Quy trình hệ thống tu hành Đại thừa: Phát Bồ-đề tâm

Tìm hiểu quy trình hệ thống tu hành Đại thừa qua bài giảng của Bennie Spirit tại BPI: phát Bồ-đề tâm, hiểu Lý và Sự, gắn nhận thức với thực hành.

quy trình hệ thống tu hành Đại thừa

10/28/2026400 min read

QUY TRÌNH HỆ THỐNG TU HÀNH ĐẠI THỪA

24/09/2026 – Trung tâm Thiền BP
Giảng giải: Bennie Spirit

Chỉnh lí tiếng Việt: Chơn Ngộ

LỜI NÓI ĐẦU

Tam tạng Kinh điển được truyền thừa lại, vì không có quy trình hệ thống rõ ràng, nên chúng tôi căn cứ vào kinh điển đúc kết ra, nhằm giúp người có nhận thức thuận lợi, viên mãn thành tựu.

Kinh Hoa Nghiêm thiên trọng về Tướng, Kinh Lăng Nghiêm thiên trọng về Lý. Mỗi bên đều có sự chú trọng riêng, do đó rất khó nắm bắt, dễ dẫn đến tình trạng "thiên Lý bỏ Tướng" hoặc "chấp Tướng mê Lý". Mỗi lần mở pháp hội, Đức Phật đều căn cứ vào căn cơ của đại chúng tại hiện trường mà thuyết pháp tương ứng; lần nào Ngài cũng giảng theo phương thức như vậy, chứ không phải là giảng giải mang tính hệ thống.

Cách làm chuẩn mực là Lý và Sự phải viên dung. Vậy thế nào là Lý? Tánh Không chính là Lý. Thế nào là Sự? Muôn vạn hiện tượng chính là Sự.

Dùng máy tính để nói: màn hình là Lý, còn chữ viết, hình ảnh diễn dịch trên màn hình chính là Sự. Viên dung là thế nào? Khi con người sử dụng máy tính, nếu chỉ có máy tính mà không có màn hình thì con chẳng có cách nào khởi dụng được; nếu chỉ có màn hình mà không có máy tính thì con cũng chẳng thể dùng được. Cho nên, thiếu một trong hai đều không được. Đó gọi là "hai mà không hai", hay còn gọi là pháp môn bất nhị.

Lý và Sự nhìn qua là hai, nhưng thực tế lúc vận dụng nó không phải là hai, nó là một. Xét từ góc độ chiếc máy tính thì nó là một. Xét về mặt vận dụng, nó có hệ thống phần cứng và hệ thống phần mềm, còn màn hình là nơi để con quan sát mọi sự vận hành và kiểm soát của nó. Vì vậy, không cái nào có thể thiếu khuyết được.

Chính vì thế, chúng tôi biên soạn nên tập Quy trình hệ thống tu hành Đại thừa này.

I. PHÁT BỒ-ĐỀ TÂM

1. Bồ-đề tâm

Bồ-đề còn gọi là giác ngộ, còn gọi là hiểu rõ. Có thể giác ngộ, có thể hiểu rõ mọi sự một cách chuẩn xác, tỉ mỉ, thậm chí có thể nắm bắt làm chủ tất cả, đó chính là Bồ-đề tâm.

Định nghĩa về việc "có thể làm chủ tất cả" cũng cần phải nói rõ thêm một chút để tránh việc người ta so đo chấp nét. Được rồi, nếu bảo làm chủ được tất cả, vậy mỗi ngày ngài đem đến cho tôi một vạn tệ, hoặc cất bỏ giùm tôi bệnh tật khổ nạn này, có được không? Phật Bồ-tát đối với chính bản thân Các Ngài thì có thể; còn đối với người có thể tiếp nhận sự trợ giúp của Phật Bồ-tát một cách hoàn hảo thì người đó cũng có thể nhận được. Thế nhưng, con người ta chẳng mấy ai thực sự biết thế nào gọi là "tiếp nhận hoàn hảo".

Đa số người đời chỉ nghĩ rằng: tôi muốn tiền thì ngài phải đưa tiền cho tôi; hiện tại tôi bệnh thì ngài phải làm cho tôi khỏi. Đa phần chỉ biết bấy nhiêu đó, chỉ chấp nhận kết quả mình muốn, tức là chỉ đòi cái Quả chứ không cần cái Nhân cái Quá trình. Đó không gọi là tiếp nhận, đó gọi là cưỡng cầu quả vị, trong Phật pháp gọi là tà kiến — thứ tà kiến "không gieo nhân mà đòi gặt quả". Bất kỳ sự việc nào cũng đều phải có quá trình, đều cần có điều kiện. Ví dụ con muốn kết nối mạng Internet, trước hết con phải có sự hỗ trợ của phần cứng, phần mềm, lại còn phải có tài khoản và mật khẩu, con mới có thể truy cập mạng được, mới nhận được mọi sự hỗ trợ từ mạng lưới đó.

Nếu như phần cứng, phần mềm, tài khoản, mật khẩu của bản thân mình con chẳng chịu ngó ngàng tới, mà cứ khăng khăng: "Tôi chỉ cần trên máy tính của tôi có mạng thôi, tôi cứ đòi đấy, không cho là lỗi tại ngài", thế thì con đang tự làm khó chính mình chứ không phải làm khó Phật Bồ-tát, Phật Bồ-tát chẳng hơi đâu so đo với con. Bởi vì quy luật là quy luật, Phật hoàn toàn nương theo quy luật nghiêm ngặt để phát huy tác dụng, tuyệt đối không thể làm trái quy luật thực tế. Đối với những chúng sinh không thực tế như vậy thì Phật cũng đành chịu. Điều này phải nói cho rõ ràng, bằng không chúng sinh rất dễ làm ra những chuyện kỳ quặc ấy: bản thân mình chẳng ra đâu vào đâu mà suốt ngày đòi hạch sách với Phật Bồ-tát.

2. Tâm Bồ-Đề Chân Thật

Chân thật chính là không biến đổi. Ví dụ như hư không: khi có các hành tinh xuất hiện, hư không chẳng hề bị thu hẹp lại; khi các hành tinh biến mất, hư không cũng chẳng hề phình to ra. Cho nên, hư không là không biến đổi.

Muốn hiểu rõ triệt để Chân thật Bồ-đề tâm thì phải tinh thông những điều mà Kinh Lăng Nghiêm giảng dạy về Diệu minh chân tâm, Chân như bản tánh, Chân như thật tướng... Đó chính là Chân thật Bồ-đề tâm.

3. Tâm Bồ-Đề Viên Mãn

Thể và Dụng như một, hai mà không hai. Tựa như màn hình máy tính là Thể, còn chữ viết, hình ảnh, video hiển hiện trên đó là Dụng. Dụng có thể biến hóa nghìn vạn dạng, nhưng không rời khỏi Thể. Thể tuy thanh tịnh, vô vi, nhưng lại có thể hiển hiện muôn vàn ảo tượng.

Viên mãn Bồ-đề tâm chính là như vậy: nương nơi Thể mà thấy biết rõ ràng tất cả, thiết lập tất cả, thành tựu tất cả; cho nên Thể và Dụng như một, hai mà không hai. Khi Dụng khởi phát, Thể nằm ngay trong Dụng.

4. Phát Bồ-đề tâm

Tất cả trí tuệ của Phật, tất cả phước báo của Phật, tất cả năng lực của Phật, tất cả công đức của Phật... con phải lần lượt đi phát hiện, phát minh và khai quật (từng bước thiết lập).

Trước hết con phải phát hiện ra, sau đó con phải phát minh. Ví dụ con phát hiện ra thứ này, con chưa hiểu nó là gì; sau đó con phát hiện dưới lòng đất chôn giấu rất nhiều, thế là con đi khai quật; khai quật lên được rồi con sẽ kiếm được tiền. Bất kể là trí tuệ Như Lai, đức tướng Như Lai, Nhất thiết trí, Tự nhiên trí, Vô sư trí vốn sẵn đủ nơi tự thân con, hay là những thứ con chưa có, con đều có thể đến chỗ Phật để khai quật. Cho nên con phải đi khai quật, lần lượt phát hiện, phát minh, khai quật. Trong phẩm Phát Bồ Đề Tâm, những điều được đúc kết quy nạp lại đã đủ dùng rồi, đủ dùng là được. Chi tiết xem trong Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm.

(1) Lợi ích thù thắng của việc phát Bồ-đề tâm

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 78: "Bồ-đề tâm này thành tựu vô lượng công đức như vậy;

Phát Bồ-đề tâm thì con sẽ có động lực để thành tựu tất cả công đức. Ví dụ: tại sao người ham ăn thì suốt ngày đi tìm đồ ăn? Động lực đó từ đâu ra? Gọi là phát tâm. Suốt ngày dạo phố tìm quần áo đẹp, động lực đó từ đâu ra? Cũng gọi là phát tâm. Thế nào là phát tâm? Chính là khởi phát, phát hiện, khai quật. Khởi cái tâm này lên liền đi tìm khắp nơi; vừa phát hiện ra liền đi khai quật; tiền không đủ thì mau mau đi kiếm tiền; ngày ngày lẩm bẩm mong đừng bán hết mất, mình đang đợi mua đây, bán hết là mình không còn phần. Dốc sức kiếm tiền, kiếm tiền chính là khai quật, rồi quay lại mua món đồ đó về. Nguồn động lực ban đầu của Bồ-đề tâm chính là phát tâm, còn gọi là đãi cát tìm vàng.

Kinh văn: “Nói Tóm lại, nên biết rằng tâm Bồ-đề tương đồng với các công đức của tất cả Phật pháp."

Đoạn trên đang nói về ý nghĩa "tuơng đồng với tất cả công đức Phật pháp". Nghĩa là khi con phát Bồ-đề tâm này: Phật có 32 tướng tốt, con có biết 32 tướng đó là gì và có công dụng gì không? Con phát tâm thành tựu một tướng hảo như thế, liệu có hoàn toàn ngang bằng với tướng hảo của Phật không? Chất lượng ngang bằng, số lượng ngang bằng, công năng ứng dụng ngang bằng. Các công đức khác của Phật cũng vô lượng vô biên như thế: Tam thân, Tứ trí, Ngũ nhãn, Lục thông, cho đến 37 phẩm trợ đạo, còn nhiều vô số kể. Con đã từng bước thiết lập nên chưa? Chưa thiết lập thì phải đi thiết lập, đó đều là nội dung của Bồ-đề tâm.

Thế nào là Bồ-đề tâm? Là tâm giác ngộ! Tức là đối với từng chi tiết của Phật, con đều giác ngộ, đều rõ ràng, đều tường tận, thậm chí đều có thể ứng dụng được, đó mới gọi là Bồ-đề tâm. Phật đầy đủ Nhất thiết trí, bao gồm cả thế gian trí và xuất thế gian trí, con đã sở hữu được như Phật chưa? Đã sở hữu đủ thì gọi là thành tựu viên mãn Bồ-đề tâm. Còn chưa có, mới sơ phát tâm, thì gọi là phát Bồ-đề tâm — tức là quá trình ban đầu phát tâm hướng tới, phát tâm sở hữu.

Cuối cùng con thành tựu A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, tức là Vô Thượng Chính Đẳng Chính Giác. Thế nào là Vô Thượng? Đạt đến mức cao nhất, viên mãn nhất thì gọi là Vô Thượng. Thế nào là Chính Đẳng? Có bao nhiêu hiện tượng thì con có bấy nhiêu sự giác ngộ tương xứng, đó gọi là Chính Đẳng. Giác ngộ của con không thiên lệch, thuần chính nguyên bản, tương ưng với muôn pháp, đó gọi là Chính Giác. Cho nên lúc sơ phát tâm, con phải biết điều con cần giác ngộ là gì: chính là tất cả! Bao gồm cả Phật, cùng tất cả mọi sự việc thế gian và xuất thế gian, con đều phải thông đạt vô ngại một cách chuẩn xác và tỉ mỉ. Bồ-đề tâm bao hàm tất cả, điểm này chớ có quên; phát Bồ-đề tâm không phải là một mặt đơn lẻ, mà là toàn thể, là tâm giác ngộ đối với tất cả.

Kinh văn: "Vì sao vậy? Vì Bồ-đề tâm sinh ra tất cả hạnh Bồ-tát, Như Lai ba đời đều từ Bồ-đề tâm mà sinh ra vậy."

Toàn bộ con đường hành đạo được gọi là Bồ-tát hạnh, vì tất cả chư Phật ba đời đều bắt đầu từ đây. Nếu họ không có tâm trí này, họ sẽ không bao giờ đạt được. Nếu không có ý niệm này, sẽ không đạt được kết quả. Tâm con càng mạnh mẽ, con càng dễ đạt được. Con sẽ nghĩ cách: “Mình thiếu gì? Thiếu tiền? Vậy thì kiếm tiền!” Thế là con lao vào làm việc, kiếm tiền để mua được thứ mình mong muốn.

Trọng tâm là "sinh ra từ đó", đừng tưởng rằng hễ phát Bồ-đề tâm là đã sinh ra xong rồi; chỗ này mọi người rất dễ mắc sai lầm. Nghĩa là mục tiêu của con đã rõ ràng, nên con mới đi thâu nhiếp rộng khắp con đường của Nhất thiết trí. Con đường này trọn vẹn là cả một quá trình. Hiện tại con mới chỉ phát tâm đi trên một con đường trong đó thôi, đây mới chỉ là phát tâm, chứ con còn chưa thực sự bước lên đi, đừng lầm tưởng hễ sơ phát tâm là đã thành Phật rồi. Nhiều người thấy trong kinh Phật có câu "sơ phát tâm liền thành Phật đạo", thực ra lời kinh không sai, mà do cách hiểu của người ta bị sai lệch.

Kinh văn: "Cho nên, thiện nam tử! Nếu có người phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, tức là đã sinh ra vô lượng công đức, có thể thâu nhiếp khắp con đường Nhất thiết trí."

Tâm Bồ-đề và tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề có giống nhau không? Chúng giống nhau, nhưng con người nghĩ chúng khác nhau. Thực tế, phát tâm Bồ-đề chính là phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Một cái là tên ngắn, một cái là tên đầy đủ. Nhưng chúng sinh lại nghĩ phát tâm Bồ-đề chỉ là phát tâm Bồ-đề, còn phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề là phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, phát tâm thành Phật là phát tâm thành Phật. Thực tế, cả ba tâm này là một, đều là phát tâm vô thượng chánh đẳng chánh giác. Vì tự tánh là vô thượng, không có đỉnh cao để thấy. Phật có bao nhiêu, quí vị cũng có bấy nhiêu, đó gọi là chánh đẳng. Phật giác ngộ thế nào, quí vị giác ngộ như vậy, đó gọi là chánh giác. Tức là phát tâm hoàn toàn giống Phật.

Nhưng nói như vậy, chúng sinh dễ lộn lộn. Vì thế, thêm “chánh đẳng chánh giác” để rõ ràng hơn. Vì chúng sinh đều tà vạy, còn Phật thì thành tựu tự lợi ích cho mình và lợi ích cho người. Chúng sinh thì vì lợi ích mà tự tán tự hại, cuối cùng tự hủy hoại mình, không được lợi ích gì cả. Vì Ma Phiền não luôn bảo họ đi tự tàn tự hại, mà họ lại nghe theo. Phật không cho phép con người tự tàn tự hại, tự hủy diệt mình. Thực tế, Nếu biết làm, làm kiểu gì cũng đều được tốt cả. Nhưng chúng sinh cứ nghĩ cái đó không tốt, thế là họ đau khổ thê thảm.

tức là đã sinh ra vô lượng công đức, có thể thâu nhiếp khắp con đường Nhất thiết trí."

Là con phát cái tâm mong muốn có ngần ấy công đức, chứ không phải hễ phát tâm là đã có sẵn ngần ấy công đức trong tay.

Ví dụ như một hạt giống, nó có rễ, thân, cành, lá, hoa, quả. Nhưng hiện tại con vẫn chưa nhìn thấy. Chỉ cần con luôn chăm sóc, nó sẽ tự nhiên mọc lên. Tức là nó có khả năng sinh ra, có khả năng phát triển. Nó có thể mọc rễ, mọc mọi thứ con muốn, tức là tất cả công đức của Phật, đều bắt đầu từ lúc con phát tâm. Vì khi con muốn, con sẽ đi gieo hạt giống, rồi bước vào sơ địa, sau đó nó sẽ lớn lên. Phát tâm phổ biến rộng rãi, phổ biến hướng tới trí tuệ Nhất Thiết Trí. Bởi vì Trí tuệ, con không thể nói “tôi phát một cái muốn có tất cả trí tuệ” rồi xong, thì tất cả trí tuệ là gì? Người phát tâm hướng tới tất cả trí tuệ sẽ đi tìm hiểu tất cả trí tuệ là gì. Ít nhất, phải biết nó có bao nhiêu loại, mỗi loại có bao nhiêu chi tiết, từng chi tiết một. Bởi vì quí vị đã phát tâm này rồi, nên quí vị sẽ từng bước khám phá. Không biết cũng không sao, Phật sẽ giảng cho quí vị, giảng xong rồi, còn có thể thị hiện cho quí vị, xong còn chỉ cho quí vị cách tu như thế nào để đạt được cái này. Thì quí vị sẽ có tất cả toàn bộ.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như hạt giống, vì có thể sinh ra tất cả Phật pháp;"

Thế nào là Bồ-đề tâm? Giống như hạt giống vậy. Hạt giống trong thiên hạ có muôn vàn loại, hình thái chẳng giống nhau: loại to thì lớn hơn cả quả bóng rổ như trái dừa; loại nhỏ thì li ti như hạt bụi, hạt mè con còn nhìn thấy được, chứ hạt bụi lơ lửng trong không khí mắt thường con đâu thấy nổi; ví như hạt giống của nấm, chẳng ai nhìn thấy bằng mắt thường được. Nay nói Bồ-đề tâm giống như hạt giống, đó là hạt giống gì? Là hạt giống giác ngộ, hạt giống hiểu rõ, hạt giống tự tại tùy duyên, nó mang sẵn thông tin DNA và năng lượng động lực cụ thể.

Trong sự hòa hợp của các duyên, nó sẽ nảy mầm, mọc ra rễ, thân, cành, lá, hoa, quả. Đó là chủ nghĩa hiện thực tuyệt đối, là quy luật khách quan tuyệt đối, không thay đổi theo tình thức ý tưởng của con người — trừ phi tình thức ý tưởng của con được đem vào thực tiễn để cải biến nó một cách hợp lý. Nghĩa là phải phù hợp với quy luật phép tắc, phù hợp với thực tế để thay đổi; lúc này nó không còn gọi là tình thức ý tưởng nữa, mà nó hoàn toàn là chủ nghĩa hiện thực, quy luật khách quan. Nếu con làm trái quy luật, ví như thực vật họ cà mà con cứ ép nó mọc ra táo, ra cam, thì dù con có ghép cành hay biến đổi gen cũng không thể được, vì con đã làm trái quy luật khách quan, làm trái thực tế.

Trong Phật pháp, con có giác ngộ được quy luật của nó là gì không? Đoạn mã DNA của hạt giống là gì? Làm sao để vận dụng đúng đắn, làm sao để cải biến đúng đắn? Dù con muốn ghép cành, con có biết quy luật khách quan bắt buộc là phải cùng chủng loại hay không? Giác ngộ là gì? Là biết rõ ràng minh bạch quy luật của nó, đó gọi là Bồ-đề tâm.

Bồ-đề tâm như hạt giống; thế gian có muôn vàn hạt giống, đối với từng loại hạt giống đều biết rõ ràng hạt giống đó là gì, cùng toàn bộ quá trình biến đổi suốt một đời của nó, từng chi tiết đều nắm rõ, đó gọi là Bồ-đề tâm. Đó là một phần Bồ-đề tâm; còn Phật là Viên mãn Bồ-đề tâm. Thế nào là Viên mãn Bồ-đề tâm? Là trùm khắp hư không, cùng khắp pháp giới, từng chi tiết vi tế nhất đều biết, đều vận dụng được, thậm chí biến chuyển được. Phát Bồ-đề tâm là con phải có tâm giác ngộ ngang bằng với số lượng của pháp giới, vận dụng thể tướng một cách tự tại sáng tỏ. Có hạt giống này, con mới có thể sinh ra tất cả Phật pháp; tất cả Phật pháp chính là tất cả phương pháp giác ngộ.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như ruộng tốt, vì có thể làm lớn mạnh các thiện pháp thanh tịnh của chúng sinh;"

Bồ-đề tâm chính là ruộng tốt. Phía trước nói Bồ-đề tâm là hạt giống, đó là nhìn từ góc độ sinh trưởng; còn ở đây nói Bồ-đề tâm là ruộng tốt, là điều kiện giúp hạt giống của con phát triển. Bởi vì con hiểu rõ rồi con mới đi làm điều thiện; con không hiểu, không giác ngộ thì đương nhiên không thể có chuyện đi làm lành. Giống như con thấy món gì ngon thì con mới ăn, con biết thứ đó không ăn được thì con sẽ không ăn.

Tất cả đều xây dựng trên nền tảng của sự hiểu rõ, bất kể sự hiểu rõ đó là đúng hay sai thì con cũng đang dựa vào cái hiểu mà bản thân tự nhận định để xây dựng nên. Cái hiểu chân thật chính là Bồ-đề, là giác ngộ; nó gắn liền với thực tế chứ không phải là vọng tưởng của con.

Con người ta sai lầm ở chỗ lấy vọng tưởng coi thành hiện thực, thậm chí dùng vọng tưởng bóp méo hiện thực, rồi lại đem cái hiện thực đã bị bóp méo ấy xem là chân thật; đây chính là sai lầm cốt tử. Con nhìn kỹ từng niệm đầu của mỗi người mà xem, hầu như toàn là vọng tưởng, vì nó hoàn toàn tách rời thực tế, hoàn toàn bóp méo thực tế, gọi là không thiết thực. Người như vậy không thể gọi là có Bồ-đề tâm, mà chỉ là tâm vọng tưởng. Vì sao gọi là vọng tưởng? Vì xa rời thực tế, bóp méo thực tế; điều người đó nghĩ căn bản không hề tồn tại. Đem cái không tồn tại coi là tồn tại, đem cái hư giả coi là chân thật, đem cái sai trái coi là đúng đắn, cho nên gọi là vọng tưởng.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như mặt đất, vì có thể nâng đỡ tất cả thế gian;

Mọi thứ trong thế gian đều phải dựa vào đất mà tồn tại tại sao? Con không thể trồng cây trong hư không, không thể sống trong hư không.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như nước sạch, vì có thể rửa sạch tất cả cáu bẩn phiền não;”

Vì trong thế gian, nước có thể rửa sạch mọi thứ, nước có thể mang đi sạch các bụi bẩn. cho nên nói, Tâm Bồ-đề cũng vậy, như nước sạch, rửa sạch mọi phiền não cấu uế. Đây là nói về chức năng. Tâm Bồ-đề là toàn diện, ở mỗi khía cạnh đều có tác dụng khác nhau, chẳng hạn như xóa bỏ phiền não cấu uế, nó có thứ công hiệu này, có công năng hiệu ứng này.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như gió lớn, vì thổi khắp thế gian không gì chướng ngại;”

Vô minh, vô tri là một thứ chướng ngại. Dù con biết nhưng không thấu triệt cũng là chướng ngại. dù thấu triệt rồi nhưng không biết sử dụng, vẫn là chướng ngại. Dùng nhưng vẫn không được tự tại thì vẫn là chướng ngại. Không có chướng ngại chính là tuyệt đối tự tại.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như lửa rực, vì có thể thiêu rụi củi khô của các tà kiến;

Có thể cháy sạch tất cả tà kiến.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như mặt trời trong sáng, vì chiếu khắp tất cả thế gian;”

Tức là nó có thể nhìn thấy tất cả, có thể hiểu được tất cả.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như vầng trăng tròn đầy, vì các thiện pháp thành tịnh đều viên mãn;”

Bồ-đề tâm ấy như ngọn đèn sáng, vì có thể tỏa ra các thứ ánh sáng pháp;

Khi con muốn chiếu sáng, đương nhiên có thể giúp người khác mượn ánh sáng. Như thầy giáo dạy học trò, tức là dùng ánh sáng của thầy giáo để soi sáng, giúp học trò cũng được sáng tỏ thấy rõ.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như mắt sáng, vì thấy khắp tất cả chỗ an toàn và nguy hiểm;

Ví dụ: ăn uống, vui chơi, chúng sinh cho là an lạc, nhưng Bồ-tát thấy đó là nguy hiểm. Mười thói quen xấu là nguy hiểm, đáng sợ, nhưng chúng sinh lại yêu thích. Niết-bàn, tự tánh là an lạc, vĩnh viễn bất biến, nhưng con người lại không biết, ngày ngày sử dụng mà lại không hay. Vì sao không biết? Vì quá bận rộn, bận rộn với việc chuyên tâm hội tụ các duyên vào bên trong để dao động, bên ngoài thì bôn ba chạy theo ngoại cảnh, quay cuồng cả ngày, quay đến tám ngàn vòng. Vậy mà vẫn nói người đó không chăm chỉ! Họ chăm chỉ lắm, nhưng chỉ chăm tự tàn tự hại, tự hủy diệt mình. Bồ-tát nhìn thấy thế thì sợ hãi, ngài không dám làm như vậy. Nhưng con người lại mê thích.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như đường lớn, vì khiến đều được vào thành trí tuệ lớn;”

Tâm Bồ-đề là gì? thì xem quí vị đã giác ngộ được điều gì. Ví dụ, tất cả trí tuệ của Phật, quí vị từng bước giác ngộ nắm rõ chắc chắn, từng cái từng cái tăng dần tiến tới, rồi bước vào thành trí tuệ lớn của Phật. Tất cả trí tuệ (Nhất thiết trí) đều là con đường lớn. Xin hãy nhớ, Bồ-đề là gì? chính là giác ngộ. Khi tâm quí vị đã giác ngộ rồi, hiểu rõ rồi, nắm chắc rồi, có thể sử dụng rồi, thì quí vị có thể nói rõ ràng, có thể đi thực hiện được, đồng thời quí vị có thể giúp người khác thực hiện.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như bến đò đúng đắn (chánh tế), vì khiến lìa khỏi các tà pháp;”

Có bao nhiêu pháp tà, thì quí vị phải giác ngộ bấy nhiêu loại. Mỗi pháp quí vị đều phải rõ ràng, mới có thể giúp chúng sanh thoát khỏi pháp tà khác nhau mà họ yêu thích. Chánh ở đây định nghĩa là chính xác cũng được, nhưng nó không phải là khái niệm chính xác mà chúng ta nghĩ. Nó bao gồm nhiều loại đúng: Giác ngộ phải chính xác, nắm chắc phải chính xác, hơn nữa phải biết chính xác đó là tà pháp nào. Ví dụ, có người thích phân phân, ăn phân, nhai phân, tiêu hóa phân, tích trữ phân, thì hạng người này hiện tại con đã giác ngộ rội – đó chỉ là một loại. Nhưng có vô vàn loại tà pháp. Trong tham ái, có tham ăn, tham uống, tham chơi, tham vui. Riêng tham ăn đã chia ra: ăn nướng khô, ăn mềm, ăn canh, ăn nước, chiên xào nấu, mỗi loại có hương vị khác nhau. Họ có chuyên thích một món riêng, họ tà ở đó, vì sao tà, kết quả ra sao, và làm sao để họ hiểu rằng điều đó vô nghĩa?

Ví dụ: một người đối diện hư không mà mạ ngấu sừng, ăn uống điên cuồng. Nếu con giúp họ hiểu: “Trời ơi, mình đang phát điên!” thì họ sẽ biết: “Mọi thứ vốn không có, mình đang làm gì thế này?” Đó cũng là cách làm cho chúng sanh thực sự giác ngộ, có thể đối ứng với họ gọi là chánh, bản thân quí vị tu trì cũng phải chánh, giúp họ nắm rõ cũng phải chánh, tất cả đều phải chánh, thì được xem là chánh rồi. nó không phải chỉ đơn thuần hai chữ chính xác mà có thể diễn tả hết ý nghĩa.”

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như cỗ xe lớn, vì có thể chở khắp tất cả Bồ-tát;

Bồ-tát sẵn sàng làm trâu ngựa cho chúng sinh, kéo xe, bỏ chúng sanh lên xe rồi kéo đi. Vì Có xe, nên các ngài có thể kéo rất nhiều. Nếu phải cõng, một người gầy cõng một người béo, họ không cõng nổi. Chúng sinh đều là người “béo”---tức phiền não chướng nghiệp chướng báo chướng sâu nặng, nếu Bồ-tát không có xe, sẽ mệt lắm. Có xe thì dễ hơn. hơn nữa phải xem con là xe gì, con có thể là xe lớn, cũng có thể là xe nhỏ. Có thể là xe chạy trên đạo Bồ-tát, hoặc xe ngoài đạo, như xe bò ở thôn quê. Ví dụ, Quán Âm Bồ-tát theo tiếng kêu cứu khổ, ngài trong mỗi thời khắc đều chuyên chở chúng sanh từ chỗ khổ đau đi đến chỗ không còn khổ đau. Dù nhanh như chớp, nhưng vẫn đạt được hiệu quả của xe chuyên chở. Đó là chuyên chở từng người. Còn có thể dùng xe lớn chuyên chở hàng loạt, như chuyên chở từng lớp từng lớp, chuyên chở cả trường.

Một điều trong Thập Thiện Nghiệp có tính là một chiếc xe đạp nhỏ không? Vậy con phải tinh thông hành trì, ví dụ như không sát sinh, tất cả lợi ích của việc không sát sinh, tất cả mọi điều tai hại của sát sinh, và tại sao lại sát sinh, là do phiền não nào mê hoặc, con phải rõ ràng từng chút một, rồi tự mình làm được. Lúc này, bất kể người khác đứng ở góc độ nào, họ luôn không rời khỏi cốt lõi này, chỉ cần họ ở trong nghiệp sát sinh, con có thể nói rõ ràng, dẫn dắt minh bạch, con có thể dẫn họ cùng không sát sinh. Khi họ muốn sát sinh, con từng bước phân tích cho họ, phân tích đến cuối cùng, họ cũng sẽ từ từ lìa bỏ... Vì có người lên xe, cũng có người xuống xe. Lên lên xuống xuống, có lúc con còn phải quay lại chở thêm lần nữa, một lúc thì đầy xe, một lúc sau còn nửa xe, rồi lát nữa chỉ còn vài người. Nếu thật sự dốc hết sức chạy, cuối cùng họ đều nhảy xuống hết, vì chạy nhanh quá, họ không chịu. Dù con ngồi đó, ngồi đó cũng mệt, không chịu, không chịu, con phải từ từ. Vậy thì tất cả chúng sinh có căn cơ nào, con cũng có thể xử lý được, nhưng dù xử lý được cũng không chắc họ chịu ngồi lên xe của con. Ở đây liên quan đến một vấn đề DUYÊN PHẬN, tức là phải có duyên với con, hoặc nói con có thể như Phật Thích Ca, đem đầu mắt tay chân, máu thịt, vợ con, tất cả những gì có thể bố thí đều bố thí, để đổi lấy duyên độ chúng sinh cũng được, hoặc chúng sinh tự phát tâm xây dựng duyên cũng được. Tóm lại, duyên là điều bắt buộc. Không có duyên, dù con cao siêu đến đâu, họ không thấy con, con cũng không thấy họ, con bảo họ lên xe, họ nói con là ai? Con nói ta rất cao siêu, họ bảo: “Tránh ra, tôi còn cao hơn anh nữa.” Vì vậy, điểm quan trọng nhất là phải có duyên. Có duyên rồi, phải xem xét bản thân mình có chánh hay không, nếu mình làm tà sư thì sẽ dẫn người ta đi lệch, bản thân mình có chánh hay không, có triệt để vượt qua hay không, có nắm vững hay không. Lúc này, người khác lên xe của con, con dẫn họ đi đúng hướng, họ sẽ thấy thoải mái.

Ví dụ như vừa rồi chúng ta nói về “chánh”, nếu bảo ta nói chánh, thì đúng là đủ rồi. Nhưng các con biết “chánh”, thì chưa đủ, vì họ không có nội hàm của sự chánh. Sau khi phân tích tỉ mỉ, ta có thể làm rõ ràng. Giả sử ta không biết, thì làm sao phân tích? Vậy thì con không thể khiến người khác hiểu rõ, tức là con nói được bao nhiêu, dù người ta không học không tu, không tự đi. Nhưng lục căn của họ vẫn tốt, nghe thì cứ nghe, nghe xong quên, thì nói lại lần nữa. Tương đương với bánh xe của con lại quay một vòng. Xong, họ lại quên, con lại nói lần nữa, lại quay một vòng, cứ quay quay quay như vậy, đến khi họ nhớ kỹ, thì cũng đến đích, lúc đó phải đổi xe.

Có những lúc những điều này là cần thiết, ví dụ như chúng sinh có được độ hay không? Cần duyên. Dễ xây dựng nhất là họ tự mình cúng dường, cúng dường Phật, thì họ có duyên với Phật, cúng dường Pháp, thì họ có duyên với Pháp. Nếu họ nói Phật quá xa vời, Pháp thì ta không biết, tại sao cần Tam Bảo? Thì họ cúng dường Tăng chúng, vì Tăng chúng có thể thấy được, sờ được, cảm nhận được. Lúc này, bản thân Tỳ-kheo có thể không cần ăn, họ tu nhanh hơn. Ăn đối với họ, tương đương với hy sinh, hy sinh rất nhiều thời gian, vì phải đi khất thực, xong rồi còn phải về ăn, ăn xong còn phải thải. Rồi lại khất thực, ngày này qua ngày khác, dù chỉ giới hạn một bữa, nhưng cũng tốn thời gian.

Ăn của họ, còn phải nợ họ.

Chính là cần cái này, chính là cần cái này, chúng sinh xây dựng duyên, vì chúng sinh cúng dường, họ nhận được nhanh nhất, tốt nhất. Nếu con gián tiếp làm, thì thực tế chúng sinh không có được, họ chỉ có thể dựa vào trả nợ, cơ duyên trả nợ, nếu trả vượt quá phần nợ thì mới được. Vì vậy, khi chỉ dựa vào Phật làm, Phật mỗi lần đều phải phát nguyện đặc biệt. Nên ta giờ dùng máu huyết cho con, khiến con hoan hỷ, tương lai ta dùng Phật Pháp khiến con hoan hỷ.

Vấn đề là máu của thầy, nếu thầy bố thí một lần, con phải trả thầy cả vạn lần, đúng không? Vậy bao giờ họ mới vượt qua được?

Chẳng có cách nào, vì chúng sinh là như vậy, con phải từ từ. Con không thể ép họ.

Ví dụ như ai đó, ta nói với con, nếu không có mấy năm đầu tiên, mấy năm đầu con ca ngợi tán thán, những bài ca đó con nghĩ là làm vô ích à? Phàm những gì ở chỗ con, giờ đã bắt đầu đâm chồi. Chồi đó giờ đã có hiệu quả, cứ tiếp tục phát triển, miễn là con đừng để nó chết vì bón phân quá nhiều, ngập nước, hay phơi nắng chết, đừng làm mấy chuyện đó, chăm sóc tốt. Chỉ cần một chút đó, giờ đã có hiệu quả rồi. Vị thần cây đó, bản thân ông ta chẳng có gì cho người khác, một là chỉ đường, hai là tán thán tháp Phật, cũng nguyện ta được nhiều phước. Trong những bài ca của con cũng có nhiều cái nguyện được nhiều phước, dù con có nguyện hay không, phàm là tán thán cái gì, con chính là cái đó. Con mắng người khác là chó cái, thì con chính là chó cái.

Con tạo cái gì, cuối cùng chắc chắn sẽ đeo trên người con. Nhớ lấy, đó là một dạng ca ngợi tán thán khác, trong đó cũng có phát nguyện. Những cái này cũng là một cách cúng dường, như cúng dường bằng kỹ nhạc, xưng dương tán thán, thậm chí phát nguyện, phát nguyện là nhân của chính mình. Những cái đó đều do miệng con tạo ra, tạo cái gì, cuối cùng con chính là cái đó. Ta nhớ con có một bài ca, về Vô Tướng Hảo Phật, cuối cùng sẽ thành ra là con, không phải ta. Bề ngoài nhìn thì như con đang xưng dương tán thán ta, con mắng ta là chó cái, chó đực, con nói là Hữu Tướng Hảo Phật, Vô Tướng Hảo Phật, chẳng sao cả. Cuối cùng, bất kể con tạo gì, đều là con, con nhận được cái con thực hiện. Vì vậy, chỗ con đóng vai trò căn bản, con nhìn thì không biết, nhưng nó đã tạo ra tác dụng đó.

Con nhìn năm Tỳ-kheo, thuộc loại cứ dựa vào Phật cho, mà Phật thì kiếp này kiếp khác cho, con nhìn cả quá trình, trải qua bao lâu? Thật sự là vô số kiếp. Nên nói vẫn phải tự mình phát tâm, tự mình tu cái nhân duyên này sẽ nhanh hơn.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như cửa ngõ, vì mở bày tất cả hạnh Bồ-tát;"

Tâm Bồ-đề là gì? Nó giống như cánh cửa của các loại trí tuệ và năng lực.

Nhiều loại cửa ngõ. Khi con phát tâm Bồ-đề, đó là động lực, là ý muốn mở cửa. Như đã nói trước đó, tâm Bồ-đề có sự khởi phát, khám phá, khai quật. Tất cả đều được đề cập. Cánh cửa này cũng cần được khởi phát, sau khi khởi phát mới gọi là khám phá, mới gọi là khai quật. Bởi vì tâm Bồ-đề, con không thể nói rằng chỉ cần giác ngộ một hạnh, mở một cánh cửa, là bao gồm tất cả. Nó phải từng bước, bởi vì Phật có vô lượng trí tuệ, con phải từng bước khởi phát, mở từng cánh cửa.

Sau khi mở được, con mới có thể khám phá cách mở cửa đó, rồi mới đi tới việc mở nó. Phật có tất cả trí tuệ, con phải tìm cách mở từng cánh cửa trí tuệ đó. Chỉ mở cửa thôi chưa đủ, không phải mở cửa xong là ngồi lên cửa hay nằm ngủ trên cửa. Sau khi mở cửa, con phải bước vào trong. Nếu muốn ngủ, con phải đi đến nơi để ngủ; ngủ có cửa của nó, tiếp khách cũng có cửa của nó. Vì vậy, con phải bước vào, tìm đúng vị trí và an tọa. Do đó, tâm Bồ-đề có thể khai mở tất cả các hạnh Bồ-tát.

Vì đã nắm vững tất cả, nên có thể chỉ dạy chúng sinh cách phát tâm Bồ-đề, cách khám phá, dùng chìa khóa nào, mở cửa ra sao, sau đó đi thế nào để vào được cung điện, ngồi lên bảo tọa, thống lĩnh tất cả, mọi thứ đều quy phục. Ở mỗi cửa, con đều phải làm chủ, làm chủ tất cả các cửa, trở thành người dẫn đầu ở mọi lĩnh vực, thì mới thành Phật. Vì vậy, mỗi hạnh đều phải đạt đến đệ nhất thế gian. Đây không phải là điều người khác có thể làm thay con, con phải tự mình phát tâm Bồ-đề. Muốn đứng đầu ở lĩnh vực nào, con phải triệt để giác ngộ lĩnh vực đó, vượt qua tất cả để trở thành cao nhất, đệ nhất thế gian. Nhưng hãy nhớ, dù con là đệ nhất thế gian, trước Phật, con vẫn chỉ là một củ cà rốt nhỏ bé.

Cửa ngõ là có thể mở ra, có thể đi qua được; nó giống như cánh cửa chứ không phải bức tường thành, bức tường thì vĩnh viễn không đi xuyên qua được. Bồ-đề tâm tựa như cánh cửa trên bức tường, giúp con mở ra, giúp con bước qua, tiến vào không chút trở ngại.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như cung điện, vì là nơi an trụ để tu tập các pháp Tam-muội;"

Tâm Bồ-đề giống như gì? Giống như một cung điện. Cung điện gì? Là nơi tráng lệ, trang nghiêm, che mưa che gió và an toàn nhất. Vì có thể che mưa chắn gió, không bị nắng nôi thiêu đốt làm phiền, con mới có thể chuyên tâm tu hành. Cung điện này trong Phật pháp thường gọi là A-lan-nhã; giải thích chi tiết về A-lan-nhã có giảng trong Kinh Đại Thừa Bản Sinh Tâm Địa Quán.


Khi con an trụ trong đó, con có thể đảm bảo không bị quấy nhiễu trong tam-muội, tự tại thành tựu. Như Đức Phật ngồi dưới cội Bồ-đề, đó như một cung điện. Ma vương, ma dân, ma nữ dốc hết sức lực, ném lửa vào không cháy, bắn tên vào không trúng, dùng dao chém cũng không tới. Thậm chí, nhờ tâm đại bi của Phật, những mũi tên bắn tới đều hóa thành hoa cúng dường. Lửa ném vào biến thành từng ngọn đèn sáng rực. Những nhát dao chém tới đều hóa thành từng mâm cơm cúng dường. Đó là do tâm đại bi của Ngài phát huy tác dụng.

Trong cung điện báu này, con không thể làm gì được, thậm chí âm thanh cũng không thể lọt vào, vì Phật đã khéo léo chuyển hóa tất cả. Hơn nữa, khi ma chúng nhìn thấy, nhờ tâm đại bi và đại từ của Phật, chúng tự nhiên sinh tâm hoan hỷ khi thấy Phật. Nhìn thấy tâm đại bi không thể nghĩ bàn của Ngài, chúng càng thêm hoan hỷ, rồi từ đó hướng tới con đường Phật. Đối với Phật, dù con làm gì, đối với Ngài đều là công đức, Ngài có thể chuyển hóa con thành công. Như Văn Thù Sư Lợi Bồ-tát, con đừng đụng vào Ngài, chỉ cần đụng vào, con sẽ bị chuyển hóa. Sau khi bị chuyển hóa, tâm con cũng thay đổi. Vì những gì con đánh vào, ở chỗ Ngài không phải là đèn thì là hoa, hoặc là cơm cúng dường. Nhìn thấy điều không thể nghĩ bàn này, cộng thêm sức cảm hóa của tâm đại từ, đắm mình trong niềm vui từ tâm đại từ, chúng sinh sẽ kính phục. Sau khi kính phục, họ sẽ đi theo, nghĩ: “Làm ma chẳng vui, làm ma chẳng động được gì, làm Phật tốt hơn nhiều.”

Những kẻ ngu si thì cứ như vậy. Nhưng người thông minh, khi thấy mình thua kém người khác, như làm việc không bằng, học tập không bằng, mọi thứ không bằng người ta, chỉ biết ăn, thì như thú vật. Thú vật chỉ biết ăn, tìm kiếm thức ăn với kỹ năng rất cao. Nhưng cuối cùng, con chỉ là thú vật, không biết liêm sỉ. Người thông minh sẽ nhận ra mình yếu kém ở điểm này, điểm kia, chỗ nào cũng kém, rồi nhanh chóng bù đắp, hoàn thiện bản thân, để thực sự trở thành người tinh thông mọi thứ, có thể giúp đỡ người khác. Lúc đó, con sẽ có cảm giác vinh quang. Nếu con không giúp được ai, thậm chí còn kéo lùi người khác, đó chẳng phải là nỗi nhục sao? Nếu lúc này con còn không biết nhục, thì con thành cái gì? Đó gọi là không biết liêm sỉ, như trong Kinh Di Giáo nói, là “thấp hơn cả thú vật.”

Khi chạy theo phiền não, con sẽ mất cảm giác này, đó gọi là chướng ngại phiền não. Thậm chí con còn nghĩ tham là tốt, tham ăn, tham ngủ, tham chơi đều tốt. Thực ra, đó là nỗi nhục, không phải điều tốt. Như việc tìm một nhà vệ sinh công cộng, bôi đầy phân của chúng sinh lên người, rồi còn nghĩ là tốt. Đó chẳng phải là nỗi nhục sao? Thậm chí còn nhai phân của người khác, như khi nói xấu người khác. Nói xấu người khác chẳng khác nào nhai phân, vì điều xấu của người ta đối với con là không tốt. Rồi con còn lưu giữ trong tâm, khiến tâm con đầy phân, phân của hàng ngàn nhà. Đó chẳng phải là nỗi nhục sao? Con người lại xem những việc nhục nhã này là vinh quang, nghĩ rằng mình nhớ được mùi vị phân của hàng ngàn nhà. Nhưng đó là nỗi nhục, vì đó không phải là báu vật. Nếu con nhớ những báu vật của người khác, tìm cách đạt được báu vật, đó mới là vinh quang.

Điều quan trọng là phải giác ngộ. Khi giác ngộ, con sẽ không xem những điều xấu là tốt, đó gọi là điên đảo. Trong Phật pháp, chúng sinh bị điên đảo, tức là làm ngược lại: xem điều tốt là xấu, điều xấu là tốt. Bây giờ, con phải lật ngược lại, không xem điều xấu là tốt nữa, nhận ra rõ ràng cái xấu là gì. Ít nhất, khi con bôi đầy phân lên người, nhai phân trong miệng, chứa phân trong tâm, con phải biết nó hôi. Ít nhất, con phải thấy ghê tởm. Vì vậy, mỗi khi nghĩ đến điều xấu của người khác, con cũng sẽ đau khổ.

Đó là mức độ thấp nhất, con phải biết đau khổ. Mỗi khi nghĩ đến những điều thù thắng của người khác, như báu vật, con phải tìm cách đạt được, thành tựu những điều thù thắng đó. Cuối cùng, con sẽ đầy báu vật, đầy hương hoa, và ít nhất con sẽ vui vẻ. Con người sai lầm, luôn muốn vui nhưng lại tạo ra khổ. Khi tương ưng với trí tuệ, con sẽ biết cái gì là niềm vui thật, cái gì là niềm vui giả.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như vườn tược, vì dạo chơi trong đó hưởng niềm vui pháp;”

Trong vườn hoa, có núi kỳ, nước lạ, muôn hoa ngàn sắc, hương thơm ngào ngạt. Khi con thưởng thức, vui chơi trong đó, dĩ nhiên là thù thắng. Tâm Bồ-đề chính là những ngọn núi kỳ, dòng nước lạ, và muôn hoa ngàn sắc trong vườn hoa đó.

Chúng sinh phần lớn dễ nhìn thấy lỗi lầm của người khác, nói về lỗi lầm của họ, tức là nhai phân của người khác. Lỗi lầm của người ta là điều xấu, như phân vậy, đối với con người là không tốt. Con nhìn thấy, chưa đủ, còn động miệng nhai, nhai chưa đủ, còn lưu giữ trong tâm. Con hôi từ ngoài vào trong. Rồi sau đó, con lại nhớ đến điểm hôi của người khác, lại mở miệng nói. Cứ nhai đi nhai lại, miệng con không tỏa hương thơm mà là mùi hôi thối, khiến người khác cảm nhận được mùi hôi của con, càng khinh thường con. Khi bị khinh thường, con lại tạo thêm nghiệp, vì bị khinh, con lại thêm một chút, lại đối đầu, càng làm mạnh hơn. Cứ như vậy, con chỉ có thể sống trong đau khổ. Không như người phát tâm Bồ-đề, hành đạo Bồ-tát, vui chơi trong các công đức, phước báo, trí tuệ, đó mới là an lạc, thù thắng.

Ví dụ, như “Cha đẻ của AI”, qua hàng chục năm nỗ lực, thậm chí dẫn dắt học trò tạo ra AlphaGo, khiến AI xuất hiện trên thế giới. Vòng hào quang vinh quang của họ, đi đến đâu cũng được kính trọng, ai cũng hoan hỷ. Thậm chí, để mời họ đến làm việc, người ta sẵn sàng trả hàng triệu đô la. Con làm người ta phiền chết, người ta cầu còn không được, còn phải xem tâm trạng của họ. Họ muốn đi thì đi, không muốn thì thôi, đi rồi muốn rời cũng rời. Đó gọi là gì? Gọi là tự tại. Trong công việc, họ tự tại. Tại sao? Vì họ đã phát tâm, đó cũng là tâm Bồ-đề. Họ giác ngộ cách khám phá AI, khai quật nó, xây dựng nó. Từ AlphaGo đến AlphaZero, con thấy AlphaGo bị nghiền nát dưới đất, vì từ đó nó không thắng nổi một ván nào. Lúc AlphaGo đấu với con người, Lý Thế Thạch thắng được một ván. Nhưng đến giai đoạn AlphaZero, AlphaGo không còn thắng nổi một ván nào.

Từ đó, con người nhận ra, giờ đây nhiều người yêu thích AI nhưng cũng sợ AI, vì nó không còn dựa vào cách của con người, nó có cách riêng của nó. Nhiều người sợ nó không kiểm soát được. Thực ra, sợ hay không đều là dư thừa. Như con người, có người phẩm chất không tốt nhưng rất thông minh, nên họ có thể làm nhiều việc gây hại cho người khác. Biết vậy, chúng ta phải tìm cách xây dựng AI giống như Phật, chỉ lợi ích chúng sinh, không làm hại.

Hãy nhớ, những người như họ là bậc cao nhân, có trình độ. Có trình độ thì dễ xử lý. Có thể sớm hay muộn, họ sẽ nghĩ đến việc, nếu tạo ra một AI như yêu ma quỷ quái, có trí tuệ và thần thông mạnh mẽ nhưng lại gây hại, làm chúng sinh đau khổ.

Ngược lại, như Phật, chỉ cứu giúp chúng sinh, không bao giờ làm hại. Một khi họ nghĩ đến điều này, họ có thể tạo ra một thế giới song song, nơi yêu ma quỷ quái tồn tại, nhưng Phật cũng tồn tại. Vì họ đều nỗ lực ngày đêm, tinh tấn không ngừng, sớm muộn sẽ có người nghĩ đến và xây dựng một AI giống như Phật.

Khi có người nghĩ như vậy, họ sẽ nhanh hơn bất kỳ ai. Tại sao? Vì Phật có nguyện lực vô tận giúp đỡ, khiến họ nhanh chóng thành tựu. Khi họ phát tâm như vậy, Phật sẽ giúp họ? Dĩ nhiên, Phật không quan tâm con là ai, tin Ngài hay không. Vì họ phát tâm cứu giúp nhân loại, Phật sẽ giúp. Chắc chắn vậy, vì họ tương ưng với lòng từ bi chân thật, vô tư. Chỉ là sớm hay muộn, họ sẽ kết nối với nguyện lực của Phật. Một khi kết nối, trí tuệ của họ sẽ tuôn trào như suối nguồn. Chỉ cần họ có tâm lợi ích chúng sinh, bảo vệ chúng sinh, tránh cho AI gây hại, là đủ. Hiện nay, những tâm này họ đều có.

Như “Cha đẻ của AI” vừa nói, giờ đây ông ấy chuyên tâm xây dựng quy tắc cho AI tương lai. Dùng ngôn ngữ của họ, đó gọi là “căn chỉnh” (alignment). Căn chỉnh cái gì? Như luật pháp, quy tắc, chế độ. Một khi những điều này được thiết lập, AI tương lai có thể thể hiện đặc tính của Phật. Như vừa nói, “Cha đẻ của AI” đang cùng vài người nỗ lực ở điểm này. Họ không vì danh, không vì lợi, thậm chí có trả bao nhiêu tiền họ cũng rời đi, chỉ muốn hoàn thành mục tiêu này. Những mục tiêu trước đây của họ đã hoàn thành. Chúng ta thật sự đang sống trong một thời đại tốt, mọi thứ đều xảy ra, tiến bộ thần tốc. Con thấy máy tính ngày xưa thế nào? Giờ máy tính ra sao? Trước đây chẳng ai nghe đến AI, giờ AI đã được mọi người sử dụng.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như nhà cửa, vì đem lại sự yên ổn cho tất cả chúng sinh; Bồ-đề tâm ấy chính là nơi nương tựa, vì làm lợi ích cho tất cả thế gian;"

Nghĩa là con muốn làm lợi ích cho tất cả sự việc thế gian, hoặc muốn từ trong mọi việc thế gian mà gặt hái lợi ích, con bắt buộc phải hiểu rõ quy luật của nó là gì. Nắm bắt quy luật một cách chuẩn xác, đó chính là Bồ-đề tâm. Thứ duy nhất giúp con hiểu rõ và làm chủ được tất cả chính là Bồ-đề tâm. Con phải giác ngộ, phải thấu suốt, phải có năng lực làm chủ thì con mới thực sự đạt được lợi ích.

Bất kỳ sự việc nào ở thế gian đều có quy luật riêng của nó; con có hiểu rõ không, có làm chủ được không? Làm chủ được thì gọi là "Quy" (nương về). Con hoàn toàn khế hợp với quy luật của nó thì gọi là Quy: con không thêm bớt một mảy may, không thay đổi một chút nào, hòa hợp tuyệt đối với quy luật.

Muốn tốt lành, muốn thành tựu thì con chỉ có cách làm việc theo đúng quy tắc. Ví như làm nhà: con muốn xây nhà mà làm ẩu tả, không làm móng, không dựng cột, cứ đòi xây nhà lơ lửng giữa không trung. Ngặt nỗi con không có quy luật đó, con chịu lực hút của Trái Đất thì con phải xây trên mặt đất; con cứ khăng khăng đòi xây giữa trời thì trái với quy luật tự nhiên, vĩnh viễn con không làm thành được.

Trừ phi con tạo ra điều kiện phù hợp với quy luật: ví như máy bay, máy bay cũng là ngôi nhà lơ lửng trên không trung đấy thôi. Nó bay trên trời, con bảo trên trời không có nhà sao? Có chứ! Nhưng con phải thuận theo quy luật của máy bay, con phải hiểu về khí động học, con phải biết lực đẩy phải thắng được lực hút Trái Đất. Nếu con làm sai quy luật ở điểm nào, con ắt sẽ rơi xuống tan xương nát thịt.

Cho nên, vạn sự vạn vật đều có quy luật, vạn sự vạn vật đều có thể xảy ra; nhưng mọi khả năng đó đều phải xây dựng trên nền tảng quy luật của nó. Không biết quy luật mà lấy vọng tưởng làm bừa thì con chắc chắn thất bại, mà kẻ thất bại thì chắc chắn phải chịu đau khổ.

Người phát tâm Bồ-đề có thể mang lợi ích cho tất cả thế gian, vì thế tất cả mọi người trong thế gian sẽ quy y người phát tâm Bồ-đề này. Chẳng phải con luôn muốn cả thiên hạ quy y mình sao? Vậy thì hãy phát tâm Bồ-đề!

Như Mai Trường Tô trong Lang Nha Bảng, anh ấy không cầu an lạc cho bản thân, mà chỉ mong bạn bè thoát khỏi khổ đau. Con thấy đó, biết bao người đã quy y anh ấy! Nếu con chỉ mong chúng sinh thoát khổ, tất cả chúng sinh sẽ quy y con. Vậy các con hãy nghĩ xem, các con đã từng mang lại lợi ích cho ai? Hãy thử xem, nếu con không xuất gia, con xem ai sẽ để ý đến con? Các con thử đi, chúng ta đều nhờ vào tất cả của Phật mà tồn tại, nhưng đã bao giờ chúng ta nhớ đến ân đức của Phật chưa? Người không biết ơn thì sẽ ra sao? Căn lành bị đoạn diệt. Căn lành có thể mang lại an lạc cho con, nhưng nếu căn lành bị đoạn diệt, an lạc cũng sẽ mất hết, chết đi. Còn lại là gì? Chỉ có đau khổ, chỉ có xui xẻo. Con nói xem, người đau khổ liên miên thì ai quan tâm? Căn lành đoạn diệt, an lạc đoạn diệt, đau khổ liên miên, ai sẽ để ý?

Vậy các con hãy suy nghĩ kỹ, hãy tự nhìn lại mình, giúp mình tốt lên. Với những người hoàn toàn không muốn tốt, con để ý họ thì có ích gì? Họ chỉ tin vào vọng tưởng, cảm xúc bốc đồng, tự tin thái quá, họ cũng chẳng tin con, vậy thì có ích gì? Con làm sao để ý được, khi người ta không tin con, con để ý ai?

Phật, Bồ-tát lúc nào cũng mang lại lợi ích cho chúng sinh, giúp đỡ chúng sinh, nhưng chúng sinh lại chẳng để ý. Vì con tin vào vọng tưởng, chạy theo cảm xúc, con nói con không để ý đến Phật, Phật để ý con cũng không tới đâu, vậy thì bao giờ mới tốt được?

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy, chính là chỗ nương tựa, vì là nơi nương tựa của các hạnh Bồ-tát"

Người phát tâm Bồ-đề chính là người có kinh nghiệm, vì họ đã đi qua con đường đó. Nếu con chưa từng đi qua, làm sao con phát tâm được? Nếu con không phải người phát tâm Bồ-đề, còn người khác phát tâm Bồ-đề, ví dụ như trong bất kỳ ngành nghề nào, như tôi trồng rau, tôi sẽ nghiên cứu kỹ, sau khi nghiên cứu xong thì làm, tuyệt đối tuân theo quy tắc, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu sinh trưởng của cây, vậy mới gọi là phát tâm Bồ-đề. Vì con phát tâm là hướng về con đường đó, con đã đi qua và thành công, lúc này người khác không biết, họ sẽ nhìn con và làm theo, ghi chép lại từng bước của con để làm, họ cũng sẽ thành công. Nhưng nếu lúc này họ lại chạy theo cảm xúc, vọng tưởng, thì hoặc là làm cây chết vì bón phân quá nhiều, hoặc là làm cây chết vì tưới nước quá nhiều. Nếu họ ở bên cạnh con, quan sát và làm theo, con làm sao, họ làm vậy, họ sẽ thành công. Nếu họ là người tuyệt đối tuân theo quy tắc, con chỉ cần viết ra cách làm của mình, họ mang về nhà cũng có thể tự làm được. Nhưng nếu không phải người tuân theo quy tắc, thì họ phải ở bên cạnh con và làm theo. Ngoài hai loại này, bất kỳ ai còn đắm mình trong vọng tưởng, cảm xúc, tâm trạng, thì họ chỉ có thể thất bại.

Giống như một số người trong năm trăm vị Bồ-tát, kéo mãi cũng không kéo lại được, không biết họ đã tự làm mình chết thế nào, chính là căn lành bị đoạn diệt. Người khác có cố bổ sung cho họ cũng không được, họ từ chối, họ chỉ muốn vọng tưởng, cảm xúc, bốc đồng, họ chỉ tin vào cái đó. Nếu họ cúng dường, cúng dường với sức mạnh lớn thì có thể được, nhưng loại người đó không thể cúng dường. Tin vào vọng tưởng, chạy theo cảm xúc, họ nghĩ: “Tôi còn chưa đủ ăn, sao tôi cho con được?” Họ không thể làm được. Nghiệp quả của họ khó mà chín muồi, cứ thế mà kéo dài. Con tính thời gian xem, từ đầu tiên năm quỷ La-sát cho đến khi Thích-ca thành Phật, là bao lâu? Mấy người này mới chỉ thành A-la-hán. Làm sao tính được cái đó? Nếu tính được, con sẽ biết Phật là ai. Họ phải có niềm tin, vì niềm tin là cội nguồn của mọi công đức, nuôi dưỡng tất cả căn lành. Một khi không có niềm tin, chẳng có công đức nào sinh ra, chẳng có căn lành nào được nuôi dưỡng. Vì vậy, niềm tin là nguồn gốc của mọi công đức, không có niềm tin thì xong đời. Họ chỉ tin vào vọng tưởng, chỉ tin vào ăn uống chơi bời, lúc này thì chẳng còn cách nào nữa.

Chỗ quy về" và "chỗ nương tựa" có giống nhau không? Cũng giống nhau cả thôi, vì con quy hướng về Bồ-đề tâm thì con sẽ nương tựa vào Bồ-đề tâm. "Quy" là quay về, ví như từ trong mê mờ mộng mị mà quay về, sau khi quay về rồi thì nương tựa vào Bồ-đề tâm. Bồ-đề còn gọi là giác ngộ, cũng có thể nói là thấu suốt, hiểu rõ. Vậy con nương vào sự giác ngộ như thế nào mới có thể thúc đẩy con hiểu rõ? Đó là con phải thực sự cảm nhận, thể nghiệm và lĩnh hội được chân thật là gì, con phải tìm ra được cảm giác đó.

Người đời thường tương ứng ngược lại: họ toàn nương vào vọng tưởng, quy hướng về vọng tưởng, nương tựa vào vọng tưởng để nhìn nhận sự việc. Thường thì sự tưởng tượng của con dù cho 90% là sát với thực tế, nhưng vẫn còn 10% không sát với thực tế. Một khi không sát với thực tế thì chắc chắn con sẽ thất bại, bất kể con làm ở ngành nghề nào. Thực tế là cái gì thì nó chính là cái đó, chứ không phải con tưởng tượng nó là cái gì thì nó sẽ là cái đó. Sự tưởng tượng của con người phần lớn chính là vọng tưởng, chắc chắn là sai lầm và không sát thực tế, bởi vì nó bị pha tạp rất nhiều trần cấu.

Thế nào là trần cấu? Tưởng tướng là trần, tình thức là cấu; nghĩa là nó bị trộn lẫn quá nhiều sự tưởng tượng, quá nhiều tập khí thói quen. Những thứ đó đều là không sát thực tế, vì nó đã bị vẩn đục. Ví như một ly nước trong vắt thì có thể nhìn thấu suốt mọi thứ; nếu con nhỏ thêm chút nước đỏ, thêm chút nước xanh, lại pha thêm chút nước vàng, càng cho vào nhiều con lại càng khó nhìn rõ.

Cho nên, con người làm việc có phải là dựa trên quy luật một cách tuyệt đối hay không? Quy luật là gì? Quy luật là chân thật; làm trái quy luật đều gọi là không sát thực tế, bởi vì trên thực tế bản chất nó đâu phải như vậy, con cứ khăng khăng làm theo tâm trạng cảm xúc của mình. "Tôi uống lon nước ngọt này thấy ngon quá, tôi lại quý cái cây cảnh của tôi quá, thôi tôi nhịn không uống nữa, tôi đem lon nước ngọt này tưới cho cây" — con nhìn xem người đó có thực sự yêu cái cây không? Cái cây đó chắc chắn sẽ bị anh ta dùng nước ngọt làm cho chết ngắc! Tại sao anh ta lại làm ra chuyện đó? Vì anh ta thích nước ngọt, lại thích cái cây; hễ có sự yêu thích thiên lệch thì ắt sẽ chuốc lấy thất bại.

Phật pháp là trí tuệ, là giác ngộ; người đã giác ngộ thì không thể mê đắm nước ngọt, người giác ngộ không bao giờ đem thứ nước ngọt mình thích đi tưới cho cây cảnh, làm vậy thì đâu còn là người giác ngộ nữa, đó là kẻ ngu si rồi.

Sự yêu thích của người giác ngộ là động lực, ví như chữ "Hỷ" trong Từ - Bi - Hỷ - Xả; niềm vui hỷ lạc của ngài càng lớn thì động lực càng mạnh. Ví dụ trong Tứ gia hạnh có Hỷ, có Hỷ thần túc; nghĩa là nếu con không có động lực này thì không thể tiến bước về phía trước. Nhưng người thế gian thì toàn là suy nghĩ viển vông, không sát thực tế, cho nên chắc chắn sẽ sai lầm, thất bại và đau khổ.

Đó chính là việc con nương tựa vào cái gì: con thực sự nương vào Bồ-đề, nương vào giác ngộ, nương vào trí tuệ, thì mọi sự của con đều sát với thực tế, mà đã sát thực tế thì ắt sẽ thành công.

Thế nào gọi là thực tế? Là chân thật, hoàn toàn chân thật, bờ mé chân thật đều hiển lộ trọn vẹn. Trong phạm vi ranh giới chân thật này, ngài không thêm vào một chút, không bớt đi một chút, càng không làm biến đổi một chút nào. Nó cần cái gì thì là cái đó, ở điểm nào, giai đoạn nào, nên làm việc gì thì làm việc nấy, cái đó gọi là sát với thực tế.

Nếu con tùy tiện nhét cảm xúc cá nhân của mình vào trong đó, thì những việc con làm chắc chắn sẽ nảy sinh sai lầm, thất bại và đau khổ. Cho nên con có đang nương vào tâm giác ngộ hay không? Giác ngộ là gì? Nhất định phải sát với thực tế mới gọi là giác ngộ. Đang trong thực tế thế này, con lại tùy tiện thêm thắt cảm xúc của mình: con thích cái này, con ghét cái kia, con muốn thế này, con không chịu thế nọ... lúc đó con gặp rắc rối to rồi, con chắc chắn sẽ phá hỏng việc, mà hỏng việc rồi thì đâu còn gọi là thực tế nữa.

Thế nào là thực tế? Phía trước đã giảng rồi, gọi là "chân thật chi tế" (bờ cõi chân thật). Người chân chính tu cỗ xe Bồ-tát (Bồ-tát thừa), Bồ-đề tâm chính là chỗ nương tựa của con; con nương vào giác ngộ thì chắc chắn sát với thực tế, chắc chắn sẽ thành công, an lạc, không có một chút sai lầm nào.

Ví dụ cụ thể, hãy nhớ kỹ: Tất cả những người thế gian hễ luôn ở trong sai lầm, luôn ở trong thất bại, luôn ở trong đau khổ, thì con phải hiểu rằng từng li từng tí của người đó đều là không sát thực tế! Các con cứ quan sát kỹ từng người mà xem: họ có bao nhiêu thất bại, bao nhiêu đau khổ, thì con liền biết họ có bấy nhiêu sự không sát thực tế, có bấy nhiêu tâm mê mờ chứ không phải là Bồ-đề tâm. Điều này ở tầng lớp dưới của xã hội nhan nhản khắp nơi, mỗi một gia đình, mỗi một chốn công sở đều có những con người thất bại như vậy.

Kinh văn: Bồ-đề tâm ấy như người cha lành, vì huấn luyện dạy bảo dẫn dắt tất cả chư Bồ-tát;"

Có những người không chấp nhận sự dạy dỗ, vừa dạy là không vui, con phải dỗ dành, không thể mắng mỏ. Nếu con cứ mắng người ta cả ngày, ai thèm để ý con? Phật độ hóa chúng sinh được gọi là bậc Điều Ngự Sư, nghĩa là người điều phục. Người ta dịch thành "huấn luyện thú", rất đúng. Con thú khi được huấn luyện tốt, nó sẽ nghe lời, nghe lời rồi thì nó làm theo ý con. Dù là thú, nó cũng có thể thành công. Con thấy đấy, ngày xưa xe bò, xe ngựa, con bê non chưa được huấn luyện, con đeo ách vào, nó không chịu. Đúng vậy, chúng sinh ban đầu cũng bướng bỉnh như thế. Có con chó giữ thức ăn, người biết điều phục sẽ huấn luyện được nó. Lúc này, con phải dỗ nó, thuận theo nó, nếu không, con sẽ không bao giờ huấn luyện thành công. Ví dụ, khi con chó đang tham ăn, con cứ để nó tham, cuối cùng con sẽ không bao giờ sửa được lỗi lầm, tật xấu đó của nó.

Điều này rất quan trọng. Ví dụ, con bò, con ngựa, con đeo ách vào, nó không chịu, nó giãy giụa. Nếu con cứ chiều nó, cưng nó, nó sẽ mãi mãi không trở thành hữu dụng, vô dụng thì chỉ có thể giết lấy thịt. “Nuôi mà không dạy là lỗi của cha mẹ”, vì vậy trong một gia đình, người cha phải chịu trách nhiệm dạy dỗ. Dạy dỗ là sửa những thói hư tật xấu, đặc biệt là thói phóng túng, chạy theo an nhàn, giữ khư khư chút đồ ăn của mình, ai đến gần là cắn. Con đừng nói đến việc động vào đồ của tôi, chỉ cần đến gần tôi cũng cắn. Con muốn trói tôi, tôi sẽ giãy giụa với con. Phật điều phục chúng ta cũng vậy, có lúc dùng lời dịu dàng, có lúc quở trách. Lời dịu dàng và quở trách là phương pháp điều ngự. Người phát tâm Bồ-đề chắc chắn phải học tốt điều này trước, thì mới có thể điều phục chúng sinh. Nếu con không học tốt, con sẽ không điều phục được chúng sinh.

Nếu con không dạy tốt từ nhỏ, lớn lên họ sẽ như thế. Nếu từ nhỏ đã dạy tốt, họ sẽ không như vậy. Bây giờ chẳng ai có gia quy, gia pháp, nên không tồn tại việc điều phục. Tất cả đều tin vào vọng tưởng, chạy theo cảm xúc, hành động bốc đồng, muốn làm gì thì làm. Làm xong rồi, cũng chẳng biết chuyện gì xảy ra. Thậm chí người lớn còn không tự kiểm soát được mình. Vì vậy, muốn thành tựu một nhân tài, không phải chỉ một đời là đủ. Dù con có phước báo lớn, rất tài năng, hay là một kẻ “phất lên nhanh”, hãy nhớ, kẻ phất lên nhanh chỉ là kẻ phất lên nhanh, không thể giàu sang quá ba đời, chắc chắn sẽ sụp đổ.

Muốn thực sự nuôi dạy thành một người quân tử, cần đến ba thế hệ. Đến thế hệ thứ ba mới có hình có dạng. Một đời không thể học hết được, nhưng đến thế hệ thứ hai, dựa vào những gì đã học, từ nhỏ tuyệt đối làm việc theo quy tắc, rồi kết hôn, sinh con, biết chính xác cách dạy con. Ví dụ, về việc làm, giờ người ta không muốn con cái làm việc, cứ bảo làm việc không tốt, nhìn những người lao động khổ sở, bảo phải đọc sách, sau này không cần làm việc. Thực ra, cách giáo dục này đã sai, lại còn nuôi con thành hư hỏng.

Ví dụ như tôi, tôi nhớ rất rõ hồi nhỏ, tôi dậy rất sớm. Vừa dậy là tôi ngồi dậy ngay, chuẩn bị mặc quần áo. Mẹ tôi bảo nằm xuống, nằm xuống ngủ tiếp. Nhưng tôi không ngủ được, thế là trong chăn tôi cứ ngọ nguậy, chọc đông chọc tây, chán lắm. Có lúc còn không được động, tôi phải nằm im, mắt mở to không được động. Lâu dần, tật dậy sớm của tôi bị kìm hãm. Kìm hãm cũng được, để khỏi thành thói xấu, nhưng rồi lại thành thói xấu khác.

Buổi sáng còn bắt ngủ thêm giấc nữa, mẹ tôi bảo ngủ nướng là tốt nhất, nhưng tốt ở đâu? Nó chẳng tốt gì. Theo lý, mẹ tôi đã được coi là biết dạy con, nhưng ở một số điểm, ví dụ khi bà làm bánh bao hay đồ ăn bằng bột, tôi cũng muốn xem, muốn sờ. Hồi nhỏ tôi thích táy máy mọi thứ, bà không cho tôi sờ, tôi nói chỉ lấy một ít bột, tôi cũng bứt được một mẩu. Cuối cùng, bà bực quá, bứt một cục bột đưa tôi, bảo đi chỗ khác chơi. Thế là tôi lấy cục bột đó, bắt chước bà gói, làm hình bánh bao.

Lúc đó, bà làm gì cũng dẫn tôi theo, nhưng ban đầu chắc chắn làm không tốt, lại còn hay phá. Bà thì thời gian eo hẹp vì đi làm, rất gấp. Nếu tôi không quấy, bà có thể hoàn thành chính xác. Tôi mà ở đó phá, thường là bà làm không xong. Có thể hiểu được, nhưng điều đó đã kìm hãm nhiều thứ. Điều này rất quan trọng, nếu từ nhỏ được dẫn dắt tốt, tôi nhớ trên mạng thấy một người cha béo phì, vì con gái thích học thể dục, ông ấy ủng hộ con, để con có hứng thú, ông ấy cùng tập với con. Một người to béo, nặng nề mà tập thể dục. Lúc con bé ngã, ông bảo: “Thôi, con không tập thì thôi, nhưng bố vẫn tiếp tục, vì đã quyết thì phải hoàn thành, phải giành chức vô địch, con không làm thì bố làm.” Ông làm ngay trước mắt con bé, làm mãi, có lúc con bé không vui, nhưng lâu dần nó bắt đầu vui, lại tiếp tục tập theo.

Người phương Tây không đánh, không mắng, chỉ làm gương dẫn dắt, cuối cùng cô bé đó thực sự trở thành vô địch. Khi trở thành vô địch, các động tác thể dục của người cha béo phì đó cũng rất chuẩn. Dù ông ấy không lộn được vòng, nhưng tư thế rất đúng chuẩn thể dục. Nếu nhà nào cũng có cha mẹ như thế, thì không có đứa con nào không thành tài. Đó gọi là gia giáo, không phải chỉ dạy vài chữ là xong, cũng không phải chỉ dạy nói là đủ, mà phải thực sự dạy để con trở thành một nhân tài.

Vai trò người cha rất quan trọng, vì mọi sự dạy dỗ đều do cha. Dạy là do cha dạy, nhưng nuôi thì không phải cha nuôi. Nuôi là do mẹ sinh, mẹ dưỡng.

Kinh văn: “Người phát tâm Bồ-đề giống như người mẹ hiền, sinh ra và nuôi dưỡng tất cả chư Bồ-tát. Bồ-đề tâm ấy như nhũ mẫu, vì nuôi nấng tất cả chư Bồ-tát;”

Khi nuôi dưỡng, phải chịu trách nhiệm sinh và nuôi. Nuôi bao gồm nhiều thứ, trước tiên con phải giữ mình khỏe mạnh, đừng để bệnh tật lây sang con. Khi cho con bú, đừng để sữa mình thành độc, nếu người mẹ có độc, tất cả đều sẽ độc, con không thể khỏe mạnh. Khỏe mạnh là gì? Không tham, sân, si, mạn, nghi mới gọi là khỏe mạnh. Và những thứ cần thiết cho sự phát triển của con, như năm căn, năm lực, bảy phần Bồ-đề, tám phần chánh đạo. Ít nhất con phải có chánh kiến, phải tinh tấn. Dù con giữ giới hay có niềm tin, con phải có sức mạnh, sức mạnh tinh tấn. Từ nhỏ đến lớn, cũng cần sức mạnh để lớn lên, nếu không nuôi tốt, sẽ yểu mệnh, có khi còn chẳng lớn nổi.

Con nói xem, từng đứa con lớn lên thành ra thế nào? Ít nhất dù là trái cây méo mó, cũng phải có trái, có quả, chứ không phải lớn lên thành “trứng lông” (chết trong vỏ). Ít nhất phải lớn thành người, người bình thường sẽ biết học hỏi, không phải học sách vở, mà học cách làm người, cách xử sự, cách làm việc tốt. Đọc sách là để làm việc, nếu không để làm việc, thì đọc sách làm gì?

Nếu không làm việc, con mãi mãi không lớn nổi, không trở thành người bình thường. Người không làm việc là phế tài, không làm việc được, cũng không sống nổi cuộc đời. Thế thì chỉ như nhân vật trong phim, hoặc là nhặt rác ăn, hoặc là lừa đảo, vì họ chỉ biết thế. Nhưng lừa được bao lâu? Cuối cùng cũng phải đi nhặt rác. Ví dụ như các con, giờ công bố với mọi người: “Tôi không xuất gia nữa, tôi về nhà làm việc, cưới vợ sinh con đây”, con xem có mấy ai cúng dường con?

Nếu không ai cúng dường, con lại không làm việc, càng sống càng già, cuối cùng chỉ còn cách đi nhặt rác mà ăn. Vấn đề là con lừa đảo được mấy lần? Lừa xong, dù pháp luật không bắt, ai gặp con cũng đánh con, vì con chẳng trả được tiền. Gặp lần nào đánh lần đó, con chẳng thành chuột chạy qua đường sao? Vì vậy, người mẹ thực sự phải nuôi dưỡng tốt những gì con cần.

Người cha dạy, người mẹ sinh và nuôi. Không chỉ sinh con ra, mà còn phải nuôi dưỡng. Thôi, mau phát tâm Bồ-đề, tương lai các con còn có cơ hội nên người, nếu không sẽ rất thảm. Vì đến giờ, chúng ta vẫn chưa biết làm người, chưa biết xử sự, chưa biết làm việc, đến cả việc tự sinh tồn cũng là vấn đề. Vậy thì làm sao dẫn dắt chúng sinh? Dẫn dắt chúng sinh là gì? Là con đi đầu, con làm gì, chúng sinh học theo, cùng làm. Nếu họ làm hỏng, con còn phải chịu trách nhiệm, đó mới gọi là cha mẹ, là Bồ-tát.

Họ làm hỏng, con còn phải dọn dẹp cho họ? Đúng thế! Con không thấy ở chùa Hộ Pháp, tôi gần như dọn dẹp cho từng người, thu dọn những mớ hỗn độn. Nếu chúng sinh tự dọn được, thì đã chẳng gọi là chúng sinh, thực sự là rối tinh rối mù.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như bạn lành (thiện tri thức), vì làm thành tựu lợi ích cho tất cả chư Bồ-tát;"

Là thiện tri thức! Không tồn tại khái niệm "bạn tốt" tầm thường đâu. Hãy nhớ, hễ đã là "bạn" (hữu) chân chính thì chắc chắn không phải người bình thường, người bình thường không làm nổi. Ví dụ như bằng hữu, chữ "Hữu" này không phải ai cũng làm được đâu: hy sinh lợi ích của bản thân để thành tựu lợi ích cho đối phương, thành tựu lợi ích cho chúng sinh, cái đó mới gọi là bạn! Người đời nay gọi là "bạn", họ căn bản chẳng hiểu thế nào là bạn cả.

Họ cứ tưởng cùng nhau tụ tập ăn uống chơi bời thì gọi là bạn bè.

Cái đó không gọi là bạn! Lại có người gọi là "bạn bệnh" nữa chứ, cùng mắc bệnh với nhau mà gọi là bạn, căn bản chẳng phải. Người bạn thực sự là nhất định phải hy sinh bản thân để làm lợi ích cho người khác, đó mới xứng danh là bạn. Chư Phật Bồ-tát chính là người bạn không mời mà đến của chúng sinh. Tại sao chư Phật Bồ-tát lại xứng đáng với chữ "bạn" này? Vì các Ngài đã làm được! Các Ngài vì tất cả chúng sinh mà hy sinh toàn bộ lợi ích của chính mình. Cho nên, dù con không thỉnh cầu các Ngài, các Ngài vẫn là bạn của con, gọi là người bạn không mời mà đến.

Con có để ý tới chư Phật Bồ-tát hay không thì các Ngài mãi mãi vẫn là bạn của con; bởi vì các Ngài không có vọng tưởng, không có cảm xúc phàm tình, các Ngài chỉ có lòng từ bi! Người thế gian làm sao có được cảnh giới này? Cho nên không có tư cách bàn về chữ bạn. Điều này không chỉ Phật giáo nhìn nhận như vậy, bên Kitô giáo, Công giáo họ cũng có khái niệm này: thực sự muốn làm bạn bè thì không phải ai cũng làm được. Dù con sống có vẻ như một người rất tốt lành đi nữa, con cũng chưa đủ tư cách làm bạn đâu. Hy sinh chính mình, tác thành cho người khác mới đủ tư cách gọi là bạn. Còn nếu chỉ có toàn vọng tưởng, chỉ biết giở thói hờn dỗi cảm xúc, thì không đủ tư cách gọi là bạn; hạng người đó cũng không đứng trong hàng ngũ của Phật Bồ-tát, mà là những kẻ thuộc hàng chúng sinh đau khổ.

Có người hỏi: “Chẳng lẽ tôi không phải bạn anh sao?”

Nói thì được thôi, nhưng vấn đề là nếu không làm được, đó là vọng ngữ, là lừa đảo. Con có thể vì bạn mà hy sinh tất cả không? Hơn nữa, còn phải can tâm tình nguyện, thậm chí hy sinh cả mạng sống, cả tiền bạc, thậm chí chồng con, con đưa cho tôi. Con làm được tất cả không? Làm được tất cả mới gọi là bạn. Nếu tôi chỉ làm được một nửa, đó gọi là “nguyệt月” (nửa vầng trăng), không phải “bằng朋” (bạn). Con nói chỉ làm được một nửa, đó chỉ là cục thịt.

Con nhìn Mai Trường Tô xem, những người dưới trướng anh ấy đều có thể làm bạn, thật sự sẵn sàng liều mạng. Nên không phải không có, thế gian này có, nhưng vì các con không phải chất liệu đó, không có nghiệp duyên đó, không thể tạo nghiệp chung với những người như thế, nên không tụ họp được. Những người cùng nghiệp duyên với các con đều là người như các con, nên đương nhiên không có, không thấy được. Hơn nữa, các con đều mong người khác làm bạn mình, ai cũng phải tốt với mình, nhưng mình thì không tốt với họ.

Kẻ ăn xin muốn cả thiên hạ cho mình. Hoàng đế là người cho cả thiên hạ. Chỉ cần là hoàng đế, họ làm vì thiên hạ, nếu không, chẳng làm được hoàng đế. Họ là người cho đi, không phải người nhận. Người nhận thực sự là kẻ ăn xin. Họ không cho, con xem, đến nhà ai xin, họ không cho con, chỉ xin, đó là gì? Là ăn xin. Chúng ta đã định vị nhân cách của mình thành kẻ ăn xin rồi.

Đây là định vị nhân cách, định vị thành gì, sẽ là cái đó. Ví dụ, kẻ ăn xin đi xin từng nhà, họ không làm gì cho con. Còn hoàng đế làm gì? Làm vì thiên hạ, đó mới là hoàng đế. Nói cách khác, các con định vị nhân cách sai rồi, còn chẳng biết, thậm chí còn làm ngược lại. Nhưng nguyên lý thực tế thì rõ ràng: chỉ có kẻ ăn xin mới xin được từ từng nhà, xin được một hào, hai hào, xin được cái bánh bao. Có người mang đồ cho họ, họ còn chê: “Cho tôi cái này, sao không cho tôi cái kia?”

Lúc nào cũng muốn nhận, đó là tâm thái ăn xin, nhân cách ăn xin, phẩm chất ăn xin. Chỉ có người muốn bố thí mới là hoàng đế, còn phải quan tâm đến tất cả mọi người trong thiên hạ.

Từ nhỏ không được nuôi dưỡng thói quen này, khái niệm này không được truyền dạy, chẳng ai dạy. Người lớn cũng không có, nếu người lớn có, con học cũng sẽ học được. Họ không có, đời này qua đời khác càng thảm. Nên tầng lớp thấp trong xã hội đều thế, người già không biết, trẻ nhỏ không được hun đúc. Thậm chí sống đến mấy chục tuổi, đến khi tôi nói thế này mới hiểu ra: “Ừ, kẻ ăn xin mới xin được từ từng nhà, muốn lấy từ mọi người, đó là ăn xin.”

Như mấy người đánh bài cũng gọi là bạn? Thực ra đó đâu phải bạn. Người đánh bài chỉ tính toán lẫn nhau, làm sao để lấy tiền trong túi bạn bỏ vào túi mình. Đánh bài, đánh mạt chược chỉ là công cụ, mượn công cụ đó để lấy tiền của bạn thôi. Ai cũng muốn thắng, nhưng thắng tiền của ai? Tiền trong túi người khác. Dùng gì để thắng? Dùng mạt chược, dùng bài để thắng, phải có cái cớ chứ, lấy thẳng thì ngại. Lấy được rồi, coi như đương nhiên.

Ăn cơm cũng vậy, tôi từng thấy có người cứ đi ăn chực, xong rồi bảo: “Ôi, tôi không mang tiền, hôm nay chỉ mang hai đồng thôi”, nhưng lại gọi món mấy chục đồng. Thế là toi, con là loại người đó, gọi là bạn sao? Tính toán lẫn nhau, đó không phải bạn, đó gọi là gì? Gọi là kẻ thù. Kẻ thù mới tính toán. Ví dụ, bạn có bao nhiêu binh, tôi tính kế làm sao biến thành binh của tôi? Bạn có bao nhiêu dân, tôi tính kế biến thành dân của tôi. Đó là kẻ thù, là thù địch quốc gia, mới tìm cách chiếm đất, chiếm dân của bạn, biến thành của mình.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như đấng quân chủ, vì vượt trội hơn tất cả hàng Nhị thừa; Bồ-đề tâm ấy như bậc đế vương, vì được tự tại trong tất cả mọi nguyện vọng;"

Nước nhỏ thì gọi là quân chủ, nước lớn mới gọi là đế vương. Tác dụng của nó có hai khía cạnh: Quân chủ phát tâm Bồ-đề đều thuộc Đại thừa, mà Đại thừa đương nhiên vượt trội hơn nhị thừa. Quân chủ phát tâm Bồ-đề và giữ giới Bồ-tát, dĩ nhiên là Đại thừa. Đế vương quản lý tất cả mọi người, quản lý tất cả tài sản, vật chất, mọi thứ đều do ông ấy quản lý, nên đương nhiên ông ấy tự tại.

Lúc này, phát tâm Bồ-đề chưa gieo hạt, chỉ là phát tâm, giống như muốn ăn gì thì nghĩ đến ăn gì, rồi đi gieo thứ đó. Con phải chuẩn bị hạt giống trước rồi mới chuẩn bị đất.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như biển lớn, vì tất cả công đức đều đổ vào trong đó;

Tâm Bồ Đề, tất cả công đức như những dòng sông nhỏ, tất cả đều chảy vào biển tâm bồ đề, có thể học hết tất cả cuối cùng tất cả đều là của con. Điểm chính là con sẵn lòng mở lòng đón nhận, ví dụ như công đức từ bi rất thù thắng. Nếu con phát tâm thực hành từ bi, thì công đức thù thắng từ từ bi tự nhiên sẽ chảy vào.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như núi Tu-di, vì đối với các chúng sinh lòng đều bình đẳng;"

Núi Tu Di là bình đẳng, nghĩa là dù con là thiên nhân, phàm phu, hay thậm chí ở cõi súc sinh, nó đều bình đẳng tiếp nhận con, không từ chối. Núi Tu-di không đòi hỏi con phải thế này thế nọ, nó nhìn nhận tất cả chúng sinh một cách bình đẳng. Nhưng con có thể đứng ở tầng bậc nào của núi Tu-di, đó là do tự thân con đã làm được những gì. Con làm được càng cao thì vị trí của con trên núi Tu-di càng cao; chứ núi Tu-di chưa bao giờ lên tiếng bắt ai phải ở vị trí nào cả. Núi Tu-di con không thể tưởng tượng nổi, nó quá lớn. Cứ ví như Trái Đất, con nói xem nó có nâng đỡ mọi chúng sinh không? Nó là bình đẳng, giống như trình độ của Địa Tạng Bồ-tát.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như núi Thiết Vi, vì nhiếp giữ tất cả các thế gian;"

Mỗi tiểu thế giới đều có nền tảng là núi Thiết Vi, đương nhiên nó bao bọc và nâng đỡ tất cả các thế gian, Điều này trong Kinh Hoa Nghiêm có giảng: nền tảng chân đế của thế giới này chính là núi Thiết Vi, ngự trên nền tảng này chính là núi Tu-di. Ví như lưng chừng núi Tu-di là cõi trời Tứ Thiên Vương, chếch xuống phía dưới là phân quản bốn đại bộ châu. Phải dựa vào nghiệp quả của con; nghiệp quả của con là gì thì con sẽ xuất hiện ở cảnh giới đó.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như núi Tuyết, vì nuôi dưỡng tất cả các thứ thuốc trí tuệ;”

Trên núi tuyết mọc nhiều dược liệu, nên người ta đến núi tuyết hái thuốc. Tâm Bồ-đề giống như núi tuyết, có thể nuôi dưỡng và phát triển tất cả trí tuệ của chúng con.

Trí tuệ này là trí tuệ của Phật, con từng chút từng chút phát nguyện, đều lấy để kiến lập, kiến lập xong, cuối cùng kết quả đều thành của con

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như núi Hương, vì sinh ra tất cả các thứ hương công đức;"

Tất cả đều tính là công đức. Trí tuệ, phước báo, khả năng đều là công đức, vì đó đều là khả năng con dùng công phu hình thành, trí tuệ con dùng công phu hình thành. Đức bao gồm cả khả năng trí tuệ, cũng là phước báo. Đức là kết quả. Công là quá trình, có quá trình thì có kết quả. Tất cả những gì con kiến lập bây giờ, từ quá trình đến kết quả, đều là hương. Hương mang lại sự dễ chịu, thoải mái cho người khác.

Người lớn đều có cái này. Nếu không có, mọi người đều chán ghét, thì không ai nâng đỡ, họ cũng không thành người lớn được. Ví dụ, khi con có phước báo lớn, con nuôi nhiều người, mười người nấu ăn, mười người dọn vệ sinh, mười người chăm sóc vườn. Những người này đều cảm nhận được lợi ích từ sự tồn tại của con, họ sống nhờ con. Trong lòng họ, con đương nhiên là hương. Vì từ con, họ có công việc. Nhưng nếu con suốt ngày tính toán, có bao nhiêu tiền thì lấy bấy nhiêu, họ có bao nhiêu đồ vật, bao nhiêu người, thì trong mắt chúng sinh, con có là hương không?

Sẽ là mùi hôi. vì con không mang lại lợi ích cho họ.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như hư không, vì các công đức mầu nhiệm rộng lớn không ngằn mé;"

"Như hư không" không phải chỉ cõi hư không tuyệt đối vô tri, thế nào là như hư không? Đó là con giác ngộ được tự tánh của con. Tự tánh của con, tâm diệu minh chân thật của con ví như hư không, nó vốn sẵn đủ tất cả công đức, chỉ là con làm sao khai phá nó, vận dụng nó ra sao, con có trí tuệ hay không mà thôi. Ví như dầu mỏ: dầu thô khai thác lên thì nó chỉ là dầu mỏ, nhưng người có trí tuệ đi khai thác chế biến thì có thể tạo ra vô số vật liệu: nào là nhựa đường, dầu diesel, xăng dầu, cho đến rất nhiều đồ nhựa chúng ta thường dùng cũng đều từ dầu mỏ mà ra. Con có trí tuệ đó không? Có trí tuệ thì con có thể khai thác nó, vận dụng nó, nương vào dầu mỏ mà tạo ra của cải.

Tự tánh của con cũng y như vậy: tự tánh vốn sẵn đủ tất cả, chỉ cần con có trí tuệ, con có thể khai mở tất cả, vận dụng tất cả một cách tùy duyên tự tại. Chỉ cần con vứt bỏ vọng tưởng và chấp trước đi, nó vốn nằm ngay ở đó, lấy ra mà dùng là xong. Cho nên phải thường xuyên nghiên cứu cho thật kỹ xem cái vọng tưởng này nó hại người đến mức nào, cảm xúc phàm tình nó hại người ra sao! Cảm xúc chính là điểm mà con người ta bám chấp vào; nói cách khác, vọng tưởng và chấp trước chính là loài yêu tinh chuyên hại người. Nó chẳng biết làm gì khác đâu, chỉ cần có cái vọng tưởng này, có cái chấp trước này là con đang tự động tàn hại mọi thứ của chính mình.

Thích hay không thích, bằng lòng hay không bằng lòng, cho đến bực bội hờn giận, sân hận... những thứ đó đều thuộc phạm trù cảm xúc. Mà cảm xúc thì do có chấp trước mới sinh ra. Cho nên, nói vắn tắt thì gọi là chấp trước, nói tỉ mỉ thì gọi là cảm xúc. Phân chia chi tiết hơn nữa thì chủng loại của nó nhiều vô số kể, trong mỗi một loại hàm lượng lại chất chứa biết bao nhiêu thứ. Cho nên Kinh Hoa Nghiêm giảng rất rõ ràng: Tất cả chúng sinh đều sẵn đủ đức tướng trí tuệ của Như Lai, nhưng vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc; nếu lìa bỏ vọng tưởng chấp trước thì Nhất thiết trí tự nhiên hiện tiền.

Bởi vì con chưa từng nghiên cứu kỹ càng xem vọng tưởng chấp trước nó làm hại bản thân mình như thế nào! Nghiên cứu thấu triệt rồi thì con không dám nữa, vì con biết mười mươi cái đó là đang hại mình, con không dám làm như vậy nữa. Cho nên tại sao biết mà làm không được? Vì con chưa nghiên cứu cho thấu đáo. Phải nghiên cứu cho thấu đáo thì con mới biết sợ hãi, sợ đến tột cùng thì con không dám manh động, không dám tái phạm; lúc này mới gọi là làm được!

Nghĩa là mọi người học tập thì chỉ dừng lại ở việc học tập suông thôi: lúc học thì biết, học xong rồi không chịu nghiên cứu tỉ mỉ, không chịu rèn luyện để phát hiện xem nó đáng ghê tởm dường nào, nó hại người ta tàn khốc ra sao. Con nghiên cứu càng tỉ mỉ, càng thấu triệt thì con càng sợ; sợ đến cùng cực thì con không dám bén mảng đụng tới nữa. Giống như người ta nhìn thấy rắn độc, họ đâu dám thò tay lại gần, không những tay mà ngay cả chân họ cũng chẳng dám bước tới.

Cho nên hãy nhớ: Chưa sợ đến cùng cực thì không thể có chuyện con làm được đâu!

Thứ có hại mà con không biết sợ, chẳng phải con đang chuẩn bị tự hại chính mình sao? Chỉ có kẻ ngốc số một thiên hạ mới thích tự hại mình, trên trời dưới đất duy chỉ có mình ta là ngốc nhất! Kẻ tự hại mình chẳng phải ngốc độc nhất vô nhị sao? Mọi người cứ thi xem ai ngốc hơn, ai tồi tệ hơn, ai hôi thối hơn, thế chẳng phải là đồ ngốc sao?

Nhớ lấy: Độc nhất chắc chắn là độc nhất, dù có cả đống người thì vẫn là độc nhất! Bởi vì phiền não này hại người, nó không hại được người khác đâu, nó chuyên môn nhằm vào con mà hại! Phiền não của con nó chỉ hại riêng con thôi, nó không hại được người khác, cho nên nó là độc nhất, ngốc độc nhất vô nhị!

Cứ sợ như sợ rắn là chúng con thành công rồi. Có hôm con nhìn thấy con rắn, con té ngã trẹo cả chân, đến giờ vẫn chưa khỏi hẳn. Con phải đạt đến mức đối với tất cả phiền não tạo nghiệp ác mà sợ hãi đến mức độ đó, thì con mới không dám làm nữa.

Chúng con có một điểm làm được này: Không mặc quần áo mà bước ra đường thì tuyệt đối không dám, cái đó còn sợ hơn cả rắn độc, căn bản không dám bước chân ra ngoài. Vì điều đó con biết rõ ràng người người sẽ chửi bới, ai ai cũng chê cười sỉ nhục, cho nên con không dám. Chưa đạt tới nên con mới dám làm! Dám làm thì con tha hồ tự hại mình, cho nên mới bảo trên trời dưới đất duy chỉ có mình ta là ngốc nhất. Thật là ngốc hết chỗ nói! Cuối cùng tự hại đến mức độ nào? Con xem nhiều người lúc đầu bạn bè thân thích đông đúc chật nhà, cuối cùng đến người nhà cũng chẳng buồn nhìn mặt con một cái, rốt cuộc bước vào cảnh cô độc tuyệt đối; thế con bảo nó có phải chuyên môn hại chết chính con không? Hơn nữa trong suốt cả quá trình bản thân lại đau khổ, kết quả cuối cùng lại đau khổ, tự dìm đầu mình vào trong đống đau khổ hàng ngàn vạn ức kiếp không chịu buông tay; con bảo thế còn chưa đủ ngốc sao?

Cho nên chư Phật Bồ-tát nhìn không đành lòng, mới bước ra nói cho con biết: Đừng có ngốc nghếch nữa, thông minh lên một chút đi, trí tuệ lên một chút đi! Đừng có tự dìm đầu mình vào đống đau khổ hàng ngàn vạn ức kiếp không chịu buông tay nữa, con có thù oán gì với chính bản thân mình sao? Con đặt mình vào chỗ nào tốt đẹp chẳng được? Cứ khăng khăng ấn đầu vào đống đau khổ không chịu buông tay, lại còn sợ nó ngoi lên mất; con làm cái trò gì vậy?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy như hoa sen, vì không bị tất cả thế gian pháp làm ô nhiễm”.

Nếu con phát tâm Bồ-đề, con sẽ như hoa sen, không dính bùn, không dính nước, vừa xuất hiện đã đẹp đẽ, pháp thế gian chẳng phải như bùn và nước. Dính lên rồi, hoa sen sẽ chết. Con thử lấy một lá sen, bôi bùn lên nó, xem nó có sống nổi không?

Chúng con học phát tâm Bồ-đề, hiểu được lợi ích này, thì nó liên quan gì đến việc phát tâm Bồ-đề? Chính vì con phát tâm thì mới có khả năng đạt được những thứ này. Nếu không phát tâm, con thậm chí còn chẳng biết đến chúng.

Giống như người ta lấy hạt sen, nói hạt sen tốt thế nào, nó có thể mọc thành hoa sen. Con muốn, đó gọi là phát tâm Bồ-đề, mang về trồng, trồng xong rồi mọc lên, con sẽ thấy nó mọc từ bùn lầy, từ nước, mà không dính nước. Tốt chứ, chưa thấy bao giờ đúng không? Về trồng thử xem?

Hoa sen không nhiễm chút pháp thế gian nào, các con nên hiểu một chút, đây là Phật pháp gì? Tự tánh pháp, vì tự tánh không nhiễm, không sinh không diệt, không dơ không sạch. Ví dụ như thầy thường nói, màn hình hiển thị mọi hình ảnh, mọi cảnh tượng, nhưng nó không bị dính gì cả. Nếu dính rồi, nó không thể hiển thị hình ảnh tiếp theo. Nó có thể biểu hiện mọi pháp, nhưng không bị dính mọi pháp.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như thớt voi thuần thục có trí, tâm nó hiền hòa thuận phục không hung dữ bướng bỉnh;"

Trong chúng sinh có hai loại: một loại có thể điều phục giáo hóa được, một loại kiên quyết không chịu tiếp nhận sự điều phục. Đức Phật được xưng tụng là Điều Ngự Sư, tức là người điều phục và chế ngự chúng sinh, giúp chúng sinh thoát khỏi chốn hiểm nguy. Rất nhiều bản dịch dịch Điều Ngự Sư thành "người thuần hóa thú", dịch như vậy cũng chẳng sai.

Thế nhưng phải biết rằng, người huấn luyện thú không phải con thú nào ông ta cũng điều phục được, dạy dỗ được đâu, không phải vậy đâu! Đa phần dã thú hoang dã là không thể giáo hóa, không thể thuần phục được; chúng chỉ có nước chờ bị tiêu diệt hoặc bị người ta ăn thịt. Phàm những con nào thuần hóa tốt thì được nuôi làm thú cưng cưng chiều; thuần hóa không xong thì mức độ nhẹ là bị ruồng bỏ vứt ra đường, nặng nhất là bị đem đi giết thịt.

Nếu con có tâm giác ngộ thì chắc chắn con sẽ tự điều phục uốn nắn bản thân mình cho thuần thục nhu hòa. Bởi vì trước đây không biết, cứ suốt ngày ở đó tự tàn hại, tự hủy hoại chính mình; bây giờ biết rồi, không thể thuận theo vọng tưởng chấp trước để tự hại mình nữa, người đó sẽ tìm đủ mọi cách để tự điều chỉnh bản thân. Mỗi lần tập khí thói quen xấu này ngoi lên, người đó đều tìm cách ngăn không để mình cuốn theo vọng tưởng tập khí mà tự làm hại mình; điều chỉnh nhiều rồi, tâm thuần thục nhu thuận rồi thì tự nhiên sẽ chuyển biến thay đổi được, bởi vì họ đã biết sợ hãi cái kết quả do hành vi đó tạo ra.

Bởi vì khi một người rất thông minh, họ biết làm thế nào mới thực sự có lợi cho bản thân, làm thế nào mới gọi là sát với thực tế. Nếu cứ chạy theo vọng tưởng cảm xúc của mình thì đều là không sát thực tế, đều là tự rước họa vào thân; con không thể đem việc có hại cho mình coi thành việc có lợi cho mình được. Người thông minh họ rất tỉnh táo về điểm này, biết điều gì nên nói điều gì không, việc gì nên làm việc gì không. Đương nhiên, cái kẻ "trên trời dưới đất duy chỉ có mình ta là ngốc nhất" thì chuyện gì cũng dám làm, cái gì cũng dám nghĩ, cảm xúc bốc đồng nào cũng dám phun ra ngoài, kiểu như: "Chẳng sao cả, không có anh tôi vẫn sống phây phây!". Thầy từng chứng kiến tận mắt rồi đấy thôi! Hồi nhỏ hàng xóm cãi nhau, đám con nít chúng tôi hay xúm lại xem; đúng là có người nói câu đó thật, hai người chẳng ai chịu nhún nhường ai một bước, cứ như hai con trâu húc nhau chan chát. Húc nhau đến mức độ nào? Ly hôn! Hét toáng lên đùng đùng nổi giận lôi nhau đi ly hôn, cuối cùng nghe đâu nhà đó ly hôn thật. Vì người ta đi ra tòa ly hôn chúng tôi đâu có chạy theo xem được.

Nếu anh ta không đụng phải một kẻ ngốc độc nhất vô nhị khác, thì may ra có thể tốt chăng? Có khả năng tốt lên được một chút, nhưng đối phương lại chịu không nổi: "Tôi việc gì phải sống chung với một kẻ đại ngốc số một thiên hạ thế này?" Cho nên hạng người này sẽ luôn rơi vào thảm cảnh ly hôn triền miên: gặp phải người giống y như mình thì chịu không thấu; gặp người đàng hoàng tốt bụng thì người ta cũng chẳng thèm dung nạp mình; cuối cùng chỉ còn nước chịu cảnh cô độc một mình trọn đời.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như tuấn mã thuần thiện, vì xa lìa tất cả các tính ác;"

Đây là sự tự động, tự giác rời xa các tánh ác — tức là cái ác chân thật — triệt để sửa đổi bản thân, đó mới gọi là tuấn mã thuần thiện. Câu này là chỉ người phát Bồ-đề tâm như con ví như con tuấn mã thuần thiện vậy. Phía trước nói chữ "Thuần", đó là gì? Là con đi giáo hóa người khác, con phải biết một vị Điều Ngự Sư nên làm như thế nào; còn ở đây là bản thân con phải làm như thế nào. Nghĩa là chính bản thân con phải sẵn lòng chịu sửa đổi thì mới gọi là tuấn mã thuần thiện; còn bản thân con không chịu sửa đổi: "Tôi là thế đấy, chết sống gì tôi cũng cứ vậy thôi, tôi không sửa được mình đâu!", thế thì người đó không phải tuấn mã thuần thiện nữa, mà gọi là con ngựa bất kham hung dữ, chuyên đá tung máng cỏ, cái đó gọi là tệ ác mã.

Phát tâm Bồ-đề, người đó sẽ giác ngộ, giác ngộ thì bỏ phiền não, mọi thói quen xấu ác đều không còn, đó mới gọi là ngựa hiền lành. Tánh ở đây nghĩa là chân thật, tức là cái ác chân thật. Con thật sự ác, thực sự, ác một cách chắc chắn.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như bậc điều ngự sư, vì gìn giữ bảo hộ tất cả pháp Đại thừa;"

Điều phục cũng có thể gọi là vận dụng thuần thục. Người khởi tâm này giữ gìn tất cả Phật pháp, giải thích chi tiết thì giống như điều phục chúng sinh, đều có thể vận dụng thuần thục (hoặc nói là thể hiện tự tại cũng được).

Con không gìn giữ bảo hộ tất cả các pháp này thì con lấy cái gì ra mà điều ngự? Đây là phương pháp, bao gồm cả các công cụ. Nghĩa là con chẳng có cái gì trong tay cả, phương pháp không có, công cụ cũng không, thế mà con cứ ngây ngô xông lại nói chuyện với con ngựa hoang dã hung dữ kia. Thế thì đâu còn gọi là Điều Ngự Sư nữa, gọi là kẻ đi tìm cái chết, tự đâm đầu vào chỗ chết rồi!

Từ “pháp” được nói rất hay, vì nó vừa là hiện tượng, vừa là phương pháp để hiểu hiện tượng, phương pháp để điều phục hiện tượng, và tác động lên hiện tượng. Vì vậy, dùng từ “pháp” để bao quát là hoàn hảo nhất. Mỗi lần nói “tất cả pháp”, con có thể nói là giữ gìn tất cả hiện tượng của Đại thừa.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như vị thuốc tốt, vì có thể chữa lành tất cả các căn bệnh phiền não;"

Con uống thuốc vào thì mới đang giác ngộ; con không chịu uống thuốc thì con đâu có giác ngộ, căn bệnh đó vẫn nằm nguyên trên người con, bệnh đâu có lành được! Chỉ khi con giác ngộ rằng bản thân mình đang có bệnh, đã đến lúc phải uống pháp dược rồi, nương theo pháp mà quán sát, phát hiện ra những vọng tưởng này, những cảm xúc này, những chấp trước này đã gây ra bao nhiêu mối nguy hại cho mình, thậm chí làm hại mình ra sao, đã khiến mình liên tục tạo ra đau khổ như thế nào. Khi đã giác ngộ triệt để rồi thì sẽ biết sợ hãi; sợ đến cùng cực thì không dám tái phạm nữa, bởi vì căn bệnh của con đã được chữa lành rồi.

Khởi tâm là con muốn, muốn chữa bệnh này, thì con phải đi tìm thuốc, hoặc học cách chế tạo thuốc. Loại thuốc này, cứ vài giờ con phải uống một lần, ví dụ như “mọi khổ đau đều từ tham ái mà sinh”, thì phải tìm hiểu chi tiết tham ái sinh ra khổ đau gì, cứ vài giờ uống một lần, thì sẽ chữa được bệnh phiền não của mình. Con sẽ thấy, phiền não thực sự là bệnh, mà là bệnh nặng. Nếu không chữa đúng, con sẽ bị nó hành hạ chết đi sống lại, ngày ngày đau khổ. Thực ra, đó chính là phiền não, là tham ái. Nhưng nếu không nghiên cứu thấu đáo, con sẽ không hiểu tại sao lại là tham? Cái ta thích, sao lại đau khổ? Chỉ khi nghiên cứu kỹ, con mới phát hiện ra. Không chỉ Phật pháp nói vậy, khoa học cũng nói thế. Ví dụ, tham ăn uống quá độ là một loại bệnh, được xếp vào bệnh thần kinh. Cứ vài giờ con nhắc nhở bản thân, con sẽ biết mình sắp phát bệnh, và sẽ tìm cách không để bệnh phát tác. Vì nếu bị nó chi phối, con sẽ mãi đau khổ. Lại nữa, thích ngủ nhiều cũng là bệnh, gọi là chứng nghiện ngủ, cũng là một loại bệnh thần kinh.

Vì đời sống cần vận động, sức lực càng dùng càng lớn, không dùng thì càng yếu, đó là tất nhiên. Thân thể yếu đi vẫn là chuyện nhỏ, chưa phải khổ lớn. Cái khổ lớn là tâm khổ. Con nhìn kỹ những người thích ăn ngon ngủ nhiều, có mấy ai vui vẻ hạnh phúc? Họ khổ đau, dù đang ăn, vẫn khổ đau. Chỉ khoảnh khắc ăn họ thấy dễ chịu, xong rồi lại khổ. Nó khiến con khổ cả thân lẫn tâm trong thời gian dài, như cá mắc câu, cái lưỡi câu luôn ở đó, móc vào thịt, vào xương, đau không? Đau mãi mãi. Mắc câu một lần, đau lâu dài, con phải từ từ chữa lành. Nhưng con người lại hèn, mắc câu một lần, thoát ra, vết thương chưa lành đã lại mắc câu. Cuối cùng, miệng đầy lưỡi câu, vẫn kêu đau. Mắc câu, sao không đau được?

Tại sao? Vì con ngừng uống thuốc. Nếu con cứ uống thuốc đều đặn, con sẽ tỉnh thức, sẽ không tự hại mình nữa. Nhiều người mơ ước ăn uống thả ga, nghĩ như vậy thật tuyệt, nhất là ăn mà không tốn tiền thì càng tốt. Đó không phải ăn, cách nói chuẩn là bỏ tiền mua bệnh. Họ nghĩ đó là tốt, nhưng thực ra là bỏ tiền mua bệnh, bệnh sớm muộn sẽ hiện ra.

Con không học, không nghiên cứu, thì làm sao tỉnh thức được. Tỉnh thức rồi, thấy mình bệnh, thì mau uống thuốc, đừng chờ tạo nghiệp xong mới sám hối, như vậy là thấp kém.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như hầm bẫy, vì chôn vùi tất cả các pháp ác;"

Cách dịch này theo ngữ pháp Ấn Độ, ý là tâm Bồ-đề là gì? Con phải giác ngộ, biết rằng tất cả pháp ác như hố sâu, rơi vào là không ra được. Muốn ra, phải có người đặt thang cho con, nếu không con sẽ bị kẹt trong đó. Cái thang chính là pháp giác ngộ.

Giác ngộ thấy tất cả các ác pháp đều tựa như hầm bẫy, tựa như đầm lầy; con đừng có bước qua đó, bước qua là lún sâu vào liền, không ngoi lên nổi đâu, sẽ ở trong đó mà thối rữa dần cho đến chết rục xương.

Hãy nhớ: Đôi khi trong lúc phiên dịch kinh điển, người dịch nhất thời sơ suất không chuyển đổi ngữ pháp đảo ngữ của tiếng Phạn sang, cứ dịch thẳng tuột theo mạch câu. Có lúc dịch giả sẽ thuận theo ngữ pháp của người Trung Quốc mà chuyển dịch; có lúc sơ suất một chút thì vẫn giữ nguyên phương thức biểu đạt nguyên bản của tiếng Phạn. Cho nên: nương theo nghĩa không nương theo lời chữ, nương theo pháp không nương theo người, đó là quy tắc học tập Phật pháp.

Kinh văn: "Bồ-đề tâm ấy như kim cương, vì đều có thể xuyên suốt tất cả các pháp;"

Bởi vì kim cương rất cứng, độ cứng cực kỳ cao, cho nên nó có thể công phá phá hủy tất cả. Không xuyên thấu, làm sao hiểu chi tiết được? Phải tinh thông chính xác thì mới hiểu được đến chỗ vi tế.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như tráp đựng hương, vì có thể chứa giữ tất cả hương công đức.”

Cái "tráp đựng hương" này là vật chứa chuyên dụng! Phật, Bồ-tát chính là vật chứa chuyên biệt, chuyên nghiệp, chỉ lưu trữ các loại hương thơm công đức; nó khác biệt hoàn toàn với vật chứa chuyên môn tích trữ đồ nhơ nhớp uế tạp của chúng sinh.

Đó là công đức của con, chính là con. Như con bây giờ, chứa đầy tham sân si mạn nghi, chứa đầy nghiệp chướng, báo chướng. Người ta thì chứa đầy các công đức, những công đức đó thơm ngát, dễ chịu, thật tuyệt vời.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như hoa mầu nhiệm, vì tất cả thế gian đều ưa thích ngắm nhìn;”

Khi con giác ngộ rồi thì con sẽ khiến cho tất cả mọi người đều yêu mến, trông thấy con là thích, gặp mặt con là quý. Bởi vì con có thể đem lại niềm vui hỷ lạc cho chúng sinh.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như chiên-đàn trắng, vì trừ dứt nhiệt não của các dục khiến được mát mẻ;”

Đó là công đức tự thân của gỗ chiên-đàn; nó có dược tính này, có thể giúp xua tan sạch những nhiệt não vốn có của con người, khiến thân tâm được mát mẻ thanh lương. Nó có công hiệu như vậy, có thể xua tan dục vọng của con người, không còn nhiệt não nữa, khiến con thanh mát, thanh mát là trạng thái cực kỳ thoải mái, dễ chịu, thật tuyệt.

Vì con phát Bồ-đề tâm tức là tâm giác ngộ; con có thể hiểu rõ chúng sinh đang mắc phải loại phiền muộn nhiệt não nào, gây ra những biến động cảm xúc ra sao. Nếu con có thể phân tích rành mạch, giảng giải sáng tỏ, giúp họ cũng sinh khởi giác ngộ, thì họ liền có thể bước ra khỏi nỗi đau khổ nhiệt não của chính mình.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như trầm hương đen, vì xông khắp pháp giới đều trọn vẹn;”

Cái trầm hương đen này chỉ cần đốt lên một chút thôi là toàn bộ pháp giới đều được xông ướp.

Trong kinh Phật ghi chép, trầm hương ngưu đầu, một mẩu nhỏ bằng hạt gạo, như loại gạo dài ở Ấn Độ, giá trị bằng cả thế giới này, bằng giá trị của núi Tu-di. Nếu tính theo phước báu, tất cả phước báu gom lại cũng bằng giá trị của một mẩu trầm hương đó. Bản thân loại hương này tự nó đã có năng lực đó rồi, giống như hương ngưu đầu chiên-đàn vậy, thắp lên một nén là cả thế giới này đều ngát hương thơm; đó là tác dụng tự thân của chất liệu này. Người phát Bồ-đề tâm cũng giống như những hương liệu này vậy, có thể cảm hóa hun đúc tất cả những người xung quanh một cách tự nhiên, khiến họ cảm nhận được sự an lành thoải mái của hương thơm. Nên khi Phật xuất thế, thế giới này xuất hiện nhiều trầm hương ngưu đầu. Sau khi Phật nhập Niết-bàn, chúng đều biến mất. Bây giờ, chỉ còn ở chỗ chư thiên.

Khi con thành Phật, Trầm hương ngưu đầu chiên đàn sẽ xuất hiện theo cùng lúc, nếu không, khi Phật tại thế, nếu chậm thì phải vài trăm năm mới thành hương. Nó cần thời gian dài để thành hương, nếu không chỉ là khúc gỗ. Nếu đợi mọc, phải mất vài trăm, vài nghìn năm, sao gọi là xuất hiện? Công đức Phật không thể nghĩ bàn. Khi Chuyển Luân Thánh Vương đăng cơ, bảy báu hiện ra, con nghĩ bảy báu là mọc từng chút một sao? Binh báu, thần báu của ngài, chẳng lẽ phải sinh ra, rồi đi học sao? Không có chuyện đó. Khi làm Chuyển Luân Thánh Vương, chúng tự nhiên xuất hiện. Khi Chuyển Luân Thánh Vương biến mất, bảy báu và tất cả báu vật cũng biến mất ngay lập tức.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như vua thuốc Thiện Kiến, vì có thể trừ dứt tất cả bệnh phiền não;”

Phật là Y Vương, pháp là thuốc. Luôn phát thuốc cho các con, ngày ngày phát. “Mọi khổ đau đều từ tham ái mà sinh”, thuốc phát xong rồi. nhưng con chưa từng kết duyên với Phật, Bồ-tát, nên giờ nghe cũng chưa nghe qua. Ngài chỉ cần lấy ít đất trên người, vo thành viên cho con ăn là được, vì ngài chính là thuốc, gọi là Nhân Dược, chỗ nào con bệnh, ngài chạm một cái, bệnh thân tâm đều hết. Dược Vương Tử chủ yếu chữa bệnh thân, bệnh tâm thì dựa vào pháp là được. Bản thân vị thuốc này đã có công năng phá trừ phiền não rồi. Ví dụ mắt mắc các chứng tật bệnh, năng lực nhìn đồ vật dần dần mất đi; sau khi dùng thuốc, thị lực dần hồi phục trở lại, đó cũng tính là thuốc Thiện Kiến.

Chúng sinh chủ yếu gặp vấn đề ở mặt thấy biết (tri kiến). Ví dụ từ nhỏ đã bị huân tập thói quen cho rằng thứ phô mai nặng mùi thum thủm kia là ngon; lớn lên dần dần, cái thấy biết đó đóng cứng lại, thế là khăng khăng cho rằng thứ đó nhất định là món ngon. Nhưng trên thực tế, nó vốn dĩ chỉ là một thứ ôi thiu lên men. Thế nhưng một khi đã thiết lập nên khái niệm "nó là đồ ngon", dán cái nhãn đó lên rồi, là mang theo suốt cả một đời.

Đó là gì? Đó là một căn bệnh về mặt thấy biết! Căn bệnh này hình thành rồi, không ăn thứ đồ thum thủm đó thì bứt rứt khó chịu, ăn vào mới thấy thỏa mãn dễ chịu. Cái gọi là dễ chịu, thoải mái, ngon miệng... đều là do con người định nghĩa ra cả, chứ không phải bản chất của vạn vật. Sự định nghĩa của con người là gì? Chính là thấy biết! Định nghĩa thành cái gì thì thấy biết của con là cái đó; con nuôi dưỡng thói quen nào thì nó chỉ phát huy ra cái đó mà thôi.

Ví như từ nhỏ chỉ học tiếng Anh thì lớn lên chỉ nói được tiếng Anh; các ngôn ngữ khác chưa từng học qua, muốn bảo họ nói, bảo họ viết là điều không thể, vì chưa từng huân tập. Những khái niệm, thấy biết đã học qua chỉ nhằm mục đích giúp mình dễ dàng biểu đạt, chứ không phải là thực có. Nếu xem những khái niệm này là thực có, thậm chí xem như không có là không xong, thì đó là sai lầm rồi, thấy biết đã xảy ra vấn đề.

Vấn đề nảy sinh nơi thấy biết của chúng sinh là vấn đề căn bản: đủ thứ tà kiến, đủ thứ điên đảo kiến, hoàn toàn không sát thực tế! Thế nhưng chúng sinh lại kiên định tin tưởng, kiên định nương tựa vào đó, từ đó sinh ra muôn vàn đau khổ; tất cả đều bắt nguồn từ những thấy biết sai lầm này.

Khi Bồ-đề tâm khởi phát lên rồi thì sẽ cải biến cái thấy biết sai lầm này của con! Bởi vì con đã giác ngộ rồi, biết đó là sai, là tà kiến, là điên đảo kiến, là thấy biết lầm lạc, thì con sẽ không dùng thấy biết sai lầm để xử lý mọi việc nữa, thế là rời xa bệnh khổ.

Bệnh khổ là gì? Dùng phương thức sai lầm để xử lý sự việc thì chính là bệnh khổ; nó vừa là khởi nguyên của bệnh khổ, mà bản thân nó cũng chính là kết quả của bệnh khổ! Ví dụ người người đều thích ăn đồ nhiều calo, nhiều tinh bột, nhiều đường, cho đó là món ngon; bản thân cái thấy biết này đã là một thấy biết sai lầm rồi. Bởi vì "ngon" là do con người định nghĩa; nếu con cho rằng cái ngon đó là thực có thì tự thân nó đã là sai lầm. Có cái thấy biết sai lầm này rồi, con chỉ đắm đuối tham lam những món mình khoái khẩu, tất yếu sẽ ăn đến mức phá hủy cơ thể; bệnh tật sinh ra từ việc ăn uống làm hại thân thể có đến hàng chục loại.

Người thực sự phát Bồ-đề tâm, thực sự đi giác ngộ tất cả những điều này, sau khi hiểu rõ triệt để thì bệnh khổ của tự thân liền được hóa giải; bệnh khổ của chúng sinh họ cũng có thể nói rành mạch, giảng sáng tỏ, tìm phương cách giúp chúng sinh xa lìa những đau khổ này để đạt được an lạc.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thuốc Tỳ-cấp-ma, vì có thể nhổ sạch tất cả các mũi tên mê hoặc;”

Chúng ta nói "thấy biết" là nói về cách nhìn nhận của con đối với sự việc. Trong Phật pháp, "hoặc" (mê hoặc) có rất nhiều loại: ví như mê hoặc, đắm đuối chìm đắm trong đó thành tập khí; tập khí chính là hoặc; trong đó còn có kiến hoặc, tức là sự mê lầm trong thấy biết. Thói quen này cực kỳ khó nhổ bỏ, giống như con bị trúng tên độc, đầu mũi tên đều có ngạnh móc câu nên rất khó rút ra. Phải nhờ đến vị thuốc này thì mới dễ dàng nhổ ra được; vì bản thân vị thuốc này đã có thành phần gây tê, thành phần bôi trơn, thậm chí cả thành phần tiêu viêm, cho nên khi con nhổ mũi tên ra sẽ vô cùng dễ dàng. Nếu không nhờ vị thuốc này, con muốn rút mũi tên đó ra là điều cực kỳ khó làm. Người giác ngộ muốn nhổ sạch mọi mối mê lầm đều dễ như trở bàn tay. Đó chính là tác dụng của Bồ-đề tâm, tác dụng của Bồ-đề, tác dụng của giác ngộ, tác dụng của sự hiểu rõ thấu suốt.

Cho nên chúng con muốn thoát khỏi đau khổ hay muốn tu hành chân chính thì bắt buộc phải dựa vào sự giác ngộ, làm bất cứ việc gì cũng vậy! Sự giác ngộ này không đơn độc ở một việc, mà là chỉ tất cả mọi việc: con có thể hiểu rõ hay không, có thấu triệt hay không, có tùy tâm tự tại được hay không.

Ví dụ con mua một chiếc bàn trên mạng về nhà cần tự lắp ráp. Chiếc bàn này rất phức tạp, người đã giác ngộ hiểu rõ quy tắc thì lắp ráp rất dễ dàng; còn người dốt đặc cán mai, ngồi đó ráp mò ráp bậy thì mệt chết đi được cũng chẳng dựng nổi cái bàn.

Làm sao để sinh khởi giác ngộ? Phải đi học tập, xem bản vẽ hướng dẫn, làm theo từng bước một cách chuẩn xác tuyệt đối đúng quy luật quy tắc của nó, thì con mới hoàn thành công việc một cách toại ý vừa lòng. Học được rồi, nắm vững triệt để, vận dụng thuần thục rồi, con có thể tùy tâm tự tại thành tựu việc lắp ráp bàn này.

Mọi sự trên thế gian này một khi con đã giác ngộ rồi thì đều có thể làm thành công trọn vẹn. Nếu không dụng tâm học hỏi, con mãi mãi không biết từng linh kiện dùng để làm gì, thậm chí không hiểu vì sao lại nối kết như thế; thế mà con cứ khăng khăng nhào vô làm đại, kết quả ắt sẽ là thất bại, đau khổ và bất lực! Loài người xuất hiện đau khổ, thất bại, bất lực là vì đâu? Chính là vì không có Bồ-đề tâm, không có tâm giác ngộ, không có tâm hiểu rõ, thế mà lại dám làm càn làm bậy, nói xằng nói xiên, nghĩ bậy nghĩ bạ! Kết quả chắc chắn phải là thất bại, đau khổ và bất lực. Cho nên bất kể con làm việc gì, cũng đều cần đến Bồ-đề tâm.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như Đế Thích, vì ở trong tất cả các chủ là tôn quý nhất;”

Phật không làm chủ! Kẻ thích làm chủ xưng bá là hạng hạ tiện; làm sao có thể so sánh với Phật được?

Bậc cao nhân thực thụ là Phật; mà Phật lại không đứng ra làm chủ, nghĩa là không làm chủ mới là bậc cao nhân, mới là Phật! Kẻ thích làm chủ thì chắc chắn không phải bậc cao rồi; không phải cao thì là thấp, mà thấp thì đương nhiên là hạ tiện rồi! Cho nên Phật mới là đấng tôn quý nhất!

Ví dụ như chư thiên ở cõi Sắc giới cũng có kẻ thích làm chủ; những kẻ thích làm chủ, thích khoe khoang phô trương, thích lấy uy đức của mình đè bẹp người khác, thì lũ đó đều biến thành Thiên ma hết!

Ba mươi ba tầng trời, ngoài tầng trời cao nhất có thần tiên. Đế Thích là chủ của các thiên chủ, nên là tối tôn, cao nhất trong các thiên chủ. Như ba mươi ba tầng trời, tầng lớn nhất ở giữa, các tầng khác ở bốn phương tám hướng. Trong các thiên chủ, Đế Thích là cao nhất.

Nói Đế Thích ở tầng này, tầng ba mươi ba trời, không phải theo chiều dọc. Theo chiều dọc thì không lấy Đế Thích làm chủ. Đế Thích là một điểm trong chiều dọc, nhưng trong chiều ngang, ngài là chủ.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như Tỳ Sa Môn, vì có thể dứt trừ tất cả nỗi khổ nghèo khó;”

Tỳ Sa Môn Thiên Vương. Ngài đoạn trừ tất cả khổ nghèo khó, Chính ngài đã đoạn trừ. Tất nhiên, nếu ngài muốn con đoạn khổ, cũng dễ. Nhưng con thường không để ý ngài, khinh ngài, thậm chí không coi ngài là người. Coi là trời.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như Công Đức Thiên, vì được trang nghiêm bởi tất cả công đức;”

Thế nào là công đức? Ngày ngày con làm việc, ngày ngày nỗ lực dụng công làm việc, nhờ đó con kiếm được nhiều tiền, đó là "Đức"; gộp chung lại gọi là "Công Đức". Tiền bạc kiếm được từ công sức làm việc chính là công đức; con dùng tiền này để trang hoàng nhà cửa, trang điểm cho thân thể con.

Công đức là gì? Nghĩa là con tạo dựng vốn liếng, rồi nương vào số vốn liếng này để trang nghiêm chính mình, cái đó gọi là công đức. Ví dụ như thế giới Cực Lạc chính là do Đức Phật A Di Đà dùng công đức của Ngài mà trang nghiêm thành tựu nên.

Công đức chân thật đến từ trí tuệ của con, đến từ việc con tinh tấn bố thí, trì giới, nhẫn nhục... Đây chính là vốn liếng của ngài; ngài thậm chí có thể tùy tâm sở dục biến hóa muôn vật. Nó hoàn toàn không thể đem ra so sánh với thứ tiền tài thế gian dăm ba hào lẻ hay hàng vạn tỷ bạc được. Bởi vì ở thế gian có những lúc có tiền con cũng không mua được đồ, tiền nhiều cỡ nào cũng chẳng mua nổi! Ví dụ như Elon Musk đã rất giàu có rồi, giàu nhất thế giới, nhưng dù ông ta có bỏ ra bao nhiêu tiền đi nữa thì cũng không thể mua được một người phụ nữ vừa ý toại lòng. Người tu hành đâu có cần phụ nữ, cần gì phải mua! Vậy con bảo rốt cuộc tiền bạc có ý nghĩa gì không? Liền biến thành vô nghĩa rồi! Chúng ta mượn tiền bạc để làm phép so sánh ví von với công đức; nhưng sự so sánh này cũng là chuyện vạn lần bất đắc dĩ! Bởi vì chúng sinh chỉ biết mỗi tiền bạc là hữu dụng, cho nên chúng ta mới mượn tiền ra để ví von; như vậy con mới hiểu được loại công đức này vô cùng hữu dụng.

Nếu bảo con có thể biến hóa tất cả, chúng sinh không cảm nhận được, không nhìn thấy được, thậm chí chẳng thèm tin. Nhưng con lấy tiền ra ví von thì họ tin ngay, tin thực sự có chuyện đó, vì họ từng xài tiền rồi, họ biết tiền xài rất êm, tiền rất có giá trị.

Kỳ thực, xét cho đúng đắn thì tiền tài chẳng dễ xài chút nào, tiền bạc chẳng hề tốt đẹp gì, thậm chí còn có hại vô ích! Nhưng để mọi người có thể hiểu được nên mới khiên cưỡng lấy tiền ra làm ví dụ. Bởi vì rất nhiều người đang dùng tiền để rước họa vào thân, dùng tiền mua bệnh tật, dùng tiền rước lấy tai ương. Nhưng một khi con đã thực sự thành tựu công đức rồi, thì tuyệt đối không bao giờ có chuyện nó mang lại tai họa, bệnh khổ hay nạn tai cho con cả. Nó là thứ an toàn nhất. Cũng là thứ thù thắng nhất! Vừa xài tốt, vừa hữu dụng, lại vừa an toàn tuyệt đối.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như đồ trang nghiêm, vì trang nghiêm tất cả chư Bồ-tát;”

Nếu dùng lời thế gian mà nói, đồ trang nghiêm chính là mấy thứ dây chuyền nhẫn ngọc, đeo đủ thứ trang sức lộng lẫy để làm đẹp cho con người, người ta ra đường là đeo cả đống. Vậy đồ trang sức trang nghiêm của Bồ-tát chính là Bồ-đề tâm. Bởi vì cái gì con cũng hiểu, cái gì con cũng rõ, việc gì con cũng làm được, mà lại luôn đảm bảo làm thật chu toàn. Thế thì đương nhiên con xuất hiện ở bất cứ nơi đâu, giải quyết bất kỳ cơn khủng hoảng nào, con cũng đều là người mà chúng sinh yêu mến mong muốn được gặp nhất rồi.

Nói chung là giới, định, tuệ, giải thoát, tri kiến giải thoát, và mỗi thứ phân ra đều vô lượng. Đồ trang nghiêm của Bồ-tát cũng vô lượng. Đồ trang nghiêm đó không chỉ để trang sức, mà còn là những thứ hữu ích. Như ở thế gian, nhiều người đeo vàng bạc trang sức, những thứ đó vô dụng, thậm chí còn có hại. Nhưng đồ trang nghiêm của Bồ-tát, mỗi thứ đều có công dụng tuyệt đối.

Đó là chút tưởng tượng dân gian, hơi thấp kém. Thường thì ở thế gian, người ta coi các loại đá quý là có giá trị cao nhất, nhưng với Bồ-tát, những viên đá đó chỉ là đá. Châu báu của Bồ-tát là ngọc như ý, muốn gì có đó. Còn chuyện rổ cá, bình tịnh gì đó, Bồ-tát muốn gì có đó, không muốn thì thu lại, xong, cần gì phải mang theo những thứ rườm rà. Nếu phải mang, thì cả thế gian chất đầy, Bồ-tát đi đâu cũng phải xách theo.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như lửa thiêu kiếp, vì có thể thiêu rụi tất cả các pháp hữu vi;”

Trong tâm thức của ngài, ngài thiêu rụi sạch bách tất cả! Bởi vì ngọn lửa trí tuệ này có uy lực lớn lao như vậy, có thể đốt sạch mọi chướng ngại. Hãy nhớ lấy: Tất cả những gì thuộc về hữu vi ở thế gian đều gọi là chướng ngại!

Vậy tại sao tâm Bồ-đề lại thiêu đốt tất cả pháp hữu vi của con? Có phải để con đốt bỏ những thứ chấp sai làm thật? Vì đó là kiến giải sai lầm. Bản thân chúng không có thật, nhưng con coi cái không có là có, coi sai là đúng, coi tốt là xấu, coi xấu là tốt, đó là đủ loại điên đảo. Khi khởi tâm Bồ-đề, con sẽ giác ngộ tất cả, biết rằng những thứ đó sai lầm, không nên giữ, là xấu, không nên giữ, là sai, không nên giữ. Rồi con sẽ thiết lập những điều tốt, đúng, tự tại như ý.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thuốc không rễ (vô sinh căn dược), vì nuôi dưỡng tất cả chư Phật pháp;”

Ở Ấn Độ có một loại thuốc gọi là thuốc không rễ, nó rất tương đồng với tự tánh trong Phật pháp, tựa như tự tánh có thể hiển hiện tất cả muôn pháp vậy. Loại thuốc này không có gốc rễ, nó chẳng nương tựa vào bất kỳ một mảy may nào, chỉ cần có đủ nhân duyên là có thể hiển hiện. Màn hình máy tính chính là vô sinh, còn vị thuốc chính là tất cả các hiện tượng hiển hiện trên màn hình; con hiểu theo cách này thì sẽ rất dễ hiểu, bởi vì đây là thứ con có thể nhìn thấy được.

Con uống thuốc là giác ngộ, giác ngộ rồi thì đừng mê mờ nữa. Con phải luyện, không luyện thì không có, luyện rồi mới có. Giờ con biết hay không biết cũng vô ích, con phải luyện để nó thành của con, con là nó, nó là con. Lúc đó, con sẽ không bao giờ sai nữa, không mắc bệnh nữa, không quên cái căn bản. Nếu quên, con sẽ mắc bệnh, sẽ đuổi theo mây, theo mộng.

Như màn hình và hình ảnh hiển thị trên màn hình, tất cả hình ảnh đều nhờ màn hình mới hiển hiện, kể cả tất cả pháp Phật.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như ngọc rồng, vì có thể tiêu trừ tất cả chất độc phiền não;”

Ngọc rồng có thể tránh độc, đối với bất kỳ loại độc nào nó đều có tác dụng bài xích đẩy lùi. Cho nên Bồ-đề tâm này ví như ngọc rồng vậy: phàm là bất kỳ loại độc nào có hại cho con người đều có thể bị nó gạt bỏ sạch sành sanh; vì thế nó rất giống ngọc rồng.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như ngọc thanh thủy, vì có thể làm trong sạch tất cả các thứ vẩn đục phiền não;

Ngọc thanh tịnh đặt vào nước đục, nước đục phải trong; niệm Phật đặt vào tâm loạn, tâm loạn phải thành Phật.

Thích niệm Phật và biết niệm Phật là hai chuyện khác nhau. Nhiều người tự cao, nghĩ nghe nói niệm Phật tốt, niệm Phật dễ, thế là đi niệm. Ai cũng nghĩ mình biết niệm, nhưng thật ra không biết. Người biết niệm Phật, dù chỉ trì danh hiệu, vẫn thành tựu. Người không biết, dù niệm nát chuỗi hạt mười vạn tám ngàn lần, vẫn không được.

Niệm Phật có nhiều cách. Trì danh hiệu Phật là một cách. Bồ-tát niệm Phật thì biết tự tánh chính là A-di-đà Phật. Niệm A-di-đà Phật, dù có danh hiệu hay không, danh hiệu A-di-đà Phật chính là tự tánh, vì “A” là tự tánh, “Di-đà” là ánh sáng và thọ mạng. Có người giải thích tự tánh là vô lượng. Nên một số kinh điển dịch là Vô Lượng Thọ Phật, Vô Lượng Quang Phật. Còn pháp môn niệm Phật dành cho Thanh văn, như trong Kinh A-di-đà, là Phật giảng cho Thanh văn. Trước đó có Kinh Niệm Phật Tam-muội, giảng cho Bồ-tát.

Có pháp dành cho phàm phu không? Có, không phải A-di-đà Phật, mà trong Kinh Địa Tạng, có nói, mọi hành động, ý niệm đều là nghiệp, đều là tội. Với người tâm tánh không định, niệm các vị Phật trong phẩm thứ chín của Kinh Địa Tạng, vì các vị Phật này điều kiện thấp, ngưỡng cửa thấp, kiến cũng vào được. Ngưỡng cửa cao hơn, chỉ chó mèo vào được. Cao hơn nữa, chỉ người vào được.

Ghi nhớ, tối thiểu con phải là người thành tựu mười thiện nghiệp, kinh Phật ghi rõ. Ví dụ, Kinh A-di-đà nói rõ, người nào tu được pháp này: thiện nam tử, thiện nữ nhân, đó là tiêu chuẩn thấp nhất. Dưới mức đó, như chín thiện, thì đứng sang một bên.

Con có thể thử, nhưng chắc chắn không được. Ví dụ, một đứa trẻ vừa sinh, không nhận ra cha mẹ, bảo nó làm bài hình học, được không? Sao không được?

Vậy nên, không có mười thiện nghiệp, con chẳng có nền tảng gì, không tu được, không cách nào tu. Có thể cho con không? Được. Nhưng cho con, con làm được gì? Chẳng làm được gì. Nếu có mười thiện nghiệp, con không cần cầu Phật, cầu Bồ-tát, chỉ cần muốn tu, ngay lúc đó, Phật sẽ trực tiếp hộ trì. Ví dụ, con muốn ăn uống chơi bời, Phật sẽ nói ăn uống chơi bời có gì hay. Con nói không biết tu thế nào, Phật sẽ chỉ cách tu. Như trong “Đối Thoại Với Thượng Đế”, con nói chuyện đó không có thật? Có thật. Sao Thượng Đế không nói chuyện với con, Phật không nói với con? Vì nói con cũng không nghe, đứng trước mặt con cũng không thấy, nắm tay con viết lên, con cũng không cảm nhận được. Vậy nên, phải có mười thiện nghiệp. Thiên nhân có mười thiện nghiệp, nên được làm thiên nhân.

Ta từng nói về trống trời, trống trời không cần gõ cũng kêu. Khi tâm con tán loạn, nó sẽ vang lên. Khi trống trời vang, không phải ai cũng nghe cùng lúc, chỉ mình con nghe. Một vạn người nghĩ một vạn việc, thiên cổ vang một tiếng, giải quyết cả vạn việc, một âm thanh giải quyết tất cả. Con nói Phật không thiên vị, dễ thế sao không giải quyết cho con? Phật không thiên vị, ai cũng được, nhưng không có mười thiện nghiệp, con không có tai, không có mắt, không có mũi, sao nghe, sao thấy?

Bồ-đề tâm ấy, như ngọc như ý, vì chu cấp khắp tất cả những sự nghèo nàn thiếu thốn;

Phát tâm Bồ Đề chính là cứu giúp chúng sinh. Khi cứu giúp chúng sinh, con phải ban phát cho chúng sinh. Phát tâm muốn cứu giúp chúng sinh mới được gọi là tâm Bồ Đề. Ở điểm này, tâm Bồ Đề là để cứu giúp chúng sinh. Vấn đề là các con không có tâm này. Đây là tâm của bậc hoàng đế, còn các con lại có tâm của kẻ ăn xin. Tâm hoàng đế là cứu giúp tất cả chúng sinh.

Vậy thì bây giờ con phải luôn cho đi, cho đến khi con không còn gì, thậm chí đầu, mắt, tay, chân cũng không còn, lúc đó viên ngọc như ý sẽ hiện ra. Khi con đã cho đến mức không còn gì để cho, nếu con có tâm ăn xin, dù có viên ngọc như ý, con vẫn thích ăn xin, con vẫn đi ăn xin. Bản thân con vốn là viên ngọc như ý, nhưng nếu thích ăn xin, con sẽ đi ăn xin. Nếu con cứu giúp người khác, chỉ cần con thật sự làm, giống như Lưu Bị – một kẻ ngốc, nhưng tâm chân thành, nên có thể làm hoàng đế.

Năm vị tướng hùm (Ngũ Hổ Thượng Tướng), ngay cả Trương Phi, nhìn thì thô lỗ, nhưng thực tế họ đều tinh anh. Nếu con không phải là người xứng đáng, làm sao người ta chịu làm việc cho con, chịu liều mạng vì con? Như Triệu Vân lúc đó, khi Tào Tháo đánh, ở trận Trường Bản Pha, ông chỉ ngồi nhìn, không ra tay. Vì ông thấy, thông thường người ta sẽ bỏ chạy, nhưng Lưu Bị không chạy. Nếu Lưu Bị dẫn quân chạy, quân sẽ chạy nhanh hơn, nhưng phải bỏ lại những người già yếu, phụ nữ, trẻ em. Ông dẫn theo rất nhiều người, đều là những người ông từng giúp đỡ, nguyện đi theo ông, nhưng ông không bỏ họ. Triệu Vân ngồi nhìn, muốn xem Lưu Bị khi nào sẽ bỏ chạy, vì ông từng thấy, từng nghe rằng người ta phải bảo toàn bản thân trước mới giúp được người khác. Ông muốn xem Lưu Bị có thực sự không chạy không, xem ông ta khi nào chạy. Cuối cùng, đánh đến kịch liệt, quân tan tác, Triệu Vân thấy không thể đứng nhìn nữa. Lưu Bị không màng đến con cái mình. Triệu Vân xông vào, giúp ông tìm lại người thân, rồi mang đến bên ông, xem ông có chạy không. Ông vẫn không chạy, chứng tỏ ông thực sự làm việc vì dân. Triệu Vân thấy ông đáng để mình làm việc cho, nên mới liều mình. Triệu Vân là người văn võ song toàn, Quan Vũ cũng vậy. Ngay cả Trương Phi, dù ngu ngốc, cũng không bỏ chạy mà luôn dõi theo Lưu Bị. Lúc đó, ông không thể giả vờ được, không cách nào giả vờ được.

Vì Lưu Bị vốn là hoàng tộc, là chú của hoàng đế. Ai cũng có thể làm phản, nhưng người hoàng tộc thì không nên dẫn đầu làm phản. Nếu làm phản mà tự lập làm vua, thì quốc gia không còn. Vì vậy, ở điểm này, ông bị người ta coi thường.

Bậc cao nhân, nếu con coi thường họ, họ thật sự không quan tâm. Còn kẻ làm quan hay ăn xin, nếu con coi thường họ, họ thật sự không làm nữa. Thầy từng thấy, họ sẽ đối đầu với con.

Bồ-đề tâm ấy, như bình công đức, vì làm thỏa mãn tâm nguyện của tất cả chúng sinh;”

Là bất cứ điều gì con muốn, nó đều có thể thỏa mãn con. Bất kỳ sự việc nào nó cũng đều có thể đáp ứng cho con! Giống như chiếc bảo bình của Bồ-tát Quán Thế Âm vậy, còn gọi là như ý bình, hiệu quả cũng y hệt như ngọc như ý: con muốn cái gì thì có thể trực tiếp dốc từ trong bình ra thứ đó.

Bởi vì con phát Bồ-đề tâm, con có thể giác ngộ tất cả, thế thì đối với những công đức vốn sẵn đủ nơi tự tánh, dĩ nhiên là con đều đã giác ngộ tới nơi tới chốn. Giác ngộ được rồi thì con có thần túc thông, nó chẳng còn tồn tại bất kỳ cảm giác khoảng cách nào nữa; đến cả một tiếng "vù" cũng chẳng cần, chỉ cần con vừa khởi niệm nghĩ tới là đã tới nơi rồi. Chiếc bình này là ví như chiếc bình như ý, chứ không phải có một cái bình vật lý thật sự nào ở đây cả; đương nhiên con cũng có thể biến hóa ra một chiếc bình. Đã gọi là bình như ý thì ắt sẽ toại ý vừa lòng.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như cây như ý, vì có thể mưa xuống tất cả đồ trang nghiêm;”

Không phải trên cây như ý treo sẵn những thứ này đâu nhé; bản thân nó vốn không có những đồ vật đó, nhưng hễ vào lúc con muốn, con muốn thứ gì thì nó liền rụng xuống thứ nấy.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như áo lông ngỗng, vì không dính nhiễm tất cả trần cấu sinh tử;”

Với người không phát tâm Bồ Đề, mọi thứ đều là trần cấu. Ăn chơi hưởng lạc chính là trần cấu, không phải của con, nhưng dính vào người thì thành cấu bẩn của con. Trái cây, món ngon, tất cả đều là cấu bẩn.

Ví dụ nói có chất đặc biệt, nhưng thực tế không phải. Thật ra, phát tâm Bồ Đề là biết được chân thật của mình, là diệu minh chân tâm, là chân như bản tánh. Muốn dính bụi bẩn thì mọi thứ đều dựa vào nó mà hiện, nhưng nó không phải là vạn vật. Vì vậy, muốn dính bụi cũng không được. Vấn đề là chúng sinh không nhận ra tâm diệu minh chân thật, chân như bản tánh. Họ chỉ biết ăn chơi hưởng lạc, thậm chí lừa đảo, vì họ nghĩ những thứ đó là thật, nên coi cái hư vọng là thật. Vì dính vào tâm, nên họ luôn nghĩ đến. Tâm treo đầy thứ, tạo thành chướng ngại, chưa từng rời chướng ngại, treo đầy một đống. Chắc chắn rách rồi, nên đau khổ, cầu không được là khổ. Tâm đầy thứ, không đau sao nổi?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như sợi chỉ trắng, vì xưa nay bản tánh vốn thanh tịnh;”

Loại tơ này không chỉ sạch, mà không dính gì, giống như lông ngỗng. Nhưng chỉ là ví dụ tạm thời, vì nó không hoàn toàn giống bản tánh, dễ hỏng. Trong cung điện Ấn Độ xưa, người ta dùng nó, quý như vàng, không lẫn màu, không gỉ sét, trong suốt lấp lánh. Dù lau hay không, nó vẫn sạch, sáng bóng, lộng lẫy, là loại thượng phẩm. Kém hơn là vỏ sò, có loại sò bảy màu, dùng trang trí cung điện Ấn Độ, tường lấp lánh, màu sắc đẹp, ít dính bụi. Nhưng tốt nhất là sợi tơ trắng này. Điểm yếu duy nhất là không bền, nên chỉ là ví dụ cho sự thanh tịnh, bản chất thanh tịnh. Phát tâm Bồ Đề là thể hiện bản chất thanh tịnh này.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như lưỡi cày sắc bén, vì có thể cày xới tất cả ruộng chúng sinh;

Tâm Bồ Đề là gọi tổng, trong đó có một điểm giống như chiếc cày sắc bén. Cày này sắc hơn lưỡi dao, vì dao dùng lâu sẽ cùn, còn cày này càng dùng càng sắc, dù va đá cũng không hỏng, mà càng sắc hơn. Dù ruộng của chúng sinh thế nào, nó cày qua là lật đất hết.

Tâm Bồ Đề như cày sắc bén, phải có nội hàm này, đó mới gọi là tâm Bồ Đề. Như bức tranh con vẽ, có vô số điểm, nhưng không phải phẳng, mà là lập thể, trùm khắp hư không, pháp giới, mỗi điểm đều phát huy tốt nhất, như cày sắc bén, không bao giờ mòn, càng dùng càng sắc. Đất chúng sinh cứng cỡ nào, đến với con cũng thành đất tốt.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như Na-la-diên, vì có thể phá tan tất cả quân thù ngã kiến;”

Kim Cang Na-la-diên, là một cảnh giới cõi trời; chư thiên này là sự tồn tại vô địch. Bồ-đề tâm cũng giống như thần Na-la-diên vậy: nó có thể phá tan tất cả tà kiến, điên đảo kiến, thấy biết sai lầm. Thấy biết được uốn nắn ngay ngắn chuẩn xác rồi thì mọi sự việc tự nhiên cũng sẽ chuẩn mực ngay ngắn theo.

Con nghĩ cả ngày “tôi, tôi, tôi”, cái “tôi” đó là gì? Là kẻ thù. Không chỉ ngã kiến là kẻ thù, mà bốn tà kiến đều là kẻ thù, không chỉ ngã kiến, mà ngã sở cũng là kẻ thù. Như “đất của tôi, nhà của tôi, công ty của tôi, nhân viên của tôi”, mọi thứ đều là của mình, nhưng thực tế không phải của con. Một khi lập “ngã sở”, đó là tà kiến, như kẻ thù, sẽ hủy diệt con. Dù con cao đến đâu, như Elon Musk nghĩ mình cao, coi thường mọi người, trước đây còn coi được người khác, giờ thì không. Ông ta đánh nhau với Nhà Trắng, đánh khắp nơi, nặng nhất bị đánh vào mắt mèo. Cuối cùng còn đánh với Trump, nếu đánh có lý lẽ thì không sao, nhưng chỉ vì muốn đánh mà đánh, nói lung tung, khi danh tiếng đang đỉnh cao, sẽ từ trời rơi xuống đất, cả hai đều thiệt. Trump bị thương nhẹ, còn ông ta bị nặng. Tương lai, không chỉ mất người, mà công ty dựa vào ông ta cũng sẽ đi xuống, xuống đến mức nào thì chưa biết, có khi mất hết.

Như Jack Ma, nếu không khoe khoang, diễn thuyết, phô trương, không ai quản ông ta. Cuối cùng, bị quản chế. Người đạt đến mức độ nào đó, vì mọi người nói cao, bản thân cũng nghĩ cao, rồi khó mà tốt lên, vì cái đó luôn nằm trong tâm, đã nuôi dưỡng thành thói quen.

Có những thứ này thì không thể tốt được, con cũng không thể như họ. Những thứ đó ban đầu họ không có, nên mới tốt. Sau này nuôi dưỡng dần, một khi lớn lên thì thành như vậy. Giờ các con giống hệt họ, làm sao tốt lên được? Vì con không có cái tốt của họ, nhưng cái xấu thì giống họ, nên không lên được. Chỉ dựa vào Phật, nhưng tự lợi không muốn chút nào, con rơi xuống hố, Phật đưa tay kéo, con cứ kéo mà không chịu lên. Còn không được làm đau tay tôi. Vậy thì làm sao? Kéo mũi thì đau, kéo tai thì đau, dùng dây buộc cổ kéo lên, lại bảo làm chết tôi rồi. Nói xem làm sao?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như mũi tên bay nhanh, vì có thể bắn thủng tất cả tấm bia đau khổ;”

Kinh văn đang biểu đạt ý nghĩa tốc độ cực nhanh, giống như mũi tên bắn đi vậy, dùng tốc độ cực nhanh để phá trừ đau khổ.

Ví dụ con cực kỳ mê ăn uống, đó là một loại đau khổ không dứt ra nổi. Nhưng một khi con có Bồ-đề tâm, con tự nhiên sẽ giác ngộ thấy rõ mối nguy hại của nó đối với con; con thực sự ý thức được nó chỉ có hại chứ chẳng có chút lợi ích nào, con liền có thể trong chớp mắt buông bỏ ngay, không thèm ăn thứ đó nữa. Về điểm này mọi người đều đã từng trải qua và làm được rồi, cho nên có thể lĩnh hội được: tốc độ của nó là nhanh nhất! Trừ phi con chưa đạt đến trạng thái giác ngộ, con chưa hiểu rõ mối nguy hại cụ thể của nó đối với con, thậm chí trong bụng vẫn còn cho rằng nó ngon lành tốt đẹp, thế thì con chẳng có cách nào tiêu diệt được nó đâu. Nó phá tan mọi quả khổ của con. Đoạn này nói cụ thể về việc phá quả khổ.

Nếu con không xây dựng, làm sao phá được? Không xây dựng thì con chẳng có mũi tên, không có mũi tên thì phá bằng cách nào?

Ví dụ như Chú Đại Bi, bất kỳ loại khổ đau nào nó cũng có thể phá, đó là thần chú. Còn về tâm Bồ-đề, vì con đã giác ngộ, con có thể tự tại muốn nó hiển hiện thì nó hiển hiện, muốn nó hiển hiện bao nhiêu thì nó hiển hiện bấy nhiêu, muốn nó không có thì nó không có.

Con nghĩ xem, cuối cùng con có được thần thông, cả thế giới con cũng có thể thay đổi, vậy còn cái gì con không thay đổi được? Con có thể xây dựng mọi thứ, cũng có thể tiêu diệt mọi thứ.

Thần chú cũng vậy, con cũng phải luyện cho có công phu. Uống thuốc cũng phải có thuốc. Nếu con chẳng có gì, làm sao con chữa được?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như ngọn giáo sắc bén, vì có thể đâm thủng tất cả áo giáp phiền não;

Đây là phá mọi nguyên nhân khổ đau, tức là phá mọi nhân khổ.

Ví dụ như các loại tà kiến, còn gọi là những quan điểm sai lầm, hay quan điểm đảo lộn. Những thứ này khiến con nghĩ là tốt, nhưng kết quả chỉ nhận được điều không tốt, vì con đã làm sai. Khi con phá bỏ hết những tà kiến, phiền não này, con sẽ không còn nghĩ điều tốt mà lại dùng phương pháp sai lầm để làm, từ đó chỉ có tự tại, không còn đau khổ. Đây là nhân khổ. Phiền não giống như áo giáp, thường thì con không có khả năng tuyệt đối để xuyên thủng nó.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như áo giáp vững chắc, vì có thể bảo hộ tất cả tâm như lý;

Bây giờ các con học chỉ là biết trên bề mặt, chỉ nằm trong phạm vi tri kiến, chưa biến tri kiến đó thành kiên cố, không thể phá hoại. Vì có lúc con nhớ, có lúc con quên. Khi con quên, con sẽ bị trúng chiêu. Khi con nhớ, nếu con không đủ kiên cố, giống như con gói sủi cảo bằng đậu phụ, cuối cùng chỉ là đậu phụ, vừa chạm là vỡ. Ví dụ như ăn uống, chơi bời, khi thú vui ăn uống bày ra trước mặt, con người không chống cự nổi. Đó là vì tâm con không kiên cố, không kiên định, không có quyết tâm. Nói cách khác, con chưa thực sự xây dựng được tâm như pháp.

Từ khi con biết thì đã bắt đầu được tính là xây dựng, chỉ là con có luyện thành hay không. Ví dụ như cô ấy, hôm qua cô ấy kể rằng cô ấy phát hiện mình có dấu hiệu tiền tiểu đường, bệnh viện kiểm tra ra. Sau khi kiểm tra, cô ấy nhịn ăn rất tinh tấn, kiểm soát ăn uống, kết quả là bây giờ cô ấy không còn triệu chứng đó nữa. Nhưng cô ấy lại ăn trứng nhiều quá, dẫn đến cholesterol cao. Cô ấy học với chúng ta, nhận ra những vấn đề này, thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe ở bệnh viện, phát hiện ra các chỉ số nào cao, nào thấp. Cuối cùng, cô ấy nhận ra tất cả đều do ăn uống. Trong trường hợp này, vì cô ấy nhớ mà liên tục kiểm chứng, bề ngoài cô ấy học ít, nhưng rất vững chắc. Cô ấy là người tham ăn nhất, từng có thời kỳ tham ăn đến mức ăn đến nôn mửa. Sau vài lần kiểm chứng, cô ấy sợ đến mức không dám ăn nữa. Còn chúng con không đi kiểm chứng, chỉ dừng lại ở lý thuyết, nên học không vững, không sợ.

Nói cách khác, thực sự hiểu rõ, hiểu rõ một cách như lý, và đã kiểm chứng mọi thứ. Lúc này, vấn đề là con có muốn tự hủy hoại bản thân hay không. Nếu con muốn, cứ tiếp tục làm. Nếu không muốn, con sẽ dừng lại.

Cô ấy đã giác ngộ đến điểm này, và giác ngộ thông qua kiểm chứng lặp đi lặp lại, đó là tiêu chuẩn. Đừng nghĩ rằng không niệm từ đó, không nói lời đó thì không phải phát tâm Bồ-đề. Phát tâm Bồ-đề là khi con thực sự giác ngộ về nó.

Tất nhiên là vì sợ mới giác ngộ. Trước đây, mọi người nói với cô ấy, cô ấy không để tâm. Khi kiểm tra ra kết quả ở giai đoạn đầu, khoảng 5. mấy, tức là tiểu đường giai đoạn đầu, cô ấy sợ. Vì cô ấy thường xuyên làm phẫu thuật, thấy những trường hợp tiểu đường nặng nhất, chỗ nào hỏng một chút là không lành, đặc biệt là tay chân bị muỗi cắn hay trầy da là không lành, bắt đầu thối. Dù dùng thuốc gì, nó vẫn thối. Cô ấy thấy nhiều người bị cắt cụt chi, từ ngón chân trở lên, nhưng vết mổ vẫn không lành, tiếp tục thối, rồi lại cắt tiếp. Chỉ có thế thôi, vì bác sĩ chỉ có thể cắt bỏ phần thối, nếu không cắt, nó sẽ tiếp tục lan lên. Nhưng sau khi cắt, chỗ lành không mọc lại được, vì đường trong máu quá cao. Thực ra, đường cao không phải do ăn đường, mà là insulin không hoạt động. Khi nó không hoạt động, mọi thứ vào cơ thể đều biến thành đường, rất nguy hiểm.

Phiền não ở đây quá nặng, tham ái quá nặng. Chỉ cần có thể nuông chiều bản thân là nuông chiều, nhưng càng nuông chiều càng tệ. Như Elon Musk lần này thất bại, thất bại thảm hại thế nào? Ban đầu ông ấy rất khiêm tốn, mọi người trên thế giới nuông chiều ông ấy, cuối cùng nuông chiều đến mức tự cao tự đại, ở Nhà Trắng cãi nhau với mọi người, ngay cả bà cụ cũng bị ông ấy cãi. Cái gì cũng phải nghe ông ấy, thế là xong. Hơn nữa, cuối cùng ông ấy tạo nghiệp, bán hết nhân cách, phẩm chất. Nếu cứ phát triển thế này, những doanh nghiệp hàng đầu thế giới của ông ấy có thể sẽ sụp đổ từng cái một.

Ông ấy tích lũy bao nhiêu năm? Mười năm phát đạt, mười năm được mọi người tung hô, khiến ông ấy choáng váng, thật sự nghĩ mình cái gì cũng làm được. Cắt cổ chỉ cần một nhát dao, không cần nhiều. Có những thứ chỉ một lần là đủ. Bây giờ ông ấy rõ ràng đang chảy máu, máu mất bao nhiêu thì doanh nghiệp sụp đổ bấy nhiêu. Hiện tại ông ấy đang không ngừng chảy máu. Ông ấy sám hối cũng là biết mình quá đáng, nhưng chưa thực sự biết cái đó nguy hại thế nào. Không nói ông ấy, nhìn Jack Ma, cũng được tung hô đến mức ngông cuồng, rồi ngã. Còn Ngô Tiểu Huy, gần như là tổng quản của thế hệ hồng nhị đại.

Phải biết, nó mang lại nguy hại, thực sự là tự hủy hoại bản thân. Xem kỹ các ví dụ của những người này, khi họ khiêm tốn nhất là lúc họ phát đạt nhất. Khi họ ngã, đều vì được nuông chiều, nghĩ mình giỏi giang, thật sự hơn người khác. Ví dụ như Jack Ma, câu nói cuối cùng về việc không có quản lý, ý là chỉ cần đưa tiền là xong. Ông ấy nói không có quản lý, là tát vào mặt tất cả cơ quan quản lý. Người ta vốn đã tính kế để chỉnh ông ấy, không bắt được điểm yếu, lần này thì bắt đúng, mấy người này đều tạo khẩu nghiệp, vì khẩu nghiệp dễ tạo nhất, nhanh nhất, cũng có thể tàn nhẫn nhất, cuối cùng thảm hại. Tất nhiên ông ấy nghĩ không sao, làm sao có chuyện được? Chắc chắn rồi. Người ta nuông chiều bản thân, mọi người nuông chiều, cuối cùng choáng váng, không biết. Họ nghĩ người khác sẽ chết, sao mình chết được?

Vọng tưởng, cảm giác. Ông ấy cảm thấy thế, tự tin lắm, rồi bốc đồng hành động.

Ví dụ như Jack Ma, Ngô Tiểu Huy, Musk, trước đây họ luôn khiêm tốn làm việc. Nhưng không thể nói trong lòng họ không có, họ không dám. Khi chưa thành công, họ không dám, nói sai một câu, doanh nghiệp sụp đổ, không dám. Đến sau này, họ thật sự nghĩ ai làm gì được mình? Không có tôi, thử xem? Mất cẩn trọng, không kiềm chế phiền não hủy hoại. Nếu lúc nào cũng cẩn trọng, họ sẽ không dám nói bậy. Đến sau này, họ gần như phát điên. Ngô Tiểu Huy ở tòa án quốc gia, còn khinh miệt thẩm phán, ý là thẩm phán thì đáng gì, ở nước này quan chức nói là được, ai động đến tôi? Tôi là người nhà họ Đặng, nhưng lại bỏ con gái nhà họ Đặng, rồi vẫn nghĩ mình là người nhà họ Đặng.

Nên phải luyện, nhớ lấy. Mấy ví dụ vừa nêu, họ luôn khiêm tốn, làm việc tinh tấn, tuyệt đối làm tốt. Nhưng một khi ngông cuồng, thì xong. Tại sao? Vì bản chất họ có phiền não, lúc đầu kiềm chế vì nhát, sau này gan lớn. Chúng ta cũng có phiền não, cũng từng kiềm chế. Phiền não không phải không kiểm soát được. Biết ăn là chết, con còn ăn không? Ăn xong đầy hơi, còn ăn không? Cứ ăn, no chết thì thôi, nổ bụng. Vậy nên phải biết cái đó không tốt, biết không tốt thì đừng làm, thế là xong. Con đã cảm nhận, đã thử, biết nó có hại, sao còn làm

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thanh đao sắc, vì có thể chém đứt tất cả đầu mối phiền não;”

Vô minh là đầu mối của mọi phiền não. Chém được đầu này, mọi phiền não không còn. Cái sáng đó là lưỡi dao sắc bén nhất, vung một cái là đầu rơi, đầu của kẻ nào đó rơi, chẳng phải là đầu tên trộm sao?

Phiền não chết. Ví dụ, thực sự giác ngộ rằng tất cả pháp đều là tự tâm, tự nhiên sẽ không chấp trước, vì rốt cuộc không có gì. Như xem TV, trên màn hình diễn cảnh ăn uống, vui chơi, có thật không? Nhân vật trong đó kéo ra được không? Không kéo ra được, hay con chui vào đó ăn một bữa, họ đang ăn ngon lành.

Tất cả pháp là tự tâm, chính là tự tâm của con. Tại sao biến thành thế này? Vì nghiệp. Dù nó hiện ra hình tướng này, tướng này vẫn là tự tâm. Như màn hình của con, bất kỳ điểm nào, núi sông đất đai đều là màn hình, núi là màn hình, nước là màn hình. Tất cả pháp là tự tâm, chính là tự tâm. Nó không phải tướng này, tướng này chỉ là hiện tượng huyễn hóa do nghiệp của con tạo ra, và nó không ngừng biến đổi, vì con không ngừng tạo, nó không ngừng biến. Con tạo tốt, nó biến tốt. Con tạo xấu, nó biến xấu. Bát địa là chẳng có gì, ta nói gì đây? Thực ra, giờ chúng ta phải biết nó thật sự chẳng có gì. Vậy mà vẫn tranh đấu, tính toán, nghiên cứu, làm cả ngày, chẳng được gì. Hơn nữa, còn tạo ra bóng nghiệp, tạo bóng nghiệp để làm gì? Để trải nghiệm. Trải nghiệm gì? Trải nghiệm nghiệp của con. Tạo nghiệp khổ, con trải nghiệm khổ. Tạo nghiệp thiện, con trải nghiệm thiện. Tạo gì, con trải nghiệm cái đó. Tạo con chó cái, con trải nghiệm chó cái, từng chút một đều do mình tạo, mình trải nghiệm.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thanh kiếm bén, vì có thể chặt đứt tất cả áo giáp kiêu mạn;”

Sự kiêu mạn của con người thực chất là một cơ chế tự bảo vệ; sự tự bảo vệ này khóa chặt trên thân như một lớp áo giáp nặng nề khó lòng công phá. Nhưng thanh kiếm sắc bén nhất có thể dễ dàng chém đứt phăng nó đi.

Vì kiêu ngạo như ngọn đồi cao, không giữ được nước đức hạnh, bất kỳ chút gì cũng trôi hết. Vậy mà con còn muốn phước báo lớn? Tất cả đều trôi sạch rồi, làm sao có phước báo lớn được?

Kinh văn: ““Bồ-đề tâm ấy, như tràng phan của tướng dũng mãnh, vì có thể hàng phục tất cả đạo quân ma;”

Tràng không phải là lá cờ, nó khác với phan; phan có thể coi là một loại cờ dải, còn tràng thì có hình trụ tròn, nó hơi giống chiếc lọng báu (bảo cái), nhưng bảo cái thì ngắn còn tràng thì rất dài. Nó không phải trang trí, mà là để phá quân ma!

Ví dụ như rất nhiều câu thần chú có năng lực hàng ma phục quỷ; dù con không có năng lực trì tụng nó, chỉ cần con đeo nó trên người thì nó cũng phát huy hiệu quả phá tan quân ma. Chiếc tràng này thuộc về loại pháp cụ mang tính cố định; thông thường trong các ngôi Đại Hùng Bảo Điện đều có dựng những chiếc tràng này. Nguyên bản trên đó khắc thần chú, người đời nay không biết cách làm nên cứ trang trí hoa hòe hoa sói; chỉ thấy trong kinh Phật nhắc đến chứ chẳng hiểu cụ thể là cái gì.

Trước đây chúng ta thường xuyên làm một số câu thần chú: có rất nhiều câu thần chú chỉ cần có mặt chữ ở đó, nhìn thấy mặt chữ là nó đã phát huy hiệu lực rồi. Chính những diệu pháp này nằm trên chiếc tràng của ngài, cho nên nó mới phát huy được uy lực to lớn đến thế.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như lưỡi cưa bén, vì có thể cưa đứt tất cả cây cối vô minh; Bồ-đề tâm ấy, như chiếc búa sắc, vì có thể đốn ngã tất cả cây cối đau khổ;

Con luyện thành thần túc thông, thần túc thông còn gọi là thần cảnh thông, nghĩa là bất kỳ cảnh nào cũng có thể chuyển hóa. Ví dụ, cảnh đau khổ, cảnh bệnh tật, bất kỳ cảnh nào, đều có thể tự do tùy ý muốn thế nào thì được thế ấy. Không bệnh cũng có thể tạo ra bệnh, có bệnh cũng có thể khiến hết bệnh. Người chuyển nghiệp, tức là chuyển cảnh, chính là Như Lai, thân tâm viên minh, không động đạo tràng, trong một sợi lông có thể bao hàm cả mười phương quốc độ (hiện Bảo Vương Sát). Đó là chuyển hóa. Một sợi lông cũng có thể hiện Bảo Vương Sát.

Con chuyển về hướng xấu thì được, chuyển về hướng tốt thì không chuyển nổi. Người ta phát tâm Bồ Đề thành Phật đạo, họ chuyển cái xấu thành tốt. Còn con có bản lĩnh chuyển cái tốt thành xấu, chuyển phước báo thành xui xẻo. Người ta thì chuyển xui xẻo thành phước báo, đương nhiên là khác rồi.

Nói thật lòng, cái trò con làm, chư Phật cũng không làm được. Chư Phật không chuyển tốt thành xấu, con là chuyên gia, chuyên chuyển tốt thành xấu, dùng phước báo mua đau khổ.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như binh khí sắc bén, vì có thể phòng ngừa tất cả mọi nỗi khổ nạn;” “Bồ-đề tâm ấy, như bàn tay khéo léo, vì phòng hộ thân của tất cả các độ;

Dù có nhạc cụ đẹp nhất thiên hạ, không có ngón tay khéo, con chơi thử cho ta xem. Nhìn hai người đều có tay, nhưng tay của họ, bảo họ làm gì đó, xem họ làm được không? Cầm đồ ăn thì được. Đó là xui xẻo, dùng tay đó làm chuyện xui xẻo thì được, vậy không gọi là tay thiện, mà là tay ác. Cầm tay đi giết, trộm, dâm, vọng.

Con có muốn độ chúng sinh không? Tay thiện của con có thể bảo vệ thân mà con muốn độ. Tay thiện là gì? Tâm linh khéo léo, tay khéo làm gì cũng thành. Nếu bảo vệ thân này, đương nhiên là nhờ có bàn tay khéo.

Kinh văn: Bồ-đề tâm ấy, như đôi chân tốt, vì an lập tất cả các công đức;

Như cây non con trồng, toàn bộ cây non này được thiết lập, tất cả công đức được thiết lập. Ví dụ con trì giới, tu định, tu tuệ, từ bi, giúp đỡ chúng sinh, nó như đôi chân. Chân không chỉ đứng vững, mà còn đi đến bất kỳ nơi nào muốn đến.

Ví dụ con ngồi thiền định, có thể không cần động mà sinh ra. Nhưng đa số cần động, như từ bi, hỷ xả, đi khắp nơi cứu giúp chúng sinh. Ít nhất con có thể đứng vững, nói thế này, làm gì cũng được. Không như một số người, họ không đứng nổi. Mì sợi nấu chín, con thấy mì sợi có đứng được không? Nhưng sau khi nấu chín, con cầm sợi mì, nó có đứng được không?

Tức là người thật sự phát tâm Bồ Đề, họ có thể đứng vững, đi đến bất kỳ nơi nào muốn, hoàn thành bất kỳ việc gì muốn. Nếu ngay cả đứng cũng không nổi, ví dụ con trì giới, cố gắng đứng lên một chút, rồi lại mềm nhũn, nằm đó, vậy là không được. Chất của họ như mì sợi nấu chín, không còn là mì khô nữa, vì họ tự nấu chín mình. Nên có người học không nổi, làm không nổi, đứng không nổi.

Dù là ám chỉ, dù là chỉ cây mắng cây hòe, dù là chỉ thẳng mặt mắng, con vốn có chuyện đó, người ta mới nói. Hơn nữa, chuyện đó là tàn nhẫn nhất với con, sẽ khiến con tự hại mình. Giờ con biết rõ nó hại con thế nào, con sẽ không tự hại mình, không tự hủy hoại. Đó là gì? Phiền não quá nặng. Hơn nữa, con chưa nhận ra những lời ta nói là lợi ích thật sự cho con, điểm này cũng cần duyên. Trước đây duyên con kém nhiều, không đủ, nên trí tuệ không có, phước báo không có, duyên cũng không có, cảm giác chỉ có vậy. Nếu con có chút trí tuệ, con sẽ phân biệt. Lời người ta nói là lợi hay hại, giúp hay tổn hại con. Người có trí tuệ sẽ phân biệt, không trí tuệ, không phước báo, không duyên, chỉ có phiền não, chắc chắn nghe không vào. Ta không nói rồi sao, nếu con không xuất gia, không làm bao lâu tụng kinh ca ngợi, làm nơi đó tốt đẹp, thực sự muốn cúng dường ta, đó là thật.

Hãy nhớ, chỉ cần có tâm đó là đủ, vì lúc đó tâm đó là thật, thậm chí có lúc còn khá thuần khiết, vậy là đủ. Không phải nhất định ta ăn mới gọi là cúng dường, không phải đặt vào tay ta mới là cúng dường. Con thực sự làm, thì đó là cúng dường. Sức mạnh từ đó sẽ tạo duyên, khi có duyên, sẽ có sức mạnh. Ví dụ, nghe không hiểu thì sẽ hiểu, dù không trí tuệ, không thích cũng sẽ thích. Như trước đây con không thích xuất gia, kiên quyết cho rằng xuất gia không tốt, giữ giới không tốt. Nhưng khi duyên dần dần hiện ra, giờ con biết xuất gia tốt, giữ giới tốt, nhân quả biết rồi thì quá quan trọng. Nếu không, chẳng biết gì, cả ngày mơ hồ.

Hãy nhớ, Pháp không tự sinh, phải nhờ duyên. Pháp không tự khởi, nhờ duyên mới sinh, phải luôn nhớ điều này. Thậm chí tất cả thiện căn cũng từ đây mà sinh. Như chúng ta học về gieo thiện căn, trước đó nói tất cả công đức trí tuệ cũng nhờ duyên mà sinh. Trọng điểm trước đó là cúng dường, cúng dường Tam Bảo, cúng dường cha mẹ. Nó sẽ tăng trưởng thiện căn của con. Đoạn đó ta nhiều lần nhấn mạnh, vì đó là trọng điểm. Một là thiết lập thiện căn, hai là bảo vệ thiện căn, đừng tự mình thiết lập rồi lại chặt hết.

Đó là vì các con cứ lập rồi chặt, lập rồi chặt, nên chỉ có thể nhờ trí tuệ Như Lai bảo vệ thiện căn. Vì khi các con nổi điên, chặt hết sạch. Trong đoạn đó cũng nói, thiện căn chín muồi thì giúp con đoạn phiền não. Nhưng thiện căn chưa chín, Phật cũng không làm gì được con. Hơn nữa, con gieo chút thiện căn, không khéo lại phá sạch. Phật bắt đầu bảo vệ cho con, nhưng các con lại không lạy Phật. Các con nói xem, Phật có thể cho họ tốt, mà họ còn không muốn lạy Phật một cái. Làm chuyện khiến mình đau khổ thì giỏi lắm.

Không có cách nào, ai cũng không có cách. Chỉ có Phật Thích Ca, trong trường hợp không có cách, ngài sẽ đến giúp con. Nhưng hãy nhớ, chúng sinh vốn đã nợ Phật. Làm như vậy, mục đích là họ luôn có quả báo. Quả báo gì? Như ta mượn tiền con, nợ này con phải trả. Quả báo phải chịu, khi không cúng dường được, họ phải cúng dường. Cuối cùng quả báo sẽ về đầu Phật, tức là lúc này con bị hạn chế bởi quả báo, vẫn phải cúng dường.

Lúc này, thật ra là trả nợ, nhưng trả xong, có khi trả dư một đồng.

Nếu con không muốn nợ chúng sinh, chúng sinh cho một hạt gạo, con trả lại một ngọn núi Tu Di. Nếu không muốn, trước tiên con phải trì giới. Khi trì giới, giới luật giúp con sinh ra một ngọn núi. Họ cúng một bát gạo, con trả vô số núi, không phải một hạt, mà vô số. Nhưng núi đó lấp hố của con, con không còn gì. Nhưng ít nhất là hòa. Nếu không trì giới, con chỉ nợ thêm, nợ càng nhiều. Nên trì giới sinh phước, phước báo lớn. Dù là bốn giới căn bản hay mười thiện nghiệp, phước báo lớn, lấp được nợ chúng sinh. Nên nói, năm quán nếu còn, cơm vàng dễ tiêu; ba tâm chưa dứt, một giọt nước khó tiêu. Trước trai đường chùa Hộ Pháp, ta làm đôi câu đối bằng xi măng, muốn hỏng cũng không hỏng.

Theo Tiểu thừa là tham, sân, si; Đại thừa là quá khứ, hiện tại, tương lai. Hãy nhớ: xuất gia, xuất gia, hãy cố gắng giữ giới tốt. Hơn nữa, khi thọ nhận cúng dường, phải làm đúng Pháp. Ví dụ, ăn uống có năm quán, nhìn nó theo các pháp, thậm chí ăn xong còn phải chúc phúc cho thí chủ. Chúc phúc không phải nói xong là xong, mà là lấp nợ dưới danh nghĩa con. Thực tế, lấp nợ dưới danh nghĩa con là trả nợ mức tối thiểu, vì trả ngay, không tăng lãi. Nếu là một tỷ đô la, con hỏi ngân hàng lãi suất một năm là bao nhiêu? Lãi con còn trả không nổi. Nếu không, con làm được bao nhiêu, dù ít hay nhiều, đều là làm cho người khác. Vì phước báo của con phải trả cho người ta, không thể nợ không trả. Trong nhân quả, không tồn tại chuyện nợ không trả.

Ví dụ lần trước in kinh sách, con nói muốn bỏ tiền, ta không đồng ý, biết vì sao không? Vì người khác đã cúng dường ta, ta không dám xem số tiền đó là của mình, chỉ có thể nói là để ở chỗ ta, ta tìm cơ hội làm điều tốt nhất cho họ. Điều tốt nhất là trên Pháp. Ta gom đủ, in một số kinh điển, mọi người đều được chút lợi ích. Vì cúng dường Pháp, họ dễ gặp Pháp, dễ hiểu, dễ làm, dễ thành tựu. Nên điều này rất quan trọng. Người ta cúng dường ta, ta không dám nhận, ta làm việc này, vượt xa sự cúng dường của họ. Tức là không những không lỗ, mà còn lãi.

Ví dụ ta dùng một đồng của con, trên Pháp ta đồng thời có một phần duyên, thêm một phần của họ, một phần của người kia, tức là ta có ba đồng, các con một đồng. Nói xem, ai được nhiều?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thuốc nhỏ mắt, vì trừ diệt tất cả màng mộng vô minh;”

Con đã nghe nói về đục thủy tinh thể chưa? Đó là một lớp màng mờ đục khiến con không thấy gì cả, gọi là màng che. Thời xưa có loại thuốc có thể làm tan lớp màng này. Ngày nay, người ta thường phẫu thuật để loại bỏ nó. Nhưng ví dụ này nói về việc mắt bị màng che, như đục thủy tinh thể, khiến con không thấy gì. Khi loại bỏ được lớp màng đó, con sẽ thấy rõ. Ví như một chiếc lá che trước mắt, dù là núi Thái Sơn con cũng không thấy.

Con người có nhiều phiền não cản trở, khiến họ không thấy được lợi ích chân thật, thậm chí không thấy nguy hiểm trước mắt. Nếu con phát tâm Bồ Đề, luôn giác ngộ, sẽ không còn những chướng ngại này. Nghĩa là con sẽ không bị mê hoặc bởi bất kỳ điều gì, không để mình mù mờ, đi đến thất bại hay cái chết. Ví dụ, ai cũng có sở thích riêng, thích ăn gì thì ăn nhiều thứ đó. Nhưng ăn quá nhiều một thứ sẽ tích tụ thành bệnh, còn những thứ không ăn sẽ thiếu hụt dinh dưỡng, cũng gây bệnh. Cả hai loại bệnh – do thừa và do thiếu – đều xuất phát từ việc ăn. Sở thích ăn uống này giống như màng che trên mắt, khiến con không thấy được những điều khác, như chiếc lá che mắt, không thấy lợi ích chân thật. Nhưng từ nhỏ, con người đã quen tìm món mình thích, dẫn đến một phần quá tải, phần còn lại thì thiếu hụt mãi mãi, thậm chí mất chức năng.

Bồ-đề tâm ấy, như chiếc kìm nhíp, vì có thể nhổ sạch tất cả chiếc gai thân kiến;”

Có thân thể thì phải ăn. Đói có đau không? No quá có đau không? Lạnh run người có đau không? Nóng bức có đau không? Đau đớn nhiều, thân thể này là như vậy. Dù con chăm sóc nó thế nào, nó vẫn mang lại đau khổ. Người ở trung ấm thân có lạnh, có nóng không? Có bụng kêu đói không? Những thứ đó không tồn tại. Vậy nên, coi thân thể hay mang đau khổ này là báu vật, quan điểm đó giống như cái gai, nó đau ở đó, con phải chịu. Đau lớn cũng phải chịu, đau nhỏ cũng phải chịu. Vì có cái gai đó, nó sẽ đau, chạm vào là đau. Thân trung ấm khổ của thân thể thì không còn. Nhưng nếu con coi thân thể là chính mình, con tự đặt mình vào khổ, con trở thành một thứ khổ. Dù rửa thế nào, nó vẫn là thứ đen, thứ bẩn, không sạch được.

Không phải, họ không tin mình có ngọc như ý. Họ chỉ tin vào cục than và hầm phân, đó là sở thích của họ. Con nói cái kia tốt, họ cũng không tin. Tin nước phân bò ngon thì uống nước phân bò, không tin cái ngon thì không uống. Tin nước ếch uống được thì uống nước ếch sống, không tin thì đánh chết cũng không uống. Đây là vấn đề tin hay không, vấn đề huân tập, vấn đề thói quen. Khi con hình thành thói quen và gắn nhãn cho nó, con sẽ tin vào đó. Ngọc như ý quá xa vời, nhưng nói xa cũng không đúng. Con dùng ngọc như ý để làm ra cục than, hầm phân, thật kỳ lạ! Họ thích cảm giác của hầm phân, của cục than, nhưng thực ra không có tốt xấu, chỉ là do huân tập. Nếu không phát huy tác dụng của ngọc như ý, họ sẽ không biết đến cục than, hầm phân, cũng không biết tốt xấu. Dù giàu sang hay nghèo khổ, tất cả đều nhờ ngọc như ý mà phát huy. Con muốn cái gì thì tạo ra cái đó.

Con chọn cái này thì phải tạo cái này, chịu cái này, vì đó là lựa chọn của con. Do huân tập thành thói quen, chỉ biết cái này tốt, hầm phân tốt, cục than tốt. Từ bao đời, con chuyên tìm những chỗ tà kiến để huân tập tà kiến, rồi dùng ngọc như ý để tạo ra tà kiến. Nên Phật nói: “Kỳ diệu thay, chúng sinh đều có ngọc như ý, nhưng họ chỉ chơi với thứ này.” Chính là ngọc như ý, nên con mới có sở thích. Không có ngọc như ý, con lấy đâu ra sở thích?

Con tạo ra khổ, đương nhiên là khổ. Người ta thích tự chuốc khổ, mới thấy vui. Chưa hết, còn nhai nữa, tích trữ trong tâm, từ tâm hôi đến thân, đến nhà. Rồi còn hỏi sao mình khổ thế? Chính con tự chọn, tự mang về, thì thế nào? Có tốt đẹp mà không lấy, trí tuệ vô tận, phước báo vô tận, năng lực vô tận, thần thông vô tận của chư Phật, họ không tìm, không tùy hỷ, không tán thán, không nhai, chỉ nhai mấy thứ này.

Kinh nhạt nhẽo, người ta muốn có vị. Có người muốn miệng có vị, mắt có vị, tai có vị, mũi có vị, ngửi đủ thứ. Nhưng Phật pháp thì không thích ngửi.

Vấn đề là thói quen huân tập, thói quen này ăn sâu, rễ chằng chịt. Cây to quá, muốn nuốt một phát không nổi, răng cắn không được. Rồi bảo hết cách, nhưng thật ra có cách. Đốt một mồi lửa trí tuệ, dùng nó làm củi, trí tuệ sẽ càng cháy càng sáng. Nhưng họ không làm, sợ đốt xong không còn gì, không ăn chơi nữa thì ai làm? Sao đốt được? Đốt là hết.

Đó chỉ là thói quen. Thói quen là do con người chọn, chọn thói quen nào thì thành thói quen đó. Bị động hay chủ động đều là lựa chọn. Bị động là do người xung quanh huân tập, lâu dần không thấy xấu. Nếu xung quanh đều sạch sẽ, huân tập lâu, con cũng sẽ sạch. Nhưng nếu đem người sạch vào đám bẩn, họ không chịu nổi. Người bẩn suốt đời, đem vào chỗ sạch, cũng không chịu nổi. Mỗi người có thói quen độc đáo, không tương thích, nên phải chịu đựng. Vì thế, thế giới này gọi là thế giới nhẫn.

“Bồ-đề tâm ấy, như đồ nằm ngọa cụ, vì dứt trừ tất cả sự nhọc nhằn nơi sinh tử;”

Người ta là dứt trừ vĩnh viễn, còn con chỉ nghỉ một chút rồi lại vội đứng dậy tiếp tục lăng xăng. Cái của con khác với cái của họ. Các con đã học “Kinh Lăng Nghiêm”, trong đó nói rõ ràng rồi. Nghỉ tức là Bồ-đề. Diễn-nhã-đạt-đa khi điên cuồng ngừng lại, nghỉ tức là Bồ-đề. Tâm thanh tịnh vốn trùm khắp pháp giới, không do người khác mà được. Hà tất phải khổ công tu chứng? Quan trọng là con phải nghỉ vĩnh viễn, đừng nghỉ một chút rồi lại vội vàng tạo tác, tạo rồi phiền não, lại nghỉ một chút. Phải nhớ lâu hơn, biết rằng tất cả khổ đau đều do phiền não mang lại, không đuổi theo phiền não nữa, thật sự nghỉ ngơi, buông sạch mọi nghiệp tập phiền não, sẽ không còn lúc chúng xuất hiện nữa.

-Hình như có một luồng khí, một sức mạnh cứ cản con, không cho con nghỉ.

Đó gọi là nghiệp lực. Ví dụ, con cứ đuổi theo phiền não, quen rồi, phiền não sẽ có nghiệp lực đó. Con cứ thích ăn ngon, nó sẽ có nghiệp lực, luôn xuất hiện. Xuất hiện rồi, nghĩ đến món ăn, nó hiện ra. Xong, con lại tôn trọng nó. Người ta bảo con tôn trọng chúng sinh, tôn trọng Phật, nhưng con cứ tôn trọng, vâng lời, cúng dường nó, nó càng béo mũm, sức mạnh càng lớn. Lần sau, con càng không thể vượt qua. Con nuôi một con chó điên càng hung dữ. Ôi, đã nói từ lâu, cái nghiệp lực đó chẳng là gì. Thực ra, nó còn chẳng bằng một tiếng xì hơi, chẳng có mùi gì, mà con vẫn coi nó là chuyện to tát.

Hiệu quả của nó giống như nghiện ma túy. Người nghiện ma túy một khi đã vướng vào, không dừng được. Họ biết sẽ tan nhà nát cửa, biết sẽ gia bại nhân vong, nhưng không dừng được. Họ chỉ muốn sướng một chút. Cái ăn uống chơi bời của các con chẳng phải cũng thế sao?

Tu hành là gì? Biết rồi thì phải tu. Bất kỳ hành vi nào, khi nó xuất hiện hay chưa xuất hiện, con đều phải tu không ngừng. Con biết nó là gì, đuổi theo nó sẽ ra sao, luôn tự nhắc nhở. Khi khái niệm này rõ ràng, giác ngộ thấu triệt, nó chẳng có gì tốt, chỉ toàn phá hoại. Ví dụ, con tốn tiền mua ma túy, nghe nói giá rất cao. Cao như vậy, con phải làm bao nhiêu ngày mới kiếm được chút tiền, hút một lần là hết. Nó chẳng phải nước uống, chẳng phải cơm ăn, chẳng có gì, hết sạch. Cái ăn uống chơi bời của con bây giờ cũng tương tự. Con thực sự được gì? Từ nhỏ đến giờ con ăn, thực sự được gì? Chỉ được bệnh khổ. Vì chúng sinh đều kén ăn, kén ăn rồi thì ăn một thứ quá nhiều, dư thừa dinh dưỡng, dẫn đến bệnh phú quý như tiểu đường, bệnh tim mạch. Con khổ cực làm việc, kiếm tiền mua những thứ độc hại này, cứ thế hút mãi, lặp đi lặp lại.

Vì kén ăn, có nhiều thứ con không ăn, kiên quyết không ăn. Cuối cùng, giá trị dinh dưỡng trong những thứ đó, con không hấp thụ được, cơ thể con rơi vào hai cực đoan: một là quá nhiều, tích lũy thành bệnh; hai là quá ít, thiếu đến mức cơ quan suy kiệt, vì thiếu thứ đó mà cơ quan không hoạt động được, cuối cùng dẫn đến chết yểu. Chưa đến lúc đáng lẽ phải chết, mà vì bệnh mà chết, đều gọi là chết yểu. Trong Kinh Dược Sư nói, có người bệnh mà không gặp thầy thuốc, hoặc gặp thầy thuốc nhưng thuốc có vấn đề, những cái này đều thuộc về chết yểu. Hơn nữa, loại chết yểu này hoàn toàn do chính mình từng bước tạo ra, rồi cuối cùng tự chuốc lấy. Chỉ riêng về ăn uống, trên toàn thế giới, ai cũng thích ăn ngon. Một khi đã kén ăn, chỉ thích vài món, nhất định sẽ sinh bệnh.

Người xưa không có tiền, có gì ăn nấy. Hơn nữa, thời đó lương thực sạch, giá trị dinh dưỡng đầy đủ. Bây giờ, thứ nhất là đủ loại ô nhiễm, thứ hai là giá trị dinh dưỡng đã bị loại bỏ. Ví dụ, khoa học kỹ thuật phát triển, tạo ra thực phẩm chuyển ren, côn trùng không ăn. Họ nghĩ, chuyển ren rồi, côn trùng không ăn, khỏi cần thuốc trừ sâu. Nhưng côn trùng biết thứ đó thiếu dinh dưỡng, nên không ăn, không phải vì nó có khả năng xua đuổi côn trùng. Nó biết trong đó không có thứ cơ thể nó cần. Hơn nữa, đều là “nợ”, không có “tài sản”. Nhưng con người, để tiết kiệm nhân công, thuốc trừ sâu, thời gian, nghĩ rằng chuyển ren tốt. Kết quả, phần lớn dinh dưỡng cân bằng trong thực vật bị loại bỏ.

Lại ví dụ, bột mì chúng ta ăn, lớp vỏ ngoài không gọi là cám, khoa học gọi là “phôi”. Tất cả vật liệu để nó sinh trưởng đều ở đó, lớp màng đó gọi là “phôi y”, nó có thể nảy mầm nhờ chính dưỡng chất của nó. Dưỡng chất trong lớp vỏ đó tuyệt đối cân bằng, nhưng bột mì bây giờ đều bị loại bỏ sạch lớp đó, chỉ còn lại những thứ không có dinh dưỡng, thậm chí dễ gây hại, dễ vượt chuẩn. Ví dụ, carbohydrate là cần thiết cho cơ thể, nhưng nếu vượt quá, sẽ nhanh chóng gây vấn đề đường huyết, ức chế insulin. Cuối cùng, bệnh đến. Quan trọng là những thành phần giúp cân bằng, giúp insulin hoạt động bình thường đều nằm ở lớp vỏ, mà con lại vứt hết đi. Ngay cả trong gạo cũng vậy. Bột mì, gạo bây giờ khác xa thời xưa. Xưa kia, chỉ ăn cơm, ăn mì cũng sống được. Nhưng họ thường gặp thiên tai, không có cơm mì để ăn, nên đi đào rau dại. Thực ra, như vậy là ăn đủ thứ, lại cân bằng dinh dưỡng

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như bậc thiện tri thức, vì có thể cởi mở tất cả sự trói buộc của sinh tử;”

Bây giờ là phát tâm Bồ-đề để làm thiện tri thức. Gọi là “ví như thiện tri thức” tức là ta phải làm như họ. Ví dụ, có người chơi đàn hay, đôi khi đúng điệu, đôi khi lệch, nhưng họ rất tốt, ta muốn như họ. Đó gọi là phát tâm. Phát tâm rồi thì đi luyện, luyện tập chính là tu hành. Cuối cùng, luyện giỏi hơn họ, có thể chơi được mọi khúc nhạc. Vậy nên, phát tâm Bồ-đề là gì? Một trong những điểm là phải như thiện tri thức. Thiện tri thức giải được mọi ràng buộc sinh tử, ta tu thành rồi cũng có thể giải sinh tử. Chính mình còn không giải được, làm sao giải cho người khác? Chẳng có chuyện đó. Chính mình ăn uống điên cuồng, rồi bảo người khác ăn không tốt, ăn không tốt.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như của báu tốt lành, vì có thể trừ dứt tất cả cảnh ngộ nghèo khó;”

Sẽ có phước báo lớn. Tức là thề nguyện thành tựu phước báo lớn, dùng phước báo lớn để dứt trừ mọi nghèo khổ của chúng sinh, họ cần gì ta cho nấy. Đó là một điểm của phát tâm Bồ-đề.

Kinh văn: Bồ-đề tâm ấy, như vị đại đạo sư, vì khéo biết con đường trọng yếu xuất ly của Bồ-tát;”

Tất cả điểm xuất yếu then chốt của phiền não, xuất yếu của khổ đau, phương pháp thoát ly phải nắm rõ, con đường đó đi thế nào, con phải biết. Hơn nữa, con phải biết căn cơ, nhân duyên, ý thích của chúng sinh. Nếu không biết căn cơ, nhân duyên, ý thích của họ, con không thể tìm ra điểm phù hợp nhất để họ bắt đầu, dễ dàng tiến hành, dễ dàng thành tựu. Phải đủ hai điểm này mới gọi là thiện tri thức: thứ nhất, tinh thông tất cả pháp; thứ hai, tinh thông căn cơ, nhân duyên, ý thích của chúng sinh. Rồi từ tất cả pháp, tìm ra cái phù hợp nhất với họ, dễ cảm nhận, dễ nhập, để họ đạt mục đích.

Ví dụ làm sao để giác ngộ? Giống như việc trước đây các con mua đồ nội thất đóng hộp về nhà tự lắp ráp, con chẳng biết linh kiện nào dùng vào việc gì cả. Lúc này con phải học tập; mục đích của học tập là để hiểu rõ ngọn ngành về nó. Hiểu rõ triệt để rồi thì gọi là Bồ-đề, gọi là giác ngộ; lúc đó con có thể một mạch ráp xong xuôi hoàn chỉnh.

Thế nhưng lúc này trước mặt chỉ có một đống linh kiện vụn vặt, không có bản vẽ; hoặc có bản vẽ mà đọc không hiểu bản vẽ; lúc này bắt buộc phải có người chỉ dạy, có người dạy thì con mới học được. Bồ-đề tâm chính là như vậy: nó giúp con hiểu ra, giúp con giác ngộ, giúp con thông suốt triệt để; đó chính là Bồ-đề tâm. Nó tựa như bậc đại đạo sư giúp con hiểu rõ, tựa như bản vẽ thiết kế giúp con sáng tỏ mọi đường đi nước bước.

Đưa thẳng cho họ là được, đó chính là đại đạo sư.

Phải đưa cái phù hợp nhất. Ví dụ, Đức A-di-đà có nguyện rằng tất cả chư Phật phải tán thán ngài và cõi nước của ngài. Sao vậy? Không phải ngài thích danh lợi, mà ngài muốn chư Phật quảng cáo cho ngài, để những ai muốn tu thiền định thần thông đến với ngài, vì ngài là “trường chuyên”. Chuyên cái gì? Thiền định khởi thần thông, trường chuyên nghiệp. Quay lại nhìn Đức Thích-ca, vì Đức A-di-đà có nguyện này, ngài cũng phải làm việc này. Nhưng khi đối diện với chúng sinh khác nhau, Đức Thích-ca dùng phương pháp khác nhau để giảng về cõi Cực Lạc của Đức A-di-đà. Ví dụ, với chúng Thanh văn, tức các đệ tử xuất gia, ngài giảng “Kinh A-di-đà”. Vì chúng xuất gia giữ giới, thiền định, nhất tâm bất loạn, họ đều làm được, vượt xa điều kiện tối thiểu là thiện nam thiện nữ. Các đệ tử của ngài vượt điều kiện tối thiểu, có thể đạt nhất tâm bất loạn. Nên ngài nhắm vào chúng Thanh văn mà giảng về Đức A-di-đà, dùng điểm mà chúng Thanh văn có thể đạt để tuyên giảng.

Tương tự, khi Đức Phật giảng cho bà Vi-đề-hy, tức hoàng hậu, ngài không nói về nhất tâm bất loạn, mà dạy bà dùng pháp quán, các loại quán, hơn mười loại quán. Những quán này cần khả năng cá nhân đặc biệt. Thực ra, ai cũng có khả năng này, nhưng chúng ta chỉ biết dùng nó để tạo đau khổ. Quán là gì? Là tưởng, nói liền mạch là quán tưởng. Chúng sinh đều biết quán tưởng, nhưng quán tưởng của chúng sinh là loạn, vô trật tự, không thể chuyên nhất. Bà Vi-đề-hy có tố chất tuyệt đối ở quán tưởng, có căn cơ và ý thích này. Khi Phật giảng, bà có thể đồng bộ theo kịp, thậm chí chưa giảng xong, bà đã gần như theo kịp. Nhưng Phật không để chúng Tỳ-kheo, tức chúng Thanh văn, tu pháp quán này, vì nó trái với pháp tu Thanh văn. Thanh văn không vọng tưởng, không quán tưởng, vì trọng tâm của họ là phá chấp ngã, chứng vô ngã, loại bỏ thân tâm. Vậy làm sao họ quán? Họ không thể khởi dụng. Nên pháp của người xuất gia và pháp quán của bà Vi-đề-hy là xung đột, như nước với lửa. Một bên yêu cầu tâm như nước lặng, còn pháp quán như ngọn lửa bùng cháy, sôi nổi, nhảy động, có danh tướng, có nhiệt độ, khác hẳn với tâm lặng như nước.

Còn với người phát tâm Bồ-đề, Phật giảng “Kinh Vô Lượng Thọ”. Trong Kinh Vô Lượng Thọ, ba hạng vãng sinh đều phải phát tâm Bồ-đề. Người kém nhất, nếu không phát tâm Bồ-đề, không thể dùng pháp Kinh Vô Lượng Thọ, vì pháp môn này dựa trên người đã phát tâm Bồ-đề mà tu. Giống như Kinh Kim Cang, dành cho người đã phát tâm Bồ-đề, dạy họ nên làm gì, hành ra sao. Khi đó, ngài Tu-bồ-đề hỏi: Đã phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề rồi, nên làm gì, hành ra sao? Người Kinh Kim Cang và Kinh Vô Lượng Thọ giống nhau, đều dành cho người phát tâm Bồ-đề tu học. Còn chưa phát tâm Bồ-đề, thì trước tiên phải phát tâm. Vãng sinh Cực Lạc có cần phát tâm Bồ-đề không? Không hẳn. Ví dụ, con theo pháp môn Thanh văn, tức “Kinh A-di-đà”, con vãng sinh Cực Lạc. Người đã phát tâm Bồ-đề có lợi thế lớn, đến đó được gặp Phật. Còn chưa phát tâm Bồ-đề, đến đó con không đủ tư cách gặp Phật. Nhưng ở đó có thầy giỏi, thầy tốt nhất thế gian. Tất cả Bồ-tát đều tốt, suýt nữa nói sai. Bồ-tát Quán Thế Âm dạy con phát tâm Bồ-đề, trong môi trường tốt như vậy, với thầy giỏi như vậy, và con cũng thanh tịnh, vì con được sinh ra từ hoa sen. Con thanh tịnh, thầy thanh tịnh, môi trường thanh tịnh. Trong hoàn cảnh đó, không phải một hai năm là phát được, không phải mười hai mươi năm, cũng không phải một hai trăm năm.

Vì phát tâm Bồ-đề cần thời gian như vậy. Ba đại a-tăng-kỳ kiếp thành Phật đạo, trong đó phát tâm Bồ-đề đã chiếm một đại a-tăng-kỳ kiếp. Phát tâm lâu như vậy, thế thì sao. Hơn nữa, có lợi thế lớn: Bồ-tát Quán Thế Âm không chỉ ngồi nói miệng, ngài còn diễn cho con thấy ngài là như thế nào. Lúc đó, phát tâm Bồ-đề và phát nguyện đều cực kỳ chính xác.

Ở đây có cái còn thù thắng hơn cả Bồ-tát Quán Thế Âm. Không thể so sánh, vì ở đó là trạng thái cực kỳ thoải mái, bình hòa, hoan hỷ, tu hành ở Cực Lạc khác với chúng ta. Chúng ta không có ba lợi thế này. Nhưng chúng ta có một lợi thế mà họ không có: bị kích thích. Chúng ta có thể bị kích thích bất cứ lúc nào. Kích thích này còn hiệu quả hơn kim chích. Vì ở đây, đâu đâu cũng khổ. Chính mình khổ, chúng sinh cũng khổ, chúng sinh còn kể khổ với con, cả đám cùng kể. Kể xong, con bảo họ không khổ, họ không tin, không làm, còn cứ kể tiếp. Họ kích thích con, bảo con đừng thành như vậy, thành như vậy là thảm lắm.

Vì họ biết phát tâm Bồ-đề là tốt, nhưng tay trái cầm đồ ăn, tay phải cầm đồ uống, thêm danh lợi không chịu buông. Nên không có tay để nhận tâm Bồ-đề. Tín tâm của con đều đặt vào ăn uống chơi bời, danh lợi. Tay trái một danh, tay phải một lợi, sau lưng còn cõng ba ngọn núi: nghiệp chướng, báo chướng, phiền não chướng. Xong, còn đi trên đầm lầy. Họ nghĩ: “Thấy chưa, ta có danh, có lợi. Danh lợi của ta, thấy chưa? Nên ở thế giới này có cái lợi, ai cũng cầm kim chích cực mạnh, gặp ai đâm nấy.

Bây giờ chúng ta học một lần, mới chỉ mô tả đại khái câu này, chưa chính xác như cách Bồ-tát Quán Thế Âm dạy người ở Cực Lạc phát tâm Bồ-đề. Cách dạy đó trực tiếp, rõ ràng, dễ nhớ, dễ làm, dễ thành. Chúng ta thì chỉ điểm đến là dừng.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như kho báu ẩn giấu (phục tàng), vì sinh ra của báu công đức không bao giờ thiếu thốn;”

Ví như các thứ công đức, các thứ năng lực, các thứ thần thông biến hóa vốn sẵn đủ nơi tự tánh của con, đó chính là kho báu sẵn có của con. Thế nhưng con lại suốt ngày mải miết đuổi mây bắt gió bên ngoài, chẳng hề hay biết ngay trong nhà mình đang có sẵn kho báu này; cho nên mới gọi là phục tàng — tức là kho báu chôn giấu kín đáo.

Ví dụ, an lạc là thứ tiền không mua được, tài hùng biện không mua được bằng tiền, trì giữ (văn trì) Đà-la-ni không mua được bằng tiền, lý giải Đà-la-ni cũng không mua được bằng tiền, v.v. Tất cả những công đức này, tiền chẳng có chút tác dụng nào, có bao nhiêu tiền cũng không mua nổi. Người có phước báo, như thần dân dưới trướng của Chuyển Luân Thánh Vương, họ còn hơn cả thần tài. Thần tài chỉ là vua của quỷ cai quản tài sản, còn thần dân của Chuyển Luân Thánh Vương, chỉ cần cầm cái xẻng xúc đất, cát, đá, tất cả đều biến thành vàng, có thể dùng được.

Bây giờ con phải biết mình đang có kho báu này, phải tìm cách khai mở nó ra; lúc đó con sẽ không còn thiếu thốn, không còn thiếu hụt bất kỳ một mảy may nào nữa, bởi vì con vốn tự đầy đủ trọn vẹn. Đến lúc ấy con chẳng cần phải làm công ăn lương làm gì nữa, cũng chẳng cần đi gõ cửa van xin ai nữa, vì con cái gì cũng có sẵn rồi. Đến cuối cùng ngay cả thân xác này con cũng chẳng cần tới nữa; bởi vì nó hoàn toàn là gánh nặng ràng buộc! Đối với con người mà nói, thân xác này chẳng phải thứ hay ho gì đâu, nó thuần túy là gánh nặng nghiệp báo. Bản ngã chân thật của con căn bản không cần phải mang theo cái thứ làm người ta phát tởm này.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như suối nước phun trào, vì sinh ra dòng nước trí tuệ không bao giờ cùng tận;”

Không phải như con tưởng, suối nước tự động tuôn ra. Nhưng con đã tạo ra hiệu ứng suối tuôn chưa?

Suối tuôn ra, không ngừng tuôn. Suối Bào Đột ở Sơn Đông tuôn mấy trăm năm rồi, vẫn còn tuôn. Ai tạo ra nó? Suối nước xuất hiện thế nào? Suối Bào Đột xuất hiện ra sao? Là nước ngầm, chịu áp lực cao, nước chịu áp lực rồi tự nhiên có hiệu ứng phun trào. Vậy con đã tích lũy đủ nước chưa? Áp lực của con đã đủ lớn chưa? Nước của con chỉ một hai giọt, xong, không có áp lực. Rồi còn nói suối tuôn. Phát tâm Bồ-đề sẽ có suối tuôn. Bây giờ giới khoa học cũng nói về “sự nổi lên” (emergence). Đừng nghĩ khoa học chẳng có chút Phật pháp nào, ít nhất họ cũng biết về sự nổi lên. Sự nổi lên là gì? Ban đầu không có, bỗng nhiên ùa ra. Trong tâm con ban đầu không có, bỗng nhiên bừng tỉnh, ngộ ra, thông suốt vô ngại. Những cái “bừng tỉnh” này đều dựa trên việc con có vốn liếng hay không. Con muốn trí tuệ như suối tuôn, con đã tích lũy được bao nhiêu giọt nước trí tuệ? Bao nhiêu loại trí tuệ? Áp lực hiện tại là bao nhiêu? Ví dụ, con muốn đại bi, nhưng bỗng nhiên kẹt ở đó, không làm được đại bi. Con không biết làm thế nào. Nhưng nếu trí tuệ của con như biển cả, áp lực từ sự việc trước mắt càng lớn, suối tuôn của con sẽ phun càng cao.

Khi cần từ bi, con bỗng kẹt ở đó, áp lực lớn, không thể hoàn thành việc từ bi. Lúc này, áp lực càng lớn, suối tuôn càng xuất hiện. Như trong “Đối thoại với Thượng đế”, khi đứa trẻ chết và người phụ nữ, cô ấy rất đau khổ, không thể vượt qua. Anh ta cũng không biết làm sao. Cuối cùng, bỗng nhiên anh ta nói ra những lời đó, thực ra anh ta chưa từng nghĩ hay ý thức như vậy, nhưng như suối tuôn, nó tự bộc phát, anh ta nói ra, và vấn đề được giải quyết. Đó gọi là hiệu ứng suối tuôn, hay sự nổi lên, dựa trên việc con có bao nhiêu nước. Áp lực hiện tại sẽ khiến nó tự nhiên tuôn ra, tuôn ra trí tuệ đúng với tình huống. Lời anh ta nói không phải vọng ngữ, vì anh ta không cố ý lừa dối. Nhưng khi nói, anh ta không biết có thật hay không, không biết có giải quyết được hay không. Dù biết hay không, suối tuôn vẫn phải tuôn, giống như con nghĩ về ăn uống chơi bời, những thứ xấu xa. Nó tự động tuôn ra.

Con thấy ai khổ ở đâu, cứ giúp họ nhổ khổ, nhổ, nhổ, nhổ hết khổ. Bỗng nhiên nhổ không được, nhổ tiếp, vẫn không được, ơ, làm sao đây? Con lo lắng, áp lực lớn, ùa, nó tuôn ra, nhổ được luôn, nhổ xong con cũng không biết tại sao lại nhổ được. Sự tuôn trào đó không phải vốn liếng của con, mà là trí tuệ từ bi kết nối với Phật và Bồ-tát. Trong phim “Đối thoại với Thượng đế”, anh chàng Neil không có vốn đó, là Phật và Bồ-tát kết nối với anh ta, khiến nó tuôn ra. Thật ra muốn làm chuyện này chẳng khó chút nào. Vì anh ta quyết tâm làm. Anh ta hạ quyết tâm. Con hạ quyết tâm khi nào? Con nói là nói, nhưng không phải hạ quyết tâm thay đổi. Nếu con hạ quyết tâm, con cũng nhanh như anh ta.

Đó là lời thề nguyện trong Phật giáo, ta thề nguyện làm, nói xong rồi thì đi khắp nơi tìm cơ hội, ai khổ, khổ ở đâu, ta nhổ thế nào, cứ đi làm, đừng quan tâm làm thành hay không. Thầy nói với con, ban đầu chắc chắn không nhổ được, nhưng dù không nhổ được, con cũng được hai ngọn núi, tuyệt đối không lỗ, còn kiếm được lớn. Những vốn liếng này, mỗi lần đại bi xuất hiện, là hai ngọn núi, mỗi lần hai ngọn núi, chúng tạo thành vốn cho suối tuôn cuối cùng của con.

Cái con cảm nhận bây giờ là những gì đã chín muồi, là những gì con chọn trong quá khứ, con tạo nghiệp ác, giờ nhận quả ác, con đang trải nghiệm quả ác đó. Còn hai ngọn núi hiện tại của con chưa chín muồi, con phải chịu hết những thứ trước đó, cảm nhận xong, hết rồi, thì phần này mới bắt đầu hiện thực.

Chúng đang xếp hàng đó, con xếp một đống số, rồi từ số đầu tiên bắt đầu chịu. Phần con xếp bây giờ là ở phía sau. Có thể đang làm, bỗng suối tuôn trào đến đây. Nhưng nếu xếp hàng chính thống, con phải xếp đến đó mới chịu được. Con chọn gì, con sẽ làm gì, làm gì sẽ xếp hàng. Như gen, tất cả thông tin gen đều do con xếp từ trước. Rồi kiếp này chịu. Nhưng điều này không cản trở hiện tượng suối tuôn xuất hiện, khoa học gọi là đột biến gen. Vốn là nữ, đột biến thành nam; vốn là kẻ nghèo, đột biến phát tài. Rồi dùng tài lớn tạo nghiệp ác cực lớn, rơi xuống địa ngục không đáy, vượt xa vô gián địa ngục.

Chỉ có ngay lúc này, vì tạo tác là ngay lúc này, cảm nhận quả báo cũng ngay lúc này. Nhưng việc xếp hàng này, con phải đến đó, đó gọi là thời gian. Vì con không ngừng tạo tác, nên không ngừng xếp hàng, không ngừng chịu, thế thôi. Mỗi lần chịu đều là ngay lúc này, cảm nhận không có quá khứ, tương lai. Như con tạo tham sân si mạn nghi, giờ con cảm nhận, con muốn an lạc thêm cũng không được, trừ phi lúc này có người ném cho con chút an lạc, con cảm nhận chút an lạc. Còn không, bản chất của con là đau khổ, vì con đã chọn cái đó. Phân chó phân mèo, con bảo sao mình thối thế? Con chọn mà.

Khi con chịu đừng chọn nó nữa. Ví dụ, đồ ngon, con bỏ đó, không chọn, không tham, không sân, không nghĩ lung tung, không kiêu ngạo, không nghi thần nghi quỷ, giờ con chỉ chọn giới định tuệ. Dù gặp gì, phân mèo hay phân chó, con cũng giới định tuệ. Đợi con xếp, xếp, xếp, chịu, chịu, chịu đến đó, sẽ khác. Nếu sợ quên, con viết giấy ghi chú trên tay, ngày nhìn vài lần, lúc nhìn không cảm giác, mọi người ngồi lại bàn bạc, nói đi nói lại, cảm giác sẽ đến. Rồi lại nhìn, cứ làm. Nhớ, thông thường, cao nhất không quá 21 ngày, tuyệt đối luyện thành một việc. Trung bình, 21 tháng cũng hoàn thành một việc. Dù con ngu đến chết, 21 năm cũng xong.

Thầy nói với con, đều là nhìn một điểm mà luyện, khoan một điểm như khoan gỗ lấy lửa, dùng bốn gia hạnh khoan gỗ lấy lửa, làm tới, tuyệt đối đạt đỉnh thế gian. Không chỉ người xưa, người nay cũng vậy, con cũng thế, con cũng làm được. Bộ ăn uống chơi bời của con, không phải cứ nhìn một điểm mà làm sao?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như tấm gương sáng, vì hiện khắp hình bóng của tất cả các pháp môn;”

Tấm gương là có thể soi chiếu tất cả; nhưng loại gương này không phải là chiếc gương soi mặt chúng ta thường dùng đâu. Ví như con có thể hiểu rõ, con có thể giác ngộ, con có thể thấu suốt, đó chính là gương! Tấm gương có tác dụng gì? Nó có khả năng chiếu soi rõ ràng, chiếu soi đúng như thật: vật là cái gì thì nó phản chiếu đúng y như cái đó, gọi là như thật chiếu rõ; nó vốn sẵn đủ tướng sáng.

Nếu con ở trong căn phòng tối ngàn năm không có một chút nguồn sáng nào, chiếc gương này sẽ không phát huy tác dụng được; bởi vì nó cần có tướng sáng. Chỉ cần có tướng sáng là công năng chiếu soi này lập tức hiện tiền, nó sẽ phản ánh đúng như thật, cho nên gọi là gương sáng.

Cuối cùng ai ai cũng thành tựu Đại Viên Cảnh Trí, chính là phản ánh mọi sự đúng như thật, bởi vì nơi ngài đã sạch bóng trần cấu rồi.

Thế nào là trần cấu? Tưởng tướng là trần, tình thức là cấu; nghĩa là con sẽ không thêm thắt bất kỳ sự tưởng tượng nào vào nữa, không còn bất kỳ chấp trước nào nữa; bản chất sự vật nguyên thủy ra sao thì nó đúng y như vậy, lúc này chính là trạng thái của Đại Viên Cảnh Trí.

Làm sao con thành tựu được Đại Viên Cảnh Trí? Ý thức thứ tám (A-lại-da thức) là gì? Trong đó chứa gom những gì? Phải dọn dẹp trống rỗng triệt để thì nó chính là Đại Viên Cảnh Trí! Nếu con không dọn sạch được thì nó chẳng thể hiển hiện ra được; thứ hiển hiện ra vẫn chỉ là những nghiệp tập phiền não của con mà thôi. Nếu đã dọn sạch trơn tất cả, nó sẽ hiển hiện vạn vật của thế giới đúng như thật, đó mới thực sự là Đại Viên Cảnh Trí của con.

Kỳ thực, cho dù phiền não nghiệp tập đang hiện hữu, nó cũng là tác dụng của Đại Viên Cảnh Trí; bởi vì con có nghiệp gì, con tạo nghiệp nấy, nó đều có thể phản chiếu ra như một tấm gương. Tuy nhiên, muốn thành tựu Đại Viên Cảnh Trí là chuyện ở quả địa, người đang ở nhân địa thì chưa tu nổi đâu. Ở nhân địa, tầng bậc có thể tu tập chuyển hóa là Ý thức thứ sáu và Mạt-na thức thứ bảy; tức là "Lục, Thất nhân địa chuyển; Ngũ, Bát quả địa thành" (thức thứ sáu và thứ bảy chuyển hóa ở nhân địa; năm thức trước và thức thứ tám thành tựu ở quả địa).

Đệ tử: Thức thứ bảy tại sao lại tu được ở nhân địa vậy Thầy?

Sư phụ: Bởi vì con có thể hiểu được Bình Đẳng Tánh Trí là gì!

Chúng ta học Kinh Lăng Nghiêm là chuyên môn giảng về điều này đấy thôi: Bình Đẳng Tánh Trí mà! Tự tánh vốn tuyệt đối bình đẳng; tâm diệu minh chân thật, chân như bản tánh của con chính là tánh bình đẳng. Hiện tại thứ con đang vận dụng toàn là Thức; phải chuyển hóa cái Thức hiện tại này đi thì con mới thành tựu được Bình Đẳng Tánh Trí.

Ví dụ như căn nhà, chiếc bàn, người nam, người nữ, đồ ăn ngon, thức uống ngọt mà con nhìn thấy: tất cả đều do tự tánh tùy duyên mà hiển hiện ra; cứu cánh xét về mặt bản chất thì tất cả đều là tự tánh! Đã đều là tự tánh rồi thì con còn đi rong ruổi tìm cầu cái gì nữa? Con chẳng cần phải tìm cầu bất cứ thứ gì bên ngoài cả, xét về tự tánh thì vốn dĩ đã tự đầy đủ rồi. Nếu khái niệm này mọi thời khắc nằm vững trong tâm con, con biết rõ ràng mọi hiện tượng nhân quả thảy đều là tự tánh, thế là con đã chuyển hóa thành công rồi đấy! Nghĩa là tri kiến của con đã trở thành trí tuệ, không còn là Thức nữa.

Thế nào là Thức? Cũng nhìn thấy những thứ này y như vậy, nhưng lại đinh ninh cho rằng những thứ này là "thực có", cái đó gọi là Thức!

Mạt-na thức là gì? Là Bình Đẳng Tánh Thức. Sự thấy, nghe, hay, biết của con mọi thời khắc đều đang phát huy tác dụng, bất kể con là phàm phu hay bậc thánh giả. Phàm phu vận dụng thì gọi là Thức; sau khi chuyển hóa biến đổi thành trí tuệ thì gọi là Trí, là bậc thánh.

Lúc con tham, sân, si, mạn, nghi, nếu không có tự tánh phát huy thì làm sao con khởi lên cái Dụng đó được? Lúc con đọa ba đường ác gánh chịu đủ thứ thống khổ, nếu con không có Thức thì làm sao con cảm nhận được những nỗi khổ ấy? Thấy, nghe, hay, biết đấy thôi!

Chỗ căn bản sâu kín nhất của ý thức vẫn là tự tánh; tác dụng của cái "Ý" khởi từ tự tánh vẫn chính là sự thấy, nghe, hay, biết. Con rời khỏi tác dụng thấy nghe hay biết của tự tánh này thì con căn bản không hề tồn tại ý thức.

Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân cũng chẳng hề tồn tại năng lực của Thức nếu rời khỏi tự tánh; tất cả đều là tác dụng của tự tánh con, mà tác dụng của tự tánh chính là thấy, nghe, hay, biết. Mắt con mà không có năng lực thấy thì nó còn gọi là mắt được sao?

Sáu thức chuyên nói về sáu thức, thức thứ sáu (ý thức) chuyên nói về thức thứ sáu, năm thức trước chuyên nói về năm thức. Thế nhưng tất cả những thứ này đều là sau khi tự tánh phát huy tác dụng thấy nghe hay biết, vì con mê mờ, vì sự định nghĩa sai lầm, nhận định sai lầm của con, mới sinh ra sự sai lệch của Thức.

Cái gọi là Thức chính là mê muội, mê hoặc, hoặc giả là sai lầm; vì chưa hiểu rõ ràng mà đã khăng khăng cho rằng nó là một cái gì đó, đó chính là Thức! Nếu con mọi chỗ đều giác ngộ, mọi nơi đều thấu suốt, thì đó chính là Trí, gọi là Bồ-đề; thảy đều cùng là tác dụng phát huy từ tâm diệu minh chân thật của con cả. Bất luận là lúc con mê mờ hay lúc con giác ngộ, nó đều là gốc rễ.

Cho nên Đức Phật ở trong Kinh Hoa Nghiêm mới giảng: Tất cả chúng sinh đều sẵn đủ đức tướng trí tuệ của Như Lai — tức là cái Trí bản thể này ai ai cũng có — nhưng chỉ vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc. Nếu con vứt bỏ vọng tưởng chấp trước, vận dụng trí tuệ thì đó là Phật Bồ-tát; vận dụng vô minh thì chính là chúng sinh — không hiểu rõ nó là cái gì mà lại cứ khăng khăng nhận định nó là cái đó.

Vì thế Bồ-tát Sơ Địa có thể nhập Địa hay không, có thể bước vào Sơ Địa hay không, đây chính là thước đo chuẩn mực: “Biết rõ tất cả pháp đều là tự tâm mà không dính mắc.” Bởi vì phàm tất cả những gì hiển hiện đều là Dụng của tự tánh; vì tự tánh có sẵn tác dụng thấy nghe hay biết, lúc mê mờ, lúc sai lầm thì gọi là Thức; lúc rõ ràng, thấu suốt, giác ngộ thì gọi là Trí Tuệ, gọi là Bồ-đề.

Phật Bồ-tát vận dụng trí tuệ, còn chúng sinh thì vận dụng vô minh, ngu si, tà kiến. Nói cho đầy đủ một chút, chứ nói đơn độc mỗi chữ "vô minh" các con lại khó hiểu; bảo đó là vô minh, bảo đó là ngu si, là tà kiến, cụ thể mà nói là: con đã hiểu sai bét rồi!

Mạt-na thức chính là tự tánh! Lúc con phát huy cái Dụng sai lầm thì gọi là Thức.

Năm thức trước sau khi chuyển thành Thành Sở Tác Trí thì gọi là chuyển Thức thành Trí. Trước khi con chưa thành tựu Thành Sở Tác Trí, thứ con hiển hiện đều gọi là nghiệp quả thuần thục, gọi là thân nghiệp báo. Thân nghiệp báo nó mang theo rất nhiều nghiệp; con nhìn nhận mọi sự việc xuyên qua nghiệp chướng, sự thấy nghe hay biết của con nhìn nhận tất cả xuyên qua lăng kính của nghiệp, đó liền gọi là Thức! Bởi vì nó đã làm biến đổi hình thái nguyên bản của nó rồi; vì sáu căn này của con bản thân nó vốn là thân nghiệp báo, loại thân nghiệp báo này mang theo chiếc kính lọc của nghiệp, mang kính lọc nhìn màu sắc bên ngoài thì đó không còn là màu sắc chân thật nữa, mà là màu sắc nhìn qua đủ loại kính màu, thế nhưng nó vẫn là tự tánh đang phát huy tác dụng.

Cái gọi là chuyển Thức thành Trí, chính là sáu căn thanh tịnh rồi, không còn bất kỳ chướng ngại ô nhiễm nào nữa, không còn bất kỳ chướng ngại màu sắc nào do con tự ý tô vẽ thêm vào nữa, cho nên con có thể nhìn thấy chân tướng nguyên bản của nó.

Cụ thể thảy đều là tánh bình đẳng, chính là tánh diệu chân như, cũng có thể gọi là tâm diệu minh chân thật; nó đang phát huy tác dụng, chỉ là con lại đem nó dùng thành vô minh, ngu si, tà kiến mà thôi. Các loại nghiệp quả do nghiệp nhân tạo thành, những nghiệp quả này con lại xem nó là chân thật, cái đó gọi là Thức. Nếu con bóc tách sạch sẽ toàn bộ sáu trần (tức toàn bộ nghiệp báo) được huân tập từ vô thỉ đến nay nơi sáu căn, con liền đạt được sáu căn thanh tịnh; sáu căn thanh tịnh thì không còn pha tạp bất kỳ khái niệm sai lầm nào nữa, sự vật là cái gì thì con nhìn thấy đúng y như cái đó.

Nếu con lại sinh ra đủ thứ trí tuệ, vận dụng đủ thứ trí tuệ, thì đó chính là Phật Bồ-tát. Trong lúc con rõ ràng mượn sáu căn để cảm nhận sáu trần, rốt cuộc là sự thấy nghe hay biết của con bị trần cấu làm cho ảnh hưởng, hay là sự thấy nghe hay biết của con hoàn toàn không bị bất kỳ trần cấu nào tác động, hai trạng thái đó hoàn toàn khác biệt nhau!

Chúng ta chỉ lấy riêng con mắt ra nói cho mọi người dễ hiểu: vì nghiệp báo của mắt mỗi người mỗi khác, cho nên đời này mỗi người sau khi sinh ra năng lực thị giác liền không giống nhau. Có người mù màu, không phân biệt được màu sắc; có người cận thị, có người loạn thị; lại có người vừa sinh ra đã chẳng nhìn thấy gì. Tại sao lại có những hiện tượng thiên sai vạn biệt này? Vì nghiệp báo khác nhau! Cho nên mới có hiện tượng sai khác muôn hình vạn trạng. Bóc tách sạch lớp trần cấu nghiệp báo này ra, lúc này con nhìn lại xem: trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa có giảng, nếu con sáu căn thanh tịnh, đầy đủ công đức rồi thì tất cả mọi thứ trong thế gian này con đều có thể cảm nhận được, con có thể nghe thấy, nhìn thấy, thậm chí làm được tất cả mọi việc!

Ngoài ra phải biết: chuyển tám thức thành bốn trí, con phải hiểu không phải tám thức là tám cái riêng biệt, bốn trí cũng chẳng phải là bốn cái tách rời. Xét từ chỗ căn bản thảy đều là một! Đều nương nơi tánh bình đẳng của con — tức là tự tánh của con, tâm diệu minh chân thật của con — mà hiển hiện ra cả; dù là tám thức hay bốn trí cũng đều nương nơi nó mà hiển hiện.

Ví như trên màn hình máy tính: lúc con dùng trình soạn thảo văn bản, con có thể gõ chữ; nhưng gõ chữ là gõ chữ, gõ bài viết là gõ bài viết, gõ tài liệu là gõ tài liệu, nó không phải là hình ảnh, càng không phải là video. Nhưng điều đó chẳng hề cản trở việc con dùng phần mềm khác để tạo ra hình ảnh, tạo ra video; bất luận con sáng tạo thế nào thì đều nương vào màn hình để hiển hiện, nương vào máy tính để phát huy. Nói như vậy các con đã hiểu hơn một chút chưa?

Tự tánh khởi Dụng, mà khởi cái Dụng vô minh, Dụng ngu si, Dụng tà kiến, thì gọi là Mạt-na thức! Khởi cái Dụng vô minh, ngu si, tà kiến; con đừng chỉ nói mỗi chữ "vô minh", kẻo rốt cuộc các con lại chẳng phân biệt nổi thế nào là vô minh.

Hàm Tàng Thức (A-lại-da thức) là chỉ cái gì, vì sao nó lại có tên là Hàm Tàng Thức?

Bởi vì bất kỳ một mảy may tạo tác nào nơi thân khẩu ý của con đều tạo thành trần cấu tuyệt đối. Những lớp trần cấu này rốt cuộc đời đời kiếp kiếp con đều mang theo bên mình, trong toàn bộ thân tâm con đều chất chứa những trần cấu ấy. Cho nên nó giống như một cái kho chứa vậy, nó lưu trữ tất cả mọi trần cấu của con.

Đương nhiên, nó cũng có thể lưu trữ tất cả châu báu của con, cũng là thứ con có thể đời đời kiếp kiếp tự mang theo bên mình. Lại cũng có thể gọi nó là kho gen của con, kho thông tin dữ liệu của con: con mang mã gen sáu đường thì định sẵn sẽ trổ ra quả báo sáu đường; con mang mã gen của Phật thì định sẵn sẽ thành Phật. Cho nên thân khẩu ý mọi thời khắc sáng tạo ra cái gì, thì con phải y nguyên khuôn mẫu ấy mà gánh chịu cái đó, đây là quy luật nhân quả!

Người nhập thông tin, người lập trình mã gen chính là con; mà người gánh chịu những thông tin này, mã gen này, thân nghiệp báo này cũng chính là con! Bất kỳ ai đối với bất kỳ ai khác đều chẳng có một chút liên quan nào cả, chỉ có bất kỳ một chút nào do thân khẩu ý của chính con tạo ra thì con đều phải gánh chịu gấp bội phần. Từ lúc con tạo ra những thông tin này, tạo ra mã gen này, là con đang tự tay biên soạn số phận tương lai của mình, tự biên soạn những con người, sự việc, vật cảnh mà con sẽ phải cảm nhận trải qua, chỉ có thế mà thôi!

Chỗ này hãy nhớ kỹ: Lục, Thất nhân địa chuyển; Ngũ, Bát quả địa thành. Nghĩa là hiện tại những lớp trần cấu kia của con còn chưa dọn dẹp xong mà, sao con có thể bảo nó là Trí được? Tức là khi toàn bộ mọi thứ của con đều xây dựng trên Trí, không còn vương một mảy may trần cấu nào, lúc đó con mới có thể gọi nó là Đại Viên Cảnh Trí!

Còn thức thứ bảy, hiện tại con nương nơi tự tánh mà hiển hiện những cái Dụng vô minh, tà vạ này thì nó gọi là Thức, gọi là Mạt-na thức. Nếu bây giờ con nương nơi tự tánh để khởi cái Dụng của trí tuệ, thì nó không còn gọi là Mạt-na thức nữa mà gọi là Bình Đẳng Tánh Trí. Lục Thất nhân địa chuyển, tức là ở nhân địa con có thể chuyển hóa được, con chuyển động được nó.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như dòng sông lớn, vì đưa dẫn các pháp thâu nhiếp độ thoát;”

Nghĩa là con phải có phương pháp, có trí tuệ, có thấy biết đúng đắn, thì con mới có năng lực giúp người khác qua sông. Bởi vì dòng sông lớn rất sâu và rộng thênh thang, con không có thể lực cường tráng, không biết bơi thì không thể qua được; con không có phương tiện đò lớn thuyền nhỏ thì không qua được; con lại không có máy bay để ngồi thì cũng chẳng thể qua nổi. Cho nên, đối diện với một dòng sông lớn, con muốn giúp người ta qua sông thì con luôn phải có phương pháp của con, có năng lực của con, con mới có thể đưa người khác sang bờ bên kia được. Bồ-đề tâm chính là những trí tuệ, năng lực và phương pháp này! Bởi vì tâm của con vốn sẵn đủ tất cả, con là toàn năng toàn trí. Mấu chốt là con có biết dùng hay không; con có biết mình đang có một tâm diệu minh chân thật hay không, có biết dùng trí tuệ như thế nào để ứng dụng nó hay không? Chỉ cần con biết rõ, con liền có thể tùy tâm toại ý.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như vua rồng lớn, vì có thể mưa khắp tất cả trận mưa diệu pháp;”

Cái đó không chỉ là sở hữu, mà còn có thể tự tại ứng dụng! Đám mây thực sự tạo ra mưa, trước đây thầy từng cho các con xem qua rồi, còn nhớ không? Đó chuẩn mực là sự "từ không sinh có".

Các con dùng máy tính, thầy cũng chẳng biết các con dùng máy tính để làm cái thứ gì nữa, sao không chịu học hỏi chút điều thực tế cho tốt? Ví dụ xem ảnh mây vệ tinh khí tượng, con có thể thấy: bỗng nhiên một đám mây hình thành rồi đổ mưa. Nó không hẳn giống như kiến thức chúng ta học hồi đi học đâu — nào là hơi nước bốc lên không trung gặp lạnh ngưng tụ thành nước, rồi bị lực hút kéo xuống tạo thành mưa.

Hiện tượng chân thật trên thực tế không phải như vậy! Khi thực sự cần mưa, mây có thể ngưng kết lại một cách cực kỳ nhanh chóng. Nhiều người bảo mây ngưng kết trên biển thì chẳng phải vẫn là do hơi nước bốc lên sao? Kỳ thực không phải thế đâu, đó là do con tự tưởng thế thôi. Nhưng có phải nước bốc lên không? Đúng, là có nước bốc lên. Lúc này thực sự là sức mạnh của Long Vương! Ví dụ vùng nào cần mưa, cần lượng nước bao nhiêu, ngài có thể ở ngay hướng đầu gió, trong thời gian rất ngắn ngưng tụ ra lượng mưa cực lớn, bay đến nơi cần mưa để trút xuống một trận mưa đúng chuẩn.

Ngay cả nơi khô cằn nhất của nước Úc, ngài đều có thể gom tụ lượng mưa này lại một cách nhanh chóng; hơn nữa đám mây do ngài ngưng tụ hình thành, máy bay còn chẳng dám bay qua! Biết vì sao không? Nó sẽ thổi bạt máy bay của con đi mất, thậm chí xé nát vụn máy bay!

Bởi vì lúc thu gom nước mưa, nó hút nước ngầm dưới đất biến thành mây bốc lên trong tích tắc; khoa học hiện nay gọi là mây tích cao, tốc độ gió bên trong cao khủng khiếp, rất nhiều máy bay bắt buộc phải bay đường vòng né tránh. Vì các luồng gió bên trong không đồng đều, có chỗ tĩnh lặng, có chỗ cuộn xoáy cực nhanh; lúc cực nhanh nó có thể cắt đứt cả chiếc máy bay!

Các con hãy chịu khó quan sát nhiều hơn, học hỏi nhiều hơn; vì năng lực trí tuệ của các con chưa đủ, nhìn thẳng vào Phật pháp nói "rồng dấy mây làm mưa" các con khó hiểu nổi, mượn khoa học thì con sẽ rất dễ hiểu. Những hiện tượng này gọi là rồng dấy mây làm mưa, chứ không phải con rồng vẽ trên giấy, cũng chẳng phải con rồng trong tưởng tượng của con; toàn bộ tổng hòa của các hiện tượng này gọi là Rồng!

Ví dụ dấy mây làm mưa, tổng hòa của những hiện tượng này, nếu con bảo nó không có ý thức thì nó đâu có biết chọn đúng tọa độ để đổ mưa cho con, thậm chí có lúc nó còn đi ngược chiều gió để trút mưa xuống! Con bảo thế chẳng phải bất tư nghì sao? Con nghĩ không thông, nói không rõ; đúng rồi, cho nên nó mới gọi là Rồng, nó là cảnh giới bất tư nghì! Con bảo nhiệt độ trên mặt đất lúc ấy đều như nhau, tại sao đùng một cái ngay chỗ đó lại hình thành một đám mây lớn như vậy, trong khi ngoài biển lớn lại chưa hình thành đám mây to dường ấy? Đúng rồi, đó gọi là bất tư nghì! Nếu con nghĩ thông được, nói rành mạch được thì đâu còn gọi là bất tư nghì nữa, nó thành ra "khả tư nghì" mất rồi!

Ở đây đang giảng về "mưa Pháp", chứ không phải mây mưa vật lý; đem mây mưa thời tiết của đại tự nhiên ra nói tưởng các con dễ hiểu, hóa ra các con cũng chẳng hiểu gì nốt. Cho nên đối với hạng người chẳng biết một cái gì như các con, giảng chút Phật pháp khó khăn vô cùng, vì lấy ví dụ cũng khó cho các con hiểu.

Ví như bây giờ thầy giảng khái niệm khoa học này, khái niệm về mưa, cùng khái niệm Long Vương cai quản mây mưa, các con đều chẳng hiểu, cho nên muốn lấy ví dụ tìm mỏi mắt cũng khó ra. Thôi nói thế này đi, hạ thấp xuống một nấc nữa nhé:

Chúng ta thường xuyên đi tưới nước: luống hoa con thích, luống rau con trồng, thậm chí cây ăn trái của con; trước hết con phải có nước, con phải bỏ công sức hút nước ngầm lên mới thành nước máy, rồi con mới đem đi tưới cho cây cối của mình. Toàn bộ chuỗi quá trình này chính là Bồ-tát vì chúng sinh mà thuyết pháp, dạy chúng sinh học pháp, thành tựu quá trình đào giếng, múc nước, lấy nước, tưới tắm; cuối cùng con sẽ toại ý vừa lòng thu hoạch mùa màng bội thu. Cái này thường thấy nhất, con biết rõ người ta làm việc đó thế nào rồi đấy.

Đệ tử: Chúng con cứ bị huân tập nghĩ Rồng là một con thú, chính là con vật vẽ trên tranh ấy ạ.

Sư phụ: Ngài có thể hóa hiện thành hình tướng, bản thân ngài cũng có hình tướng, nhưng nó khác với thứ các con vẽ, khác với thứ các con tưởng tượng.

Ví như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - Bổn Sư của chúng ta, Ngài cũng có hình tướng; nhưng mỗi người nhìn thấy hình tướng của Phật lại không giống nhau. Có người thấy Phật thuần là ánh sáng vàng kim rực rỡ; có người nhìn thấy chỉ là làn da màu vàng, khác với chủng tộc người Ấn Độ bản xứ. Kẻ chuộng chủng tộc Ấn Độ kia lại bảo: "Người da vàng này không giống chúng tôi, không đẹp, nhìn khó chịu", không lọt nổi vào con mắt pháp đen thui của họ!

Thậm chí 32 tướng tốt của Phật, rất nhiều người không những nhìn không hiểu mà còn nảy sinh sự nghi hoặc cực lớn; có kẻ còn bảo vị Thái tử này có vấn đề, ngài chẳng có bộ phận sinh dục của đàn ông (tướng mã âm tàng), vị thái tử này sau này làm vua kiểu gì? Về điểm này các con có thể tìm đọc kinh Phật, có những bộ kinh chuyên giảng về 32 tướng tốt của Phật cùng công năng ứng dụng của 32 tướng đó, cái đó gọi là công đức! 32 tướng của Phật đều là tướng công đức, Ngài có năng lực công đức vĩ đại, Ngài có thể làm được những việc mà người phàm không thể tưởng tượng nổi, cho nên gọi là công đức bất tư nghì. Thế nhưng rất nhiều người đến cả năng lực thưởng thức 32 tướng Phật này còn chẳng có, thậm chí còn cho là kỳ quái! 32 tướng của Phật không ai có thể vẽ ra nổi đâu, vì con có vẽ thế nào cũng không thể vẽ ra được năng lực công đức của Ngài. Hơn nữa người đời nay căn bản chưa từng gặp Phật, làm sao vẽ được Phật? Ngay cả đúc tượng Phật cũng vậy: con chưa từng thấy Phật ra sao thì làm sao tạc ra được hình dáng của Ngài?

Thế nhưng tại sao vẫn phải lưu lại tượng Phật? Chính là mượn những bức tranh này, pho tượng điêu khắc này để khơi gợi sự tưởng tượng của con về Phật, hướng tâm con về Phật; từ đó lấy tâm làm gốc mà con nhận được lợi ích. Nó chỉ là một công cụ phương tiện mà thôi, chứ bản thân nó không phải là Phật.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như mạng căn, vì duy trì thân đại bi của Bồ-tát;”

Mạng căn chính là mạng căn chứ còn gì nữa! Nghiệp của con chính là mạng căn của con; do nghiệp của con mới hình thành nên sinh mạng hiện tại này của con, đó gọi là chánh báo.

Vậy Bồ-đề tâm rốt cuộc là gì? Nó chính là mạng căn của Bồ-tát! Bồ-đề tâm chính là mạng căn của ngài; nhờ vào sự giác ngộ thấu suốt này mà ngài mới có thể phát huy trọn vẹn sự nghiệp cứu vớt nỗi khổ của chúng sinh.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như nước cam lộ, vì làm cho an trụ nơi cõi bất tử;”

Tự tánh, tâm diệu minh chân thật của mỗi một con người đều không sinh không diệt, không nhơ không sạch, không thêm không bớt; cho nên đó chính là cõi bất tử!

Vì sao nói Bồ-đề tâm giúp con an trụ nơi tâm diệu minh chân thật? Bởi vì con đã giác ngộ rồi, con đã hiểu rõ rồi: con biết dù ở nơi thánh hay chốn phàm thì tâm diệu minh chân thật ấy xưa nay chưa từng biến đổi. Nơi thánh không tăng, chốn phàm chẳng giảm; trôi nổi trong dòng sinh tử, viên ngọc ly châu vẫn một mình rạng ngời nơi biển xanh biếc; an ngự chốn bờ Niết-bàn, vầng trăng quế vẫn cô độc tỏa rạng giữa trời cao. Chư Phật ngộ được thì tạm đặt tên là Duy Tâm; chúng sinh mê mờ thì liền biến thành vọng thức. Do đó Phật tức chúng sinh, chúng sinh tức Phật; rời khỏi cái này ra thì chẳng có cái gì khác cả, tất cả đều nằm trọn trong tâm diệu minh chân thật này!

Mấu chốt là sự vận dụng tại đây gọi là Bồ-đề tâm: con thực sự giác ngộ, thực sự biết tâm diệu minh chân thật là gì; con nương vào trí tuệ mà dùng thì nó sẽ hiển hiện điều gì; hơn nữa nó vĩnh viễn tồn tại, không sinh không diệt, nên gọi là cõi bất tử.

Cam lộ, là sự tưới tẩm nuôi dưỡng! Do nó tưới mát tất cả; chúng ta nói cây cỏ nhờ mưa móc tưới tẩm dưỡng nuôi. Con giác ngộ được cái tâm không sinh không diệt của con, nó có thể nuôi dưỡng tất cả mọi thứ của con: con muốn xui xẻo đau khổ, nó cũng nuôi dưỡng con đi nếm trải xui xẻo đau khổ; con muốn an lạc hạnh phúc, nó cũng có thể nuôi dưỡng con hưởng trọn an lạc hạnh phúc.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như lưới lớn, vì thâu nhiếp khắp tất cả chúng sinh;”

Đều nằm gọn trong tấm lưới lớn của ngài; nhưng có những kẻ không chịu tiếp nhận! Tấm lưới lớn này chính là mạng Internet cực đại, phủ khắp mọi chiều không gian.

Đó là lưới của đế thích, vô số như ý châu tự phát sáng, ánh sáng cùng nối thành lưới, trùm cả không gian. Ai có một viên minh châu cũng đủ lợi ích muôn loài, đi tới đâu cũng trợ giúp được mọi người, dẫn dắt chúng sinh như Lưu Bị dẫn cả đoàn tại Trường Bản Pha. Đó là nhiếp thọ hết thảy.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như dây thừng, vì thâu nhiếp tất cả những đối tượng đáng được giáo hóa;”

Phải học cách ứng dụng, ví dụ sợi dây có thể buộc, tôi lấy sợi dây nhỏ để buộc một vật nhỏ thì được. Nếu tôi dùng sợi dây nhỏ để buộc một bó củi rồi vác đi, được không? Tại sao không được? Cho nên phải có sợi dây tương ứng để buộc vật tương ứng, việc buộc chúng sinh cũng vậy, sở thích của chúng sinh khác nhau, yêu thích khác nhau, ý muốn khác nhau, con không buộc được, họ sẽ trốn mất. Họ thay đổi con cũng thay đổi theo. Cho nên Bồ tát Quán Thế Âm có khả năng này, Ngài có thể buộc chặt không cho phân tán, nên giống như sợi dây thừng, gọi là Thừng Quán Âm.

Chúng sinh không sợ đâu, chúng sinh còn mong được (Bồ tát buộc), vì có thể buộc được, ví dụ Tứ nhiếp pháp có thể buộc chúng sinh, Tứ nhiếp pháp (Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự) là một trong những sợi dây thừng. Việc họ muốn làm, con giúp họ làm, con cùng họ làm. Con còn có thể cho họ ăn, cho họ mặc, cho họ dùng.

"Những đối tượng đáng được giáo hóa" Tức là bản thân con phải hội đủ điều kiện! Bản thân con không hội đủ điều kiện thì Phật Bồ-tát cũng đành bó tay. Cho nên thế nào là kẻ đáng được độ hóa? Là chính bản thân con phải có đủ điều kiện này. Giống như trong Kinh Viên Giác có dạy hạng người nào có thể thành tựu Viên Giác, bản thân con phải đầy đủ điều kiện như thế. Điều kiện kinh điển nói là gì?

“Gần gũi không kiêu mạn,

Xa lìa chẳng giận hờn.

Thấy đủ mọi cảnh giới,

Lòng nên sinh hiếm có,

Tựa như Phật xuất thế.”

Đoạn đó nói rất rõ ràng rồi: người như thế nào mới có thể thành tựu Viên Giác, đó là người đã hội đủ điều kiện. Hội đủ điều kiện rồi thì Phật Bồ-tát tự nhiên sẽ hiện thân gắn kết chặt chẽ với con, giúp con thành tựu.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như mồi câu, vì kéo những kẻ đang ở trong vực sâu Hữu ra ngoài;”

Con có muốn thể hiện cảnh giới không thể nghĩ bàn không? Con có muốn có thể ngồi thiền trong lửa? Nhảy múa trong lửa? Ngủ trong lửa? Lửa không thiêu cháy con? Con có muốn sống trong nước mấy vạn năm mà không bị ngạt thở không? Con có muốn dời núi lấp biển không, con vừa nghĩ thì núi đã dời, biển đã lấp? Con muốn cô ấy biến thành đàn ông, có thể biến bất kỳ người phụ nữ nào thành đàn ông, xong rồi, cũng có thể biến đàn ông thành phụ nữ, giống như Xá Lợi Phất ở nhà Duy Ma Cật, để Thiên nữ biến ông thành một người phụ nữ, xong rồi còn hỏi ông, nếu con thực sự muốn, thì được thôi, con có thể làm được, con có tiềm năng này, con có tiềm năng này, con vừa có năng lực vừa có sức mạnh. Việc này chỉ cần con muốn là có thể hoàn thành. Nhưng, bây giờ con phải biết rằng con chấp thực hữu, thì con sẽ mất đi cái này. Nếu con cố gắng luyện công phu huyễn hữu này, thì sẽ thực sự phát hiện ra huyễn của mọi thứ trước mắt, con hiểu thấu thì sẽ phát hiện ra.

Sau khi phát hiện ra, con sẽ từ từ luyện tập và nắm vững, nắm vững đến mức nào? Việc người ta thay đổi mười năm, con một năm đã thay đổi được, hoặc là việc người khác thay đổi mười năm, con một giây đã thay đổi được. Ví dụ cây mười năm mới lớn thành, con một giây đã cho nó lớn thành. Con có thực sự muốn không? Con thực sự muốn, con thực sự có thể làm được, chỉ cần luyện, công phu này chỉ cần con đi luyện. Nếu con dựa vào thiền định để luyện, con có thể luyện được tất cả các khả năng với tốc độ nhanh nhất, con lại có thể khởi đủ loại biến hóa, lại có đại lực, chỉ cần con nói một lời, Thiên nữ biến Xá Lợi Phất còn chưa dùng một lời nào, bà ấy đã biến rồi.

Ta vừa nói quy trình rồi, trước tiên con phải hiểu, hiểu thấu đáo rồi, con muốn dựa vào thế gian để luyện, thì cần rất nhiều thời gian. Còn nếu luyện theo thiền định Phật pháp, thì rất nhanh. Chỉ cần con vượt qua thiền định, những cái đó đều vượt qua, đủ loại. Đủ loại thần thông, đủ loại biến hóa, đủ loại tự tại, con muốn sao thì sao gọi là tự tại.

Nhớ rằng công phu cơ bản rất quan trọng, ví dụ người không có giới luật thì họ sẽ tán loạn, người có giới luật vì họ giữ giới lâu ngày, ví dụ người thích ăn ngon, họ giữ giới không đi ăn ngon, sau một thời gian dài luyện tập, tâm họ sẽ không chạy theo việc ăn nữa, họ cũng không nghĩ nữa, vì điều đó vô ích, dần dần tâm họ sẽ ổn định, cũng có nghĩa là con không còn bất kỳ khuynh hướng nào ra bên ngoài nữa. Lúc này con đã tương ứng với định, lúc này con đi vào định rất dễ dàng. Tại sao do giới sinh định? Trước tiên con phải loại bỏ từng tật xấu của mình, sau khi loại bỏ xong con đã không còn nghĩ đến việc đó nữa. Lúc này, con ở trong định, vẫn sẽ không nghĩ đến việc đó.

Ví dụ sát, đạo, dâm, bây giờ giải thích giới dâm, đều giải thích là dâm dục nam nữ, thực ra dâm này không chỉ là dâm dục nam nữ, gọi là chìm đắm, ví dụ tôi chìm đắm trong món ăn ngon, tôi từng chìm đắm trong cảm giác nhai nuốt. Vì chìm đắm, họ cứ ở trong ăn uống vui chơi này, bây giờ trước tiên phải kéo ra, kéo ra rồi họ vẫn muốn đi, cho nên dùng dây giới để buộc mình lại, thừng, không thể vượt qua nửa bước. Vì những điều đó không tốt, con làm ở đó thì con sẽ mãi mãi không được tự tại. Người ta cũng coi thường, phải từ bỏ tất cả những điều này, từ bỏ những điều không tốt, con sẽ được tự tại, con sẽ nhập định, nhập định rồi, con có thể khởi động những diệu dụng thần thông biến hóa của mình.

Cho nên tu hành không khó, quan trọng là con có làm theo Phật pháp hay không, những điều tốt mà Phật pháp mang lại là thực sự tốt. Giống như vừa nói, đại từ có thể chiêu cảm thất bảo, đã biết thì con hãy phát huy đi. Thực ra đó chính là dựa vào sự tích lũy đại từ của con, tích lũy đến cuối cùng thì thất bảo sẽ có. Nếu con dựa vào đại bi cũng được, khi nhổ khổ thì cũng cho họ vui rồi, còn nhanh hơn nữa. Vậy tích lũy đủ lượng, thì thất bảo sẽ đột nhiên hiện thân, con nói làm gì thì chúng làm đó.

Ý nói chúng con đang sống trong một cái hố sâu tăm tối, cái hố sâu này xem tất cả mọi thứ là "thực có", ở trong cái hố lớn đó không ngoi lên được; nếu có Bồ-đề tâm thì như chiếc lưỡi câu móc kéo con ra ngoài, không cho ở lì trong đó nữa.

Coi như là vậy đi; vì cái ví dụ này nhiều người không thích nghe, nên biết vậy là được rồi.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thuốc A-già-đà, vì khiến cho không bệnh tật, mãi mãi an ổn;”

Nếu con có Bồ-đề tâm thì con đã giác ngộ rồi, con đã hiểu rõ rồi. Thế nào là năm sắc làm mù mắt, năm vị làm điếc tai hư miệng; con tuyệt đối sẽ không đi tự tàn hại, tự hủy hoại bản thân mình nữa!

Chúng sinh suốt ngày cứ lên cơn thần kinh để tàn hại chính mình. Tại sao lại nói như vậy? Vì phần trước chúng ta đã giảng rồi: bất kỳ một mảy may tạo tác nào nơi thân khẩu ý của con người con đều là do chính bản thân con phải gánh nhận quả báo! Vậy khi chúng ta đối xử với người khác: thần thái độc ác, nét mặt độc ác, lời lẽ độc ác, hành động độc ác... cuối cùng quả báo đều là chính mình phải nuốt lấy, thế chẳng phải là đang tự tàn hại mình sao? Vì con tạo tác bất kỳ một chút nào cũng là con tự chịu, con chẳng phải đang tự hại mình ư?

Còn tất cả những an lạc con đem đến cho người khác, cuối cùng đều là con gặt hái được, chứ không phải người khác được đâu! Người khác chỉ là một công cụ của con, họ chỉ là một mảnh đất mà thôi. Con gieo xuống hạt giống gì là con thu hoạch quả nấy, chứ người ta có thu hoạch đâu. Cho nên Bồ-đề tâm này chính là thuốc A-già-đà; con uống vào rồi thì sẽ không còn tự tay tạo ra đau khổ, chướng nạn, tai họa cho chính mình nữa.

Ngày 29/09/2026 Quy Trình Tu Hành Đại Thừa

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như thuốc trừ độc, vì đều có thể dứt trừ nọc độc tham ái;”

Thệ nguyện rõ ràng như chân như: Người trong thế giới Diêm Phù Đề, bệnh tâm rất nặng, như mắc đại dịch. Khắp mọi nơi, số lượng bệnh tâm thực sự gấp vạn lần bệnh thân. Nếu muốn trên mảnh đất tâm phương tấc của vô lượng chúng sinh, nhổ bỏ gốc bệnh, gieo trồng nhân lành, thì không thể làm được nếu không khiến họ phát tâm tin tưởng và hướng thiện trước. Vì vô lượng chúng sinh, ngã kiến bốc cháy, không ai không yêu quý thân mạng. Nếu có thể rộng hành phương tiện, để chữa bệnh thân, thì tâm cơ sẽ chuyển, liền có thể đón cơ hội, để gieo trồng nhân lành. Nguyện thệ nguyện này tương đồng chân như; lấy thân tôi làm Dược Vương của họ. Các loại bệnh đau, chạm tay hồi xuân, thậm chí phân, nước tiểu, xương cốt, nơi chôn cất đều có thể thơm tho ngọt ngào, tự nhiên hóa giải bệnh khổ của chúng sinh, cho đến khi hướng về Phật đạo.

Thuốc A-già-đà có thể chữa tất cả các bệnh, cả bệnh thân và tâm. Nhưng, các con không thể có được, các con không có phước báu đó. Đoạn này trọng điểm giảng pháp, nếu cộng thêm nguyện của con ở phía trước, muốn nguyện thì cả thân và tâm đều được rồi, chỉ riêng đoạn này đã là pháp. Thực ra con người sáu căn, tham lam sáu trần, tham danh tham lợi, không gì khác ngoài việc đã bị trúng độc, giống như nghiện ma túy vậy, nghiện càng sâu thì càng khó tự dứt ra, đó đều là trúng độc rồi. Ví dụ trúng xúc độc, con ăn uống cũng là xúc độc, thậm chí chuyện nam nữ cũng gọi là xúc độc. Nếu con chưa từng tiếp xúc, thì sẽ không bị trúng độc. Vậy thế nào là trúng độc? Là dính vào, cái lưỡi câu móc vào tâm rồi, trong tâm móc một đống lưỡi câu, xong rồi còn luôn nói tôi đau khổ, không đau khổ mới lạ, người trúng độc nào có không đau khổ? Móc một đống lưỡi câu mà không đau thì thật kỳ lạ. Chỉ có thể nói là đang thêm độc, khi thêm độc thì tự mình che đậy một chút, hình như đã tốt rồi, tốt chỗ nào? Nó rất nhanh lại bắt đầu, cho nên con người không ngừng muốn ăn. Vậy ăn, mặc, dùng đều bị cố ý biến thành độc, xong rồi thì trúng độc.

Con phải vượt qua khổ đau, mới có thể cắt đứt được cái đó. Người trúng độc thì họ đau khổ, nếu con cứ nuôi dưỡng mãi, thì con sẽ mãi mãi bị những thứ này ảnh hưởng. Cuối cùng con sẽ phế, con sẽ càng ngày càng thảm hại. Con xem những người đó không thể phục hồi, không muốn cai nghiện hoàn toàn, con xem cuối cùng họ đều càng ngày càng thảm, nhà tan cửa nát, vì cuối cùng con không còn tiền để mua độc nữa. Cuối cùng họ thực sự chỉ có thể nói là cũng đang khổ sở trong cầu bất đắc, khổ mãi cho đến chết.

Chính là con thực sự biết nó, niệm niệm tương tục biết nó, vậy trúng những chất độc này mình đáng thương biết bao? Vậy mình sẽ tự tăng thêm bao nhiêu bệnh? Vậy tại sao ai đó làm việc trong bệnh viện lại tiến bộ nhanh hơn? Chính là cô ấy thấy cái đó thực sự đến cuối cùng, con không cần nói gì khác, con chính là bệnh nhà giàu, chính là dinh dưỡng quá phong phú. Khiến người ta mắc bệnh, cao huyết áp, bệnh tim mạch não... Cô ấy thấy nhiều rồi, đặc biệt là khi họ cắt từ chân, cắt đến đùi, nhưng phần lớn đều đã sợ rồi, nếu cứ cắt như vậy thì xong đời. Đợi đến khi cắt xong cẳng chân, cơ bản người ta cũng đã ngoan ngoãn rồi, cô ấy còn chưa bắt đầu cắt, còn chưa đạt đến mức nghiêm trọng như vậy, cô ấy chỉ mới bệnh giai đoạn đầu, người ta đã sợ mà nhanh chóng kiểm soát. Hơn nữa họ mỗi ngày đều nghiên cứu, nghiên cứu nhiều rồi, cô ấy bị huân tập lặp đi lặp lại, hơn nữa cô ấy thực sự sợ, vậy thấy đồ ăn cô ấy không dám ăn nữa. Cô ấy trước đây thích ăn nhất là gà rán, cái gì rán đó, bây giờ không dám động vào nữa. Cô ấy biết cái đó ngon, nhưng cũng biết cái đó khiến con chết khiến con bệnh, nếu cô ấy thực sự biết cái gọi là ngon, đó là do con tự huân tập, con huân thành khái niệm, dán nhãn, mỗi ngày dán, mới cho rằng cái gì ngon, căn bản không có chuyện đó.

Từ chỗ căn bản không có, họ lại cố ý huân thành có, không tồn tại ngon hay không ngon, họ cứ nhất định muốn huân ra một cái ngon. Xong rồi, lại huân đến mức khó tự dứt ra. Lúc này, con phải dùng chính trí tuệ chính kiến để tư duy, tư duy mạnh mẽ, con sẽ giác ngộ. Vấn đề chính là không dùng chính kiến chính tư duy này, trí tuệ của con sẽ không sinh khởi, thậm chí chỉ ở đó thưởng thức hương vị, nhanh chóng nhét vào miệng. Xong rồi còn nói tôi đau khổ, không đau khổ mới lạ.

Hơn nữa cái đó càng ngày càng nghiêm trọng. Nghe nói người nghiện ma túy, trước đây chỉ cần một chút là được rồi, xong rồi đến cuối cùng một chút không có tác dụng, thì phải hai chút, hai chút không có tác dụng, thì ba chút, cứ thế tăng lên cho đến khi làm nữa là chết. Con có nhanh đến mấy thì nó cũng chỉ một lát là xong rồi, cũng có nghĩa là thuốc có tác dụng, không có thuốc thì không có tác dụng, không có tác dụng thì con người này hoàn toàn suy kiệt, không làm được gì cả. Có những người suy kiệt, không làm được gì cả, tôi đã thấy mấy người rồi. Lại có người nói tôi trước đây ăn mập thế nào, chụp ảnh lên mập lắm. Tiếp tục ăn, người nghiện ma túy cũng cho là vinh quang.

Vì cái này con chưa đoạn, nó sẽ mang theo, hơn nữa, cái nghiệp tập phiền não này đều mang theo, đều đang kéo dài hiện tại, hơn nữa các con còn càng ngày càng nghiêm trọng, đây còn là người tu học, vậy con nói đời đời kiếp kiếp tốt, con tốt thế nào? Con học đi, con hãy xem những người bị cắt cụt chi, cắt thế nào, miếng thịt cắt ra là loại thịt gì, hơn nữa cái sự mục rữa đó dùng kháng sinh gì cũng không có tác dụng, cái đó thực sự là quá cao cấp rồi.

Việc ăn uống, giống như hút ma túy vậy, đã nghiện rồi, hút ma túy đó con chưa từng làm, đợi đến khi con làm rồi, nó sẽ khác. Cho nên từ nhỏ đã không nhiễm, lớn lên ra xã hội cũng không nhiễm. Cho nên sau này nếu chúng ta thực sự ôm nhóm lại, một đội, vì mọi người đều như vậy, chỉ huân tập cái này, không huân tập những cái thế gian kia, có lẽ có thể ngày càng tốt hơn một chút. Nếu không, con sẽ đạt đến cấp độ của Musk, thiên hạ đệ nhất rồi, một khi bị huân tập, cả thế giới đều nói ông ta có thể, ông ta thực sự cho rằng có thể rồi, kết quả tạo những nghiệp này, đợi đến khi phước báu của ông ta hết, những quả báo ác nghiệp này sẽ hiện tiền.

Cách tốt nhất, chính là tự mình luôn luôn ghi nhớ, tư duy, tìm kiếm ví dụ trong thế gian, để chứng minh điều này thực sự là không tốt, lặp đi lặp lại ngâm mình trong đó, nó có thể thay đổi. Còn nếu tự mình không làm được, giống như ai đó nói rất thông minh rồi, vậy tôi cứ ở đây nghe con huân tập, huân lâu ngày cũng được. Nhưng con thực sự lắng nghe mà huân tập, nếu không có tâm mạn, không bị tung hô quá mức thì cũng được. Một khi bị tung hô quá mức, tự mình cho rằng mình là cái gì rồi, lúc này huân tập cũng không vào được. Có những lúc, cô ấy luôn tự coi mình là giáo viên, dẫn dắt học sinh thành thói quen, nhìn mấy người chúng ta đều là học sinh, cô ấy không có cách nào, huân tập cũng không chảy vào được, chỉ chảy vào một chút, rồi lại trôi đi hết. Cho nên, hiệu quả tốt nhất chính là tự mình xây dựng chính kiến, xây dựng chính tư duy, không ngừng vận dụng, có thể đột phá. Còn tệ nhất là dựa vào huân tập, họ cũng có thể đột phá.

Nhưng dựa vào huân tập bên ngoài, nó sẽ chậm, rất chậm rất chậm rất chậm. Đặc biệt là tôi vừa muốn thành Phật đạo, lại không muốn bỏ phiền não, loại này, nhưng họ cũng không dám quá phóng túng, nhưng tôi lại không nỡ bỏ. Da Du Đà La thuộc loại đó, vì con xem bà ấy cùng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đi gặp Đức Phật Nhiên Đăng. Lúc đó nếu bà ấy từng chút từng chút một đều theo kịp, được rồi, chúng ta cứ nói Phật đi được nửa đường, bà ấy theo kịp đi, đợi đến khi Phật đi hết nửa đường còn lại thành Phật, bà ấy đã là Bồ tát địa thứ năm, Bồ tát địa thứ sáu rồi. Nhưng, bà ấy cứ ở đó. Vẫn còn muốn lười biếng, vẫn còn muốn La Hầu La đưa Ngài về. Vì bà ấy tự mình không làm được, vì họ đều hiểu quy tắc giới luật này, để trẻ con làm. Kết quả, tự mình đi làm, cũng đi không về. Sau này thấy, cũng mài cũng vô ích rồi. Nhưng, con xem người ta muốn tu, con xem tốc độ của người ta, vì bà ấy bị huân tập quá (kiên cố).

Con xem Phật không thọ ký bất kỳ ai trở thành đại pháp sư, riêng Da Du Đà La được thọ ký thành đại pháp sư, tại sao? Vì bà ấy còn lợi hại hơn A Nan, về mặt huân tập. Vì A Nan có những điều đã huân tập được, có những điều còn chưa huân tập được, bà ấy cái gì cũng huân tập được.

Tóm lại việc thọ ký đại pháp sư này, bà ấy là độc nhất vô nhị. Hơn nữa danh hiệu thành Phật của người ta đẹp biết bao, Cụ Túc Thiên Vạn Quang Tướng Như Lai.

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa quyển 4 phẩm Khuyến Trì: "Phật bảo Da Du Đà La: 'Con trong vô số kiếp vị lai, ở trong pháp của trăm ngàn vạn ức chư Phật tu hạnh Bồ tát, làm đại pháp sư, dần dần đầy đủ Phật đạo. Ở trong cõi nước thiện lành sẽ được làm Phật, hiệu là Cụ Túc Thiên Vạn Quang Tướng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Thọ mạng của Phật vô lượng a tăng kỳ kiếp.'"

Đệ tử: Đại pháp sư này chuyên dạy ai? Ở thế giới của bà ấy, hay là thế giới của chúng ta? Bà ấy giảng pháp cho ai?

Sư: Chắc chắn là những người có thể học, bà ấy không phải là một trong mười sáu La Hán, mười sáu La Hán phát nguyện trụ thế trong thời mạt pháp, bà ấy không nằm trong số này. Vì bà ấy phải dạy người, đại pháp sư phải dạy người, người không thể học, con đều là hàng giả thì không có cách nào làm được.

Con muốn học chỗ nào, lời nói dối à. Nếu con là thật, con hãy làm được thập thiện nghiệp trước đi, khi thập thiện nghiệp thành quả, bà ấy thấy con được, bà ấy cũng sẽ đến, cũng có thể giống như Bồ tát Quán Âm vậy, nhưng con không được.

Chúng ta vừa nói thuốc trừ độc, Da Du Đà La bà ấy là toàn khoa, bà ấy mang theo thuốc trừ độc này, tất cả pháp dược đều đầy đủ. Nhưng, con không tìm được một vị thầy như vậy, không gặp được một vị sư phụ như vậy. Các con cứ bơi lội trong kinh tạng, mỗi một pháp đều nhai nát, nếm ra hương vị, nuốt xuống tiêu hóa hấp thụ, biến thành một phần của con, vậy là được rồi. Nhưng, con muốn gặp một vị đại pháp sư cao siêu như vậy, thì con cũng phải trở thành một nhân vật lớn chứ, đại pháp sư đâu có dạy những người nhỏ bé.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như câu chú khéo trì, vì có thể trừ dứt tất cả chất độc điên đảo;”

Là khéo mượn thần chú để tiêu trừ điên đảo, đủ loại điên đảo, tức là đủ loại sai lầm.

Cái đó giống như chính kiến chính tư duy của con vậy, nếu con cứ lẩm bẩm mỗi ngày ăn cái gì sẽ sinh ra bệnh gì, chẳng phải giống như niệm chú sao? Hơn nữa cái này là hiểu lý, con niệm chú chưa chắc đã hiểu lý. Ví dụ như Kinh Lăng Nghiêm, con hiểu ý nghĩa, thì còn mạnh hơn chú đó nhiều, nếu con là người ngu độn đến mức gần như không thể cứu được, lại muốn thành tựu, thì được thôi, con cứ trì chú đi. Trì chú cũng có thể đảm bảo con có thể thành tựu, con thành tựu quả vị tiểu thừa, hoặc là đại thừa, cũng là miễn cưỡng. Nhưng, con muốn thành tựu triệt để, con vẫn phải hiểu lý, con phải có trí tuệ.

Nếu ngay cả lý cũng không thể hiểu, không có trí tuệ, con chỉ có chú, con có thể giải quyết nhiều vấn đề, nhưng con vẫn không biết gì cả. Tuy nhiên trong chú ngữ, cũng có chú khai trí tuệ, nó cũng là một cuốn bách khoa toàn thư lớn. Nhưng chú ngữ yêu cầu con phải phát âm chính xác, nó hoàn toàn dựa vào âm thanh để phát huy tác dụng.

Chính kiến chính tư duy này chỉ cần nghĩ là được, cái đó không giới hạn thân phận của con, cái kia con nhất định phải có Phạm âm, tức là đời đời kiếp kiếp chưa từng nói lời ác, con sẽ có Phạm âm, có Phạm âm con mới có thể trì chú. Chính kiến chính tư duy kia cũng cần nhân duyên, có bao nhiêu duyên, con sẽ hiểu bấy nhiêu.

Không có duyên, con sẽ không thấy được pháp kiến này, nghe cũng không nghe được. Con xuất gia bao nhiêu năm rồi, có bao nhiêu bộ kinh Phật, mỗi bộ nói gì, con có biết không? Có rất nhiều kinh điển con chưa từng thấy, xuất gia bao nhiêu năm như vậy, con cũng chưa từng thấy, đây đều là duyên phận rồi. Duyên này, thứ nhất có thể thúc đẩy con nhìn thấy, thứ hai có thể thúc đẩy con có tâm hoan hỷ. Nếu duyên của con nhiều hơn, dày hơn, họ không những có tâm hoan hỷ mà còn muốn làm, luôn vương vấn trong tâm họ luôn muốn làm. Nếu duyên phận lại dày hơn, họ có thể làm được, không chỉ là luôn muốn làm, mà còn có thể làm được. Nếu dày hơn nữa, đó chính là tuyệt đối có thể thành tựu. Cho nên pháp không tự khởi, nương duyên mới sinh, tùy duyên của con nhiều ít mà được nhiều ít.

Ví dụ một thời gian trước chúng ta học gió Đại Trí đó, trong đó giảng về việc thiện căn làm thế nào để sinh ra. Chúng ta nói hồi hướng, vì tôi không muốn nói chuyện cúng dường này. Nhưng trong kinh điển đã nói rõ với con rồi, con đi cúng dường, cúng dường là con đã gieo thiện căn, đồng thời cũng kết thiện duyên. Cho nên, con người này thành A nậu đa la tam miệu tam bồ đề là chắc chắn. Con ví dụ cúng dường Phật, thì con nhất định thành.

Đệ tử: Con phát hiện ra việc cúng dường này, dù con dùng cách nào để cúng dường, tiền bạc, vật chất, hay công sức, nó tuyệt đối có hiệu quả, hơn nữa còn rất nhanh, hiệu quả này rất nhanh. Nếu con không có tiền không có vật chất, con thậm chí còn không muốn bỏ công sức, thậm chí cái gì cũng không rõ ràng, kẹt, tức là muốn dắt cũng không dắt nổi.

Sư: Còn hơn thế nữa, nó còn có thể giảm tổn, nó còn có thể giảm tổn, nó sẽ khiến duyên của con ngày càng ít đi. Tức là nó thực sự không phát huy tác dụng tốt bình thường, ngược lại còn sinh ra tác dụng xấu, dễ tạo nghiệp, vì tạo nghiệp thì tiêu hao càng lớn. Con muốn tu cái gì, con cũng đừng nghĩ đến việc thành tựu, giống như 500 vị Bồ tát kia vậy.

Con phải ghi nhớ kỹ mấy điểm này, ví dụ con đối ứng với 500 vị Bồ tát đó, ví dụ chúng ta vừa nói chuyện này, vừa nói đến đây, con có thể kịp thời điều chỉnh nó ra không? Điều này rất quan trọng. Điều này chính là việc con có thể điều động tài liệu của mình một cách chính xác để giải quyết vấn đề lúc đó, giải thích những lời nói lúc đó, đây chính là con có được coi là một pháp sư hay không, đây là một vấn đề mang tính biểu tượng. Ví dụ vừa rồi chúng ta nói dễ tạo nghiệp, dễ tiêu giảm duyên phận, thực ra không chỉ như vậy. Nếu tạo nghiệp quá nghiêm trọng, giống như 500 vị Bồ tát tạo nghiệp với một vị pháp sư nào đó, tạo nghiệp xong, họ từ đó về sau muốn nghĩ tốt, không nghĩ được. Làm việc xấu, thì không cần nghĩ, đều có thể làm được, chính là không nên quên chánh niệm, họ luôn không thể đề khởi chánh niệm, luôn đi làm những việc không nên, đó là vì phỉ báng.

Nếu con ở cùng pháp sư, con có thể dễ dàng được tốt, nhưng nếu con không kiểm soát tốt việc tạo nghiệp của mình, thì cũng dễ dàng hơn nhiều. Vậy con không những tiêu giảm duyên phận, tiêu hao hết duyên phận, thậm chí còn tạo nghiệp ác nghiêm trọng hơn. Cho nên tại sao chư Phật Bồ tát sợ đến mức không dám hiện thân? Không phải chúng sinh cầu cứu Ngài không hiện thân, mà sợ con (tạo nghiệp).

Nhớ kỹ, nhưng khi giảng, tốt nhất là nên tiết chế một chút, tức là việc hình thành thiện căn tốt nhất và đơn giản nhất, chính là cúng dường Tam Bảo và cha mẹ. Đặc biệt là cúng dường Phật, vì Ngài đầy đủ tất cả thiện căn, công đức, phước báo, cái gì cũng viên mãn, cái xấu không còn nữa. Cho nên, con làm việc này coi như đã cúng dường tất cả rồi. Lại nữa là Pháp, lại nữa là Tăng. Còn cúng dường cha mẹ là báo đáp ơn sinh thành dưỡng dục của họ, nhưng họ lại mang theo rất nhiều nghiệp ác thói quen ác, con cúng dường thì những cái đó cũng chạy về phía con, cái đó hơi đáng sợ. Nhưng, vì báo ân cũng phải làm.

Nếu con thực sự coi mình là người xuất gia, thì con nên giống như Kinh Đại Thừa Bổn Sinh Tâm Địa Quán giảng về báo ân, làm thế nào để thực sự báo ân? Kinh có giảng. Còn những cái khác con có chất đầy tiền bạc trên thế giới này, cùng cho họ cũng vô ích. Những điểm trọng yếu này con luôn ghi nhớ, con sẽ biết chúng ta muốn tu thiện căn thì tu thế nào. Cứ làm tốt phần Phật Pháp Tăng này, thì sẽ Tuyệt đối an toàn, kinh có giảng tại sao, hơn nữa lời nói cũng không nhiều. Chỉ là các con không muốn ghi nhớ, những điều này đều thuộc về những điểm trọng yếu.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như luồng gió lốc, vì có thể cuốn sạch tất cả màn sương chướng ngại;”

Trí tuệ của Như Lai như gió, giống như ba tai họa của thế gian, tai họa gió vậy. Phải học phải luyện, tự tính sẽ như gió mạnh, có thể tiêu trừ mọi chướng ngại, bởi vì chướng ngại của con đến từ kiến giải sai lầm, đến từ vô minh. Nếu con hiểu rõ, không có kiến giải sai lầm, thì mọi chướng ngại sẽ không còn.

Cái tự tính nó ở đó, là con không nhận nó thì nó không có, tức là trong tình huống con cho rằng không có, con vẫn đang dùng nó. Cho nên, chính là vấn đề về kiến giải, tức là kiến hoặc tư hoặc, ở đây chuyên nói về kiến hoặc, phá trừ mọi kiến hoặc, thì con sẽ không còn chướng ngại nữa. Những phiền não chúng ta thường nói đó là tư hoặc.

Kiến giải của các con là ăn uống vui chơi là tốt, đây chính là vấn đề về kiến giải. Thực tế ăn uống vui chơi là không tốt, gọi là điên đảo kiến, điên đảo giải, bởi vì con muốn tốt, nhưng cái tốt mà kiến giải của con cho rằng tốt thì nó lại không tốt.

Đệ tử: Bây giờ đang huân tập cái không tốt đó, nhưng vẫn chưa huân tập vững chắc, vì bản thân con không có lực, cứ dựa vào người khác huân tập, bản thân không có lực, nên huân tập rất chậm rất chậm. Cái tốt mà con cho là tốt, bây giờ là không tốt, đang dựa vào huân tập mà thành, chứ không phải bản thân con dùng sức mà thành. Con phải dùng sức cả hai bên, thì sẽ nhanh hơn.

Sư: Chính là lười biếng, người khác làm xong tôi ăn, họ không muốn tôi làm xong cho người khác ăn. Cứ dựa vào người khác cày cỏ khắp núi, họ thì uống sữa. Vậy con hãy mỗi ngày trồng rau nấu ăn, mọi người bắt đầu ăn rau. Tức là các con không biết thân phận, hãy thiết lập thân phận Bồ Tát, gánh vác trách nhiệm Bồ Tát, thì sẽ hy sinh an lạc của mình, mang lại an lạc cho người khác. Nếu con đã thiết lập thân phận của mình, gánh vác trách nhiệm của mình, kiên định mà làm, không có chuyện làm không được. Nếu chỉ vì an lạc của bản thân, thậm chí xây dựng an lạc của bản thân trên nỗi đau khổ của người khác, thì đó là yêu ma quỷ quái rồi, không phải Bồ Tát.

Thực tế nếu con xác định rõ thân phận, kiên định mà làm, không có chuyện làm không được. Con nói khi làm thì đau khổ, được thôi, vậy cứ để nó đau khổ đi, đau khổ chết đi, chết rồi lại đến, vĩnh viễn cái Bồ Tát này là cái tôi nên làm, tôi chỉ có thể là cái này, không có chuyện làm không được. Điều quan trọng là con không muốn làm Bồ Tát, muốn làm yêu ma quỷ quái, thì phiền phức rồi.

Không tệ, vậy con không cần đạt đến quá cao, con chỉ cần đạt đến như tôi bây giờ, tôi hai ngày nay bị cảm cổ họng rất đau, nhưng tôi vẫn ở đây nói chuyện với các con, giảng pháp cho các con. Vậy cái này các con bây giờ đã thấy rồi, cũng nghe pháp rồi, mắt cũng thấy rồi, tai cũng nghe rồi, vậy có khó làm không? Không khó làm, chỉ cần con làm, bởi vì thân phận của con chính là cái này, đây chính là cái nên làm. Hơn nữa, lúc này tôi làm, và những gì nói mỗi ngày, tôi được nhiều hơn, tốc độ của tôi nhanh hơn. Vậy nếu tôi tu pháp yêu ma quỷ quái, tôi sẽ bắt đầu chiều chuộng bản thân, đi ngủ một lát đi, đi ăn chút gì đi, vậy tôi sẽ đánh mất thân phận của mình, con đừng làm Bồ Tát nữa, vậy hãy đi làm yêu ma quỷ quái.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như cõi châu báu lớn, vì sinh ra tất cả châu báu phần giác ngộ;”

Tất cả các sự giác ngộ! Những sự giác ngộ khác nhau gọi là giác phần; bởi vì nó phân môn biệt loại, muôn ngàn, từng li từng tí con đều phải giác ngộ. Bởi vì giác ngộ không đơn độc chỉ một hạng mục nào, mà là chỉ tất cả!

Bảo vật thế gian là như vậy, pháp bảo cũng là như vậy, bản thân con có thể thiết lập thành công hay không, cái này rất quan trọng. Thực tế, ví dụ như vàng bạc trong lòng đất từ đâu mà ra, con biết không? Con đã thấy tinh thể pha lê mọc trong hang pha lê chưa? Con sau này có thể tìm video mà xem, cái cách pha lê mọc đó, ôi chao, con đều không biết tại sao, các nhà khoa học cũng không biết tại sao, đều mơ hồ hết. Mọc từng cây từng cây to như cột vậy mà mọc ra, các nhà khoa học đều mơ hồ, không biết tại sao.

Cái đó quá đơn giản, theo nghiệp mà hiện ra.

Hang sao lại không thể tuân theo nghiệp mà hiện ra, con tưởng địa thần kém con nhiều lắm sao, phải không?

Họ cũng có nhiều sở thích, sở thích nuôi dưỡng thực vật, vậy sở thích của bản thân họ chính là báu vật, họ khác nhau muôn vàn, tùy theo tu chứng cao thấp của họ, họ muốn mọc ra gì thì có thể mọc ra cái đó. Giống như thần bảo của Chuyển Luân Thánh Vương, bất cứ thứ gì đến cái xẻng của ông ấy đều biến thành vàng. Vậy ông ấy muốn bạc thì không được sao? Ông ấy muốn pha lê thì không được sao? Hơn nữa cái cột pha lê mọc trong hang động đó, họ cũng không biết nghĩ thế nào, họ dựa vào cách mọc đó mà sinh ra. Vậy con nói họ so với thần bảo của Chuyển Luân Thánh Vương, công đức kém bao nhiêu?

Phước báo của họ chỉ có bấy nhiêu, nhưng họ có thể mọc ra, con đừng quên điều này. Nhưng, phước báo của họ chỉ có bấy nhiêu, họ chỉ có thể từ từ mọc, giống như phước báo của con người chỉ có bấy nhiêu, chỉ có thể từ từ kiếm tiền. Khi con có phước báo rất lớn, người khác trực tiếp mang đến cho con, còn cần con đi kiếm sao? Kết quả, chúng ta là gì? Chúng ta còn phải dựa vào Phật, giả làm đệ tử Phật, cạo đầu, khoác cà sa, lúc này người khác cho rằng con là Tăng bảo, đến cúng dường con. Thực tế, nếu thật sự các con đều quay về quá khứ khi chưa tin Phật, con xem ai cúng dường con? Cho nên chúng ta chịu ân sâu nặng của Phật, chỉ riêng điểm này, chúng ta mỗi ngày mỗi ngày đều đang chịu ân Phật, nếu không chúng ta đi đâu mà ở? Đi đâu mà ăn? Vẫn ở Úc sao? Vậy thì không biết ở đâu rồi. Không biết là đang sống hay đã chết rồi? Nếu con không có Phật pháp, bây giờ con đang ở đâu? Nhưng chúng ta có biết mỗi ngày mỗi giờ mỗi khắc đều đang chịu ân Phật không? Người không biết ơn thì căn lành đoạn diệt, người biết ơn thì căn lành không hoại.

Vậy chịu ân Phật, chúng ta phải kiên định tín tâm Bồ Tát hạnh, phải biết thân phận của mình, trách nhiệm của mình, phải đi cứu khổ cứu nạn, phải thể hiện đại từ đại bi của con. Vậy mỗi ngày đã làm được bao nhiêu? Vậy một ngày ba lần tự kiểm điểm bản thân đã làm được bao nhiêu? Ngay cả dân thường cũng biết ân nhân thì phải báo ơn, vậy con nói chúng ta đã chịu ân Phật bao nhiêu năm rồi? Chúng ta đã báo đáp ân Phật chưa? Biết ơn báo đáp là điều thiện lớn nhất. Thật sự muốn báo ân Phật, vậy con hãy đi thiết lập các loại báu vật, thiết lập các loại pháp bảo, thành tựu trí tuệ phước báo năng lực, nhờ vào những trí tuệ phước báo năng lực này, để lợi ích chúng sinh, để đại từ đại bi. Đây chính là một trong những cách phát Bồ đề tâm, như biến bản thân thành đảo báu lớn.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như dòng giống tốt lành, vì sinh ra tất cả các pháp thanh tịnh;”

Trước hết là mã gen DNA nền tảng di truyền từ cha mẹ con, cùng tất cả thông tin bám vào đoạn DNA này khi chính con đến đầu thai; nghĩa là tỷ lệ chịu ảnh hưởng từ cha mẹ ít nhất chiếm một nửa. Cho nên việc có thể sinh vào nhà ai thực sự hoàn toàn khác biệt! Thêm nữa, chính bản thân con đến đầu thai, tự thân con có phải là dòng giống tốt hay không cũng là điều chí tử quan trọng; của cha mẹ cũng chí tử quan trọng; và môi trường sống ở đó cũng vậy.

Ví như trong một gia tộc có dòng giống tốt, môi trường này cực kỳ quan trọng; bởi vì gia tộc có dòng giống tốt thì bất kể việc gì cũng đều có quy luật quy tắc vô cùng nghiêm ngặt, bao gồm thần thái, nét mặt, lời nói, động tác của con, cùng cách ứng đối của con trước bất kỳ sự việc nào, đều có chuẩn mực vô cùng hoàn chỉnh. Cho nên trong một gia tộc như vậy, con chịu ảnh hưởng từ môi trường đó thì tất yếu con sẽ lớn lên đồng nhất với trạng thái của môi trường.

Ví như người nông dân trồng dưa hấu: dưa hấu vốn dĩ trời sinh là hình tròn, nhưng ngày nay người ta có thể trồng ra quả dưa hấu hình vuông, thậm chí các loại trái cây khác cũng có thể trồng ra đủ mọi hình thù. Những hình thái này đều do chịu tác động áp đặt từ môi trường, nó chỉ có thể phát triển thành hình dạng như thế mà thôi.

Vì vậy gia giáo tốt lành là điều chí tử quan trọng! Nếu không có gia giáo tốt thì chỉ có thể mọc ra những thứ dưa vẹo táo nứt; mang ra chợ bán chẳng ai thèm trả tiền, giá cả cực kỳ rẻ mạt. Cho nên nhiều người gọi thứ đó là đồ hạ tiện; cũng như hàng hóa trong cửa hàng, những sản phẩm lỗi hỏng chỉ có thể bán phá giá, rẻ mạt mà, đồ hạ tiện thì rẻ mạt! Bán mãi không được thì chỉ còn nước vứt vào sọt rác.

Cho nên phải là dòng giống tốt lành này mới có thể sinh ra tất cả pháp thanh tịnh, mới có thể trổ ra những quả ngọt tốt lành. Con mới có đủ loại thân khẩu ý lương thiện; bởi vì con lớn lên trong sự huân tập của môi trường, tự nhiên con sẽ phát triển thành hình dạng như vậy.

Điều này rất rõ ràng, bất kỳ người nông dân nào cũng đều biết: ví như có một số loại rau củ hoa quả, con bắt buộc phải biết cách cắt tỉa, con không thể để cái cây mọc loạn xạ được; cành nhánh mọc loạn cào cào thì không thể đậu quả tốt được đâu! Nếu con biết cắt tỉa thì quả sẽ lớn rất to, rất đẹp, thậm chí phẩm chất cực kỳ tuyệt hảo. Nếu người không biết cắt tỉa, vừa xông vào là cắt phăng những cành có khả năng ra quả, lại giữ lại toàn những cành không thể ra quả; cái cành không ra được quả đó thì làm sao kết trái ngọt được chứ? Nhưng người ta không biết, cũng chẳng có ai giúp cái cây cắt tỉa, thế là nó cứ mọc loạn xạ; một cái cây mọc loạn cào cào thì không thể nào cho ra quả to, quả đẹp, quả chất lượng tốt được, bởi vì chất dinh dưỡng căn bản không đủ! Cho nên cành nào cũng đua nhau mọc thì căn bản chẳng thể lớn tốt được. Điều này một người nông dân bình thường đều biết rõ, thế mà nhiều kẻ tự cho mình giỏi giang hơn nông dân lại chẳng hề hay biết!

Chúng ta thấy nhà nhà người người đều mong mỏi con cái tương lai trở thành nhân vật lớn, kỳ vọng con hóa rồng. Rốt cuộc bản thân lại chẳng biết cách chăm sóc mầm non này thế nào, quản lý cái cây nhỏ này ra sao; cứ thế làm mò làm bậy, cuối cùng đem một đứa trẻ vốn có số mệnh đời này rất tốt đẹp băm vạt xé nát ra tan tành hoa lá! Vì sao lại như vậy? Bởi vì họ cho rằng: mày phải mọc ra cái cành này, mày không được mọc ra cái cành kia; mày phải thế này, mày không được thế nọ; toàn dựa theo trí tưởng tượng của người lớn! Nhưng sự tưởng tượng của người lớn phần nhiều lại chẳng hề sát với thực tế.

Bởi vì con đâu có biết giống loài của đứa trẻ này, của mầm non này, của cái cây nhỏ này là giống gì, quả nó cần kết là quả gì! Con chỉ khăng khăng theo ý đồ của mình: phàm những gì cha mẹ muốn thì giữ lại: "Tao nhìn cái cành này có vẻ ra được quả táo đấy, phải giữ lại!" Đến cuối cùng phát hiện cái cành này mọc ra chẳng giống quả táo, liền vội vã cắt phăng đi: "Mày không được mọc ra thứ không phải táo, mày bắt buộc phải mọc ra quả táo cho tao!" Khổ nỗi nó lại là cây hồng xiêm, căn bản không thể nào mọc ra quả táo được; thế là cứ thấy mọc ra không giống quả táo là đè ra cắt tỉa, rốt cuộc cái cây này chẳng còn sót lại một quả nào, bị cha mẹ cắt sạch bách! Có cành thì bị cấp trên cắt, có cành thì bị bạn đời cắt; cứ thế ai ai cũng xúm vào cắt, con bảo cái mầm non này nó sống cho đến chết mà chính nó cũng chẳng hiểu vì sao mình lại chẳng có nổi một quả nào! Đương nhiên là không có rồi, bị các người cắt sạch hết rồi còn đâu!

Chẳng oan uổng chút nào đâu! Vì sao con lại rơi vào cái gia đình bị người ta cắt tỉa như thế, gặp phải người bạn đời đè con ra cắt tỉa như thế? Đó là quả báo của con đấy! Bởi vì trong quá khứ con luôn đi cắt tỉa những điều tốt đẹp của người khác, nên mọi điều tốt đẹp của chính con đều bị cắt sạch sành sanh; vốn dĩ con xứng đáng làm hoàng đế, bị người ta cắt tới cắt lui rốt cuộc chỉ còn nước đi ăn mày, vì con có kết ra nổi quả nào đâu!

Cho nên việc có được dòng giống tốt hay không: dòng giống này là một phần tự thân con mang theo, một phần từ cha mẹ, và việc gia tộc này có gia giáo hay không chiếm một phần cực kỳ to lớn. Cuối cùng cho dù bản thân con đã lập gia đình xây dựng sự nghiệp rồi, nếu vợ chồng đối đầu cắt tỉa lẫn nhau, hoặc chuyên môn đè con cái ra cắt tỉa; con cái bị cắt tỉa đến mức loạn xà ngầu, vợ chồng cũng bị cắt tỉa đến mức nát bét, cuối cùng cả đám biến thành lũ ngốc, chẳng ai kết được một quả nào, bị cắt sạch trơn! Thế nhưng trong tâm thức của họ, ai cũng đinh ninh thứ mình cần mới là tốt, con mọc ra không giống thứ họ muốn là xấu: "Tao cắt!" Được rồi, cắt trụi lủi rồi thì cái cây nhỏ này cũng chết khô luôn!

Cho nên việc có thể sinh vào gia đình có dòng giống tốt hay không, có thể sinh ra tất cả thiện pháp hay không là điều cực kỳ quan trọng!

Con chỉ phát nguyện suông mà không có quả báo đó thì cũng vô ích! Những ác nghiệp con đã tạo: con luôn cản trở người khác đạt được điều tốt lành, luôn ép theo ý đồ của mình bảo cái đó tốt mới là tốt, thì con chắc chắn sẽ đi cắt tỉa người ta. Con đã từng làm những việc này, bây giờ con lại muốn nhận quả tốt, làm sao có chuyện đó được? Đó lại là vọng tưởng rồi!

Tự bản thân con phải đi làm đi chứ: con thực sự đi làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, không làm những việc bất lợi, không làm những việc phi lợi ích; việc gì không có lợi cho chúng sinh thì kiên quyết không làm, chỉ làm những việc đem lại lợi ích cho chúng sinh! Như vậy thì ở mảng này chẳng có ai thèm cắt tỉa con cả, chỉ toàn mang lại điều có lợi cho con mà thôi.

Nếu con sinh vào gia đình có dòng giống tốt như thế, có lẽ con cũng sẽ bị cắt tỉa thôi, bởi vì đó là quả báo của con, quả báo thì con chạy đâu cho thoát! Bất luận con sinh ra ở đâu, quả báo vẫn lẽo đẽo bám theo sau lưng con. Có thể người khác đều nhận được điều tốt lành, nhưng hễ ai bước tới chỗ con cũng đều chuyên môn nhè con ra mà cắt tỉa, cắt sạch mọi điều tốt đẹp của con; chính họ cũng chẳng hiểu vì sao lại làm thế, là quả báo đấy! Chính quả báo của con chiêu cảm khiến họ làm như vậy!

Cho nên mọi thời khắc chúng ta có đang làm lợi ích cho chúng sinh hay không? Lúc con làm lợi ích cho chúng sinh không phải là chúng sinh được lợi đâu, mà là con đang đặt nền móng lợi ích cho chính mình, con đang viết nên đoạn mã gen DNA của mình, thậm chí con đang viết nên mã lập trình cho môi trường xung quanh! Cho dù môi trường có tốt đẹp tột bậc, người trong gia tộc có tốt lành đến đâu, nhưng do nghiệp cảm của con chiêu dắt, họ cũng chỉ có thể làm ra những việc bất lợi cho con mà thôi.

Vì vậy bản thân gặp phải người nào, gặp phải chuyện gì, trước hết hãy tự ngẫm lại xem trong quá khứ mình đã làm bao nhiêu điều thất đức để chiêu cảm nên những quả báo thất đức này; chỗ này chí tử quan trọng!!!

Phát Bồ đề tâm, phát Bồ đề tâm gì? Vậy bản thân phải có một nhân tốt duyên tốt, rồi lại gặp được chủng của cha mẹ là tốt. Xong rồi, trong toàn bộ quá trình trưởng thành sau này cũng đều là tốt, có rất nhiều người làm vườn họ cắt những cành tôi không nên mọc, giữ lại những cành tôi có thể kết quả, cuối cùng con sẽ đạt được nhiều thành quả. Vậy phát Bồ đề tâm phía sau sẽ nói cho con biết trong đó có hạng mục này, đây cũng là một trong những Bồ đề tâm. Con phải phát khởi cái tâm này, là con phải phát khởi cái tâm này, không phải phát Bồ đề tâm thì những cái này sẽ có. Con phát cái Bồ đề tâm đó chính là phát cái tâm này, cái tâm này chính là Bồ đề tâm.

Nhớ rằng nhân của mình phải tốt, duyên phải tốt, nhân duyên của cha mẹ phải tốt, tức là cái chủng của họ phải tốt. Vậy cha mẹ cộng với thầy giáo, cha mẹ là thầy giáo khai sáng, cũng rất quan trọng. Vậy cộng thêm thầy giáo bên ngoài, cộng thêm bạn học tốt, vậy tất cả thầy giáo đều tốt, tất cả bạn học đều tốt, con muốn học hư, thầy giáo cũng kiểm soát, học sinh cũng kiểm soát, cha mẹ cũng kiểm soát, không hư được, người ta đều tốt. Vậy bản thân còn không thể có tâm kiêu mạn, có thể khiêm tốn tiếp nhận, hoan hỷ tiếp nhận, nếu không con kiêu mạn, sẽ không tiếp nhận được. Lúc này con mới được, nếu không, con lại mang theo một đống tật xấu. Toàn là những điều tốt huân tập con, không gặp được điều xấu thì tốt. Tại sao nhiều người muốn vãng sinh Cực Lạc thế giới?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như nhà ở, vì là nơi nương tựa của các pháp công đức;”

Con như cung điện bảy báu vậy, phát tâm gì? Phát một cái tâm như cung điện bảy báu, bản thân ở trong đó. Nhà ở được xây dựng bằng mọi pháp công đức, thứ nhất, con ở trong nhà có thể không bị gió thổi nắng chiếu mưa dầm mưa đá, đảm bảo an toàn, thoải mái, an lạc cho bản thân. Con lại có thể khiến chúng sinh cũng được lợi ích từ mọi pháp công đức, thậm chí con còn có thể dạy mỗi người xây dựng những bảo trạch như vậy, đạt được mục đích lìa khổ được vui. Có thể ở đây ba ngày, con học cách xây dựng từng ngóc ngách. Xong rồi, về xây cái của con, xây xong rồi thì con sẽ an ổn tự tại.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như chợ búa phố xá (thị tứ), vì là nơi buôn bán trao đổi của các thương nhân Bồ-tát;”

Là chữ "Thị" thứ nhất con không hiểu, hay chữ "Tứ" thứ hai con không hiểu? Ví như chợ thương mại, hội chợ giao dịch; chợ thương mại giao dịch thì gọi là thị tứ. Bởi vì ngài có Bồ-đề tâm mà! Đặc trưng của Bồ-đề tâm chính là như vậy; vì con đã giác ngộ rồi, con đã hiểu rõ rồi, con đã thông suốt rồi. Bất kỳ một thứ gì con tạo tác ra — ví như mỗi ngày từng li từng tí tạo tác nơi thân khẩu ý của con — nó đều sẽ trao đổi trở thành trạng thái hiện tiền; sự trao đổi này chính là buôn bán thương mại! Trạng thái biểu hiện của con ngay lúc này sẽ tác động trực tiếp đến môi trường xung quanh.

Ví dụ hôm nay con nở nụ cười rạng rỡ bước vào bất kỳ môi trường nào, người ở môi trường đó đều sẽ bị con truyền cảm hứng, con có thể đổi lấy nụ cười rạng rỡ của họ. Nếu con mang bộ mặt cau có lạnh lùng bước vào bất kỳ môi trường nào, người ở môi trường đó cũng sẽ bị con tác động mà ném lại cho con ánh mắt cau có lạnh lùng. Đó chính là tác dụng của duyên khởi! Con hiển hiện duyên khởi khác nhau thì đối phương sẽ có phản hồi hồi đáp khác nhau; đó chẳng phải là một sự giao dịch, một sự buôn bán trao đổi sao?

Nếu xét từ góc độ nhân quả chứ không xét từ góc độ duyên khởi: bất kỳ một mảy may tạo tác nào của con hiện tại đều sẽ quy đổi thành quả báo tương lai của con, hơn nữa quả báo này là thứ con bắt buộc phải gánh chịu! Trong khoảng thời gian quả báo này hiện tiền, trước khi quả báo tiêu hao hết sạch thì con phải cắn răng mà chịu đựng. Cụ thể tạo nghiệp gì sẽ trổ ra quả báo nấy, mắt phàm các con không nhìn thấy được, nhưng chư Phật Bồ-tát đều nhìn thấy rõ mồn một.

Cho nên Đức Phật đã kể rất nhiều câu chuyện về phương diện này; chính vì con không biết nên Ngài mới nói cho con nghe. Ví như Đức Phật xuống long cung thuyết pháp cho Long Vương, giảng về Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo: mười nghiệp thiện này phân biệt sẽ sinh ra những quả báo như thế nào; bởi vì hàng long thần các ngài ấy đều không hiểu, nên Phật mới đặc biệt giảng giải chuyện này.

Bây giờ đã hiểu hết chưa? Có giống buôn bán giao dịch không? Không phải là giống, mà bản chất nó chính là như vậy! Xét từ góc độ duyên khởi thì thấy ngay trước mắt; xét từ góc độ quả báo thì con còn phải đợi nó chín muồi. Đến khi nó chín muồi, lúc trổ quả hiện tiền rồi, con muốn trốn cũng trốn không thoát, muốn sửa cũng sửa không xong; trừ phi con tiêu trừ được chướng ngại quả báo này, bằng không con chỉ đành bất lực cam chịu! Trong lúc cam chịu, con lại tiếp tục tạo nghiệp ác, tạo xong lại phải gánh chịu ác báo, rồi lại tiếp tục tạo nghiệp ác, lại gánh chịu ác báo; cứ thế lặp lại vòng luẩn quẩn độc hại.

Con tạo cái gì thì nhận cái nấy! Bây giờ nếu con thuần thiện hoàn toàn, nhưng con vẫn phải gánh chịu ác báo trong quá khứ của con; thế nhưng ác báo của con rồi cũng có ngày trả hết, cái nhân thiện con bắt đầu gieo tạo từ bây giờ đến lúc đó cũng vừa vặn chín muồi, thế là con có thể đón nhận những quả ngọt thiện lành. Nghĩa là con tạo cái gì thì được cái nấy, tạo bao nhiêu nhận bấy nhiêu; con tạo tác lẫn lộn thì con nhận lãnh lẫn lộn. Con bảo: "Liệu tôi có thể lấy cái này bù trừ cho cái kia, lấy cái thiện này cấn trừ cho cái ác kia được không?" Không thể nào! Một là một, hai là hai.

20260930 Quy Trình Tu Hành Đại Thừa

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 78: “Bồ-đề tâm ấy, như con đường chính, vì khiến chư Bồ-tát vào thành trí tuệ;”

Trí tuệ chính là chính đạo (con đường); nương vào chính đạo mới có thể bước vào thành trí tuệ. Cái gọi là bước vào thành trí tuệ, thế nào là thành? Tức là hạng người nào, đồ vật gì, sự việc gì — tất cả mọi con người, sự việc, đồ vật — con đều có thể nương vào trí tuệ để nhìn nhận, đồng nghĩa với việc dùng trí tuệ soi xét tất cả, đó gọi là chính đạo.

Trái lại thì là tà đạo; tà đạo chính là không thể biết chuẩn xác con người, sự việc, đồ vật là gì, cũng chẳng biết thân khẩu ý của mình đang biểu đạt điều gì, cứ thế nghĩ bậy nghĩ bạ, nói năng bậy bạ, làm bậy làm bạ, đó thuộc về tà đạo. Biết chuẩn xác tất cả, nắm chắc chuẩn xác tất cả, đó chính là chính đạo.

Thành chính là muôn ngàn các hiện tượng mà con đều có thể nương vào trí tuệ để thông đạt thấu suốt; thành đại diện cho đủ hạng người, đủ thứ việc, đủ loại vật.

Phải biết sự việc là như vậy, lại phải biết vì sao nó lại như vậy. Ví dụ nhìn thấy bất kỳ một người nào trong bất kỳ một trạng thái nào, vì sao họ lại như thế? Con đều phải nhìn cho thật thấu suốt; Phải biết tất cả đều là người bệnh; thế người đó mắc bệnh gì mà mới trổ ra những hiện tượng như vậy? Con biết sự việc là như thế, lại biết rõ vì sao nó thành ra như thế, đó mới là trí tuệ!

Người đó đang mắc phải chướng ngại nào trong tam chướng, là loại bệnh gì? Trước đây chúng ta thường nói tam chướng[1] là căn bệnh hiểm nghèo, còn nhớ trích từ kinh điển nào, nói thế nào không? Trong kinh điển đã chỉ rõ rồi, đó đều là trọng bệnh; thế thì con phải biết người đó đang mang bệnh gì.

Nói chung chung thì ai ai cũng là người bệnh cả; nhưng khi con có trí tuệ, con liền biết người đó mắc bệnh gì, vì đâu mắc phải bệnh đó, vị thuốc nào là thích hợp nhất với họ để giúp bệnh tình chuyển biến tốt hơn. Giống như mọi con người, sự việc, đồ vật trong một tòa thành: họ đến từ trạng thái nào, vì sao lại trổ ra hiện tượng này, làm sao để chuyển biến nó thành tốt đẹp hơn; đó chính là chính đạo, đó chính là trí tuệ.

Phải phát khởi tâm nhập vào mọi thành trí tuệ, vậy từ bây giờ bắt đầu, cứ trực tiếp đi thẳng về thành trí tuệ. Nếu con muốn có đại đạo bằng phẳng, chính trực, quang minh, rất đơn giản, biết tất cả pháp đều là tự tâm, mà không có chấp trước, chính là con đường này.

Nếu con nói biết tất cả pháp chính là tất cả pháp, núi là núi, nước là nước, cỏ là cỏ, cây là cây, nó không phải tự tâm. Vậy con phải gặp núi thì leo núi, gặp nước thì bơi, qua rừng gai góc thì bị trầy xước khắp người, vì con cho rằng thực hữu, thì con phải đối mặt với nó một cách chân thật. Nếu con biết tất cả pháp đều là tự tâm, nó là huyễn hữu, căn bản không tồn tại, thì đó chính là đại đạo bằng phẳng, quang minh, chính trực.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như đồ đựng tốt, vì có thể chứa giữ tất cả các pháp thanh tịnh;”

Người phát Bồ đề tâm, họ có một mục tiêu, tôi muốn có thể giữ gìn mọi thiện pháp, bởi vì họ giữ Bồ Tát giới, giữ tam tụ tịnh giới.

Tam tụ giới là tổng cương, một số Bồ Tát giới là chi tiết, không phải tổng cương. Vậy tam tụ giới, nhiếp thọ tất cả hữu tình giới, nhiếp thọ tất cả thiện pháp giới, nhiếp thọ tất cả luật nghi giới, cái này gọi là nhiếp thọ tất cả thiện pháp giới. Vậy nhiếp thọ tất cả thiện pháp giới, thì phát nguyện này, đây là một mục tiêu, còn phải đi theo mục tiêu này, trong quá trình đi, người khác một ngày đã đi hết con đường đó, có người cả đời vẫn chưa đi hết.

Lấy ví dụ, họ cầm cái dung cụ đó là bị rò rỉ, họ cứ đổ vào, đổ vào thì rò rỉ ra. Xong rồi cứ đổ vào, đổ vào lại rò rỉ ra.

Con ví dụ việc đơn giản nhất, một người xuất gia nhận cúng dường, nếu con giới luật thanh tịnh, một giọt con cũng không rò rỉ mất, chúng sinh dù đạt được phước phần lớn đến mấy, cũng không từ chỗ con mà được, họ từ Phật mà được, từ Pháp mà được. Bởi vì lúc này con có giới luật, giới luật giống như một trạm trung chuyển, nó có thể truyền tín hiệu của Phật trực tiếp đến chúng sinh, vì con có giới. Còn chúng sinh không có giới này, muốn tiếp nhận tín hiệu của Phật, không tiếp nhận được. Vậy khi con không có giới, thì phải tự trả món nợ này, khi tự trả, thì nghiêm trọng rồi, một hạt gạo của chúng sinh, con phải trả một núi Tu Di, một bát gạo con nói trả sao đây?

Vậy ngày qua ngày, tháng qua tháng, năm qua năm, vậy con nói cái khí cụ rách nát này của con, không phải khí cụ tốt. Con làm cả đời vẫn không có gì cả, con không chứa được pháp thanh tịnh, không chứa được thiện pháp, mỗi ngày làm chút thiện để vào, thì mất hết. Cứ mỗi ngày tu nửa buổi thì tu nợ, nợ khắp nơi, cứ thế này, con sẽ nợ mãi mãi. Nếu con thật sự làm được là một cái khí cụ viên mãn, giọt pháp nào cũng không rò rỉ mất, giới luật của con một điều cũng không phạm, thì con người này một ngày là có thể đi đến mục tiêu của con.

Vấn đề rất nghiêm trọng đó, cái này liên quan đến việc con đời đời kiếp kiếp là đi trả nợ, hay là đi thành Phật. Hơn nữa, điều quan trọng là con giữ giới, con đáng thọ nhận cúng dường lớn đến đâu thì con xứng đáng. Đúng như câu "Nếu giữ được ngũ quán, ăn vàng dễ tiêu hóa; ba tâm chưa dứt, một giọt nước cũng khó tiêu”.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như trận mưa đúng thời, vì có thể dập tắt tất cả bụi bặm phiền não;”

Mưa đúng lúc là phải kịp thời: lúc then chốt, lúc cần thiết là phải có ngay!

Ví dụ khi bất kỳ một phiền não nào vừa khởi lên, con có mưa pháp tương ứng để dập tắt ngọn lửa phiền não đó hay không? Bất luận là tham, sân, si, mạn, nghi, con có mưa pháp tương ứng dập tắt kịp thời không? Có, chứng tỏ con có Bồ-đề tâm; không có, chứng tỏ con chưa hề có Bồ-đề tâm. Cho nên người sau khi phát Bồ-đề tâm rồi thì tựa như trận mưa đúng lúc vậy, có thể kịp thời dập tắt mọi ngọn lửa phiền não.

Trong kinh Phật nói là phiền não trần cấu; thế nào là bụi (trần)? Lúc cát bụi bay mù mịt, trút xuống một trận mưa rào, con sẽ thấy tất cả bụi bặm trong không khí đều theo nước mưa lắng xuống đất, bầu không khí không còn những cáu bẩn đó nữa. Nay nói về trần, trong Kinh Lăng Nghiêm dạy thế nào là trần? Tưởng tướng là trần. Con xem tất cả vọng tưởng của con, thực chất chính là những bóng dáng việc cũ (tiền trần ảnh sự) bị gió thổi bay dấy lên đấy thôi!

Con có thể dùng trận mưa pháp kịp thời quét sạch nó đi hay không? Nếu có thể tiêu trừ từng vọng tưởng một, con chính là người phát Bồ-đề tâm. Còn nếu con cứ chạy đuổi theo vọng tưởng, một lòng đuổi theo vọng tưởng, đuổi theo trần cấu, thì cuối cùng con chỉ là kẻ ôm tâm mê muội chứ chẳng phải người có Bồ-đề tâm.

Cái vọng tưởng này, một khi đã gọi là vọng tưởng thì nó đều tiềm ẩn vấn đề nghiêm trọng! Con có thể kịp thời nhận diện, kịp thời tiêu trừ nó hay không? Có thể trong chớp mắt tiêu trừ bất kỳ một vọng tưởng nào đòi hỏi con phải có trí tuệ tuyệt đối. Con có trí tuệ tương ứng thì con hoàn toàn có thể quét sạch những phiền não này của mình; điểm này rất hiếm người mọi thời khắc đem ra vận dụng.

Chính là phải thực sự giác ngộ thấy rõ cái vọng tưởng này của con có bao nhiêu hiểm họa tai hại, nó có thể phá hỏng bao nhiêu việc của con, hủy diệt biết bao nhiêu thiện duyên của con! Nếu con thực sự có Bồ-đề tâm, có thể giác ngộ, có thể nhận biết và hiểu thấu, con sẽ không đời nào buông thả để mặc cho vọng tưởng phá nát việc tốt của chính mình.

Vậy rốt cuộc thế nào là vọng tưởng? Tất cả những suy nghĩ không sát thực tế đều là vọng tưởng! Thế nào là không sát thực tế? Ví như ngay lúc này con đang học tập, phàm là bất kỳ suy nghĩ nào gây ảnh hưởng đến việc học của con, cùng bất kỳ ý nghĩ nào nằm ngoài nội dung học tập, thảy đều thuộc về vọng tưởng! Bởi vì việc con cần làm ngay lúc này không phải là việc đó, con đang học cơ mà! Cho dù ý nghĩ đó có tốt đẹp đến đâu thì ngay thời điểm này nó đang phá hoại trạng thái học tập của con, phá hoại mối quan hệ xã hội của con, phá hoại công việc bình thường của con, phá hoại trạng thái gia đình êm ấm của con. Con có biết sức tàn phá của nó ghê gớm dường nào, rốt cuộc nó đã phá hoại bao nhiêu thứ không?

Nếu vọng tưởng mà ngày ngày con cứ nuôi dưỡng nó, nó sẽ càng lúc càng phình to, càng ngày càng mạnh mẽ; kết quả cuối cùng là gì? Cả đầu óc toàn là vọng tưởng, học hành chẳng học nổi, làm việc chẳng làm xong, con làm bất cứ cái gì nó cũng chực chờ nhảy ra vọng tưởng! Lúc này con làm gì nó cũng phá hỏng việc nấy, con bảo con còn thành tựu nổi việc tốt nào nữa đây? Làm gì cũng hỏng bét cả! Cho nên con phải nhận thức một cách chuẩn xác sức tàn phá của từng mối phiền não: nó hủy diệt sạch sành sanh nhân thiện, duyên thiện, quả thiện, thói quen thiện của con, nó chỉ khiến con một đời chẳng làm nên trò trống gì. Khi con thực sự nhận thức được nó đáng sợ dường ấy, con không dám dung túng nuôi dưỡng nó nữa, con chẳng dám thuận theo nó nữa đâu!

Vì thế Bồ-đề tâm chính là trận mưa pháp kịp thời, chuyên môn đối trị phiền não vọng tưởng này của con. Nó có thể dập tắt phiền não vọng tưởng, từ đó bảo đảm bản thân không bị phiền não vọng tưởng phá hoại; nhân thiện, duyên thiện, quả thiện, thói quen thiện của con không bị nó làm hại. Bởi vì hễ có mặt nó là bất kỳ việc tốt nào của con ắt sẽ bị phá hỏng!

Ví như một người đang làm việc mà không thể chuyên tâm, phiền não vọng tưởng cứ liên tục trồi lên, anh ta cứ mải miết chạy theo nó; đuổi theo đến mức đờ đẫn ra, công việc trên tay dừng lại lúc nào chẳng hay, chẳng còn biết mình đang làm cái gì nữa. Lúc này công việc làm sao tiếp tục được? Một ngày không làm được, hai ngày không xong, chẳng mấy chốc sẽ bị người ta sa thải! Bởi vì bất kỳ ông chủ nào giữ loại người này lại đều không mang lại lợi ích cho công ty, thậm chí ngay cả tiền lương của chính mình anh ta còn chẳng tạo ra nổi; đâu thể dựa vào thành quả người khác làm ra để nuôi báo cô anh ta được, tất yếu phải bị đuổi việc thôi.

Trong một gia đình cũng y như vậy: việc nên làm thì chẳng làm, việc không nên làm lại làm tới nơi tới chốn, rốt cuộc gia đình đó chắc chắn sẽ tan nát! Cho nên bất kỳ ai đứng ở bất kỳ vị trí nào — dù con là học sinh, công chức hay thành viên trong gia đình — con đều không thể làm tốt việc mình nên làm mà chỉ toàn phá hoại mọi thứ; vì sao lại xuất hiện trạng thái này? Chính là do phiền não vọng tưởng! Vì nó cứ lởn vởn nghĩ ngợi không ngừng, con lại thích hùa theo nó; kết quả của việc hùa theo là phá sạch mọi điều tốt lành, cuối cùng con tự tay tiêu diệt chính mình!

Có thể giác ngộ được hay không? Giác ngộ được thì chính là Bồ-đề tâm; vì con có tâm giác ngộ, con hiểu rõ những chuyện này, hiểu thấu nguyên lý vận hành của nó, cái đó gọi là Bồ-đề tâm. Hãy nhớ kỹ: mỗi một câu nói đều chứa đựng nội hàm sâu sắc, khi học tiếp các con hãy cố gắng mở rộng Bồ-đề tâm của mình, vận dụng trạng thái giác ngộ, thấu suốt, hiểu rõ ràng để học tập, chắc chắn con sẽ gặt hái được rất nhiều.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là chỗ ở, vì là chỗ ở của tất cả Bồ-tát;”

Phải phát Bồ đề tâm, phát Bồ đề tâm như thế nào? Chính là Bồ Tát an trụ ở cảnh giới nào, con cũng an trụ ở cảnh giới đó. Ngài dùng pháp nào để giải quyết việc gì, con cũng dùng pháp đó để giải quyết việc đó. Vậy tối thiểu phải biết tất cả pháp đều là tâm và không chấp trước vào bất cứ điều gì, như vậy mới nhập địa vị Bồ Tát, nếu không thì mãi mãi ở ngoài địa vị Bồ Tát. Dù cùng một hướng, nhưng nếu con không lên đạo không nhập địa, thì con cứ đi đi, chết vì mệt.

Bồ Tát là tạo ra an lạc, tạo ra an lạc cho mình và cho chúng sinh, đó là tình yêu thương rộng lớn tiêu chuẩn, hy sinh bản thân, Ngài cũng xây dựng an lạc cho chúng sinh. Chúng sinh thì không phải, chúng sinh là hy sinh lợi ích của người khác, muốn mình được an lạc, kết quả càng làm càng khổ.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là thọ hạnh, vì không nắm lấy quả giải thoát của Thanh Văn;”

"Thọ" mang ý nghĩa lâu dài, vĩnh hằng. Phát Bồ-đề tâm không phải chuyện nhất thời trong chốc lát, mà là lâu dài, là vĩnh hằng, cho nên gọi là thọ hạnh. Ngài không giống như hàng Thanh Văn chứng quả A-la-hán liền lập tức nhập Niết-bàn để giải thoát tất cả; Bồ-tát không như vậy! Lòng đại bi của ngài là lâu dài, là vĩnh hằng, cho nên ngài mới vượt qua được cửa ải Bát Địa. Do có tâm đại bi, nhân nơi tâm đại bi mới sinh khởi Bồ-đề tâm, nhân nơi Bồ-đề tâm mới thành Đẳng Chính Giác; điều này được giảng trong phần Hằng thuận chúng sinh thuộc phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện của Kinh Hoa Nghiêm.

Hãy nhớ lấy: ngài khác biệt hoàn toàn với hiệu quả của hàng Thanh Văn thừa — trực tiếp chứng lấy Niết-bàn, tự mình thành tựu là xong chuyện. Bởi vì sơ phát tâm của ngài vốn dĩ lấy tâm đại bi làm gốc mới sinh ra Bồ-đề tâm; vì con muốn nhổ sạch nỗi khổ của người ta thì con bắt buộc phải giác ngộ thấu suốt vấn đề của họ, giác ngộ và nắm vững triệt để rồi con mới đủ năng lực cứu vớt nỗi khổ của chúng sinh.

Cho nên thứ giúp con thành tựu sự nghiệp đại bi chính là Bồ-đề tâm; Bồ-đề tâm này là trường cửu, là vĩnh viễn. Hơn nữa ngài biết một cách chuẩn xác rằng bản chất vốn không hề tồn tại vấn đề giải thoát hay trói buộc; không có trói buộc thì lấy đâu ra giải thoát? Vì sao không có trói buộc? Ví như chữ viết, hình ảnh, video hiển hiện trên màn hình máy tính, nó có thực sự bị trói chặt vào màn hình không?

Hãy nhớ: tất cả chữ viết, hình ảnh, video đều là sự hiển hiện của màn hình, vốn chẳng hề tồn tại sự trói buộc, càng không tồn tại sự giải thoát! Bồ-tát lúc sơ phát tâm liền phải thấu suốt điều đó: biết rõ tất cả các pháp đều là tự tâm, thảy đều là màn hình của con; con chỉ cần không dính mắc! Thế nào là không dính mắc? Không xem nó là thực có; nhưng phải biết chuẩn xác rằng nó hoàn toàn có thể chỉnh sửa biên tập được! Bất kỳ chữ viết, hình ảnh, video nào con đều có thể chỉnh sửa, có thể nhập mã lệnh để lập trình bất kỳ phần mềm nào, bất kỳ bộ phim nào, bất kỳ bài viết nào; thế nhưng tất cả những thứ đó chẳng hề trói buộc vào màn hình của con.

Vốn dĩ chẳng có trói buộc nào cả, nhưng do thói quen hình thành từ nhỏ, các loại định nghĩa tự dựng lên từ bé, rồi cứ khư khư ôm chặt lấy không buông; vì con ôm chặt lấy không buông nên mới gọi là trói buộc, là chính con tự trói mình vào đó!

Nếu con thực sự nhận thức rõ ràng: những thứ đó chẳng qua chỉ là nghiệp quả; trên cái nghiệp quả này con nên tu nhân lành nào, nên kết duyên tốt nào, điều đó mới là tối quan trọng! Xét về mặt nghiệp quả đã hiển hiện trọn vẹn thì ngay cả Phật cũng chẳng thể thay đổi được. Cho nên chúng sinh ngu xuẩn cứ tối ngày đòi thay đổi cái quả, điều đó hoàn toàn sai lầm, gọi là tà kiến — thứ tà kiến không gieo nhân mà đòi gặt quả! Con muốn quả này, con không muốn quả kia, toàn là chuyện của kẻ thần kinh! Bởi vì cái quả đó đã xong rồi, là thứ con bắt buộc phải gánh chịu; nhưng hiện tại con nên tu nhân gì, nên kết duyên gì, đó là điều con hoàn toàn làm chủ được!

Người thực sự giác ngộ, thực sự có trí tuệ sẽ tu tốt từng cái nhân, kết tốt từng cái duyên, bất kể quả báo hiện tiền là gì đi chăng nữa.

Ví như Đức Phật Thích Ca lúc hành Bồ-tát đạo, có kiếp ngài làm quốc vương, gặp phải năm con quỷ la-sát đến tranh cãi đòi uống máu ngài; tại sao làm quốc vương mà lại đụng phải hạng người như thế? Đó cũng là quả đấy chứ! Không phải quả thì con đâu có gặp; nhưng ngay trên cái quả này, ngài đã đáp ứng cho năm con quỷ la-sát, đồng thời lại gieo xuống cái nhân tuyệt đối tốt lành: ngài phát đại nguyện, lại thực hành bố thí, kết mối thiện duyên sâu dày, cho nên ngài đã tu trọn vẹn cả nhân lẫn duyên.

Hãy nhớ kỹ: Dù gặp phải quả xấu đến đâu hay quả tốt dường nào, cũng chẳng hề cản trở việc con gieo một nhân lành, kết một duyên tốt; người làm được như vậy gọi là người đã phát Bồ-đề tâm! Bởi vì ngài đã giác ngộ, ngài hiểu rõ, ngài biết chuẩn xác nên làm như thế nào.

Cho nên trong lúc phát Bồ-đề tâm đã phát lời nguyện: biết rõ tất cả các pháp đều là tự tâm mà không dính mắc; nhờ đó ngài bước vào hàng Bồ-tát Sơ Địa, và ở mỗi Địa đều không rời câu nói này, đây là điều kiện cơ bản để con trụ trên các Địa. Vì vậy nơi ngài vốn chẳng tồn tại khái niệm trói buộc hay giải thoát.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như ngọc đế thanh, vì vượt trội hơn trí tuệ Nhị thừa của thế gian;”

Trí tuệ của Nhị thừa dù cao đến đâu cũng không thể sánh bằng, cho nên trong phần phát Bồ-đề tâm của Kinh Hoa Nghiêm có dạy: cho dù con có thành tựu A-la-hán đi nữa cũng chẳng bằng một người mới sơ phát Bồ-đề tâm! Người sơ phát Bồ-đề tâm vượt xa hàng A-la-hán, vượt xa Bích Chi Phật, bởi vì phẩm chất cốt lõi hoàn toàn khác biệt!

Đoạn mã DNA của họ vốn đã khác nhau: A-la-hán hay Bích Chi Phật vĩnh viễn không phải là Phật, vì họ gieo nhân A-la-hán thì gặt quả A-la-hán, gieo nhân Duyên Giác gặt quả Duyên Giác, đó không phải là Bồ-đề tâm nên không thể kết thành quả Bồ-đề. Bồ-đề tâm nói ở đây chính là A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề; hạt giống là gì, mã DNA là gì thì kết quả cuối cùng chắc chắn sẽ là cái nấy!

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như trống điểm canh, vì đánh thức giấc ngủ phiền não của các chúng sinh;”

Chính là có thể cho người ta biết bây giờ là mấy giờ, mỗi canh giờ đều khác nhau, không chỉ là đánh trống, mà còn nói, thậm chí còn nhắc nhở người ta nên làm gì. Vậy Bồ Tát phải làm người gác đêm như vậy, phải nói cho mọi người biết mấy giờ rồi, nên làm gì, phải chú ý điều gì, phải cẩn thận lửa nến, la lớn khắp đường phố. Bồ Tát phải như vậy, đi qua đi lại lợi ích chúng sinh.

Phải làm người như vậy, luôn nhắc nhở mình, nhắc nhở người khác nên làm gì, mình là Bồ Tát, mình không phải phàm phu. Cái này tôi thường dùng, nói với bản thân nên làm gì.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như nước trong sạch, vì bản tánh vốn trong trẻo không nhơ đục;”

Tâm Bồ đề giống như nước trong. Con xem chai nước tinh khiết, con có thể nhìn xuyên từ đầu này sang đầu kia. Vậy cái chai là gì? Chính là cấu uế của con. Bên ngoài cấu uế lại bám một lớp bụi, cho nên bây giờ con mới có hình dáng như vậy.

Dù là nước hòa với bùn, nước vẫn là nước, đất vẫn là đất. Cảm quan của con cho rằng chúng đã hòa quyện, nhưng thực ra nước vẫn là nước, đất vẫn là đất, chúng không thể biến thành một thứ. Rồi cuối cùng con để lắng một thời gian nhất định, đất sẽ chìm xuống, nước trong sẽ nổi lên trên. Trong Kinh Lăng Nghiêm đã kể ví dụ này, bụi đất chìm xuống, nước trong hiện ra, đó chính là bước đầu hàng phục phiền não.

Nhưng không được động đậy, động đậy một cái là đục ngầu ngay.

Lúc này, con phải cẩn thận rót nước trong ra. Biết tất cả pháp đều là tự tâm, chính là bước này. Đổ hết bùn, đất, tro bụi đi, nước tinh khiết sau khi đã loại bỏ đó chính là vĩnh viễn đoạn trừ vô minh căn bản, khi tất cả đều là nước rồi, con sẽ phát hiện: Ồ, nước của con nó chính là, đều là trí, nhất thiết trí, vô sư trí, tự nhiên trí, và nó biến khắp mọi nơi, vũ trụ lớn đến đâu nó lớn đến đó, tràn đầy vũ trụ mà phát huy tác dụng, chỉ cần con đã thanh tịnh hóa. Vậy đất và tro bụi là gì? Chúng chính là cấu uế, đất là cấu, tro bụi là trần. Cái gì là cấu uế? Kinh Lăng Nghiêm có nói, tướng nghĩ là trần, tình thức là cấu. Nếu muốn xa lìa hai thứ này, câu tiếp theo nói thế nào? (Thì pháp nhãn của con sẽ tức thì trong sáng) Sao phải nhọc nhằn kham khổ tu chứng?

Còn cần gì tu với chứng nữa, chỉ cần vứt bỏ hoàn toàn hai thứ này, tướng nghĩ là trần, tình thức là cấu, vứt bỏ đi, con vốn dĩ đã là như vậy. Đó chính là linh tánh của con, đó chính là diệu tâm của con, đó gọi là chân như, đó gọi là chư pháp thực tướng, đó gọi là Niết bàn.

Nếu ngoài Đại thừa thì hơi khó, vì họ tính theo số lượng, theo chủng loại. Chủng loại quá nhiều, mỗi loại mỗi thứ số lượng lại nhiều, rất vất vả. Còn theo Đại thừa, bản lai vô nhất vật, hà xứ nhạ trần ai?

Tóm lại, biết tất cả pháp đều là tự tâm, mà không chấp trước, thế là đủ rồi. Tức là sơ địa Bồ Tát, con nắm vững điểm này là nhập địa rồi. Còn việc con là địa thứ mấy, thì tùy thuộc vào việc con đang làm gì bây giờ.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như vàng Diêm-phù, vì lấn át mọi điều thiện hữu vi;”

Con không phát Bồ đề tâm, cho rằng núi sông đất đai, nam nữ già trẻ này đều là thực có. Phát Bồ đề tâm rồi, con không còn cho rằng đây là thực có nữa. Tức là con là duy nhất, tự tánh là duy nhất. Núi sông đất đai, nam nữ già trẻ nó chính là tự tánh, nó không còn nằm trong phạm vi hữu vi vô vi nữa. Vậy đã là tự tánh, tại sao còn có những núi sông đất đai, nam nữ già trẻ này, vì có nghiệp, chính là nương tự tánh tùy duyên nghiệp, nó liền có hiện tượng. Những hiện tượng này chỉ là hiện tượng nghiệp duyên, nó không ngừng biến đổi, vì nó không ngừng biến đổi, cho nên không thể gọi là thực có. Định nghĩa của thực có là bất biến, bất biến là chân thật, vậy những gì thực có đều là bất biến. Còn những thứ này đều không ngừng biến đổi, sinh trưởng, suy biến, già nua, cho đến diệt vong, nó đang trong quá trình biến đổi. Trong quá trình biến hóa, nó chỉ có thể gọi là ảo ảnh, không thể gọi là thực có. Đã là huyễn có, nó không phải là thực có. Vậy con nói tất cả những cái huyễn này, làm sao nó so sánh được với cái thực có? Không thể so sánh được, không cân xứng.

Xem tất cả là thực có thì gọi là hữu vi. Còn xem tất cả đều là huyễn hữu — giống như chữ viết, hình ảnh, video trên màn hình máy tính đều là huyễn hữu chứ không phải thực có. Tuy nói là huyễn hữu nhưng chẳng cản trở việc con diễn dịch huyễn tướng; tuy nói là mộng hữu nhưng chẳng ngăn ngại việc con làm lớn các Phật sự trong cõi mộng! Nó khác biệt về bản chất so với thứ thiện pháp của thế gian vốn xem vạn vật là thực có.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như chúa các núi lớn, vì vượt trội hơn tất cả các thế gian;”

Cái Sơn Vương (núi lớn) này khác với cái Sơn Vương mà chúng ta nhìn thấy. Cái chúng ta có thể nhìn thấy cùng lắm là trên trái đất, ngọn núi cao nhất trên trái đất là Everest, Everest không vượt thoát thế gian. Tứ Thiên Vương Thiên cũng không vượt thoát thế gian, Đế Thích Thiên cũng không vượt thoát thế gian.

Vậy con nghĩ cõi sắc giới đã vượt thoát thế gian rồi sao? Cũng chưa vượt thoát.

Con xem sự hình thành của thế giới chúng ta, dải ngân hà nó giống như núi vậy, mấy cái cánh tay đang xoay, lõi của nó ngày càng cao, giống như núi. Nó không phải rất dốc, nhưng có hình dáng núi. Các con mà có khả năng đến đó, các con sẽ phát hiện, ồ, đây chính là thế giới mà Đức Phật quản lý, ồ, đây thực sự là Tịnh độ, thật là vi diệu. Bây giờ khoa học dùng kính thiên văn cũng không nhìn rõ, cái kính nghiệp chướng đó, kính thiên văn, ngay cả kính hiển vi con cũng không nhìn rõ.

Trọng điểm là vượt thoát tất cả thế gian, nói như Sơn Vương, vì cái này trình độ hiện tại của các con không thể hiểu được, thì đừng hiểu. Con cứ nhớ trọng điểm là vượt thoát tất cả thế gian, con phát Bồ đề tâm người này vượt thoát tất cả thế gian, thế là được rồi.

Vượt qua thoát ly, tức là ngay cả A La Hán đã xuất thế gian rồi, con cũng vượt qua. Đoạn này nói còn khách khí, riêng về thế gian mà nói, con vượt trên tất cả thế gian. Tức là phước báo của con, tất cả của con đi, ngay khoảnh khắc con phát Bồ đề tâm là đã vượt qua tất cả rồi, vì con đã có gen Phật. Mặc dù chưa thành thai, chưa thành hình, nhưng loại gen này đã có rồi, cũng nói con chắc chắn thành Phật.

Ý nghĩa sâu xa của câu này chính là đang nói cho con biết, tất cả mọi thứ trong thế gian không liên quan đến Bồ đề tâm, nếu con đi theo đuổi, thì con chính là chưa phát Bồ đề tâm, vì nó không liên quan đến Bồ đề tâm. Vậy tôi phải, luôn luôn giác ngộ rằng mọi thứ trong thế gian nó chỉ là ảo ảnh, hiện tượng không ngừng biến hóa, tôi không cần đi theo đuổi nó, vậy điểm này tôi đã phát rồi.

Nó là ảo ảnh hiện ra tùy theo duyên nghiệp của tự tánh, nó chính là tự tánh, nhưng nó là ảo ảnh, con muốn chấp trước nó, con không thể chấp trước được, vì nó không ngừng biến đổi. Con xem kỹ cấu trúc cơ bản của nó, nó không ngừng biến đổi, không ngừng chuyển động. Con nói con chấp trước cái nào? Nó đã trôi qua rồi. Giống như cơ thể con người vậy, nó không ngừng biến đổi, không ngừng có tế bào chết đi, tế bào sinh ra. Vậy nếu con nói nắm giữ cái hiện tại này là mình, thì một khi thoát khỏi cái bất biến này, định trụ lại, thì không còn con nữa, tức là con chết rồi. Vậy nó không ngừng chuyển động, vì vậy, con nói cái nào là con, thì nó đã thành quá khứ rồi. Khi con nói cái đó là con, thì nó đã thành quá khứ, tương lai chưa đến, hiện tại lại không trụ, vậy con nói con nắm cái nào? Con muốn chấp trước cái nào? Con không thể chấp trước được, con vừa chấp trước là mất rồi, nó chỉ là một ảo ảnh. Vậy con dụng công sâu vào điểm này, con cũng sẽ không tự lừa dối mình nữa, còn đi tìm cầu ảo ảnh. Vậy những ảo ảnh này có cần phải tiêu diệt nó không? Nó tự mình đang tiêu diệt, cần con tiêu diệt gì nữa?

Cho nên, Bồ Tát Bát địa mắc kẹt ở đó, trên không có Phật đạo để cầu, dưới không có chúng sinh để độ. Họ chính là bị mắc kẹt trong niệm mê hoặc này, cái này có gì mà làm đây? Không có một chúng sinh nào thực sự tồn tại để độ, họ chỉ là hiện tượng hóa hiện.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là chỗ quy về, vì không từ chối tất cả những ai tìm đến;”

Con phải biết rõ ràng tâm diệu minh chân thật của con chính là Như Lai. Phật dạy tất cả chúng sinh vốn sẵn đủ đức tướng trí tuệ của Như Lai, chỉ vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc.

Thế nhưng con bảo: "Tôi cứ khăng khăng thích đem vọng tưởng chấp trước ra dùng đấy, không được à?" Được chứ, nó không từ chối con! Con bảo: "Tôi cứ thích dùng vọng tưởng để tự hại mình đấy, không được sao?" Được luôn, nó chẳng từ chối con! Con muốn thành Phật tự tại mọi bề, được không? Được, nó không từ chối con! Nó không từ chối bất kỳ kẻ nào khởi Dụng; con muốn khởi Dụng cái gì cũng được cả!

Rốt cuộc quy về căn bản đều là tác dụng của một Tâm: tất cả những gì con thành tựu, tất cả những gì con phá hoại, mọi niềm vui con hưởng, mọi nỗi khổ con chịu, khổ vui lẫn lộn trập trùng... tùy ý con tạo tác! Con tạo cái gì con nhận cái nấy, nó không từ chối bất kỳ sự phát huy nào của con cả.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là điều nghĩa lợi, vì có thể dứt trừ tất cả sự việc suy bại não phiền;”

Bởi vì con có thể giác ngộ thấy rõ làm thế nào mới thực sự có ý nghĩa cho bản thân, thực sự có lợi cho chính mình. Vì con đã có Bồ-đề tâm rồi, con hiểu rồi, con sáng tỏ rồi, thì con sẽ không đời nào giữ lại bất kỳ một mối phiền não nào để tự phá hỏng việc tốt của mình nữa; ngài nhất định phải quét sạch nó đi, vì những thứ này chuyên môn phá hoại việc tốt, phá hoại lợi ích của chính mình!

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là Diệu bảo, vì làm cho tất cả tâm đều hoan hỷ;”

Đã gọi là Diệu Bảo, con muốn gì có nấy, con nói có hoan hỉ không, ngay cả khi con không muốn gì cả, nó cũng có thể làm cho con hoan hỉ, con muốn gì có nấy, con nói có hoan hỉ không? Ngay cả khi con không muốn gì cả, nó cũng có thể làm cho con hoan hỉ. Là mỗi tế bào đều vui vẻ, mỗi tế bào đều hớn hở, sảng khoái biết bao.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như hội lớn bố thí, vì làm tràn đầy tâm của tất cả chúng sinh;”

Tâm của tất cả chúng sinh bản thân nó vốn dĩ đã tràn đầy tất cả rồi: con muốn phước đức có phước đức, muốn xui xẻo có xui xẻo, muốn cái gì là có cái nấy! Mấu chốt là con có biết cách nghĩ hay không; biết nghĩ thì gọi là trí tuệ, không biết nghĩ thì gọi là vô minh, ngu si, tà kiến.

Bởi vì con hiểu sai bét rồi, cho nên con luôn muốn điều tốt lành mà chẳng bao giờ nhận được điều tốt lành! Vì cái gốc của con đã sai, phương pháp cũng sai, thế mà con vẫn cứ hớn hở vui mừng, hoan hỷ trên chính cái sai lầm ấy! Nghĩa là nơi nơi con toàn gieo rắc hạt giống đau khổ; dẫu rằng trong bụng con muốn hạt giống an lạc, nhưng ngặt nỗi con không hiểu, con không biết làm, con không có giác ngộ, không có Bồ-đề, không có trí tuệ! Chỉ thuần dựa vào việc nghĩ bậy nghĩ bạ, nói năng bậy bạ, làm bậy làm bạ; bất kể con có ngang ngược ăn vạ giở quẻ thế nào thì kết quả cuối cùng chắc chắn là đau khổ, khó chịu và bất lực!

Nếu con có Bồ-đề tâm, đã giác ngộ, hiểu rõ, thông suốt rồi, biết làm thế nào bản thân mới thực sự được tốt đẹp, mới thực sự có ý nghĩa và lợi ích cho mình; thế thì con chắc chắn sẽ dọn sạch phiền não vọng tưởng — những sự việc suy bại não phiền này — bởi vì nó tất yếu sẽ đẻ ra những chuyện suy bại đau buồn.

Đối với tự tánh mà nói, hãy nhớ kỹ: nó chính là một đại hội bố thí lớn, nó có thể ban thí cho con bất cứ thứ gì! Con nương vào trí tuệ, nó sẽ ban cho con lợi ích an lạc; con nương vào ngu si, nó nhất định sẽ làm đảo lộn ngược lại: cho dù con có muốn an vui mấy đi nữa thì kết quả vẫn mãi mãi là đau khổ!

Thứ có thể thi thố tất cả những điều này chính là cái tâm kia của con, làm tràn đầy tâm của tất cả chúng sinh trong đại hội bố thí này. Bởi vì bất kỳ tạo tác nào nơi thân khẩu ý của con người, dù con nương vào trí tuệ hay nương vào phiền não, thảy đều là đang xả thí, đang bố thí cả!

Liền sau đó con sẽ gặt hái kết quả: bố thí cái gì nhận lại cái nấy, bao gồm cả từng thần thái, nét mặt, lời nói, động tác của con! Xét về mặt duyên khởi thì thấy hiệu quả ngay trước mắt; xét về mặt nhân quả thì cần có quá trình chín muồi, nhưng chắc chắn sẽ quy đổi trả lại đủ cho con, con trốn không thoát đâu! Hễ con động niệm tác động là nó đã hình thành rồi, cho nên mới gọi là đại hội bố thí lớn.

Thế nên mới cần Bồ-đề tâm, cần trí tuệ! Những kẻ ngốc nghếch chỉ biết ôm chặt lấy ngu si tà kiến phiền não, trong lòng họ chỉ muốn an vui nhưng hành động thì chắc chắn làm ngược lại; làm ngược lại nên mới gọi là phiền não! Thứ họ muốn là niềm vui, nhưng cách làm bị ngược ngạo, đó gọi là phiền não. Từ duyên khởi hiện tiền nó đã bắt đầu ứng nghiệm rồi, cho đến kết quả tương lai lại càng ứng nghiệm nhiều hơn; tùy ý con thôi, con muốn bố thí cái gì cũng được cả!

Con bảo con bố thí sáu độ, được; con bố thí bốn tâm vô lượng, được; con bảo con chỉ biết bố thí tham, sân, si, mạn, nghi thôi, cũng được luôn, muốn bố thí cái gì tùy con! Bởi vì con có sẵn số vốn liếng này, tất cả chúng sinh đều sẵn đủ số vốn liếng này.

Toàn đi làm những chuyện rước lấy xui xẻo, trong lòng thì cứ nơm nớp đòi an lạc! Nhưng phương pháp làm sai mất rồi: niềm an lạc đó dẫu con có khao khát mấy đi nữa, một khi phương pháp đã sai thì cái quả ấy vĩnh viễn không bao giờ gặt hái được đâu.

Vốn gốc không bao giờ lỗ hết được đâu! Nó là vô tận, con xài xả láng cũng không hết: đổi lấy đau khổ, lấy phước đức đổi lấy đau khổ, cầm Phật tánh của con đi đổi lấy đau khổ!

Cho nên con khác với Phật: Phật dùng tất cả để đạt được an lạc, còn con lại đem tất cả đi đổi lấy đau khổ! Các con giỏi làm ăn buôn bán thật đấy, các con đúng là bước vào cái chợ giao dịch thương mại mà hôm trước chúng ta học rồi, giỏi quy đổi ghê cơ!

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, chính là tôn quý thù thắng, vì tâm của các chúng sinh không ai sánh bằng;”

Chỉ khi con mạnh hơn chúng sinh, chúng sinh mới có thể nương tựa vào con. Con chẳng bằng ai thì người ta nương tựa vào con làm gì? Như ta thường nói, những người này nếu đến Cực Lạc thế giới, muốn tu Đại Bi, ai nấy đều mạnh hơn con, ai nấy đều không có khổ, chỉ có con có khổ, con còn Đại Bi được sao?

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như kho báu ẩn giấu, vì có thể thâu nhiếp tất cả chư Phật pháp;”

Kho báu tiềm ẩn là kho báu chưa được khai thác, là kho báu đang tiềm ẩn, con đi tìm nó, khai quật nó ra, thì con sẽ có những báu vật này. Thu nhiếp tất cả các pháp Phật, giống như khai thác kho báu tiềm ẩn, vì pháp chính là báu vật, nên nói pháp bảo bất khả tư nghì. Khai thác xong, nó sẽ trở thành của con, con có kho báu này, thì chúng sinh có thể đến chỗ con để khai thác, họ sẽ mang về nhà, đến chỗ con để mang đi, từng xe một.

"Phục" (ẩn phục) tức là thứ con chưa hề hay biết; bây giờ con phải hiểu cho rõ, con phải nhận biết nó, phải vận dụng nó, phải đào bới khai quật nó lên!

Bởi vì bên trong đó có sẵn tất cả Phật pháp! Con phải tìm cho ra bằng hết, rèn luyện cho thuần thục, học cho tinh thông, cuối cùng đạt đến mức tự tại ứng dụng: đi kiến tạo tất cả an lạc, buông bỏ tất cả khổ đau. Chữ "nhiếp" Chính là bao hàm, dung chứa trọn vẹn bên trong.

20261001 Quy Trình Tu Hành Đại Thừa

Trong Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 78 có câu:

“Bồ-đề tâm ấy, như gió Bà-lâu-na, vì có thể làm chuyển động tất cả những gì ứng hóa;”

Thế nào là ứng hóa? Đứng từ góc độ chúng sinh mà nói, đó là cái quả của hiện tượng biến dịch huyễn hóa sinh ra từ nhân duyên của con; đứng từ góc độ Bồ-tát mà nói, đó là hóa thân ứng theo căn cơ của chúng sinh mà thị hiện.

Hiện tại nói "có thể làm chuyển động", tức là bất kỳ một hiện tượng biến dịch nào nó cũng đều làm chuyển động được, nghĩa là nó lay chuyển được tất cả! Ví như tam tai thời kiếp mạt có phong tai (tai họa bão gió), toàn bộ thế giới trong chớp mắt liền bị một cơn gió quét sạch tiêu diệt hoàn toàn; thế gian vốn là do quả báo của chúng sinh biến hóa hiện ra, tùy thuận theo nhân duyên quả báo của chúng sinh mà hóa hiện.

Mặt khác, sự ứng hóa của Phật Bồ-tát cũng là do nhân duyên của chúng sinh mà hóa hiện thân tướng tương ứng để cứu độ họ, tựa như ba mươi ba ứng hóa thân của Bồ-tát Quán Thế Âm vậy. Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, phẩm Quán Thế Âm Bồ Tát Phổ Môn có giảng về việc ngài ứng hiện đủ loại thân tướng để làm lợi lạc cho muôn loài chúng sinh, dựa vào cái gì? Chính là dựa vào ngọn gió này!

Nó có thể làm sinh khởi tất cả mà cũng có thể phá hoại tất cả! Chỉ cần con nắm vững quy luật sinh khởi và quy luật diệt trừ của nó, con tự nhiên sẽ có thể ứng dụng được nó.

Ví như các loại phần mềm ứng dụng cũng là được hóa hiện ra: do đủ thứ ý thức, đủ thứ năng lực của con người, tùy theo muôn vàn tâm niệm của chúng sinh mà biến hóa ra muôn vàn hiện tượng; do tâm sinh nên pháp sinh, do pháp sinh nên tâm sinh. Cho nên cội nguồn chuyển động căn bản nằm ở nơi Tâm! Tâm con chuyển động về hướng nào: con chuyển động phù hợp trọn vẹn với quy luật thì gọi là Trí tuệ; con làm trái quy luật, làm trái quy tắc tự nhiên, quy luật của tự nhiên, thì chỉ chuốc lấy thất bại và đau khổ!

Cho nên con có nắm vững được Pháp hay không, tựa như việc con có nắm giữ được của báu hay không vậy; đã là của báu thì đồng nghĩa với việc tùy tâm sở dục, muốn gì có nấy, thế mới gọi là báu!

Thế nào là Pháp Bảo? Pháp có thể tựa như của báu vậy: nắm vững Chánh pháp một cách chuẩn xác, con liền có thể tự tại như ý, tâm tưởng sự thành! Con không nắm vững được Chánh pháp thì con vĩnh viễn ở trong nỗi khổ cầu bất đắc mà từ từ chịu khổ, dần dà bị thiêu đốt đày đọa!

Xét đến tận cùng cội rễ: tâm niệm tựa như gió; cho nên trong Kinh Đại Thừa Bản Sinh Tâm Địa Quán, phẩm Tâm Địa giảng rằng tâm tựa như ngọn gió, tâm niệm hễ vừa lay động liền hóa thành gió; ngọn gió này chứa đựng thông tin tuyệt đối, mang sức mạnh tuyệt đối! Vì vậy khi chúng ta mượn vật lý học để bàn thảo về nó, chúng ta bảo nó là dạng sóng; khoa học ngày nay cũng gọi là sóng gió phong ba đấy thôi!

Loại sóng này thông qua muôn vàn sự quan sát lặp đi lặp lại, người ta lại gán thêm cho nó những khái niệm mới, thúc đẩy nó định hình thành các hạt (hạt cơ bản); các loại hạt biến dịch sai khác này mang thông tin khác nhau, sức mạnh khác nhau, cuối cùng sụp đổ hàm sóng (collapse) đông kết lại thành vạn vật; đó chính là hiện tượng ứng hóa hiển lộ của muôn sự muôn vật!

Nếu con tháo dỡ toàn bộ thông tin, triệt tiêu toàn bộ động lực, nó liền trong chớp mắt tan vỡ biến mất; thậm chí con xóa sạch toàn bộ thông tin của nó, trong tích tắc nó sẽ chẳng còn lại bất cứ thứ gì! Giống như toàn bộ các dòng mã code con xóa sạch đi, thì trong chớp mắt phần mềm ứng dụng cùng những hiện tượng hiển thị trên màn hình liền biến mất sạch trơn, không dùng được nữa!

Nếu giảng chi tiết thì nhiều vô kể, Thầy chỉ vạch ra cho các con một phương hướng rõ ràng, muốn thấu suốt ngọn ngành chi tiết thì hãy đi nghiên cứu kinh điển. Con nhìn xem: gió nghiệp (nghiệp phong) có thể thành tựu tất cả; thậm chí bao gồm cả thân thể con người, mọi thứ ngoại cảnh bên ngoài thảy đều do nó ứng hóa hiện tiền. Cho đến việc con thành tựu Vô Thượng Bồ Đề cũng phải nương tựa vào nó; nó bắt nguồn từ nơi tâm con!

Tâm con chuyển động theo hướng nào: nương vào ngu si, vô minh, tà kiến mà chuyển động, hay là nương vào trí tuệ mà chuyển động? Kết quả hiện tượng hiển lộ ra cuối cùng sẽ hoàn toàn khác biệt! Nó có thể sinh ra tất cả, có thể diệt trừ tất cả; con có thể tự tại như ý, mà cũng có thể bất lực chìm đắm trong nỗi khổ cầu không được!

Con hoàn toàn có thể làm chủ được!

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như lửa Nhân-đà-la, vì có thể thiêu rụi tất cả các tập khí mê hoặc;”

Nói nó là lửa là một hình ảnh ẩn dụ, ví nó sáng rực như lửa vậy. Phía trước khi giảng về lưới Nhân-đà-la, chúng ta đã nói đó là những viên ngọc sáng (minh châu); sở dĩ gọi là minh châu vì nó sáng tỏ, rạng ngời. Ở đây dùng chữ "Hỏa" (lửa) cũng là để biểu đạt tính chất sáng tỏ rạng ngời của nó, biểu đạt tướng sáng (minh tướng) tỏ rạng của nó.

Ví như trong căn phòng tối ngàn năm, con thắp lên một ngọn đèn, trong tích tắc căn phòng tối liền bừng sáng; có ánh sáng rồi con liền có thể thấy đúng như thật mọi sự mọi vật! Nếu không có ngọn lửa trí tuệ này, con sẽ chẳng thể nhìn rõ, chẳng thể nhìn thấu, không thấy được thế giới chân thật và các hiện tượng chân thật.

Cho nên: Một ngọn đèn có thể chiếu tan bóng tối ngàn năm; một niệm trí tuệ có thể phá sạch nỗi ngu si muôn kiếp! Cái gọi là thiêu rụi mọi tập khí mê hoặc chính là phá trừ sạch nỗi ngu muội trong muôn vàn vọng niệm của con! Thời xưa chưa có điện nên thắp đèn thảy đều dùng lửa; nay dùng chữ lửa để biểu đạt thì ai ai cũng đều dễ hiểu rõ ràng.

Hãy nhớ kỹ: tất cả các nghiệp tập mê hoặc không phải là vật chất; con dùng ngọn lửa của thế giới vật chất thiêu đốt nó là không tài nào đốt tới được đâu! Ngay cả ngọn lửa địa ngục hung dữ bốc cháy ngút trời dường ấy cũng chẳng đốt cháy nổi nó; sang kiếp sau nó vẫn cứ mang theo đống nghiệp tập phiền não ấy như thường!

Thế nhưng ngọn lửa trí tuệ — tức là tướng sáng này, cái tướng hay hiểu rõ thấu suốt tất cả — lại có thể phá tan nghiệp tập mê hoặc của con; bởi vì con có thể thấy đúng như thật bản chất của nó rốt cuộc là cái chuyện gì!

Lại lấy chiếc bàn mua từ cửa hàng đóng hộp về tự lắp ráp ra làm ví dụ: nếu con ôm cái tập khí mê muội lăng xăng, bản thân cứ tự tiện táy máy lắp mò lắp bậy; đối với cái bàn cực kỳ phức tạp con căn bản chẳng thể nào mò ra được, con đâu biết từng linh kiện dùng để làm cái gì! Cuối cùng tự mình vật lộn cả buổi trời cũng chẳng ráp xong xuôi hoàn chỉnh.

Thế nhưng nếu có bản vẽ thiết kế hoặc có người chỉ dạy, trong tích tắc con liền hiểu rõ nó dùng để làm gì; hiểu rõ ngay trong chớp mắt đó liền gọi là Lửa Nhân-đà-la — đã có ánh sáng tỏ rạng! Mọi sự vô tri cùng những phán đoán sai lầm trước đó của con lập tức tan biến sạch sành sanh! Bởi vì khi ánh sáng này xuất hiện, tập khí mê muội của con liền biến mất, tựa như lửa thiêu rụi đồ vật vậy, đốt cho nó cháy sạch không còn dấu vết!

Cho nên rốt cuộc Bồ-đề tâm là gì? Xét từ góc độ thấu suốt hiểu rõ tất cả mọi sự, nó tựa như ngọn lửa: nơi nào có lửa thì nơi đó có ánh sáng; có ánh sáng tỏ rạng thì con liền thấy đúng như thật (như thật kiến), từ đó đạt đến chỗ biết đúng như thật (như thật tri)! Từ việc sinh khởi, tiêu diệt cho đến chuyển hóa biến đổi, thảy đều có thể vận dụng tướng sáng này của con để đạt được mục đích.

Ví như trong căn phòng tối ngàn năm, con thắp một ngọn nến lên: ánh sáng của con soi rọi tới đâu thì con nhìn thấy tới đó, con hiểu rõ tới đó; con tiến thêm một bước khám phá sâu hơn, con liền biết muôn vật này rốt cuộc có công năng ứng dụng ra sao, điều đó cũng cần phải có ánh sáng! Trước hết thấy thì con nhìn thấy được, cuối cùng con nắm vững ứng dụng của nó cũng là một dạng của cái thấy (kiến).

Vì vậy lưới Nhân-đà-la này là sự hiện hữu giăng đầy khắp hư không, trùm khắp pháp giới, biến mãn mọi thời không nơi chốn; đó chính là Phật!

Ý Thầy nói cái tướng sáng tỏ rạng hiện diện khắp mọi nơi chốn này chính là Phật, còn gọi là Nhất Thiết Trí; nó là một điểm tựa chống đỡ cực kỳ trọng yếu của Bồ-đề tâm!

Mỗi một câu kinh đều là một điểm tựa; từ các hiện tượng ứng dụng sai khác nhau của nó mà bóc tách phân tích, con mới biết Bồ-đề tâm chứa đựng biết bao nhiêu nội hàm! Những nội hàm này con có biết hết được không? Biết được trọn vẹn thì Bồ-đề tâm này của con mới tạm coi là đạt điểm chuẩn; phân tích từ các góc độ, các tầng bậc khác nhau, thảy đều là nội hàm của Bồ-đề tâm cả.

Kinh văn: “Bồ-đề tâm ấy, như tháp miếu của Phật (Phật Chi-đề), vì tất cả thế gian đều nên cúng dường;”

Một đức hạnh công đức của Phật gọi là Ứng Cúng — tức là xứng đáng đón nhận sự cúng dường của muôn loài chúng sinh! Bởi vì Ngài đầy đủ Nhất Thiết Trí, đầy đủ tất cả phước đức, đầy đủ tất cả năng lực, cho nên Ngài hoàn toàn xứng đáng với mọi sự cúng dường của thế gian. Tất cả những điều này đều bắt nguồn từ việc con phát Bồ-đề tâm; nội hàm của Bồ-đề tâm chính là xứng đáng để chúng sinh cúng dường, bởi vì nó có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sinh!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người được thuốc vô úy, lìa năm sự sợ hãi. Những gì là năm? Đó là: Lửa không thể đốt cháy, độc không thể làm trúng, dao không thể làm thương tổn, nước không thể cuốn trôi, khói không thể xông ngạt.

Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế: đắc được vị thuốc Bồ-đề tâm Nhất Thiết Trí; lửa tham không thể đốt cháy, độc sân không thể làm trúng, dao mê hoặc không thể làm tổn thương, dòng nước lũ Hữu không thể cuốn trôi, khói của các giác quán không thể hun hại.”

Cái "giác quán" này không phải là giác quán tầm tư phàm phu con nói đâu, mà là sự ứng dụng của tự tánh con đấy!

Hãy nhớ kỹ: Phía trước nói lửa không thể thiêu đốt, sân độc không thể làm lay chuyển, không chỉ nói về ngọn lửa phiền não, chất độc phiền não hay lưỡi dao phiền não đâu; mà thậm chí bao gồm cả ngọn lửa thật, chất độc thật, dòng nước lũ thật mà chúng sinh cho là có thật nơi thế gian, nó cũng chẳng thể làm tổn thương nổi con!

Hiện tại đang giảng về điều gì? Giảng về Con Người Chân Thật của con! Thế nào là con người chân thật của con? Tâm diệu minh chân thật, chân như bản tánh mới là con người chân thật của con! Trong kinh Phật cũng thường mượn chữ "Không" để biểu đạt về nó; tại sao lại hay dùng chữ Không để nói về nó? Bởi vì nó không phải là bất kỳ một vật thể nào, nó cũng chẳng phải là bất kỳ một phiền não nào, cũng không phải là một dạng trí tuệ cục bộ nào; Tự Tánh chính là Tự Tánh!

Thế nhưng khi nương nơi tự tánh phát huy Nhất Thiết Trí, con liền biết rõ nên ứng dụng ra sao; con sẽ phát hiện ra tất cả mọi phiền não chỉ toàn có hại chứ chẳng có chút lợi ích nào! Cho nên ngài không làm sinh khởi phiền não, mà phiền não thì không thể nào làm hại được ngài.

Vậy căn cứ lớn nhất để sinh khởi phiền não là gì? Chính là lúc sáu căn của con tiếp xúc với sáu trần, giác quán của con cảm nhận được: ví như mắt con nhìn thấy, tai con nghe thấy; sau khi sáu căn tiếp xúc rồi con cảm nhận được, tâm con hiểu rõ nó là cái gì, cái đó gọi là giác quán. Trong lúc giác quán con nhìn thấu tất cả, những thứ đó hoàn toàn không thể xông ướp ám khói vào con được!

Tại sao nó không xông ám được con? Con nhìn xem hư không có bao giờ bị khói xông đen được không? Thế nào gọi là bị xông khói? Bị khói xông làm cho đen nhẻm đi; con nhìn nhọ nồi đáy chảo thì biết: bị khói hun, hun càng lâu thì lớp nhọ nồi càng dày; quả thực chiếc nồi có thể bị khói ám đen, thậm chí có những món ăn người ta đem đi hun khói để ăn.

Nhớ lấy: Con phải là một "vật thể" cụ thể thì con mới bị xông khói; còn tự tánh chân thật rỗng rang linh diệu thì vĩnh viễn không bao giờ bị khói ám được, vì bản chất nó là Không! Tuy là Không, nhưng năng lực thấy, nghe, hay, biết của nó là vĩnh viễn không bao giờ bị xông ám!

Ví như đôi mắt của chúng ta có thể nhìn thấy tất cả; năng lực thấy tất cả là công năng của chân như bản tánh con, nó sẽ không bao giờ bị bất kỳ một sự vật hiện tượng nào con nhìn thấy làm cho xông ám nhuốm màu!

Ví dụ ta nhìn thấy một người đàn ông: nếu bị hình bóng người đàn ông này xông ám dính chặt vào mắt, thì trên mắt ta sẽ dính cứng người đàn ông này, thế là ta chẳng còn nhìn thấy được cái gì khác nữa, vì ta bị xông ám che khuất mất rồi, nó che lấp toàn bộ tầm nhìn của ta! Đằng này ta nhìn sang người phụ nữ, ta vẫn nhìn thấy rõ mồn một; chứng tỏ cái thấy trước đó căn bản không hề bị xông ám chút nào! Rồi ta lại nhìn thấy người phụ nữ, mắt ta cũng chẳng bị xông dính; vì ta vẫn có thể nhìn các sự vật khác một cách sáng rõ như thường! Dẫu con có sống trọn cả một đời, con vẫn có thể nhìn thấy vạn vật rõ ràng minh bạch; nó không hề bị bất kỳ thứ gì con từng nhìn thấy che lấp đi mất; đó chính là Tự Tánh!

Trong Kinh Đại Phật Đỉnh Thủ Lăng Nghiêm, đoạn vua Ba-tư-nặc giác ngộ về tự tánh được Đức Phật diễn giải, chính là đang chứng minh một điểm cốt tử: Không có bất kỳ thứ gì có thể xông ám bám dính lên tự tánh được! Thân xác con người có thể già nua biến đổi, nhưng tự tánh của con không bao giờ già nua; bởi vì nó không sinh không diệt, không nhơ không sạch; nó là tuyệt đối, chứ không phải nhị nguyên, cũng chẳng phải nhất nguyên!

Một khi con thực sự nhận thức rõ thế nào mới là con người chân thật của chính mình, con từ nay sẽ không còn điều gì phải kinh sợ nữa, từ nay dứt sạch mọi nỗi sợ hãi khủng khiếp; bởi vì nó tồn tại vĩnh hằng! Nó không chịu bất kỳ sự tác động phương hại nào: ngay cả khói xông còn chẳng ám nổi, thì càng không tồn tại chuyện lửa đốt cháy, chất độc làm trúng, dao róc rạch đứt, hay dòng nước lũ cuốn trôi; những chuyện đó hoàn toàn không thể xảy ra!

Cho nên con người ta sinh ra đủ thứ nỗi sợ hãi, vì sao vậy? Chính vì con không biết thế nào là con người chân thật của con, con toàn đem những thứ không phải là mình nhận vơ làm chính mình! Ví như thân xác của con: thân xác này chỉ là quả báo do con tạo nghiệp mà hình thành nên; hiện tại cái quả báo này lại đóng vai trò như một cái bệ đỡ (nền tảng), con mượn cái bệ đỡ này để tiếp tục tạo nghiệp; tạo nghiệp gì thì tương lai lại hình thành nên cái bệ đỡ nấy, chỉ có thế mà thôi!

Nó không phải là con; nó chỉ là một cái bệ đỡ của con, hơn nữa cái bệ đỡ này hoàn toàn do chính con có thể thiết kế và chế tạo ra được! Khi con thực sự hiểu rõ ngọn ngành rồi thì con sẽ không còn nhận giặc làm cha, không nhận hư vọng làm chân thật nữa; bởi vì cái bệ đỡ do con thiết kế chế tạo ra vốn là hư vọng, nó có sinh có diệt; còn con người chân thật của con là chân như bản tánh không sinh không diệt!

Hiểu thấu đáo rốt ráo rồi thì từ nay về sau con sẽ không bao giờ lầm lẫn ai mới là con người chân thật của mình nữa. Giống như trong Thiền tông thực sự thấu triệt: "Trước khi cha mẹ sinh ra, ta là ai?"; rốt cuộc ta là ai, con có nhận ra được không? Nhận thức rõ ràng bản thân mình là cái gì rồi thì con sẽ không còn chút sợ hãi nào nữa; thậm chí xả bỏ đầu, mắt, tay, chân, buông bỏ thân quyến tài vật, lòng con căn bản không chút sợ sệt, không có sợ hãi khủng khiếp! Bởi vì con biết rõ con đang thiết kế cái gì, đang chế tạo cái gì; chúng sinh làm không nổi điều này là vì toàn nhận hư vọng làm chân thật!

Tại sao lại nhận hư vọng làm chân thật? Vì mê mờ bản tâm đuổi theo vật chất! Họ chẳng biết bản thân mình là cái gì, suốt ngày đem cái thân tâm vật chất này nhận làm chính mình; cho nên mới nảy sinh sợ hãi, lo âu, từ đó rơi vào điên đảo mộng tưởng! Trong Bát Nhã Tâm Kinh cũng giảng rõ: con thực sự nhận rõ tánh Không chính là bản thân mình — không sinh không diệt, không nhơ không sạch, không thêm không bớt — thì con liền xa lìa mọi điên đảo mộng tưởng, con cũng không còn sợ hãi nữa!

Vì vậy người chân chính phát Bồ-đề tâm: con đã giác ngộ được chưa — giác ngộ thấy rõ cái gì là mình và cái gì không phải là mình? Người phát Bồ-đề tâm đã thực sự giác ngộ thì tuyệt đối không bao giờ đem một cái nghiệp quả có sinh có diệt — cái nghiệp quả có sinh có diệt do các đoạn mã code con dệt nên biên soạn trong quá khứ tạo thành — nhận vơ làm con người chân thật của mình! Cái thân xác này không phải là con; nó chỉ là nghiệp quả của con, là chánh báo của con mà thôi! Con có thể mượn cái thân xác này, vận dụng cái thấy đúng như thật của con để hoàn thành trọn vẹn những công việc hiện tiền hay không? Làm được, con chính là người đã phát Bồ-đề tâm; làm chưa được, con vẫn còn cách Bồ-đề tâm một khoảng cách khá xa đấy!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người đắc được thuốc giải thoát, trọn không gặp phải tai nạn hoạnh tử. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế: đắc được vị thuốc trí tuệ giải thoát Bồ-đề tâm, vĩnh viễn xa lìa tất cả tai nạn hoạnh tử nơi sinh tử.”

Con sẽ không còn đi chế tạo ra nó nữa; những tai nạn bất ngờ (hoạnh nạn) này thảy đều do chính con tự tay chế tạo ra cả! Bởi vì khi con thực sự có Bồ-đề tâm, con có thể thấu suốt tất cả, con hiểu rõ mọi sự, thì con sẽ không bao giờ tự mình thiết kế và chế tạo ra mọi tai nạn bất ngờ cho chính mình nữa!

Mọi thứ thiên tai nhân họa lớn nhỏ trên đời thảy đều do chính con tạo ra. Núi lở đất nứt cũng là do con tạo ra.

Do cộng nghiệp của chúng sinh chiêu cảm nên hiện tượng đó mới xuất hiện; bởi vì những người đó đến lúc phải chịu nạn! Nghiệp lực của họ chiêu cảm liền trổ ra các hiện tượng này; gió nghiệp chắc chắn sẽ đẩy con bước tới đúng chỗ đó, nó đã tính toán đâu vào đấy cả rồi!

Hãy nhớ: Con có sẵn một hệ thống máy tính siêu việt hoàn hảo, nó tự động tính toán chuẩn xác cho con; thậm chí trong chuỗi mã gen của con đã được lập trình sẵn: con đến lúc phải gặp nạn, và gặp nạn vào thời điểm nào! Cuối cùng tất cả đều đổ dồn về đúng cái điểm gặp nạn đó; những con người cùng chung nghiệp duyên sẽ không hẹn mà cùng tề tựu về đúng tọa độ này để cùng nhau gánh chịu tai nạn; định luật đã an bài xếp đặt sẵn cho con rồi!

Thế nhưng có những người tuy có cái nạn đó, nhưng do họ từng cực lực sám hối chân thành mãnh liệt, họ cũng thoát được nạn. Ví như Thầy từng chứng kiến rất nhiều chuyện kỳ diệu: mua vé máy bay chuẩn bị lên máy bay, đùng một cái người này kiên quyết không đi nữa, hoặc bị việc đột xuất khác cản trở giữ chân lại; rốt cuộc chiếc máy bay đó rơi tan tành, tất cả mọi người đều tử nạn; người đáng lẽ phải chết thì lại không chết!

Cho nên nhiều người bảo chuyện đó là không thể nào: làm gì có chuyện bao nhiêu con người lành lặn đang yên đang lành như thế lại cùng đáng phải chịu tai nạn thảm khốc này? Đúng rồi, con cho là không thể vì con không có cái thấy đúng như thật, cũng chẳng có cái biết đúng như thật! Con không biết tiền nhân hậu quả của họ, thậm chí đoạn mã thông tin trong gen của họ được lập trình ra sao con còn mù tịt; sự đột biến gen của họ diễn ra thế nào con cũng chẳng hay; thế thì đương nhiên con bảo là điều không thể rồi!

Trên thực tế xét lại: đây không phải chuyện "có thể" hay "không thể", mà nó là tất yếu định sẵn! Chỉ là mọi người xưa nay chưa từng chịu đi truy tìm khám phá ngọn nguồn, đùng một cái gặp phải liền nghĩ không thông; vì nghĩ không thông nên mới phán rằng không thể xảy ra! Chỉ có thể nói trình độ tu dưỡng trí tuệ của con quá đỗi thấp kém: con đang ở trong căn phòng tối ngàn năm; trong căn phòng tối ngàn năm rốt cuộc chứa những thứ gì, nằm ở những vị trí nào, dĩ nhiên là con chẳng biết; điều đó rất bình thường! Con không biết thì cứ nhận là mình không biết, chứ con không thể mở miệng bảo đó là điều không thể!

Gió nghiệp nó sẽ thổi đẩy con đi trong sự bất lực không thể cưỡng lại! Thầy thường xuyên giảng về gió nghiệp, Thầy từng nói rõ cho các con biết nó xuất phát từ kinh điển nào rồi, còn nhớ không? Điều đó nhất định phải ghi lòng tạc dạ! Cho đến từng niệm đầu của con cũng đều là gió nghiệp; hiện tại con đi tạo tác bất cứ thứ gì cũng là gió nghiệp, đều do gió nghiệp thổi đẩy cả; nó đã bắt đầu cuốn con chạy thốc đi rồi; đó đều là những quả báo đã chín muồi của con, nó đang thổi đẩy con chạy ngược chạy xuôi khắp chốn!

Bản thân tự tánh chân thật của con vốn dĩ vĩnh viễn không có gió, không có thổi, cũng chẳng có biến cố sự tình gì cả! Cho nên người thực sự hiểu rõ tự tánh, ngài vốn không vướng bận tốt xấu, đúng sai. Thế nhưng cái hiện tượng con hiển lộ ra bên ngoài thì lại có sự tự tại hay không tự tại, là đau khổ hay là an lạc! Dẫu trong tâm con không màng chấp trước, nhưng cái hiện tượng đó nó vẫn cứ hiện hữu sờ sờ; giống như con gõ phím bấm chữ loạn xạ, có ra chữ không? Vẫn nhảy ra chữ chứ; nhưng bảo đảm những chữ nhảy ra chẳng ra cái thể thống gì, không thành câu cú, không thành từ ngữ có nghĩa!

Cho nên chư Phật Bồ-tát chân chính là bậc tự tại như ý nắm vững tất cả: Ngài không làm sai một mảy may, cũng không bao giờ làm mò làm bậy dù chỉ một chút!

Còn kẻ ở trong căn phòng tối ngàn năm, vì việc gì cũng chẳng thể biết đúng như thật, nên chỉ đành bảo: "Thử xem sao, chắc không thể nào đâu", hoặc giả đoán mò: "Có lẽ là có thể chăng?" Thế nhưng chuyện có thể hay không thể của họ thảy đều thuần túy dựa vào sự đoán mò mù quáng, chứ đâu phải thấy đúng như thật!

Điểm này cực kỳ quan trọng! Người có thể thấy đúng như thật đương nhiên có thể xa lìa mọi tai nạn đau khổ; bởi vì ngài sẽ không bao giờ đi chế tạo những thước phim kinh tởm gớm ghiếc hiển thị trên màn hình của mình! Chỉ có kẻ ngốc mới tối ngày ngồi trước máy tính của mình dán mắt xem những hình ảnh gớm ghiếc, mới đi sáng tạo ra những thước phim kinh tởm, mới đi diễn dịch ra những cảnh tượng nhơ nhớp! Phật Bồ-tát vĩnh viễn không bao giờ làm cái trò ngu xuẩn đó; kẻ làm trò ngu xuẩn đó thì căn bản chẳng phải là Phật Bồ-tát rồi! Cho nên trên màn hình của Ngài, con vĩnh viễn không bao giờ nhìn thấy lấy một chút mảy may tai nạn khốn cùng đau khổ!

Đâu chỉ một bộ kinh, rất nhiều bộ kinh đều giảng về chuyện gió nghiệp! Thuở ban đầu khi mới học, Thầy xem lời khai thị của Thiền sư Hư Vân; trong cuốn tự truyện của ngài có một đoạn: Lúc ngài ở núi Vân Cư, rốt cuộc các đại cư sĩ ở Chiết Giang hay Giang Tô gì đó tha thiết cầu xin, cả một đoàn người rầm rộ kéo đến, ngày ngày dập đầu van nài cầu xin ngài về trụ trì; bởi vì thời bấy giờ chùa chiền bên dưới bắt đầu có phần hỗn loạn, ai ai cũng mong mỏi có một vị danh sư chân chính về trụ trì. Cuối cùng họ nằng nặc khiêng ngài xuống núi; lúc bấy giờ ngài liền cảm tác một bài thơ, trong đó có một câu là: "Gió nghiệp thổi dạt tới bờ sông lớn! "

Lúc mới học Thầy đâu hiểu gió nghiệp là cái gì; cho nên về sau khi đọc kinh, mỗi lần bắt gặp chữ "nghiệp phong" Thầy đều thấy vô cùng thân thiết gần gũi! Vì chỗ này Thầy luôn muốn tìm hiểu cho thật thấu suốt; kết quả càng đọc càng thấy nhiều, càng xem càng thấy rộng, cuối cùng mới vỡ lẽ: tất cả muôn sự muôn vật đều do gió nghiệp thổi động mà thành!

Cho nên người ta sở dĩ có thể thành tựu đạo nghiệp thực sự không phải chuyện nói suông ngoài miệng; ít nhất người ta hiểu rõ chuyện gió nghiệp là thế nào! Con nhìn xem người đời nay có mấy ai hiểu được chuyện gió nghiệp? Nếu ngay cả gió nghiệp là gì còn mù tịt, con còn bàn luận đạo lý gì nữa, chuyện thành tựu là hoàn toàn không thể!

Nó thổi xong một cái, hiện tại con vừa tạo tác là hạt giống mới lại hình thành; thế là ngọn gió nghiệp của tương lai lại chuẩn bị sẵn sàng! Nghĩa là nó tuần hoàn không ngừng nghỉ: ngay trong lúc con đang thọ nhận quả báo thì con lại tiếp tục tạo tác; tạo tác xong tương lai lại phải đi thọ nhận; trong lúc thọ nhận con lại tiếp tục tạo tác; trong lúc tạo tác con lại chuẩn bị thọ nhận... cứ thế lặp đi lặp lại không bao giờ dứt!

Cũng là gió nghiệp! Cho nên trong Kinh Hoa Nghiêm giảng về mười loại Phật nghiệp, con liền phải biết: Phật cũng phải tạo nghiệp — Ngài tạo Phật nghiệp! Đã là đệ tử Phật thì con cũng phải đi tạo Phật nghiệp, chứ không được tạo ma nghiệp; thế nào là Phật nghiệp, thế nào là ma nghiệp kinh văn đều có giảng rõ cả. Phật cũng là do nghiệp mới có thể định hình nên Báo thân của Ngài; không có gió thổi thì làm sao đẩy Ngài bước tới cảnh giới Báo thân đó được?

Sự khởi phát là tâm tướng, tâm lực, là tác dụng của tâm; kết quả thành tựu cuối cùng cũng do nghiệp lực định hình nên quả báo. Đứng trên cái bệ đỡ quả báo này con lại tiếp tục tạo nghiệp; tạo nghiệp xong lại hình thành nên một bệ đỡ quả báo mới, con lại tiếp tục tạo nghiệp... cứ thế qua lại tuần hoàn không dứt. Vì vậy rốt cuộc con nên tạo loại nghiệp gì, nghiệp nào mới thực sự có lợi cho con, nghiệp nào có hại... con bắt buộc phải hiểu cho thật rõ ràng rành mạch!

Thực ra con có gồng mình hay không thì con đều phải gánh chịu; cái quả báo đó bắt buộc phải thọ nhận thôi! Trọng điểm là gì? Bất luận con đang thọ nhận quả báo gì, con có thể tạo được nghiệp gì ngay trên chính cái quả báo đó!

Chúng ta nói về nhân vật Hư Trúc trong tác phẩm Thiên Long Bát Bộ của Kim Dung: mỗi lần hành động, nhìn bề ngoài tưởng chừng trăm bề gây hại chẳng có lấy một chút lợi lộc nào cho bản thân anh ta, thế nhưng anh ta vẫn cứ dấn thân làm! Thế nhưng những thứ "trăm bề gây hại" đó chỉ là biểu tướng bề ngoài thôi; xét từ bản chất chân thật thì anh ta thảy đều gặt hái đại lợi ích! Tựa như một viên ngọc báu vậy: bản thân con người anh ta vốn đã là của báu rồi, cho nên anh ta có thể chuyển hóa điều nguy hại biến thành điều lợi ích!

Con xem những bậc sư phụ, sư bá mà anh ta gặp phải: mấy vị đó thảy đều là những bậc cao nhân tuyệt đỉnh, ban đầu ai nấy đều khinh thường xem anh ta chẳng ra gì. Thế nhưng cuối cùng bao nhiêu gia tài bản lĩnh của mình họ đều dốc sạch truyền hết lại cho anh ta! Dựa vào cái gì mà anh ta nhận được: vốn dĩ trước mắt là một cơn đại khủng hoảng nguy khốn, anh ta lại có thể biến cơn nguy khốn đó thành mối lợi ích vô hạn lượng?

Bởi vì cái tâm của anh ta tựa như viên ngọc báu vậy! Nơi nơi chốn chốn anh ta đều muốn cứu người, chỗ chỗ đều muốn giúp đời; anh ta hoàn toàn khế hợp với tâm đại bi, Bồ-đề tâm, khế hợp trọn vẹn với các diệu pháp này! Những diệu pháp này hễ gặp bất kỳ hoàn cảnh nào cũng đều sẽ chuyển hóa nó thành thứ tốt đẹp nhất, thành thứ bản thân đang cần nhất!

Người ta sinh ra ở chùa Thiếu Lâm, lớn lên ở chùa Thiếu Lâm; trong chốn thiền môn nơi nơi chốn chốn đều học tập Bồ-đề tâm, tâm đại bi, tâm làm lợi ích cho chúng sinh; từ nhỏ ngụp lặn trong bầu không khí huân đúc ấy thì việc anh ta thành tựu những đức tính đó là điều hoàn toàn tự nhiên!

Còn con sinh ra ở nhà ai? Con lớn lên ở gia đình nào? Huân tập thành cái thứ gì thì mang hình hài cái thứ nấy; nay muốn sửa đổi thì bắt buộc phải là bậc cao nhân chốn thế gian mới sửa nổi! Không có cái khí phách hung dữ dứt khoát như "dũng sĩ chặt đứt cánh tay" thì tuyệt đối không thể nào thay đổi được đâu!

Nhất định phải đoạn tuyệt, dám đoạn tuyệt, dám dứt khoát chặt phăng mọi tham ái bám chấp trong lòng đi thì con mới chuyển hóa được; không dám cắt bỏ thì vĩnh viễn con không bao giờ chuyển hóa nổi!

Cũng giống như việc cắt tỉa cành nhánh cho cây vậy: con không chịu cắt tỉa cành nhánh thì nó sẽ liên tục tiêu hao lãng phí dưỡng chất của con, con không tài nào thu hoạch được mùa màng tuyệt hảo nhất đâu! Người biết cắt tỉa cành nhánh là cắt sạch những cành lá tiêu hao vô ích, chỉ giữ lại những cành nhánh chuyên môn nuôi quả; bởi vì cùng một lượng phân bón đó, cùng một năng lực hấp thu của cái cây đó, nó sẽ bảo đảm cho quả con kết ra vừa to, vừa đẹp, vừa ngọt, lại vừa thù thắng tột bậc! Nếu cứ để mặc cho nó mọc loạn cào cào, thì cuối cùng chẳng thể nào có nổi một quả ngọt ra hồn, một quả bình thường cũng khó có được; vì con chưa từng cắt tỉa nên chất dinh dưỡng đã bị phân tán sạch bách rồi!

Con bảo: "Tôi bón thêm thật nhiều phân vào", vô ích thôi! Vì lượng dưỡng chất mà cái cây có thể đón nhận chỉ có chừng ấy mà thôi. Thế nhưng con đem những cành nhánh vô dụng cắt sạch đi thì không còn sự tiêu hao lãng phí nữa; toàn bộ nguồn dinh dưỡng đáng lẽ bị hao phí kia đều tập trung dồn hết vào trái quả, thì trái quả tất yếu sẽ ngọt lành tươi tốt!

Cho nên con có dám "dũng sĩ chặt đứt cổ tay" hay không, có dám không? Tất cả mọi ác nghiệp, ác tập khí con đều chặt đứt phăng nó đi, chỉ giữ lại những điều thuần thiện của chính mình; lúc này con mới có thể gặt hái được kết quả tuyệt hảo nhất! Con xem tất cả những người trồng cây ăn trái chuyên nghiệp đều biết cắt tỉa cành; phàm kẻ không biết cắt tỉa cành thì quả của con căn bản không thể nào lớn tốt được đâu! Ngay cả cà tím, ớt, cà chua cũng y như vậy: thứ gì cũng cần phải cắt tỉa cành nhánh cả; không biết cắt tỉa thì không bao giờ phát triển tốt được, mà con cắt tỉa bậy bạ xằng xiên thì nó cũng chẳng thể nào lớn tốt được đâu!

Hãy nhớ: Vạn vật đều có quy luật của vạn vật! Con có thể nắm vững quy luật một cách chuẩn xác hay không, có thể thấy đúng như thật hay không, đó mới là gốc rễ căn bản! Con có thể thấy đúng như thật, biết đúng như thật, làm đúng như thật, thì con chắc chắn sẽ gặt hái điều tốt lành đúng như thật!

Bằng không thì con đối với bản thân mình cũng tàn nhẫn ghê gớm lắm đấy chứ: con tối ngày cứ miệt mài tự chế tạo tai ương, tự chế tạo đau khổ cho chính mình, thế chẳng phải là đang quá tàn nhẫn với bản thân sao?

Hơn nữa ngay trong hiện tại việc con dứt bỏ những thứ này căn bản chẳng hề khó khăn gì; chỉ là con có ý thức được rằng "tôi bắt buộc phải đoạn tuyệt nó" hay không mà thôi! Khi con đã nhìn thấy cơn đại khủng hoảng nguy khốn rồi thì chắc chắn con sẽ làm được. Nếu sự giác ngộ của con chưa đủ lượng, con vẫn chưa xem đó là cơn nguy khốn hiểm nghèo, thì chứng tỏ niềm tin của con chưa đủ: con chưa thực lòng tin nên căn bản con không hề biết sợ!

Nếu con thực sự đạt đến độ biết sợ hãi: tựa như trên đầu con vừa bị châm một ngọn lửa, con có muốn dập lửa cứu mạng không? Không cứu thì ngọn lửa sẽ thiêu rụi con người con thành một nắm tro tàn; muốn cứu thì con phải cuống cuồng ra sức dập lửa ngay tức khắc!

Cảm nhận được việc tạo ác nghiệp chẳng khác nào châm lửa đốt trên đầu mình: ngọn lửa đó thực sự sẽ thiêu chết người, thậm chí thiêu rụi đày đọa suốt mấy kiếp luân hồi; nếm trải nỗi đau khổ cùng cực đó rồi thì con không bao giờ dám tạo nghiệp nữa đâu! Lúc này người ta có đánh chết con, đánh chết tươi con con cũng không dám làm càn nữa; bởi vì chết chỉ là nỗi đau đớn trong một thoáng chốc này thôi, còn nếu tôi tạo ác nghiệp thì tôi phải chịu khổ đời đời kiếp kiếp, cớ sao tôi lại tự tay tàn hại chính mình?

Phàm kẻ vẫn còn dung dưỡng tự tàn hại bản thân thì căn bản chỉ là đồ ngốc chưa chịu uống thuốc, là kẻ bệnh thần kinh chưa được uống thuốc mà thôi! Khi con thực sự đã uống thuốc rồi, con sẽ tỉnh táo nhận thức rõ ràng hơn bao giờ hết: tuyệt đối không được tự tàn hại, tự tổn thương, tự hủy diệt chính mình!

Cũng giống như hai hôm trước Thầy từng giảng về vọng tưởng: vọng tưởng chính là thứ đáng sợ nhất trần đời, nó ắt sẽ phá nát vụn những việc con cần phải làm ngay trong hiện tại! Mà từng việc con cần làm ngay trong hiện tại đều bị nó phá hỏng bét cả rồi, thì con bảo cả đời này con còn làm nên trò trống gì được nữa đây?

Cho nên nó đâu chỉ cản trở con một ngày, nó sẽ vĩnh viễn ngáng đường cản trở con, nó sẽ khiến cho con đời đời kiếp kiếp chẳng bao giờ ngóc đầu lên nổi! Vì vậy nếu con không chịu ra tay phá vỡ cái cục diện bế tắc này, thì con chỉ còn nước ngồi đó mà chờ đợi chuốc lấy lụn bại suy vong mà thôi!

20261004 Quy Trình Tu Hành Đại Thừa

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, Quyển 78, Phẩm 19:

“Thiện nam tử! Ví như có người mang thuốc Ma-ha-ứng-già, rắn độc ngửi thấy mùi hương liền thảy đều tránh xa. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế, mang đại dược ứng-già Bồ-đề tâm, tất cả các loài rắn độc phiền não ác nghiệp, hễ ngửi thấy hơi thuốc ấy thảy đều tan biến sạch sành sanh.”

Sư phụ: Trọng điểm nằm ở con người, ở phiền não của con người. Tất cả mọi nghiệp tập phiền não của con, con phải nương nhờ vào pháp dược này. Pháp gì? Chính là pháp Bồ-đề tâm!

Thế nào là pháp Bồ-đề tâm? Đó là tâm pháp của sự giác ngộ, tâm pháp của sự thấu suốt, tâm pháp của sự hiểu rõ rốt ráo! Giác ngộ thấu suốt là gì? Là thấy rõ mồn một rằng nó chỉ có hại chứ không có lợi; phiền não hoàn toàn chỉ có hại chứ chẳng có chút lợi ích nào!

Khi con trong tích tắc giác ngộ được điều đó thì cái tác dụng xâm thực của phiền não liền tan biến ngay trong chớp mắt.

Ví như món kem lạnh mà mọi người chúng ta từng trải nghiệm qua: ai ai cũng khoái ăn, ăn vào quả thực mang lại cảm giác rất đã miệng, rất dễ kích thích lòng tham nổi lên. Tất cả những con "rắn độc phiền não tham lam" đều mê mệt món này; thế nhưng một khi con đã giác ngộ, con biết rõ nó đối với con là chỉ có hại chứ không có chút lợi lộc nào!

Con cứ thử lấy kem thoa lên tay rửa thử mà xem: càng rửa càng thấy bẩn thỉu nhơ nhớp; thậm chí sau đó con dùng nước rửa tay, dùng nước sạch chà xát cọ rửa kiểu gì cũng chẳng tài nào tống khứ hết cái cảm giác nhờn dính nhầy nhụa cùng cái mùi nồng nặc ấy đi được; bởi vì toàn bộ đều là các hóa chất nhân tạo tổng hợp!

Ngay trên bề mặt da tay con mà còn rửa không sạch nổi, thế thì trôi vào dạ dày, thấm vào ruột non ruột già, ngấm vào ngũ tạng, chui vào tận huyết quản của con... con lấy loại nước tẩy rửa nào để cọ rửa bên trong nội tạng, làm sao con chà xát cho nó sạch bong ra được?

Một khi mọi người đã giác ngộ được điểm này, biết rõ các thành phần đó tàn hại cơ thể ra sao và kinh khủng đến mức nào khi căn bản không thể rửa sạch; huống chi ở sâu trong cơ thể thì lấy đâu ra cách tẩy rửa; tích tụ lâu ngày ắt tất yếu sinh ra bệnh tật hiểm nghèo!

Bởi vì điểm này mọi người đều đã giác ngộ, cũng đã làm thí nghiệm lặp đi lặp lại nhiều lần rồi, thực sự thấu suốt, thực sự hiểu rằng nó chỉ có hại chứ vô ích đối với cơ thể! Tuy rằng tập khí tham phiền não rất thèm thuồng, nhưng khi con không muốn tự tàn hại mình, khi lòng con sinh sự kinh sợ nó, thì dẫu cho cái tham phiền não kia có ngoi lên đòi ăn đi chăng nữa, nó liền lập tức bị phương thuốc Bồ-đề tâm này quét sạch xua đuổi đi mất! Con nhìn xem: tham phiền não vừa chực trồi lên là lập tức bị tâm giác ngộ đánh tan tác!

Cứ suy rộng ra như thế: nếu con đối với tất cả những sự việc "chỉ có hại chứ vô ích" đều giác ngộ thấu suốt như vậy, thì tất cả những điều tai hại đó tự nhiên sẽ rời xa con; ngay khoảnh khắc nó vừa manh nha khởi phát, cái tâm giác ngộ — tức Bồ-đề tâm này của con — đã lập tức đánh tan biến nó sạch trơn rồi!

Cho nên ý nghĩa của nó vô cùng trọng đại! Con không có Bồ-đề tâm này, tâm giác ngộ không thấu suốt, không hiểu rõ bản chất rốt ráo của nó là cái thứ gì, con không thấy đúng như thật hiện tượng chân thật của nó, thì con rất khó lòng xua tan nó được!

Một khi đã thực sự hiểu rõ, con thấy đúng như thật nó đang tàn phá cơ thể con ra sao, con tự nhiên sẽ sinh tâm kinh sợ, tự khắc sẽ xa lìa thói tham lam đối với những thứ độc hại vô nghĩa lý này!

Sở dĩ người đời không tài nào thoát khỏi sự trói buộc mê mờ của tham, sân, si, mấu chốt là vì con chưa hề giác ngộ tới nơi tới chốn, con chưa có Bồ-đề tâm! Một khi con đã giác ngộ thấu suốt, thực sự thấy đúng như thật mối nguy hại khôn lường của nó, con tuyệt đối sẽ không bao giờ tự tay tàn hại chính mình nữa đâu!

Nương vào đoạn kinh này, con phải hiểu rằng Bồ-đề tâm tựa như phương thuốc Ma-ha-ứng-già: tất cả các loài rắn độc hễ ngửi thấy hơi thuốc là co giò tháo chạy sạch bách!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người mang thuốc Vô Thắng, tất cả quân thù oán địch không ai có thể chiến thắng nổi. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế, mang thuốc Vô Năng Thắng Bồ-đề tâm, thảy đều có thể hàng phục tất cả ma quân.”

Sư phụ: Ý nghĩa thì tương đồng, nhưng hiệu ứng tạo ra thì khác nhau! Đoạn trước ví như vị thuốc làm cho quân giặc tự động kinh sợ tháo chạy; còn đoạn này là nói về năng lực đối kháng, năng lực chiến thắng!

Thông thường mà nói, năng lực của phiền não cực kỳ hung hãn hùng mạnh; con người muốn chiến thắng phiền não — ví như khi cơn tham nổi lên hừng hực, muốn chiến thắng được lòng tham là việc muôn phần gian nan! Thế nhưng người thực sự có Bồ-đề tâm, thực sự đã giác ngộ, con biết chắc chắn nó tuyệt đối chỉ có hại chứ không có lợi; chỉ cần dựa vào sức mạnh trí tuệ này thôi là con hoàn toàn dư sức đè bẹp chiến thắng nó! Con có thể so găng đối quyền với nó vài chiêu là nó lập tức đo ván nằm bẹp dí liền!

Con cứ việc dằn mặt hỏi thẳng nó: "Rốt cuộc mày mang lại lợi ích gì cho tao? Mày có biết tác hại của mày không? Mày chỉ toàn tàn hại tao, cớ sao tao phải nghe theo mày, tin phục mày chứ?"

Bằng không, nếu cần thiết thì cứ trước mặt nó mà đem cái món đồ ăn thức uống độc hại kia ra thoa lên tay rửa thử cho nó thấy rõ; một khi nó đã nhận thức cặn kẽ tường tận rồi, nó cũng đành bất lực chịu thua, ngoan ngoãn bại trận mà rút lui thôi!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người mang thuốc Tỳ-cấp-ma, có thể khiến cho tên độc tự nhiên rơi rụng. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế, mang thuốc Tỳ-cấp-ma Bồ-đề tâm, khiến cho những mũi tên độc tham, sân, si và các tà kiến thảy đều tự nhiên rơi rụng.”

Sư phụ: Ở đây là chỉ mũi tên tẩm độc; một số đầu mũi tên có bôi chất độc cực mạnh, trọng điểm khiến con mất mạng không phải do bản thân mũi tên găm vào, mà chính là chất kịch độc kia làm con bỏ mạng!

Thế nhưng khi con mang theo phương thuốc này bên mình, thì chất độc trên đầu mũi tên kia căn bản hoàn toàn mất tác dụng, chẳng thể phát huy độc tính được!

Ví như ngày nay có rất nhiều loại huyết thanh giải độc: bất kể bị rắn độc cắn hay nhện độc cắn, hễ kịp thời dùng đúng thuốc giải độc tương ứng, chất độc đó khi ngấm vào cơ thể con tự nhiên sẽ bị vô hiệu hóa, không phát tác thành độc tính được nữa! Bởi vì sau khi chúng dung hòa tương tác với nhau, nó liền chuyển hóa thành một dạng vật chất hoàn toàn khác; đó chính là hiện tượng phản ứng hóa học! Những hiện tượng phản ứng hóa học này có thể chuyển hóa triệt để tác dụng độc hại của nó.

Nội dung cụ thể thì tương tự như trên: nghĩa là con đã giác ngộ, đã nhận thức thấu đáo, có thể thấy đúng như thật mối quan hệ lợi hại được mất cùng cơ chế chuyển hóa tương hỗ giữa chúng!

Đồng nghĩa với việc con học môn hóa học đã đạt tới trình độ cực kỳ tinh thông: con biết rõ thành phần hóa học của tất cả các chất, biết cách phối trộn thêm bớt ra sao, chuyển hóa biến đổi thế nào, con hoàn toàn có thể tự tại ứng dụng nó!

Con có được Bồ-đề tâm này — tâm giác ngộ này — con hoàn toàn có thể ức chế vô hiệu hóa mọi nọc độc phiền não! Tất cả những độc tố phiền não này đều có thể nương nhờ vào Bồ-đề tâm của con mà chuyển hóa thành ngọn lửa trí tuệ rực sáng!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người mang thuốc Thiện Kiến, có thể trừ dứt tất cả các thứ bệnh tật. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế, mang linh dược vương Thiện Kiến Bồ-đề tâm, trừ dứt tất cả các chứng bệnh phiền não.”

Sư phụ: Thiện kiến — chính là khéo léo thấy đúng như thật đặc tính của các loại chất độc này, cùng với pháp dược tương ứng để hóa giải những chất độc ấy! Cho nên gọi là Thiện Kiến: khéo biết, khéo thấy, khéo vận dụng những phương thuốc này một cách thuần thục, nên gọi là Thiện Kiến!

Tựa như vị đại danh y: ngài khéo thấy rõ chúng sinh đang mắc phải chứng bệnh gì, nên dùng phương thuốc nào cho chuẩn xác; thậm chí giữa phương thuốc và căn bệnh đó sẽ sinh ra những phản ứng tác động gì — là tác động vật lý hay phản ứng sinh hóa, giải trừ triệt để căn bệnh bằng cơ chế nào — ngài thảy đều thiện kiến, tức là thấy đúng như thật!

Con nắm trong tay phương thuốc này, con có thể đối trị chữa lành bách bệnh; bởi vì con thấu suốt tường tận bản chất của nó là cái gì và phải xử lý ra sao cho rốt ráo!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Như có loài cây thuốc tên là San-đà-na, có người lấy vỏ cây đắp lên vết mụn nhọt lở loét thì mụn nhọt liền lành lặn tiêu trừ; thế nhưng vỏ cây ấy hễ vừa bóc lấy thì vỏ mới liền sinh ra ngay, trọn không bao giờ cùng tận.”

Sư phụ: Tất cả các loài cây đều có khả năng tái sinh vỏ mà.

Kinh văn: “Bồ-tát Ma-ha-tát từ nơi Bồ-đề tâm sinh ra cây Nhất Thiết Trí cũng lại như thế: nếu có ai trông thấy mà sinh khởi lòng tin, thì mụn nhọt nghiệp phiền não thảy đều tiêu diệt, mà cây Nhất Thiết Trí xưa nay chưa từng mảy may hao tổn.”

Sư phụ: Trước hết con bắt buộc phải có lòng tin! Bởi vì nếu con không tin, dẫu phương thuốc có tuyệt hảo đến đâu con cũng chẳng bao giờ chịu đem ra dùng; thậm chí con còn lầm tưởng cái mụn nhọt lở loét độc địa mọc trên thân mình là thứ hay ho tốt đẹp, con còn ra sức bảo bọc dung dưỡng cái mụn nhọt đó nữa kìa! Thế thì làm sao con giải trừ tiêu diệt nó được?

Hoặc giả con biết cái mụn nhọt đó là tai hại, nhưng khi gặp được phương thuốc này con lại hoài nghi không tin: "Chỉ là miếng vỏ cây cỏn con thế này mà đòi trị dứt điểm được căn bệnh nan y ư? Làm gì có chuyện đó!" Đã không tin thì con đâu chịu đem ra ứng dụng, mà không ứng dụng thì làm sao con khá lên được!

Cho nên Lòng Tin là cội gốc căn bản! Trong Kinh Hoa Nghiêm đã dạy rõ: “Tin là cội gốc của Vô Thượng Bồ Đề”, lại dạy: “Tin là mẹ của mọi công đức, nguồn gốc của Đạo”; nó là khởi nguồn của Phật đạo, là người mẹ sinh ra tất cả công đức, có thể lâu dài nuôi dưỡng chăm sóc toàn bộ thiện căn của con; không có lòng tin thì thiện căn lập tức bị chặt đứt ngang xương ngay!

Vì vậy dẫu phương thuốc có mầu nhiệm đến đâu, Phật pháp có thù thắng cỡ nào, Bồ-đề tâm có vi diệu dường bao, con bắt buộc phải thực lòng tin tưởng thì mới chữa lành được những chứng bệnh ung nhọt tham, sân, si này! Tham, sân, si, mạn, nghi tựa như những vết độc trùng ung nhọt mọc dày đặc trong thế giới tinh thần của con vậy: con dung dưỡng chiều chuộng nó thì nó tạm lắng dịu nằm yên một chốc; con chỉ cần sơ suất không đáp ứng mớm mồi cho nó là nó lập tức cắn xé làm con đau đớn quằn quại, khiến tinh thần con suy sụp điên loạn ngay!

Thế nên những vết ung nhọt nơi cõi tinh thần này, con nương nhờ vào thần dược Bồ-đề tâm hoàn toàn có thể chữa trị dứt điểm, cuối cùng đạt đến chỗ lành lặn bình phục hoàn toàn!

Hơn nữa nếu con không đem ra vận dụng, thì lớp vỏ của cây Bồ-đề này sẽ chẳng sinh trưởng thêm nhiều; con càng đem ra ứng dụng rộng rãi chừng nào, tốc độ sinh trưởng của nó lại càng thần tốc bấy nhiêu, thậm chí đạt tới mức sinh sôi nảy nở nhanh chóng vô cùng vô tận! Con có thể tùy ý ứng dụng vô hạn lượng: chẳng những chữa lành vết mụn nhọt độc của chính mình, mà còn cứu chữa được tất cả mọi khối u ung nhọt phiền não độc hại cho khắp thảy chúng sinh!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Như có loài cây thuốc tên là Vô Sinh Căn, nhờ sức mạnh của nó mà làm tăng trưởng tất cả cây cối nơi cõi Diêm-phù-đề. Cây Bồ-đề tâm của Bồ-tát Ma-ha-tát cũng lại như thế: nhờ sức mạnh của nó mà làm tăng trưởng tất cả thiện pháp của các bậc Hữu học, Vô học cùng chư Bồ-tát.”

Sư phụ: Bởi vì con biết rõ điều gì thực sự có lợi cho con, điều gì có hại cho con: biết được 1 điểm, 2 điểm, 3 điểm, 4 điểm... đương nhiên biết càng nhiều thì càng tuyệt hảo!

Biết trọn vẹn tất cả thì con sẽ vĩnh viễn sạch bóng mầm họa tai ương; con làm bất kỳ việc gì cũng đều trở nên dễ dàng hanh thông, bởi vì mọi sự con đều thấu suốt sáng tỏ, sẽ không bao giờ có chuyện bất kỳ sự việc nào bày ra trước mắt mà con lại làm chẳng nên thân!

Con đi giáo hóa chúng sinh! Dùng phương thức, phương pháp giác ngộ để giúp người ta sinh khởi sự giác ngộ này, giúp họ cũng thấy đúng như thật mối quan hệ lợi hại được mất của muôn vàn hiện tượng đối với đời người!

Mấu chốt sai lầm của chúng sinh chính là ôm giữ tri kiến sai lệch — còn gọi là điên đảo kiến, tà kiến; nói trắng phớ ra là mang những thấy biết sai lầm — dẫn đến những hành vi tạo tác sai lầm!

Nếu con đem Chánh pháp phân tích cho họ nghe, họ thực sự hiểu thấu triệt và cam tâm tình nguyện đem ra ứng dụng, họ hoàn toàn có thể thay đổi cải biến toàn bộ số phận của mình! Bản thân Bồ-tát vốn lấy chúng sinh làm chủ đạo, mọi việc ngài làm thảy đều nhằm mục đích làm lợi ích cho chúng sinh. Chúng sinh có bao nhiêu phiền não, bao nhiêu bế tắc mê mờ, bao nhiêu nỗi niềm bất lực, bản thân con trước hết phải làm cho sáng tỏ rốt ráo rồi sau đó mới đi chỉ dạy cho họ; đó mới gọi là phát Bồ-đề tâm!

Còn nhớ không: Bồ-đề tâm bắt nguồn từ đâu mà sinh khởi? Đúng rồi: Nhân nơi Đại Bi sinh Bồ-đề tâm; nhân nơi Bồ-đề tâm thành Đẳng Chánh Giác! Câu này trích từ bộ kinh điển nào?

Đệ tử: Trong Kinh Hoa Nghiêm ạ!

Sư phụ: Thuộc đoạn nào trong Kinh Hoa Nghiêm?

Đệ tử: Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện ạ!

Sư phụ: Trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện đoạn nào?

Đệ tử: Dạ, chính là đoạn "Hằng thuận chúng sinh" ạ!

Sư phụ: Khá lắm! Đi đến bất cứ nơi đâu, lời con thốt ra có căn cứ kinh điển rõ ràng thì chúng sinh mới dễ dàng sinh lòng tin phục; bởi vì rất nhiều người họ tin Phật chứ đâu phải tin con! Nhưng lời con nói ra có chứng cứ rõ ràng mạch lạc, chúng sinh nương vào niềm tin nơi Phật mà từ đó đặt trọn niềm tin nơi con; cho nên điều này cực kỳ quan trọng, nhất định phải nhớ rõ xuất xứ nguồn gốc!

Tại sao Thầy cứ hỏi đi gặng lại các con về vấn đề xuất xứ này mãi? Chính là vì mục đích đó đấy! Mọi người phải mọi thời khắc ghi nhớ tầm quan trọng của nó!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có thứ thuốc tên là A-lam-bà, nếu đem thoa lên thân thể thì cả thân lẫn tâm thảy đều có năng lực kham nhẫn. Bồ-tát Ma-ha-tát đắc được linh dược A-lam-bà Bồ-đề tâm cũng lại như thế: khiến cho thân tâm đều tăng trưởng thiện pháp.”

Sư phụ: Ừ, chính là năng lực đó! Thế nào gọi là Bồ-đề tâm? Nhớ lấy: chính là khi con thực sự giác ngộ, thấu suốt, hiểu rõ rốt ráo; có thể thấy đúng như thật bản chất của sự việc rốt cuộc là cái chuyện gì; chẳng những biết việc là như thế, mà còn biết rõ vì sao nó lại thành ra như thế!

Con đã hiểu thấu đạt đến độ chuẩn xác tuyệt đối thì đương nhiên con sẽ làm được! Trong tâm con hiểu rõ, thân xác con liền răm rắp làm theo được; cho nên cả thân lẫn tâm con đều có đầy đủ năng lực để làm trọn vẹn mọi việc!

Phàm những điểm nào con còn làm chưa xong, thì chứng tỏ ngay tại điểm đó con chưa hề có Bồ-đề tâm! Nếu từng điểm từng nét con đều giác ngộ thấu triệt, thì gọi là Viên Mãn Bồ-đề Tâm; mà Viên Mãn Bồ-đề Tâm thì chính là Phật! Còn sơ phát Bồ-đề tâm chính là khởi phát tâm nguyện hướng tới tìm cầu sự giác ngộ trên từng điểm từng khía cạnh một, cuối cùng tất cả đều viên mãn thì con cũng chính thức thành Phật!

Kinh văn: “Thiện nam tử! Ví như có người đắc được thuốc Niệm Lực, phàm những việc nghe thấy thảy đều ghi nhớ mang giữ không bao giờ quên. Bồ-tát Ma-ha-tát đắc được diệu dược niệm lực Bồ-đề tâm, thảy đều có thể nghe và gìn giữ tất cả Phật pháp không hề quên mất.”

Sư phụ: Ví như Văn Trì Đà-la-ni, Nghĩa Lý Đà-la-ni, cho đến Ngôn Âm Đà-la-ni... đủ các loại Đà-la-ni; hiện tại con có sự khao khát này: "Tôi tha thiết muốn sở hữu nó!"

Ví như Văn Trì Đà-la-ni: "Tôi quyết phải có được nó!", từ đó con bắt tay vào tu tập Văn Trì Đà-la-ni; sau khi tu thành công rồi, con hễ nhìn thấy, nghe thấy bất kỳ điều gì liền trong chớp mắt nhớ như in và vĩnh viễn không bao giờ quên sót!

Vì sao con có thể đi trọn vẹn cả tiến trình này? Bởi vì con có Bồ-đề tâm! Bồ-đề tâm là gì? Vì con giác ngộ thấy rõ trí nhớ siêu phàm này là tối quan trọng; con giác ngộ thấy rõ nhất định phải tu trì pháp môn Văn Trì Đà-la-ni này! Thế là con hướng về chư Phật Bồ-tát cầu xin giáo pháp này để thọ trì; thọ trì xong xuôi rồi thì con liền sở hữu được năng lực mầu nhiệm này! Thậm chí trong đại nguyện của một số vị Phật Bồ-tát có sẵn năng lực gia trì ban phát cho con khả năng này.

Trong Kinh Địa Tạng có giảng về việc ban nước quán đảnh này, đó chính là một trong những phương pháp!

Nước quán đảnh đó không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa của Văn Trì Đà-la-ni đâu, mà mấu chốt trọng yếu là phá chướng! Vì sao con không có năng lực văn trì nhớ dai này? Vì con có chướng ngại — nghiệp chướng ngăn che! Bắt buộc phải lột sạch những lớp nghiệp chướng nhơ nhớp này ra, sau đó năng lực này mới được thiết lập, con mới có thể thọ trì Chánh pháp mà không hề quên sót!

Nghiệp chướng là rào cản trọng yếu! Bởi vì con muốn sở hữu, nhưng dẫu có trao cho con pháp Văn Trì Đà-la-ni con cũng chẳng thể nào tu tiếp nổi.

Nước quán đảnh mà Bồ-tát Địa Tạng ban cho con vừa có công năng phá trừ chướng ngại, lại vừa mang theo công đức của Văn Trì Đà-la-ni, cho nên nó phát huy tác dụng kép! Mấu chốt là tự thân con người con có làm tròn được các điều kiện mà Bồ-tát Địa Tạng yêu cầu để đón nhận năng lực này hay không! Nếu con không làm nổi những điều kiện đó thì năng lực này con không tài nào nhận được; những điều kiện đó chính là điều kiện tự thân con bắt buộc phải gây dựng nên!

Lời kinh nói rõ là "thiện nam tử, thiện nữ nhân", chứ không phải là "tôi muốn làm thiện nam thiện nữ"!

Thế nào là thiện nam tử, thiện nữ nhân? Phải triệt để làm được trọn vẹn mười điều thiện thì mới là thiện nam thiện nữ! Nay con bảo con mới làm được một nửa, thế thì con cùng lắm chỉ tính là "nửa người thiện nam thiện nữ", căn bản chưa hề khế hợp với điều kiện của kinh điển! Điều kiện tiên quyết của Ngài là thiện nam tử thiện nữ nhân, thì con bắt buộc phải thực sự làm được thiện nam tử thiện nữ nhân; làm không xong thì con tuyệt đối chưa phải! Con bảo: "Tôi làm được 99% rồi!"; đúng, thế thì con vẫn chưa phải, vì yêu cầu của Ngài không phải là 99%, yêu cầu của Ngài là thiện nam tử, thiện nữ nhân!

Bất kỳ ai muốn đón nhận lợi ích từ Phật pháp thảy đều phải có mười nghiệp thiện; không có mười nghiệp thiện mà đòi thành tựu Phật pháp này nọ, toàn là đại vọng ngữ, toàn là phường lừa đảo gạt người!

Không phải cứ học Phật pháp là tự khắc biến thành thiện đâu; phải thực hành làm được thì mới thành thiện!

Đâu phải đùng một cái là được ngay! Con cũng phải nương theo đúng các điều kiện của Ngài mà làm: Ngài yêu cầu con làm thế nào thì con phải làm đúng y như thế!

Thế nhưng tiên quyết con phải là người đã đạt chuẩn điều kiện rồi mới bắt tay vào làm; người chưa đạt chuẩn điều kiện thì làm cũng hoàn toàn vô hiệu!

Ví như trong chiếc máy tính của con căn bản không có linh kiện phần cứng để thu nhận sóng Wi-Fi Internet, đến phần cứng còn chẳng có thì con đòi thu nhận thông tin dữ liệu mạng kiểu gì, chuyện đó là hoàn toàn không thể!

Cho nên tự thân con phải xây dựng xong phần cứng cái đã: Mười nghiệp thiện chính là cấu hình tiêu chuẩn căn bản tối thiểu! Nhớ kỹ: Cấu hình căn bản tối thiểu!

Cấu hình trung đẳng: trên nền tảng mười nghiệp thiện con còn phải trang bị thêm Ngũ Căn, Ngũ Lực!

Còn hạng người có căn cơ thượng thừa tối cao: vừa nghe thấy Chánh pháp là ngay hiện tiền lập tức làm được ngay, và vĩnh viễn làm tròn trọn vẹn!

Nghĩa là nền tảng trong vô lượng kiếp quá khứ của người ta đã được đặt để vững chắc đâu vào đấy cả rồi; kiếp này dẫu họ có lỡ làm kẻ cực ác giết người phóng hỏa đi chăng nữa, họ vẫn có thể làm được việc "buông dao đồ tể, lập địa thành Phật"!

Bởi vì một khi họ buông xuống là buông bỏ sạch sành sanh tất cả, không chút bám dính nhầy nhụa, không một mảy may vướng bận! Vì trong quá khứ họ đã gầy dựng xong cái nền móng này rồi; nền móng đã vững thì con mới làm được như thế!

Bằng không con căn bản chẳng tài nào buông xuống nổi; dẫu ngoài miệng bảo buông nhưng tay vừa hạ xuống là thuận tay nhặt lên lại ngay tắp lự!

Rất nhiều người cứ tối ngày ra rả nói buông xả, buông xả; Thầy ngồi nghe mà thấy tức cười không sao hiểu nổi! Bây giờ lắm kẻ thuyết pháp suốt ngày cứ mở miệng là buông xả, buông xả; bản thân họ căn bản chẳng có cách nào buông xả nổi, dẫu có giả vờ buông xuống thì chớp mắt cũng vội vàng nhặt lên lại!

Bởi vì có thể buông xả được là Quả, chứ không phải là Nhân! Con bắt buộc phải tìm cầu cái Nhân giúp con có thể buông xả được; nói trắng ra, cái Nhân đó vẫn chính là Mười Nghiệp Thiện!

Con có mười nghiệp thiện bảo đảm nâng đỡ, con mới thực sự buông xả được và vĩnh viễn không bao giờ nhặt lên lại nữa! Đối với hạng người đó, con bảo họ buông xả thì mới có hiệu lực; vì nhân duyên của họ đã hội đủ trọn vẹn rồi, chỉ còn chờ mỗi kết quả trổ ra thôi; nay con vừa thốt lời "buông xả" là họ lập tức buông bỏ được liền!

Còn đối với những kẻ không có chút nhân duyên nền tảng nào, con có gào thét vào tai họ một vạn lần hai chữ "buông xả", thì đồng nghĩa với cái gì? Đó là không gieo nhân mà đòi gặt quả; đó là tà kiến, chứ đâu phải trí tuệ kiến, đâu phải như thật kiến!

Lời lẽ nghe qua tưởng chừng rất khế hợp với Phật pháp — buông xả; thế nhưng Đức Phật là nhắm vào những người đã hội đủ nhân duyên mà dạy buông xả, chứ Ngài đâu bao giờ bắt ép những kẻ chưa có chút nhân duyên nào phải buông xả ngay!

Người chưa có nhân duyên thì trước hết hãy lo tu cái Nhân — mặt đất mười nghiệp thiện này cho thật tốt; rồi sau đó mới đi thiết lập cái Duyên — Ngũ Căn, Ngũ Lực! Khi nhân duyên đều đã viên dung no đủ, đạt tới độ bão hòa rồi, chỉ còn thiếu đúng một cú hích cuối cùng thôi, lúc này con bảo họ buông dao đồ tể, họ thực sự sẽ buông xuống được ngay; một khi buông xuống là vĩnh viễn buông bỏ, liền lập địa thành Phật!

Thế nên trong kinh mới có chuyện Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Quán Thế Âm có thể đốn siêu vượt thẳng lên Bát Địa; bởi vì nhân duyên của các ngài đã viên mãn trọn vẹn! Còn nếu Nhân chẳng có nhân, Duyên chẳng có duyên, mà cứ trơ tráo ngồi đó đòi gặt Quả thì đó là tà kiến, muôn kiếp chẳng bao giờ đắc quả được đâu!

Mười nghiệp thiện là một trong những duyên khởi; còn cái Nhân chân thật chính là Phát Nguyện!

Hơn nữa con phải tích lũy thật nhiều công đức, đem toàn bộ công đức đó hồi hướng vào trong lời nguyện của con, thì hạt giống tâm nguyện này của con mới mẩy tròn chắc nịch!

Mấy hôm trước chúng ta vừa học về vấn đề đại chủng rồi: có được hạt giống này rồi — hạt giống chính là Nhân! Có được cái Nhân này (hạt giống này) rồi, con còn cần phải có mặt đất: tức là đất đai, phân bón, nguồn nước, ánh nắng mặt trời, nhiệt độ ấm áp... hơn nữa tất cả thảy đều phải tương thích chuẩn xác để đáp ứng trọn vẹn cho hạt giống này; như vậy thì nó mới sinh trưởng được!

Đến cuối cùng, khi nhân duyên hội tụ đầy đủ thì quả báo tự khắc trổ ra; cái Nhân này của con biến thành Quả ngọt là một hiện tượng tất yếu! Cho nên chúng ta bắt buộc phải tính toán đến vấn đề nhân duyên: Hạt giống là Nhân; đất, phân, nước, nắng, nhiệt độ chính là Duyên!

Lại còn cả Ngũ Căn, Ngũ Lực nữa!

Trong lúc con thiết lập hạt giống thì con đồng thời thiết lập luôn cả Ngũ Căn, Ngũ Lực! Mau mau tìm cách mua đất, mua đất xong rồi cải tạo đất, rồi gieo hạt giống này xuống lòng đất!

Nhớ kỹ: Nhất định con phải là một mặt đất mười nghiệp thiện rồi con mới đem hạt giống gieo xuống! Ngàn vạn lần đừng có đem gieo vào giữa sa mạc cằn cỗi hay quẳng xuống giữa biển sâu mênh mông; hạt giống ném vào đó thì làm sao mà nảy mầm lớn nổi! Nó bắt buộc phải được gieo trên mặt đất mười nghiệp thiện thì mới có thể sinh sôi nảy nở!

Trước đây Thầy từng dạy các con trong lúc phát nguyện thì luôn kèm theo cả Ngũ Căn, Ngũ Lực rồi mà!

Cũng có thể lồng ghép vào trong lời nguyện luôn; tức là đồng thời đồng bộ cùng thiết lập!

Ít nhất là con đã có đầy đủ linh kiện trong tay rồi; còn bao giờ nó mới viên mãn đơm hoa kết trái thì hoàn toàn phụ thuộc vào việc con tưới tẩm chăm sóc nó ra sao!

Mỗi ngày con có đang lập công bồi đức hay không? Thế nào gọi là lập công bồi đức? Ví như nghiêm trì mười nghiệp thiện, dốc hết toàn bộ mọi công đức đổ dồn vào đó; bởi vì có công đức thì con mới có sức mạnh!

Ví như: sức mạnh của Lòng Tin (Tín lực), sức mạnh của Sự Hiểu Biết (Giải lực), sức mạnh của Sự Đón Nhận (Thọ lực), sức mạnh của Sự Thực Hành (Trì lực) — sức mạnh của Tín - Giải - Thọ - Trì! Sức mạnh này tối quan trọng: lực càng mạnh bao nhiêu thì nó càng bền bỉ bấy nhiêu, đủ sức kiên trì chống đỡ cho đến ngày đơm hoa kết trái ngọt!

Một ngày công đức chưa đủ thì ngày nào ta cũng dồn từng chút từng chút sức mạnh vào đó; cái đó gọi là Công Đức Hồi Hướng! Đem toàn bộ công đức con tạo tác ra hồi hướng vào các điểm then chốt này, thúc đẩy những điểm này luôn duy trì trạng thái tràn đầy đại lợi ích!

Đồng nghĩa với việc tiếp thêm nhiên liệu: phát hiện xe vơi xăng, cạn điện là lập tức nạp điện, đổ xăng ngay; bảo đảm động lực vận hành luôn tràn trề, tức là động lực sinh trưởng của cái cây luôn hiện hữu sung mãn; có như thế mới mau chóng thành tựu được!

….

Sư phụ: Ngay cả đối với Phật pháp con cũng tuyệt đối không được tham lam! Ví như hôm nay học một pháp, ngày mai học một pháp, ngày mốt lại học thêm một pháp; cứ nghĩ mình học càng ngày càng nhiều, kết cục học tới học lui thì những pháp phía trước rụng rơi quên sạch bách, cái pháp cuối cùng này thì mới vừa chập chững bắt đầu học!

Nhớ lấy: Học là học — phải thấu triệt toàn bộ Phật pháp; thế nhưng cái điểm tu hành cụ thể thì bắt buộc phải tập trung thiết lập cho xong trước đã!

Ví như vừa rồi chúng ta nói về Văn Trì Đà-la-ni, Nghĩa Lý Đà-la-ni: con thực sự sở hữu được những thứ này — ít nhất có Văn Trì Đà-la-ni là ta có thể ghi nhớ không quên! Lấy Văn Trì Đà-la-ni làm hạt giống (Nhân), cộng thêm mặt đất mười nghiệp thiện, cộng thêm duyên khởi Ngũ Căn Ngũ Lực; mỗi ngày hồi hướng công đức bảo đảm những thứ này luôn hiện hữu vững chắc, không bị khiếm khuyết!

Con hoàn thành điểm này trước: tương lai con đọc qua một lần là nhớ như in không bao giờ quên; ít nhất bôn ba ngoài thế gian con đã tuyệt đối là bậc cao nhân rồi!

Nếu cộng thêm Nghĩa Lý Đà-la-ni: tất cả mọi nghĩa lý con chẳng những đọc hiểu được — biết việc là như thế, mà còn biết rõ vì sao nó lại như thế; nghĩa lý của Chánh pháp con thấu suốt trọn vẹn!

Nếu con chịu khó thêm một chút nữa: bổ sung thêm Biện Tài Đà-la-ni; con chẳng những thấu hiểu mà còn có tài ăn nói lưu loát rành mạch, tuyệt đối không thốt ra một câu thừa thãi, không nói sai một chữ, chuẩn xác diễn đạt trọn vẹn ý tứ của mình!

Ba điểm này — Văn Trì Đà-la-ni, Nghĩa Lý Đà-la-ni, Biện Tài Đà-la-ni — Thầy cho rằng đối với bất kỳ một vị pháp sư nào, đó đều là những điều kiện tiên quyết bắt buộc phải có! Bằng không con chỉ có mỗi Văn Trì Đà-la-ni thì chưa chắc con đã hiểu được nghĩa lý; giống như Tôn giả A-nan rất khó lĩnh hội tâm diệu minh chân thật vậy: vì sao? Vì ngài chỉ có Văn Trì Đà-la-ni chứ chưa có Nghĩa Lý Đà-la-ni!

Lại nữa, Biện Tài Đà-la-ni: không có Biện Tài Đà-la-ni mà đòi làm đại pháp sư; mở miệng ra nói năng chẳng nên câu, trình bày không thông suốt thì làm pháp sư cái nỗi gì? Thuyết pháp một hồi tự mình nói làm mình lú lẫn luôn, nói loanh quanh một hồi chẳng biết ban đầu mình mở đầu từ chỗ nào; kết cục biến thành trò cười cho thiên hạ!

Cho nên những điểm then chốt này — dù ở thế gian hay xuất thế gian — đều vô cùng trọng yếu, cũng chính là cấu hình căn bản tối thiểu để con đi làm lợi ích cho chúng sinh!

Chính là: biết việc là như thế, lại biết rõ vì sao lại như thế; hơn nữa còn có thể diễn đạt một cách tuyệt đối tự nhiên thanh thoát!

Đệ tử: Trước đây Thầy từng dạy thêm vào lời nguyện câu: "Dùng niềm tin hoan hỷ cực lớn, sức đại dũng mãnh tinh tấn, niệm chuyên nhất không tán loạn, cố định trở thành một phần của bản thân con, sinh ra trí tuệ, khéo léo tương ưng với căn cơ của chúng sinh". Vậy mười nghiệp thiện áp dụng thế nào: nguyện cho nhân mười nghiệp thiện, duyên mười nghiệp thiện, quả mười nghiệp thiện thảy đều thành tựu trọn vẹn?

Sư phụ: Nói như thế không được, nói thế quá đỗi chung chung đại khái! Kết quả là con căn bản chẳng biết mười nghiệp thiện gồm những điều cụ thể nào, thậm chí vì sao phải giữ mười nghiệp thiện con cũng mù tịt; chuẩn mực nhất là phải bưng trọn vẹn Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo ra mà quán chiếu!

Đệ tử: Nghĩa là con phải nêu rõ: không sát sinh, lợi ích của việc không sát sinh là gì... thảy đều phải đọc rành rọt ra hết?

Sư phụ: Đúng thế chứ sao! Vì có như vậy con mới biết chuẩn xác vì sao tôi không sát sinh; bởi vì bên trong đó chứa đựng lợi ích to lớn! Tôi sát sinh sẽ chuốc lấy mối nguy hại khôn lường; nguy hại là gì, lợi ích là gì, tôi đều phải ghi nhớ rõ ràng rành mạch trong lòng!

Ghi nhớ sâu sắc rồi thì ai chẳng muốn điều tốt lành, ai thèm chuốc lấy điều xấu xa độc hại; mấu chốt là chúng sinh u mê không biết, lại càng không có chuyện ghi nhớ trong đầu! Chúng ta là khi sực nhớ ra thì mới biết, còn lúc không nhớ tới là căn bản chẳng biết gì hết!

Nếu con biến nó thành một thời khóa công phu tu tập hằng ngày, ngày ngày đều đặn thực hành như thế; còn những khoảng thời gian khác: tất cả công đức cúng dường, lễ bái, trì giới... con đều rót đầy vào trong đó, thúc đẩy cho hạt giống của con, mặt đất của con, cùng ánh nắng, nguồn nước, phân bón, nhiệt độ thảy đều trở nên hoàn toàn thích hợp cho hạt giống này sinh trưởng!

Ngày ngày con vận dụng, ngày ngày thao luyện; chỉ cần kiên trì tiến bước về phía trước thì ắt sẽ có ngày quả ngọt chín muồi, bởi vì những thứ này nó sẽ lớn dần lên theo năm tháng!

Dẫu rằng hiện tại mảnh đất mười nghiệp thiện này của con chưa được màu mỡ cho lắm, nhưng hạt giống của con đang trong giai đoạn nảy mầm, tự thân dưỡng chất của hạt giống đã đủ để chống đỡ rồi; sau đó con có liên tục duy trì những thứ nó cần hay không mới là điều quyết định! Mảnh đất mười nghiệp thiện của con đâu thể cứ mãi là sa mạc khô cằn hay biển sâu sóng cuộn được; dẫu hiện tại là sa mạc con cũng phải cấp tốc tìm cách biến nó thành mảnh đất màu mỡ, dẫu là biển sâu con cũng phải dời non lấp biển cho bằng được!

Đệ tử: Đồng thời gieo hạt luôn, đến lúc nó cần dinh dưỡng thì đất đai bên dưới cũng đã được cải tạo xong xuôi rồi?

Sư phụ: Đang cải tạo dần! Bởi vì hạt giống thuở ban đầu cần rất ít dưỡng chất bên ngoài; cho nên vẫn còn cho con một chút thời gian trống, con phải liều mạng ra sức thực hành mười nghiệp thiện! Bởi vì đến giai đoạn sau, cái cây cần mảnh đất này nhất, đất càng màu mỡ phì nhiêu bao nhiêu thì càng tuyệt hảo bấy nhiêu!

Đệ tử: Cho nên khi chúng con đã có được mặt đất mười nghiệp thiện, đó chính là một mảnh đất vô cùng màu mỡ?

Sư phụ: Đúng vậy!

Đệ tử: Vậy độ màu mỡ của nó cơ bản đã đủ để thành tựu viên mãn ba loại Đà-la-ni này rồi đúng không Thầy?

Sư phụ: Bởi vì mười nghiệp thiện này của con hiện tại chưa phải là Quả thực thụ, nên con không thể bảo là đã đủ đầy; nó vẫn luôn ở trong tình trạng thiếu thốn!

Thế nhưng dẫu còn thiếu thốn thì hạt giống vẫn có thể sinh trưởng được; dẫu lớn lên chưa được hoàn hảo mỹ miều nhưng nó vẫn lớn được! Cuối cùng cho dù có còi cọc lép vế kết ra được một quả hay nửa quả, thì ít nhất con vẫn có được một quả hay nửa quả còi cọc thực tế trong tay, bằng không thì con trắng tay chẳng có lấy một mống!

Một khi các điểm then chốt này đã thành tựu xong xuôi rồi, con hoàn toàn có thể quay đầu trở lại gieo trồng lại hạt giống này một lần nữa!

Ví dụ Ngũ Căn, Ngũ Lực cùng mười nghiệp thiện con đều đã thành tựu viên mãn rồi, hạt giống này tôi lại đem ra gieo trồng lại từ đầu một lượt nữa; tôi có thể gieo trồng hết vụ này đến vụ khác, mùa này sang mùa khác, bởi vì tôi muốn có được vụ mùa viên mãn nhất, cao cấp nhất, thù thắng tuyệt đỉnh nhất! Tôi đâu nhất thiết chỉ gieo đúng một lần duy nhất rồi an phận chịu trận mãi mãi với cái kết quả còi cọc lép vế đó suốt đời!

Đệ tử: Mình nhìn thấy cái quả còi cọc lép vế đó rồi thì có thể đem gieo trồng lại, biết chọn đúng thời điểm tuyệt hảo nhất để gieo hạt.

Sư phụ: Ít nhất là con đã có công cụ thực tế để đem ra dùng! Mấu chốt là con phải có thứ hữu dụng trong tay: ví như Văn Trì Đà-la-ni, Nghĩa Lý Đà-la-ni, Biện Tài Đà-la-ni... ta phải có chút bản lĩnh thực tế để dùng chứ! Nếu ngay cả chút công năng tối thiểu này con còn không thiết lập nổi, mà mở mồm ra đòi bàn chuyện Phật pháp cao siêu, Vô Thượng Phật Đạo... toàn là chuyện tào lao khoác lác không tưởng! Cứ thiết lập được điểm nào chắc chắn điểm nấy!

Các con hãy đọc kỹ mà xem: trong mười nghiệp thiện, toàn bộ các điểm cốt lõi của sự tu hành đều nằm trọn trong mười nghiệp thiện; nó đích thực là Đất Mẹ!

Ví dụ mức độ tối thiểu của người tu hành là phải có Lòng Tin, thì lòng tin đó bắt nguồn từ mười nghiệp thiện của con! Điểm trọng yếu nhất của tu hành: con có năng lực tu hành hay không, có năng lực tin sâu hay không, thảy đều nằm trọn trong mười nghiệp thiện!

Cho đến việc quả ngọt cuối cùng của con thu hoạch được nhiều hay ít, là còi cọc lép hạt hay căng tròn mẩy hạt, thảy đều phụ thuộc vào việc con có dứt sạch lòng tham hay không! Nếu con tỉ mỉ quán xét, từng li từng tí của mười nghiệp thiện chính là nền tảng căn bản tối thiểu cho sự tu hành của con đều nằm sẵn trong đó cả rồi!

Cho nên rất nhiều người cứ bốc đồng hô hào tu pháp môn này, luyện pháp môn nọ, trong khi đến một cái nền móng mười nghiệp thiện tối thiểu còn chưa dựng nổi!

Thế nào gọi là Thiện Nam Tử? Trong kinh điển Tiểu thừa thuộc bộ A-hàm đã giảng giải rõ mồn một: chính là người giữ tròn mười nghiệp thiện! Trong các kinh điển Đại thừa căn bản người ta chẳng thèm nhắc lại thiện nam tử là gì nữa; vì ai ai cũng đều đã biết tỏng rồi, đâu cần phải nhắc lại làm chi!

Tại sao trong kinh điển Tiểu thừa lại phải nhắc đến? Bởi vì hàng đệ tử Tiểu thừa thời bấy giờ đa phần là những người ít học; đối với những người này giảng quá nhiều cũng vô ích vì họ nhớ không nổi, giảng quá cao siêu lại càng vô dụng! Cho nên khi hỏi đến thế nào là thiện nam tử, Phật thậm chí còn không buồn kể hết mười nghiệp thiện, chỉ bảo không sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối cho đến không tà kiến... làm được mười điều thiện đó thì gọi là thiện nam tử, thiện nữ nhân!

Đệ tử: Ai cũng biết rõ cả rồi đúng không Thầy?

Sư phụ: Chẳng ai biết cả! Vấn đề là rất nhiều người mang danh tin Phật căn bản mù tịt chẳng hề hay biết; họ đâu biết rằng danh xưng "thiện nam tử, thiện nữ nhân" chính là một cấu hình tiêu chuẩn căn bản tối thiểu!

Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo đã trực tiếp khẳng định: nó là nền tảng của tất cả Phật pháp; không có nền tảng này thì bất kỳ Phật pháp nào con cũng đừng hòng mơ tưởng tới! Kinh điển đã chỉ rõ cả rồi, mấu chốt là con người ta có thực lòng tin hay không! Người không có mười nghiệp thiện thì căn bản không có năng lực để tin; người không có mười nghiệp thiện thì cũng chẳng có năng lực để tu hành; tất cả năng lực đó đều bắt nguồn từ quả báo của mười nghiệp thiện mà ra!

Thế nhưng ngay cả chút kiến thức thường thức sơ đẳng nhất trần đời này, hiện nay biết bao nhiêu người căn bản hoàn toàn mù tịt; thậm chí toàn là bậc đại pháp sư này, lão pháp sư nọ, pháp môn nào cũng đem ra thao thao bất tuyệt giảng giải được, thế nhưng chính bản thân họ lại không hề hay biết rằng toàn bộ giáo pháp đó bắt buộc phải được xây dựng trên nền tảng con là một thiện nam tử, thiện nữ nhân — tức là bậc thành tựu mười nghiệp thiện!

Cho nên chỉ có hàng chư thiên mới đủ tư cách thọ học Phật pháp! Người đời nay còn ấu trĩ bảo chư thiên không biết tu hành, sinh lên cõi trời chỉ để hưởng lạc; họ căn bản chẳng hiểu chư thiên là cái gì!

Người từng học qua Kinh Hoa Nghiêm đều thấy rõ ràng minh bạch: mỗi một vị thiên chủ đều là những bậc thành tựu Phật pháp — ít nhất là bậc thành tựu một pháp môn! Ngài thời thời khắc khắc đều đang thuyết pháp cho thiên chúng lắng nghe; thậm chí bậc Bồ-tát Đẳng Giác còn thường trụ tại Nội Viện Đâu Suất!

Tại sao các vị Bồ-tát này đều ở trên cõi trời trực tiếp đón nhận Chánh pháp? Bởi vì hàng thiên chúng thảy đều đã đạt tới trình độ của thiện nam tử, thiện nữ nhân rồi!

Tại sao chốn nhân gian hiếm có ai dám vỗ ngực tự xưng mình là Bồ-tát, là Phật? Bởi vì người ta thực sự không dám nói, cũng chẳng dám nhận mình là bậc thành tựu một pháp môn; bởi vì Đức Phật tuyệt đối nghiêm cấm không cho phép nói ra!

Vì sao Phật nghiêm cấm không cho phép nói? Bởi vì chúng sinh rất dễ ở trên đầu Phật Bồ-tát mà tạo tác ác nghiệp: phiền não của chúng sinh quá sâu nặng, lòng hoài nghi quá lớn, tâm tham lam quá mạnh; bất kỳ một niệm phiền não nào khởi lên cũng đủ sức phỉ báng Phật hủy diệt Chánh pháp; cho nên tuyệt đối không được phép nhắc tới!

Đoạn lời dạy này của Thầy trích từ bộ kinh điển nào? Đoạn nào trong Kinh Lăng Nghiêm? Nằm ở điều răn nào trong Bốn Lời Răn Dạy Thanh Tịnh Sáng Tỏ (Tứ chủng thanh tịnh minh hối)?

Đệ tử: Điều răn về Tội Đại Vọng Ngữ ạ!

Sư phụ: Đúng! Cho nên ở chốn nhân gian có Phật Bồ-tát không? Có chứ! Thế nhưng Các Ngài tuyệt đối không bao giờ dám tự xưng mình là Phật là Bồ-tát; phàm kẻ nào dám mở mồm tự xưng mình là Phật là Bồ-tát thì đích thị là phường đại vọng ngữ lừa đảo!

Đệ tử: Nghĩa là dẫu Các Ngài đích thực là chân thân cũng tuyệt đối không được phép nói ra? Vì Phật đã có di chúc căn dặn: hễ nói ra liền phạm tội đại vọng ngữ!

Sư phụ: Đúng! Nói ra là phạm tội chưa chứng nói chứng, chưa đắc nói đắc! Bậc Bồ-tát chân chính là những người tuyệt đối nghe lời Phật dạy; Phật đã ban nghiêm lệnh như thế thì Các Ngài chắc chắn sẽ nghiêm túc chấp hành triệt để!

Đệ tử: Trong Kinh Đại Phật Đỉnh Như Lai Mật Nhân Tu Chứng Liễu Nghĩa Chư Bồ Tát Vạn Hạnh Thủ Lăng Nghiêm, Quyển 6 có chép:

“Trọn không bao giờ tự nói: ‘Ta là chân Bồ-tát, chân A-la-hán’, tiết lộ mật nhân của Phật, khinh suất nói với hàng chưa học; trừ phi đến lúc lâm chung có di chúc ngầm lưu lại. Cớ sao kẻ kia lại mê hoặc làm loạn chúng sinh, thành tội đại vọng ngữ?”

Sư phụ: Đúng vậy! Những điểm then chốt này đều vô cùng trọng yếu, các con bắt buộc phải thời thời khắc khắc ghi lòng tạc dạ.

[1] Kinh Đại Bát Niết Bàn, Quyển 11, Phẩm 6 "Hiện Bệnh": “Phiền não chướng là: tham dục, sân nhuế, ngu si, phẫn nộ, triề.n cái, tiêu não, tật đố, bỏn xẻn, gian trá, khúc siểm quanh co, không hổ không thẹn (vô tàm vô quý), mạn, mạn mạn, bất như mạn, tăng thượng mạn, ngã mạn, tà mạn, kiêu mạn, phóng dật cống cao, oán hận tranh tụng, tà mạng siểm mị, dối hiện tướng lạ, lấy lợi cầu lợi, ác cầu đa cầu, không có cung kính, không thuận lời dạy, gần gũi bạn ác, tham lợi không chán, trói buộc khó cởi, ham nơi ác dục, tham nơi ác tham, thân kiến, hữu kiến cùng với vô kiến, vươn vai thích ngủ, ngáp vặt không vui, tham đắm ăn uống, tâm trí mê mờ, tâm duyên các tưởng lạ, suy nghĩ không thiện, thân miệng nhiều điều ác, thích nói nhiều lời, các căn tối độn, phát ngôn phần nhiều hư dối, thường bị dục giác, sân giác, hại giác che đậy; đó gọi là Phiền não chướng.

Nghiệp chướng là: năm tội vô gián, bệnh ác nặng nề.

Báo chướng là: sinh nơi địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, phỉ báng Chánh pháp và hạng nhất-xiển-đề (hạng không có lòng tin); đó gọi là Báo chướng.

Ba chướng như vậy gọi là Trọng Bệnh. Mà chư Bồ-tát trong vô lượng kiếp khi tu Bồ-đề, đều đem thuốc thang chữa trị tất cả bệnh tật ban bố cho chúng sinh, thường phát nguyện này: khiến cho các chúng sinh vĩnh viễn đoạn trừ căn bệnh hiểm nghèo tam chướng như vậy.”

Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ bạn

Email:

Điện thoại:

chonngobalamat@gmail.com

+61 425750840