; chỉ là chưa xác định rõ sẽ làm vua ở cõi nào mà thôi! Toàn bộ lý lộ mạch lạc này bây giờ đã hiểu thấu hết chưa?
Tam Tụ Giới chính là Hạt Nhân Cốt Lõi, là Căn Bản! Trước hết con phải thiết lập được hạt giống này đặt để sẵn ở đó đã!
Dẫu hiện tại con chưa có mặt đất mười nghiệp thiện màu mỡ, mảnh đất của con hiện tại chỉ là bãi sa mạc khô cằn; mặc xác nó là mảnh đất gì, trước tiên con cứ gieo hạt giống này xuống cái đã! Bởi vì nếu con cứ ôm tâm lý đợi mọi thứ phải thật hoàn hảo tuyệt mỹ rồi mới chịu bắt tay vào làm, thì con vĩnh viễn chẳng bao giờ bắt đầu nổi!
Nhớ lấy: Thế nào là mặt đất mười nghiệp thiện? Đó là môi trường mảnh đất giúp hạt giống dễ dàng sinh trưởng phát triển nhất!
Hiện tại trước hết cứ đem hạt giống này gieo xuống đã, mặc xác hiện tại nó là mảnh đất gì! Sau này khi mười nghiệp thiện của con thành tựu viên mãn rồi, con lại đem hạt giống gieo trồng tiếp lên trên mảnh đất màu mỡ đó sau; bởi vì việc này đâu phải chuyện ngày một ngày hai, thậm chí có thể nói trước khi thành Phật con đều phải liên tục gieo trồng!
Ví dụ chúng ta học về Đại Chủng: đó là công đức của Như Lai — làm thế nào để kiến lập nên hạt giống đại chủng công đức Như Lai. Còn hiện tại thứ chúng ta đang thiết lập là hạt giống đại chủng Tam Tụ Tịnh Giới của Bồ-tát; công đức Như Lai là những đại chủng nằm ở phía sau đại chủng này nữa cơ! Công đức Như Lai con còn chưa nắm rõ ngọn ngành thì trước hết hãy nắm chắc lấy giới luật này; giới luật này tối quan trọng: khoan hãy bận tâm nó sẽ lớn lên được bao nhiêu, trước tiên cứ đặt hạt giống này nằm vững chắc ở đó đã!
Nhớ kỹ: Hạt giống Bồ-đề này của con vĩnh viễn không bao giờ bị hư hoại, nó cũng không bao giờ chết đi! Chỉ là nó có cơ hội để sinh trưởng hay chưa có cơ hội sinh trưởng mà thôi!
Dẫu hiện tại mảnh đất của con là sa mạc hoang vu, dẫu hiện tại là một mảnh đất vô cùng tồi tệ — thậm chí là đất phèn chua mặn chát, đất phế thải công nghiệp ô nhiễm — thế nhưng nó tuyệt đối không thể nào phá hoại nổi hạt giống đại chủng này của con! Nhớ lấy: Đại chủng của Phật pháp là bất khả hoại, không thứ gì có thể phá hoại nổi, bản chất của nó xưa nay vốn là bất hoại!
Cho nên chúng ta trước hết cứ gieo hạt giống xuống đã, mặc kệ nó là đất gì; bởi vì hiện tại căn cơ các con chỉ có chừng đó thôi, đòi hỏi các con việc gì cũng phải làm thật xuất sắc ngay là chuyện hoàn toàn không thể!
Cứ gieo hạt giống đại chủng xuống trước đã! Rồi đợi khi hạt giống nảy mầm: cái mầm non đâm chồi cắm rễ đó chính là Chúng Sinh!
Trước hết cứ đem hạt giống Tam Tụ Tịnh Giới Bồ-tát này gieo xuống lòng đất; nhớ kỹ: Tam Tụ Giới chính là cái Phôi Mầm của con, tương lai nó sẽ lớn lên định hình thành đúng cái hình hài này! Cho nên bậc thọ trì Tam Tụ Giới hoàn hảo viên mãn nhất chính là mười phương tất cả chư Phật! Còn bậc thọ trì mà vẫn còn khiếm khuyết sơ suất thì đó là chư Bồ-tát và Chuyển Luân Thánh Vương.
Mấu chốt là mỗi ngày con đều kiên trì làm cho thật tốt cái hạt giống này là được rồi!
Song song với việc hiện tại con đang từng bước kiến lập mặt đất mười nghiệp thiện, tạo dựng các điều kiện bón phân tưới nước cho nó: tuy rằng hiện tại con chưa có nhiều phước đức, mỗi ngày con chỉ làm được một chút xíu mười nghiệp thiện thôi; mặt đất rộng lớn bao la con chưa có, thế nhưng chung quanh hạt giống này của con, con đắp thêm vào cho nó một giọt đất màu mỡ — bởi vì hôm nay con đã làm được một chút mười nghiệp thiện, con đem chút đất tốt lành đó đắp bọc vào rễ của nó!
Rồi hôm nay con làm việc cứu giúp chúng sinh, sinh ra được một giọt nước đại bi, con cũng đem giọt nước đó tưới thẳng vào bộ rễ của con; dẫu xung quanh bốn bề vẫn là sa mạc cát bỏng, thế nhưng ngay tại chỗ hạt giống này vẫn có được một giọt đất màu mỡ nâng đỡ!
Bản thân con bắt buộc phải làm ra nơi thực tế chứ! Mỗi ngày thực hành hạnh đại bi tạo thành một giọt nước, con đem nhỏ giọt nước đó vào đây; bộ rễ liền hút lấy mà sinh trưởng; thế là con đã có được bộ rễ rồi; mà bộ rễ đó chính là Chúng Sinh!
Khoan hãy mơ tưởng đến những điều to tát rộng lớn bao la: bảo rằng toàn bộ đều biến thành mặt đất mười nghiệp thiện phì nhiêu, khoan hãy nghĩ tới chuyện đó; hiện tại làm được chút nào chắc chắn chút nấy!
Chính là chút đất tốt có thể bao bọc lấy bộ rễ của con hiện tại: dẫu lớp đất đó có mỏng manh le lói đi chăng nữa, nhưng nó đủ sức ôm bọc lấy rễ — chút đất màu mỡ quý giá đó!
Dẫu cho xung quanh con là cả một bãi sa mạc mênh mông, con chưa làm nên trò trống gì vĩ đại, thế nhưng mỗi ngày con đều thành tâm cúng dường Phật, cúng dường Tam Bảo, lại làm việc lợi ích cho chúng sinh; những việc làm đó kết tinh thành chút đất tốt này, con đem đắp bồi vào đây trước!
Hoặc giả bình thường mỗi ngày con nghiêm trì mười nghiệp thiện tạo thành chút đất này, con đem đắp quanh bộ rễ, bọc chặt lấy rễ cây lại! Mặt khác mỗi ngày nhỏ thêm cho nó một giọt nước đại bi: thực sự dấn thân đi nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh!
Việc thứ 15
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, Quyển 2:
“Mười lăm là, thấy các chúng sinh cam tâm vui thích khoái lạc, mà không thể biết nhân an vui chân thật. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, chỉ bày cho chúng sinh nhân an lạc chân thật.”
Sư phụ: Điều này trước đây Thầy thường xuyên giảng tới rồi; tuy rằng ở những điểm khế hợp nhất Thầy đều đã từng giảng qua, thế nhưng nay câu kinh xuất hiện lại các con lại ngơ ngác chẳng nhận ra!
Chúng sinh và Phật có một điểm chung: đó là đều mong muốn đạt được niềm vui, có được sự an lạc, không muốn chuốc lấy đau khổ, đều mong cầu lìa khổ được vui; đây là điểm tương đồng!
Thế nhưng điểm khác biệt một trời một vực là gì? Phật thì thấy đúng như thật nhân của an lạc, thấy đúng như thật nhân của đau khổ! Cho nên sự sai khác lớn nhất giữa chúng sinh và Phật chính là chúng sinh không có Cái Thấy Đúng Như Thật (như thật kiến)!
Không thấy đúng như thật thì không thể nào có cái biết đúng như thật (như thật tri), cũng chẳng thể nào tư duy đúng như thật; phàm những gì đúng như thật mới gọi là "Chứng", lại gọi là Chánh Kiến và Chánh Tư Duy; từ đó mới dẫn tới Chánh Hạnh của con!
Ví như trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo: có biết mười nghiệp thiện đó không? Nhờ có chánh kiến mới có chánh tri, mới trổ ra kết quả của chánh hạnh; toàn bộ quả báo của mười nghiệp thiện thảy đều là an lạc! Còn con không thể biết đúng như thật, cứ tối ngày thuận theo tà tri tà kiến, điên đảo kiến của mình để rồi điên đảo tư duy, điên đảo hành động; kết cục dẫn tới quả báo của mười ác nghiệp bi đát đau đớn dường nào con căn bản chẳng hề hay biết! Con chỉ một lòng một dạ cắm đầu cắm cổ, bị môi trường xung quanh tiêm nhiễm là lao vào liều mạng tạo tác; rốt cuộc chuốc lấy đau khổ khốn cùng vô hạn lượng; đó chính là nguyên nhân căn cốt!
Nhớ kỹ: Chúng sinh không thể thấy đúng như thật, cho nên họ căn bản không thể biết một cách chân thật thế nào là nhân của an lạc, thế nào là nhân của đau khổ! Bị toàn bộ những điên đảo tà kiến chốn thế tục huân nhiễm, họ đã nuôi dưỡng thành những quan niệm sai lầm, mô thức tư duy sai lệch, mô thức tạo tác bại hoại; từ đó tự dìm mình vào nỗi thống khổ vô cùng tận!
Ví dụ quả báo của mười nghiệp ác ẩn chứa nỗi đau đớn khôn lường mà họ đâu có hay! Cho nên phải tìm đủ mọi phương kế giúp chúng sinh thực sự hiểu rõ thế nào là nhân của an lạc: phàm hễ thứ gì khế hợp với quy luật, tuyệt đối chiếu theo quy luật mà hành xử thì mới sinh ra niềm vui chân thật! Bởi vì con định sẵn sẽ thành công; mà người thành công thì dĩ nhiên là an lạc hoan hỷ rồi!
Không thể thấy đúng như thật, suốt ngày cứ mù quáng tin vào những điều nghĩ bậy nghĩ bạ của mình — mà toàn là những quan điểm sai bét — ắt tất yếu sẽ dẫn tới nói năng bậy bạ và làm bậy làm bạ! Vì đã làm trái nghịch với quy luật tự nhiên, đi ngược lại định luật tự nhiên, nên họ luôn luôn chìm đắm trong đau khổ!
Nói nghiêm trọng ra: họ căn bản không biết được rằng từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác của mình sẽ đem lại hậu quả gì cho chính bản thân họ! Đã thế lại còn cố tình dùng cái bộ mặt xấu xí bỉ ổi cùng những hành vi bại hoại để biểu đạt cái kết quả mà mình mong muốn; kết cục mục đích của họ chẳng những không đạt được, mà trái lại còn đẩy sự việc lún sâu vào vũng lầy đổ nát tồi tệ hơn!
Nêu ví dụ chi tiết thì nhiều vô lượng vô biên: từng li từng tí, chỉ cần không khế hợp với an lạc — thế nào là không khế hợp với an lạc? Là không biết quy luật của nó là gì, định luật của nó ra sao; cứ phóng túng buông thả tạo nghiệp theo cảm xúc (tùy tình tạo nghiệp), buông thả bản ngã làm càn (túng ngã vi phi), thuận theo tâm trạng nhất thời của mình mà quấy đảo loạn xạ!
Thầy nhớ hồi còn nhỏ ở chợ rau: có một kẻ bản xứ tính tình cực kỳ hống hách ngang ngược; đi mua rau chỉ vì vài đồng xu cắc bạc, chê đắt một câu là xông vào đánh nhau với người bán hàng! Đánh không lại, hắn liền gọi cả đám con trai ra; mấy đứa con trai từ nhỏ cũng bị tiêm nhiễm cái thói hống hách côn đồ đó, kết cục ra tay quá tàn độc, đánh chết tươi người ta tại chỗ!
Hậu quả là mấy đứa con trai đều bị bắt giam vào tù: đứa thì bị xử bắn xử tử hình, đứa nhẹ nhất cũng phải ngồi tù mọt gông mấy chục năm trời! Con thử nghĩ xem: chỉ vì chuyện vài cắc bạc cỏn con, vì muốn hám chút lợi lộc cho bản thân mà cho đó là khoái lạc; kết quả cuối cùng dẫn tới: vừa đánh người ta mang thương tật, vừa đánh chết mạng người; lão già đó đem cả mấy đứa con trai nướng sạch vào chốn lao tù ngục tối, con bảo bản thân lão có thực sự an lạc vui sướng không?
Lão chẳng có chút an lạc nào; kể từ đó phải chịu cảnh cô độc côi cút trơ trọi suốt cả quãng đời còn lại, con bảo lão an lạc sung sướng nỗi gì?
Bồ-tát nhìn thấy những cảnh tượng này nhiều vô số kể; ví dụ Thầy vừa nêu chỉ là một hạt cát nhỏ nhoi mà thôi; trên thực tế chúng sinh trong mọi sự thảy đều đang làm sai bét hết cả!
Thế nào là Sai? Phàm những gì không khế hợp với quy luật: bất luận con học tập nghiên cứu, nếu con không chịu nương theo quy luật mà học thì việc con muốn có được tri kiến đúng đắn là điều hoàn toàn không tưởng! Con đi làm việc mà tuyệt đối không chịu chiếu theo quy luật để làm, cứ tùy hứng nghĩ ra cái gì làm cái nấy thì công việc chắc chắn sẽ hỏng bét!
Nghiêm trọng hơn nữa: từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác thời thời khắc khắc đều tự tạo cho mình một cái bộ mặt và hành vi đáng ghét kinh tởm, thì con bảo ai dám cộng sự làm việc chung với con? Kết cục định sẵn con bước chân đến bất kỳ đâu cũng chẳng làm nên nổi trò trống gì!
Thậm chí biết bao nhiêu gia đình: chỉ vì ai cũng chăm chăm muốn mưu cầu an lạc cho riêng mình, kết quả toàn tạo ra những hành vi bất an lạc: từ lời ăn tiếng nói cho đến các sự việc đối đãi, bao gồm cả cái vẻ mặt khó đăm đăm bực bội đó; con bảo một gia đình như thế làm sao tồn tại nổi? Dẫu có gượng gạo tồn tại thì cũng là đang chịu thiêu đốt đày đọa trong đau khổ, bằng không thì tan đàn xẻ nghé ly tán; nghiêm trọng hơn nữa còn đánh đập xô xát đâm chém ra cả án mạng!
Cho nên cái Nhân của an lạc chân thật, cái Duyên của an lạc chân thật họ căn bản hoàn toàn mù tịt chẳng hay biết gì!
Bản thân chúng ta muốn nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh, trước tiên con bắt buộc phải thấy đúng như thật hiện trạng của chúng sinh, thấy đúng như thật vì sao họ luôn luôn làm sai! Bởi vì chúng sinh căn bản không hề biết: họ không biết rằng từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác của mình thảy đều đã làm sai bét hết cả rồi; khiến cho bản thân họ cả đời việc gì cũng chẳng làm nên hồn, khiến cho họ đời đời kiếp kiếp cô độc trơ trọi, bởi vì ai ai cũng coi thường, ai ai cũng chán ghét xa lánh!
Cụ thể từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác nào là sai trái, hiện tại chúng ta đã biết hết chưa? Tự bản thân chúng ta đã sửa đổi được chưa? Con biết rõ và con đã thực sự chuyển hóa sửa đổi được rồi thì con mới có chánh kiến chánh giải, con mới có kinh nghiệm thực chiến; tiến trình chuyển hóa đó diễn ra như thế nào, từ đó con mới dẫn dắt chúng sinh cùng chuyển hóa theo, giúp cho mỗi người không còn tự tay phá nát sự an lạc của chính mình nữa, mà thành tựu trọn vẹn toàn bộ niềm an vui hạnh phúc!
Thế thì bắt buộc phải khế hợp với căn cơ, nhân duyên và ý nhạc của chúng sinh; khế hợp với tâm ý ưa thích (ý nhạc) của chúng sinh không có nghĩa là họ thích làm càn làm quấy thế nào con cũng chiều theo thế nấy đâu nhé! Con bắt buộc phải chỉ rõ cho họ thấy: từng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác của anh rốt cuộc đang thành tựu chính anh hay đang tự tay tàn hại phá hủy đời anh!
Ví dụ cùng làm việc chung trong một tập thể: con có biết rõ thân phận vị trí của mình hay không; con có biết công việc mình đang làm có phù hợp với sự quản lý kinh doanh, phù hợp với chế độ, phù hợp với các quy tắc của nơi làm việc hiện tại hay không, con có biết không?
Nếu việc gì cũng mù tịt chẳng biết, làm việc không màng đến kỷ luật tổ chức, thích làm cái gì thì làm cái nấy; thậm chí kỷ luật tổ chức là gì con còn chẳng hay; việc cần xin chỉ thị thì không biết đường xin chỉ thị, bản thân muốn làm thế nào thì tự tiện làm thế nấy! Kế hoạch quy hoạch đã định sẵn con cũng chẳng thèm biết, cũng không buồn học hỏi; miệng thì bướng bỉnh: "Tôi thích nói gì thì tôi nói!"; con thử nghĩ xem: va phải một con người như thế trong bất kỳ phòng ban cơ quan nào, làm sao người đó có thể làm tốt nổi công việc?
Ví dụ trong Hiệp Hội Phật Đà Hành: từng người có biết rõ thân phận vị trí của mình hay không; việc cần xin chỉ thị đã xin chỉ thị chưa, việc cần báo cáo đã báo cáo hay chưa? Từng li từng tí con đang dùng thần thái, nét mặt, lời lẽ, cử chỉ động tác nào để biểu đạt; những việc con làm có thực sự phù hợp với quy chuẩn pháp lý và quy tắc của hiệp hội hay không?
Thứ gì cũng mù tịt chẳng biết, cứ khăng khăng cố chấp: "Tôi thích làm sao thì tôi làm, tôi thích nói sao thì tôi nói!"; thế thì con sinh tồn kiểu gì? Ở bất kỳ nơi đâu — nhớ kỹ: bất kỳ môi trường nào — cũng đều có quy luật tương ứng và các quy tắc được thiết lập dựa trên quy luật đó!
Con căn bản không thể hòa nhập nổi; bởi vì con không chịu đồng điệu với tập thể, lúc nào con cũng muốn giở cái bài bản riêng của con ra! Tựa như khối băng vạn năm ngoan cố kia: vĩnh viễn giữ nguyên cái hình thù băng giá vạn năm sắc nhọn, dùng hơi lạnh thấu xương để dọa người, dùng góc cạnh sắc lẹm để đâm chém tổn thương người khác; vĩnh viễn không bao giờ có thể hòa hợp khít khao với cái bình chứa!
Dù là hiệp hội hay công ty: con không thể hòa hợp khít khao thì con căn bản đã không còn là người của cái trường năng lượng đó nữa rồi; chính tự tay con đã nhào nặn nên số phận cô độc côi cút trơ trọi cho chính bản thân mình! Đưa con vào đó cũng vô dụng vì con đâu có chịu ăn khớp! Con không chịu tuân thủ bất kỳ một quy định pháp lý nào, lúc nào cũng làm trái nghịch phá rào; thế thì con sống sao nổi?
Một doanh nghiệp nếu tối ngày làm trái pháp luật thì chắc chắn sẽ bị xã hội chế tài trừng phạt, thậm chí nghiêm trọng sẽ bị tước đoạt toàn bộ tư cách giấy phép hoạt động của công ty! Đó là điều kiện tối thiểu mà con người bắt buộc phải biết: bước chân đến bất kỳ nơi đâu con cũng phải tuân thủ pháp luật và quy tắc của nơi đó!
Từ chuyện đơn giản nhất là đi máy bay: có biết bao nhiêu quy định hàng không con bắt buộc phải tuân thủ; con không tuân thủ, bị nhân viên an ninh phát hiện là chắc chắn sẽ bị xử lý kỷ luật ngay! Nghiêm trọng hơn, con sẽ bị cấm bay vĩnh viễn, không một hãng hàng không nào chấp nhận chở con nữa! Con thử nghĩ xem: con đi máy bay, con bỏ tiền mua vé đàng hoàng, thế nhưng con vẫn bắt buộc phải tuân thủ quy tắc của hãng bay; đâu phải con bỏ tiền ra là con biến thành ông trời muốn làm gì thì làm!
Nói thu nhỏ lại hơn nữa: ngay cả chuyện ăn cơm cũng có quy tắc của ăn cơm: bắt buộc phải dùng cái miệng để ăn! Nếu bản thân cứ tùy hứng nghĩ sao làm vậy: "Tôi kiên quyết không dùng miệng ăn cơm, tôi dùng các cơ quan khác để ăn!"; con bảo hành vi đó là đang tạo dựng niềm vui hay đang tự chế tạo đau khổ cho mình? Ví dụ tôi dùng lỗ mũi ăn cơm, tôi dùng tròng mắt ăn cơm; con dùng bất kỳ cơ quan nào khác để ăn thì đều là trò tào lao khùng điên, cái đó đâu phải niềm vui, cái đó gọi là phát bệnh thần kinh; thậm chí người phát bệnh thần kinh còn chưa tới mức độ quái đản như thế!
Thế nhưng những quy tắc tương tự như thế trong đời sống, con đã thực sự làm được tinh chuẩn hay chưa? Chưa làm được; con thời thời khắc khắc đều đang phạm quy phá rào; con người như thế thì việc gì con cũng làm chẳng nên thân, vĩnh viễn tự dìm bản thân vào trạng thái gian nan khốn khổ bế tắc!
Đứng trước những đau khổ này phải làm sao? Bồ-tát nhìn thấy những nỗi khổ này liền sinh khởi tâm muốn nhổ sạch khổ đau, cùng với việc trang bị đầy đủ muôn vàn duyên khởi — tức là các điều kiện, các công cụ cần thiết để nhổ khổ! Con bắt buộc phải nương vào muôn vàn trí tuệ, muôn vàn phương tiện thiện xảo; nắm rõ muôn vàn căn cơ, ý nhạc và nhân duyên của họ; tìm ra phương pháp tương thích chuẩn xác nhất để đánh thức sự giác ngộ nơi họ, giúp họ triệt để thoát khỏi những chướng nạn khốn khổ này, từ đó đạt tới mục đích lìa khổ được vui!
Thế thì phải xem từng thành viên trong gia đình đó có biết rõ thân phận vị trí của mình hay không; có làm tốt những việc tương thích với thân phận của mình hay không!
Không bị cảm xúc cá nhân chi phối, không bị vọng tưởng dẫn dắt, cũng không bị sự chấp trước trói buộc; chỉ chuyên tâm làm cho thật tốt bổn phận của mình, thậm chí chủ động giúp đỡ các thành viên khác trong nhà cùng làm tốt; một gia đình như thế mới là một gia đình an lạc hoàn hảo!
Còn nếu mỗi người đều khư khư ôm giữ vọng tưởng của riêng mình, chấp trước kiên cố, kiên quyết không chịu sửa đổi bản thân; thì chắc chắn sẽ phóng túng buông thả tạo nghiệp theo cảm xúc (tùy tình tạo nghiệp): buông thả bản thân nghĩ bậy nghĩ bạ, từ đó nói năng bậy bạ, làm bậy làm bạ, nghĩ sao làm vậy; thì gia đình đó tuyệt đối không bao giờ có được hạnh phúc tốt lành! Đặc biệt là những gia đình được xây dựng trên những quan niệm hoàn toàn sai lầm!
Rất nhiều người bước vào hôn nhân ôm cái tâm lý: "Tôi muốn tìm một chỗ dựa vững chắc!"; đàn ông thì muốn dựa dẫm vào đàn bà, đàn bà lại muốn dựa dẫm vào đàn ông; rốt cuộc phát hiện ra chẳng ai đáng tin cậy để dựa dẫm được cả; thế là cả đời sống ngập ngụa trong trạng thái oán trách lẫn nhau, chỉ trích xỉa xói lẫn nhau và thù hận lẫn nhau!
Đó chính là một thứ tà kiến cực kỳ nghiêm trọng, một điên đảo kiến sai lầm tột cùng! Tại sao lúc nào con cũng chăm chăm muốn đi dựa dẫm vào người khác; cớ sao con không tự nghĩ rằng bản thân mình sẽ trở thành chỗ dựa vững chắc cho người khác?
Nếu trong một gia đình mà mỗi một thành viên đều cam tâm tình nguyện làm chỗ dựa cho đối phương: bản thân tự giác làm tốt tất cả mọi việc, để từng thành viên trong nhà đều có thể hoàn toàn nương tựa vào con; con chẳng những là chỗ dựa vững chãi đáng tin cậy, mà còn là người tuyệt đối được tín nhiệm!
Thế nên tri kiến thế tục toàn làm ngược ngạo hết cả: cứ nghĩ đi tìm một chỗ dựa để mình tựa vào; thế là cả nhà ai nấy đều nhăm nhe dựa dẫm vào nhau, chẳng ai chịu đứng ra làm chỗ dựa cho người khác, chỉ chăm chăm muốn dựa vào người ta; rốt cuộc kết cục sẽ ra sao?
Ly hôn rồi vẫn chứng nào tật nấy lại tiếp tục đi tìm chỗ dựa! Cả đời mải miết đi tìm chỗ dựa, kết cục vĩnh viễn chẳng bao giờ tìm ra; bởi vì ai ai cũng bận đi tìm chỗ dựa, chẳng có ma nào chịu đứng ra làm người cho kẻ khác tựa vào! Cả thế giới này đều đang nháo nhào đi tìm chỗ dựa, chẳng ai chịu phát tâm: "Tôi sẽ đứng ra làm chỗ dựa cho muôn người, mọi việc tôi đều sẽ gánh vác làm thật xuất sắc!"
Cho nên thế gian này vĩnh viễn chìm đắm trong Cầu Bất Đắc Khổ: tối ngày mong mỏi có một chỗ dựa vững chắc, nhưng cầu mãi mà chẳng bao giờ được, chuốc trọn nỗi khổ cầu không được! Trong lòng lúc nào cũng tơ tưởng so bì: con xem nhà người ta kìa, chồng người ta đáng tin cậy biết bao, vợ người ta chu toàn dường nào! Thế nhưng bản thân có bước chân vào sống trong nhà người ta đâu: họ vĩnh viễn không biết rằng nhà người ta cũng y chang như nhà mình — cũng đang nháo nhào đi tìm chỗ dựa cả thôi — chỉ là con không nhìn thấy; bởi vì nhiều người xấu hổ không dám nói ra, chẳng ai tiện vạch áo cho người xem lưng!
Thế nào là kẻ phải đi nương tựa người khác? Người thực sự bắt buộc phải dựa dẫm vào người khác là bệnh nhân ốm liệt giường liệt chiếu bất động; kẻ đó mới bắt buộc phải nương tựa vào người khác! Chiếu theo tiêu chuẩn này mà xét: toàn bộ những kẻ tối ngày mải miết đi tìm chỗ dựa thảy đều là người mang bệnh!
Vậy chỗ dựa của người bệnh là ai? Bác sĩ và y tá chính là chỗ dựa của bệnh nhân! Chúng ta quy y Tam Bảo: Tam Bảo chính là chỗ dựa tuyệt đối vững chắc nhất trần đời! Vấn đề là chẳng có ai chịu thực lòng nương tựa: họ không chịu nương theo Chánh pháp, cũng chẳng chịu tựa vào Tam Bảo! Đã thế trong đầu lúc nào cũng so đo: "Sao quan điểm của Phật lại không giống với cách nghĩ của tôi; hành vi của Phật tôi đâu có tán thành, tôi chẳng hề ủng hộ! Tôi muốn sát, đạo, dâm, vọng cho sướng thân cơ; thế mà Phật cứ khăng khăng ngăn cấm trói buộc tôi, không cho tôi sát đạo dâm vọng!"
Cho nên dẫu có vị bác sĩ hoàn hảo nhất, người y tá tuyệt vời nhất đứng ra làm chỗ dựa cho con, chúng sinh lại kiên quyết không chịu dựa vào; vì nương tựa vào đó thấy gò bó khó chịu quá: "Tôi phải đi tìm những chỗ dựa êm ái thoải mái cơ!" Kết cục những thứ êm ái thoải mái giả tạm đó lại đem đến cho con những tai ương nạn ách và khốn cùng thê thảm gấp bội phần; thế mà con lại đâm đầu vào tựa; còn thứ thực sự giúp con lìa khổ được vui thì con lại kiên quyết cự tuyệt không chịu nương tựa!
Vì sao? Bởi vì họ không thấy đúng như thật bản nhân của mọi an lạc là gì, bản nhân của mọi đau khổ là cái thứ gì!
Thiện tri thức chính là bản nhân của tất cả mọi an lạc! Ác tri thức chính là bản nhân của tất cả mọi đau khổ! Bởi vì con sẽ bị dạy hư, con sẽ học đòi theo thói xấu; mà cái thói xấu đó một khi đã cắm rễ nơi con thì sẽ vô cùng kiên cố; thế nên chúng sinh mới là những kẻ can cường nan hóa!
Đối diện với hạng chúng sinh cang cường nan hóa này: duy nhất chỉ có Đức Phật mới đủ năng lực hóa giải sạch mọi đau khổ cho chúng sinh; thế nhưng chúng sinh đâu có thực tâm thực ý nương tựa nơi Phật! Trái lại, họ còn toan tính muốn nương nhờ cửa Phật để đổi chác lấy cái nhân đau khổ cho mình: rất nhiều kẻ quỳ lạy cầu Phật xin cho con phát tài giàu to; phát tài rồi để con tha hồ ăn chơi trác táng hưởng lạc!
Thế nhưng ăn chơi trác táng lại chính là cái nhân tàn hại hủy diệt chính bản thân mình; con bảo Phật làm sao có thể thỏa mãn cái ước nguyện cầu phát tài để đi ăn chơi sa đọa đó của con được? Phật tuyệt đối không bao giờ làm cái trò đó! Bởi vì Phật biết rõ: nương theo tà kiến của con mà đâm đầu vào ăn chơi hưởng lạc thì kết cục cuối cùng chắc chắn sẽ là đau khổ muôn phần; cho nên Phật không bao giờ thỏa mãn cái nhân đau khổ này cho con!
Còn về việc làm thế nào mới thực sự có thể chuyển hóa được chúng sinh: con hãy nhìn vào toàn bộ tiến trình hành Bồ-tát đạo xem chư Bồ-tát đã làm những gì; hãy tìm tòi nghiên cứu từng việc một rồi tự thân con đem ra thực hành! Dẫu rằng tiến trình này vô cùng dài dặc, bắt buộc phải trả giá hy sinh rất nhiều; thế nhưng nó cũng đồng thời thành tựu trọn vẹn toàn bộ tiến trình Bồ-đề hạnh của con, giúp con triệt để thành tựu Vô Thượng Bồ Đề!
Việc thứ 16
Kinh văn:
“Mười sáu là, thấy các chúng sinh cầu cửa Niết-bàn mà không biết chỗ. Thế nên Bồ-tát đối với chúng sinh này tu tập bi tâm, do nhân duyên bi nên tuyên thuyết Chánh pháp, vì chúng sinh này mà mở toang cửa Niết-bàn. Thiện nam tử! Bồ-tát tu tập tâm bi, thảy đều nhân nơi mười sáu nhân duyên như thế.”
Sư phụ: Trước hết con phải thấy đúng như thật xem chúng sinh nhìn nhận hai chữ Niết-bàn ra sao: hầu hết mọi người đều đinh ninh rằng Niết-bàn chính là chết rồi; chết đi thì gọi là Niết-bàn!
Thực chất đó là một tri kiến hoàn toàn sai lầm lệch lạc! Phật pháp giảng về Niết-bàn đâu phải chết đi rồi mới gọi là Niết-bàn! Hai chữ Niết-bàn là từ ngữ phiên âm: thuở xưa từ tiếng Phạn (Nirvana) phiên âm sang tiếng Hán đọc là Niết-bàn; đó là phiên âm theo mặt chữ chứ không phải dịch theo nghĩa lý!
Dịch chuẩn xác theo nghĩa lý thì hai chữ Niết-bàn có nghĩa là Không Sinh Không Diệt (bất sinh bất diệt); nó chẳng dính dáng mảy may gì tới cái chết cả!
Thậm chí rất nhiều người mang danh tin Phật còn chẳng hề hay biết rằng Niết-bàn chính là chân như bản tánh không sinh không diệt của chính con, là tâm diệu minh chân thật không sinh không diệt, là chư pháp thực tướng không sinh không diệt! Ngay cả biết bao vị pháp sư xuất gia tu hành cả một đời người mà bản thân còn chẳng biết cửa Niết-bàn nằm ở chốn nào; đến cánh cửa còn tìm không ra thì vĩnh viễn làm sao bước chân vào được tri kiến chân thật về Niết-bàn!
Đến các bậc đại sư còn mù tịt chẳng hay, thì chúng sinh phàm phu làm sao có thể biết được?
Chúng ta biết rõ: trong Kinh Đại Phật Đỉnh Thủ Lăng Nghiêm, nơi nơi chốn chốn đều đang giảng về cánh cửa Niết-bàn này; chỉ rõ cho con thấy cái tự tánh không sinh không diệt mầu nhiệm ấy! Cho nên mới có chuyện vua Ba-tư-nặc xem nước sông Hằng nhận ra tánh thấy bất biến; La-hầu-la gõ chuông giúp đại chúng cảm nhận được cái tánh nghe không sinh không diệt! Thậm chí hơn hai mươi vị thánh nhân đều đăng đàn trần thuật rõ ràng họ đã từ cánh cửa nào mà bước vào!
Cửa Niết-bàn đâu phải chỉ có duy nhất một cánh cửa: từ bất kỳ một căn nào trong sáu căn cũng đều là cánh cửa; bất kỳ một điểm nào trong sáu trần cũng đều là cánh cửa; bất kỳ một điểm nào trong sáu thức cũng đều là cánh cửa! Nghĩa là sáu căn, sáu trần, sáu thức — mười tám giới này thảy đều là cửa; cho đến bảy đại (địa, thủy, hỏa, phong, không, kiến, thức) cũng thảy đều là cửa!
Nghĩa là cánh cửa này nơi nơi chốn chốn đều hiện diện sờ sờ; thế nhưng con không hề biết nó chính là cánh cửa, càng không biết trên cánh cửa này còn có ổ khóa, và ổ khóa này bắt buộc phải dùng chiếc chìa khóa nào để mở tung ra!
Hai mươi lăm vị thánh ai nấy đều thuật lại rành rọt: họ đã tìm ra cánh cửa như thế nào, tra chìa mở khóa bước vào ra sao; sau khi bước chân vào rồi thì mới thực sự nhận thức rõ ràng rằng bản thân mình xưa nay vốn dĩ chính là không sinh không diệt; tự thân mình vốn dĩ là không nhơ không sạch, vĩnh viễn không bao giờ có thể bị ô nhiễm hoen ố! Nó cũng chẳng tồn tại khái niệm thanh tịnh hay không thanh tịnh; bởi vì dơ sạch (cấu tịnh) là pháp tương đối đối đãi, còn Niết-bàn là Pháp Tuyệt Đối!
Thế nhưng chúng sinh không thể nào biết được: họ tha thiết muốn hiểu rõ rốt cuộc bản thân mình là cái thứ gì, nhưng họ nghĩ mãi không thông! Bởi vì họ chưa từng tinh thông triệt để Kinh Lăng Nghiêm; họ cũng không biết rằng sáu căn này đã thai nghén dung chứa toàn bộ những nghiệp tập phiền não từ vô thấu đến nay; làm sao để khiến cho đống nghiệp tập phiền não này, những quả báo này rụng rời rơi rụng sạch sẽ tinh tươm, họ hoàn toàn mù tịt!
Họ cũng từng nghe phong phanh người ta bảo ai ai cũng có Phật tánh, bạn vốn dĩ đã là Phật; thế nhưng chẳng ai dám mở miệng thừa nhận! Bởi vì trong đầu họ căn bản chẳng hiểu nổi Phật là cái gì, Phật tánh rốt cuộc là cái thứ gì; thậm chí Tam Thân của Phật: Pháp thân là gì họ cũng mù tịt; chúng sinh ai ai cũng sẵn có Pháp thân mà họ chẳng hề hay biết!
Bồ-tát nhìn thấy những cảnh tượng này: chúng sinh luôn luôn làm sai, luôn đem cái thân xác biến dịch này nhận làm bản ngã bất biến của mình, đem đống suy nghĩ biến đổi không ngừng nhận làm chính mình; họ đau khổ quằn quại khôn xiết! Nỗi thống khổ này bắt buộc phải nhổ sạch; làm cách nào để nhổ sạch?
Bắt buộc phải dẫn dắt họ thâm nhập kinh tạng để đạt tới cảnh giới trí tuệ như biển; vì họ mà mở toang muôn vàn cánh cửa — trong đó có cánh Cửa Niết-Bàn — thực sự mở toang cánh cửa này ra! Chỉ rõ cho họ thấy đây chính là Cửa; ổ khóa trên cửa là gì; làm sao để chế tạo chiếc chìa khóa ăn khớp với ổ khóa này để mở tung cánh cửa; mở toang cửa Niết-bàn, mở toang ổ khóa Niết-bàn để thực sự bước chân vào bên trong!
Bước chân vào bên trong rồi, con sẽ vỡ lẽ kinh ngạc phát hiện ra: quả thực hoàn toàn có sự thật này! Đích thực là như vậy: Ta vốn là bất biến; thân xác, tư tưởng suy nghĩ này thảy đều là hiện tượng biến dịch; hiện tượng biến dịch đâu phải là Ta, nó chỉ là quả báo của Ta mà thôi; cái bản thể bất biến kia mới thực sự chính là Ta! Nó không sinh không diệt, không nhơ không sạch, vĩnh hằng bất biến! Con người chân thật của ta chính là Niết-bàn!
Cái tự tánh Niết-bàn này có bốn đức tướng vô cùng đặc thù mầu nhiệm gọi là Niết-bàn Tứ Đức: Thường - Lạc - Ngã - Tịnh!
Thế nào là Thường? Thường hằng bất biến gọi là Thường!
Thế nào là Lạc? Nó vĩnh viễn là an lạc, tự thân xưa nay luôn luôn an lạc gọi là Lạc!
Thế nào là Ngã? Nó mới chính là con người chân thật của con, nên gọi là Ngã!
Thế nào là Tịnh? Bản tánh vốn tự thanh tịnh, không bị bất kỳ một vật nào làm cho ô nhiễm, không bị bất kỳ tri kiến tà vạy nào làm cho vẩn đục; dù là trí tuệ hay ngu si cũng vĩnh viễn không thể làm hoen ố nó, vĩnh viễn không thứ gì che phủ nổi nó!
Nếu con có đủ bản lĩnh giúp chúng sinh thực sự biết rõ cánh cửa nằm ở chỗ nào, có thể mở toang cánh cửa dẫn họ bước chân vào bên trong; nó sẽ sản sinh ra một hiệu ứng mầu nhiệm kỳ diệu: xuyên thấu thẳng qua năm uẩn, triệt để quét sạch mọi sự u ám của năm uẩn! Khiến cho Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức của con thảy đều bừng sáng — gọi là Ngũ Minh; chứ không phải để cho sắc thọ tưởng hành thức của con mãi mãi ngụp lặn trong tăm tối u uất!
Bao giờ thì gọi là triệt để phá sạch để bừng sáng? Ví như một hạt giống gieo xuống lòng đất: nó nằm sâu dưới lòng đất ẩm thấp tăm tối; trong môi trường đó nó bén rễ nảy mầm; một khi chiếc mầm non đội đất vươn lên đón ánh mặt trời thì đó chính là Minh (sáng tỏ)! Toàn bộ cảnh giới phá sạch năm uẩn tựa như hạt giống của con từng bước từng bước vươn mình sinh trưởng lên phía trên: vượt qua năm uẩn rồi liền bước vào trạng thái Ngũ Minh — sắc, thọ, tưởng, hành, thức thảy đều sáng tỏ thấu suốt, không còn chút tăm tối u ám nào nữa!
Đến lúc đó con là Thuần Nhất Trí Tuệ! Con làm bất kỳ việc gì cũng đều tuyệt đối tìm tòi quy luật của nó, nương theo quy luật thiết lập nên các quy tắc hoàn hảo, nương theo quy tắc tự do tự tại đạt được mục đích của mình; con muốn đạt được điều gì liền đạt được điều nấy, tâm tưởng sự thành, tùy tâm sở dục! Bởi vì con biết cách tìm kiếm mọi quy luật, thiết lập mọi quy tắc hoàn hảo để hiện thực hóa toàn bộ tâm nguyện của mình!
Trước tiên bắt buộc phải giúp chúng sinh thực sự hiểu rõ bản thân mình rốt cuộc là cái thứ gì; mượn Kinh Lăng Nghiêm hoàn toàn có thể đạt được trọn vẹn mục đích này — gọi là Mở Cửa Niết-Bàn; toàn bộ bộ Kinh Lăng Nghiêm chính là cánh cửa mở toang Niết-bàn!
Sư phụ: Tam Tụ Giới! Tam Tụ Giới chính là cái Phôi Mầm, là chuỗi mã gen DNA — tức là dòng mã code lập trình của con!
Chúng ta kể từ bây giờ bắt đầu nhập mã lệnh vào: ngày ngày gõ nhập, ngày ngày nạp vào; lặp đi lặp lại chồng chất tầng tầng lớp lớp thúc đẩy nó mau chóng thành tựu!
Mặt khác, chỉ có mỗi cái phôi mầm thông tin dữ liệu thôi thì chưa đủ; một hạt giống đâu phải chỉ có độc một cái phôi mầm li ti mà tự lớn lên được! 99% thể tích của hạt giống đó không phải là phôi mầm, mà 99% chính là nguồn dưỡng chất nuôi sống cái phôi mầm đó! Trong một hạt mầm, cái phôi mầm chiếm chưa đầy 1% thể tích, thậm chí chỉ chiếm một phần ngàn, một phần vạn mà thôi! Toàn bộ các thành phần còn lại của hạt giống chính là nguồn dưỡng chất thuần khiết nhất cung cấp để nuôi sống phôi mầm!
Hiện tại chúng ta phát lời thệ nguyện thọ trì Tam Tụ Giới: Tam Tụ Giới chính là cái phôi mầm DNA thông tin của con; thế nhưng nó đòi hỏi phải có nguồn dưỡng chất tuyệt đối: Tôn Trọng, Phục Tùng và Cúng Dường!
Điều này khi chúng ta học về kinh điển công đức Như Lai Thầy đã giảng về vấn đề Đại Chủng rồi: trong kinh Phật đã chỉ rõ cách thức thiết lập hạt giống đại chủng này là con bắt buộc phải tôn trọng, phục tùng và cúng dường Phật; đem chuỗi DNA công đức Như Lai lấp đầy vào trong đó — tức là phải tư duy sâu sắc về công đức Như Lai!
Chúng ta thọ trì hạt giống Tam Tụ Giới này: nghĩa là thời thời khắc khắc phải ghi nhớ sâu sắc chuỗi DNA Tam Tụ Giới; đem toàn bộ nguồn dưỡng chất của con tưới tẩm bồi đắp cho nó; thậm chí đem toàn bộ công đức của con hồi hướng dồn vào việc thọ trì Tam Tụ Giới! Bởi vì chỉ khi nhận được sự nuôi dưỡng đầy đủ, điều kiện hội tụ viên dung thì hạt giống Tam Tụ Giới này mới nảy mầm đâm chồi được!
Lại nữa: mỗi ngày phải hành thiện tích đức để bồi đắp thêm một chút đất — dẫu chỉ là một nắm đất nhỏ nhoi! Dẫu cho hiện tại con là mảnh đất phèn chua mặn chát, là bãi sa mạc khô cằn, chưa phải là mảnh ruộng phì nhiêu màu mỡ để nuôi lớn hạt giống Phật này; thế nhưng điều đó chẳng hề ngăn ngại việc ngay xung quanh chỗ con gieo hạt giống, con đắp bọc vào đó thứ đất tuyệt hảo nhất!
Thứ đất tuyệt hảo nhất chính là Mảnh Đất Mười Nghiệp Thiện: mỗi ngày làm một chút việc mười nghiệp thiện để tạo thành một chút đất tốt, hồi hướng đắp bọc chung quanh hạt giống này; mỗi ngày bồi thêm một chút đất, nhỏ vào đó một giọt nước — nước gì? Nước Đại Bi nhổ sạch đau khổ cho chúng sinh! Cứ kiên trì như thế thì ắt sẽ có ngày nó nảy mầm đâm chồi, ắt có ngày nó cắm rễ sâu vào lòng đất!
Một khi đã cắm rễ thành hình thì con đã hội đủ Thiện Căn to lớn nhất trần đời — đó chính là Thiện Căn Thành Phật! Con đã chính thức chuyển hóa từ Hạt Giống biến thành Bộ Rễ rồi! Chỉ cần con không ngừng bồi đắp đất mầu, ngày ngày nhỏ giọt nước đại bi, đem toàn bộ công đức hồi hướng dồn vào Tam Tụ Giới của con, thì hạt giống này tự nhiên sẽ đâm chồi lớn mạnh!
Cho nên mỗi ngày hãy tự soi xét bản thân mình: cố gắng gom góp bồi đắp thêm thật nhiều đất tốt; đừng có bảo: "Hôm nay tôi tạo được một hạt bụi vi trần đất tốt là đủ rồi, hoặc hai hạt bụi là xong; tôi nói được một câu thiện lành, làm được một việc tốt là coi như xong chuyện!"
Phải nỗ lực làm càng nhiều càng tốt; bởi vì một khi không có đất che chở, trơ trọi giữa bãi cát bỏng sa mạc hay đất mặn cằn cỗi thì hạt giống rất khó lòng sinh trưởng! Mỗi ngày các con hãy cố gắng làm thật nhiều: việc có thể làm hai lần thì chớ có lười biếng chỉ làm một lần; có thể tăng thêm thì tuyệt đối không được bớt xén; phải luôn duy trì đủ lượng đất mà hạt giống đang cần!
Đến lúc nó đâm rễ thì thần tốc vô cùng; đừng để đến lúc rễ vừa nhú ra mà xung quanh trơ trọi không có đất thì rễ không thể nào mọc tiếp được đâu! Phải biết tự mình trân quý nâng niu lấy cái thiện căn này, trân quý lấy mối nhân duyên ngàn vàng này của chính mình!
Chúng ta tu học được đến tận cảnh giới này thực sự là điều muôn phần không đơn giản! Toàn bộ những điều này đều là nhờ nhân duyên sâu dày của các con; các con không có nhân duyên thì đừng hòng nghe được những giáo pháp thâm sâu này! Thế nhưng nghe xong rồi mà không biết trân quý nâng niu, nghe xong rồi bỏ xó đó, không chịu khởi hành thực hiện, không chịu kiến lập hạt giống thành Phật, không chịu chăm sóc dưỡng nuôi hạt giống sinh trưởng, thì con coi như học uổng công vô ích!
Đồng nghĩa với việc con là một kẻ phá gia chi tử: nhân duyên thù thắng tuyệt hảo dường ấy trao tận tay mà không biết trân quý; không biết trân quý thì dần dà mọi thứ cũng sẽ tiêu tan sạch bách
Thầy từng chứng kiến biết bao nhiêu người theo Thầy học đạo: năm xưa Thầy bôn ba đi khắp nơi chốn, nơi nơi đều có người theo Thầy học, cộng dồn lại cả hàng mấy vạn con người; thế mà nay con nhìn lại xem còn sót lại được mấy mống! Ngay cả mấy mống còn sót lại này, thực sự làm được trọn vẹn rốt ráo được bao nhiêu phần?
Đây là nhân duyên đại phước đức của các con, là thứ đáng lẽ các con phải nhận trọn vẹn; thế nhưng không biết trân quý thì con chắc chắn sẽ đánh mất nó; một khi đã đánh mất sạch rồi thì sau này con có muốn tìm hiểu lại cũng muôn phần gian nan trắc trở; bởi vì con không biết trân quý thì con không bao giờ xứng đáng sở hữu nó!
Những thứ con trân quý nhất chốn thế trần — nào là ăn ngon, mặc đẹp, chơi bời hưởng lạc — con thực sự sẵn lòng dốc tiền của ra mua cho bằng được, con thiết tha muốn sở hữu nó; thế thì đối với Phật pháp nếu con thực sự trân quý dường ấy, con chắc chắn sẽ tha thiết muốn sở hữu nó! Có như thế mới không phụ mối nhân duyên của mọi người, không phụ mối nhân duyên thù thắng của con đối với Chánh pháp; hãy biết trân quý nâng niu lấy!
….Nếu con cố chấp muốn gộp chung lại thành một chuyện cũng được: nghĩa là không có chúng sinh thì tuyệt đối không có Phật! Cái rễ mà con đâm chồi mọc ra — tức là con đã độ hóa được bao nhiêu chúng sinh thì bấy nhiêu chúng sinh chính là những sợi rễ của con!
Có những sợi rễ tự bản thân nó sinh bệnh rồi chết hoại; có những sợi rễ bị sâu bọ đục khoét ăn cụt mất; sẽ có rất nhiều sợi rễ vì bệnh tật, vì sâu bọ mà bị tiêu biến; thế nhưng con hoàn toàn có thể liên tục mở rộng cắm sâu thêm những sợi rễ con mới! Mở rộng bằng cách nào? Con đi giúp đỡ tất cả mọi người: mỗi một con người đều có thể trở thành một sợi rễ con quý giá của con!
Con có thực lòng nhỏ xuống cho từng sợi rễ con của mình một giọt nước đại bi hay không?
Ví dụ chúng sinh đang đau khổ quằn quại khôn xiết, con có đủ bản lĩnh giúp họ giải trừ đau khổ hay không? Họ đang gánh chịu những quả báo vô cùng thống khổ, con có thể giúp họ tiêu trừ ác báo này được không? Điều này trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện có dạy về Sám hối nghiệp chướng: phải sám hối đến mức độ nào?
Phải sám hối cho đến khi: nghiệp chúng sinh cùng tận, quả báo chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận; toàn bộ những thứ đó đều được sám hối tiêu trừ sạch sành sanh, những nỗi thống khổ của chúng sinh tiêu biến hết rồi thì sự sám hối của con mới được phép dừng lại! Chừng nào chúng sinh còn đau khổ thì con phải thay chúng sinh mà sám hối, tiêu trừ đau khổ cho họ!
Chúng ta ai nấy đều từng thọ nhận sự cúng dường của chúng sinh, chúng sinh cũng đang nương theo chúng ta học pháp; thế bản thân chúng ta trên thực tế đã làm được bao nhiêu việc cho chúng sinh, đã làm tròn được việc thay chúng sinh sám hối nghiệp chướng hay chưa?
Nếu con có thể vì tất cả chúng sinh mà đứng ra sám hối: tất cả chúng sinh thảy đều sẽ trở thành bộ rễ của con! Nếu bộ rễ của con cắm sâu và rộng lớn bao la dường ấy, thì cây Bồ-đề của con làm sao mà nhỏ bé cho nổi; con có muốn nó nhỏ bé cũng không tài nào nhỏ bé nổi! Con có thực lòng chịu làm việc đó cho chúng sinh hay không: làm được việc đó cho chúng sinh chính là con đang nương vào dòng nước đại bi để tưới tẩm dưỡng nuôi chúng sinh của chính mình!
Những gì con làm được trước hết là quỳ trước Phật lễ Phật sám hối: chừng nào nỗi khổ của chúng sinh chưa dứt thì con tuyệt đối không dừng lại!
Bởi vì con liên tục làm việc cống hiến cho chúng sinh, chúng sinh dần dà từng bước sẽ sinh khởi lòng tin nơi con, thậm chí sẽ phục tùng con; nương theo quy luật nhân quả: con đã vì họ mà cống hiến hy sinh! Cuối cùng họ sẽ tuyệt đối tín nhiệm con, răm rắp nghe lời con; lúc bấy giờ con mới chỉ dạy cho họ biết điều gì không được phép làm, điều gì nên làm: chỉ được làm những việc mang lại lợi ích chân thật cho mình!
Ví dụ mười nghiệp thiện là điều mang lại đại lợi ích nhất cho chúng sinh; mười nghiệp ác là thứ đáng sợ hiểm độc nhất đối với chúng sinh! Trong lúc họ chưa đủ căn cơ để tin tưởng, chưa biết ngoan ngoãn nghe lời, con hãy âm thầm lặng lẽ thay chúng sinh sám hối nghiệp chướng!
Chính nhờ con thay chúng sinh sám hối nghiệp chướng, con sẽ dần dần thiết lập nên mối nhân duyên sâu dày giữa con với chúng sinh: người vốn không có nhân duyên cũng sẽ gây dựng nên nhân duyên! Nếu ngay hiện tại con có thể thay những người bên cạnh mình sám hối nghiệp chướng: những việc họ làm sai trái, con đứng ra dọn dẹp cho sạch sẽ tinh tươm, con giúp họ làm cho thật chu toàn; mà lại là cam tâm tình nguyện giúp họ, hoan hoan hỷ hỷ làm tròn giùm họ!
Bởi vì con đã giúp đỡ họ, theo luật nhân quả báo ứng tất yếu sau này họ bắt buộc phải quay lại giúp đỡ con, thậm chí chắc chắn sẽ tin phục và phục tùng con! Lúc đó con mới chỉ bảo cho họ cách làm đúng đắn, dần dần giúp họ cải tạo triệt để, sửa đổi toàn bộ những hành vi sai trái; cái đó mới chính là Tu Hành — tu sửa lại toàn bộ những lỗi lầm nơi thân, khẩu, ý của chính mình!
Thế nhưng tự bản thân chúng ta phải chủ động xông pha làm trước đã thì chúng sinh mới có sự hồi đáp tốt lành; con không chịu xông pha cống hiến cho chúng sinh thì chúng sinh đời nào chịu hồi đáp tốt đẹp cho con!
Huống chi hiện tại chúng ta chưa làm được bao nhiêu việc cho chúng sinh, thậm chí bản thân đang mắc nợ chúng sinh ngập đầu! Bởi vì con đang ăn cơm của chúng sinh, uống nước của chúng sinh, thọ nhận sự cúng dường của chúng sinh; trong khi con chưa hề làm được ngần ấy việc để đền đáp cho họ! Con đang mắc nợ; bản thân con căn bản chưa xứng đáng thọ nhận sự cúng dường này!
Nay những việc vĩ đại khác chúng ta chưa kham nổi, thì việc thay họ sám hối mọi nỗi đau khổ, giúp họ tiêu trừ mọi thống khổ tai ương con hoàn toàn có thể âm thầm lặng lẽ làm được; có thể làm việc đó cho khắp thảy chúng sinh! Huống chi là đối với những người đã từng phát tâm cúng dường cho con: con không chịu làm việc này cho họ thì con thực sự quá đỗi có lỗi với người ta; điều đó liền hình thành nên một món nợ nghiệp tuyệt đối! Tương lai định sẵn con chỉ có nước đầu thai vào nhà họ làm thân tôi tớ hầu hạ phục dịch để trừ nợ cho những gì họ từng cúng dường cho con mà thôi!
Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ bạn
Email:
Điện thoại:
chonngobalamat@gmail.com
+61 425750840


