KINH KIM CANG BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT

Nhà Diêu Tần, Tam Tạng Pháp sư Cưu-ma-la-thập người Thiên Trúc dịch.

[ĐOẠN 1: BỐI CẢNH VÀ LỜI THỈNH PHÁP CỦA TU-BỒ-ĐỀ]

Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ở trong vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Độc thuộc nước Xá-vệ, cùng với đại chúng Tỳ-kheo một nghìn hai trăm năm mươi người.

Lúc bấy giờ, đến giờ thọ thực, Thế Tôn đắp y mang bình bát, đi vào đại thành Xá-vệ khất thực. Ở trong thành ấy, theo thứ tự khất thực xong, trở về chỗ cũ. Ăn xong, thu dọn y bát, rửa chân xong, trải tòa ngồi.

Lúc ấy, Trưởng lão Tu-bồ-đề ở trong đại chúng liền từ trên tòa đứng dậy, vén áo hở vai bên phải, gối bên phải quỳ đất, chắp tay kính cẩn mà thưa Phật rằng: "Hy hữu Thế Tôn! Như Lai khéo hộ niệm chư Bồ-tát, khéo phó thác chư Bồ-tát. Thế Tôn! Thiện nam tử, thiện nữ nhân phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nên an trụ thế nào? Làm sao hàng phục tâm mình?"

Phật bảo: "Lành thay, lành thay! Tu-bồ-đề! Đúng như lời ông nói: 'Như Lai khéo hộ niệm chư Bồ-tát, khéo phó thác chư Bồ-tát.' Ông nay lắng nghe, Ta sẽ vì ông mà nói. Thiện nam tử, thiện nữ nhân phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nên an trụ như thế này, hàng phục tâm mình như thế này."

"Dạ vâng, Thế Tôn! Nguyện xin thích nghe."

[ĐOẠN 2: HÀNG PHỤC TÂM & BỐ THÍ KHÔNG BÁM CHẤP]

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên hàng phục tâm mình như thế này: 'Tất cả các loài chúng sinh, hoặc sinh từ trứng (noãn sinh), hoặc sinh từ thai (thai sinh), hoặc sinh từ nơi ẩm thấp (thấp sinh), hoặc sinh do biến hóa (hóa sinh); hoặc có hình sắc, hoặc không hình sắc; hoặc có tưởng, hoặc không tưởng, hoặc chẳng phải có tưởng chẳng phải không tưởng... Ta đều khiến đi vào Niết-bàn Vô Dư mà diệt độ cho họ.' Diệt độ vô lượng, vô số, vô biên chúng sinh như thế, mà thực ra không có chúng sinh nào đắc diệt độ cả. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát còn có Tướng Ngã, Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả, thì liền không phải là Bồ-tát.

"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Bồ-tát đối với các pháp nên không có chỗ an trụ mà hành bố thí, gọi là không trụ vào sắc bố thí, không trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp bố thí. Tu-bồ-đề! Bồ-tát nên bố thí như thế, không trụ vào tướng. Vì sao thế? Nếu Bồ-tát không trụ vào tướng bố thí, thì phước đức ấy không thể suy lường.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Hư không ở phương đông có thể suy lường được không?"

"Không thể, Thế Tôn!"

"Tu-bồ-đề! Hư không ở phương nam, tây, bắc, bốn góc, trên, dưới có thể suy lường được không?"

"Không thể, Thế Tôn!"

"Tu-bồ-đề! Bồ-tát không trụ vào tướng bố thí, phước đức cũng lại như thế, không thể suy lường. Tu-bồ-đề! Bồ-tát chỉ nên an trụ đúng như lời dạy."

[ĐOẠN 3: TƯỚNG TỰA HƯ VỌNG VÀ THỰC TÍN MƯỜI PHƯƠNG]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Có thể dùng thân tướng mà thấy Như Lai không?"

"Không thể, Thế Tôn! Không thể dùng thân tướng mà được thấy Như Lai. Vì sao thế? Thân tướng Như Lai nói, tức chẳng phải thân tướng."

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Phàm những gì có tướng, đều là hư vọng. Nếu thấy các tướng KHÔNG PHẢI TƯỚNG, tức liền thấy Như Lai."

Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Há có chúng sinh nào nghe được các câu chữ lời nói như thế này, mà sinh lòng tin chân thực không?"

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Chớ nói lời ấy! Sau khi Như Lai diệt độ, năm trăm năm sau cùng, có người giữ giới tu phước, nơi câu chữ này có thể sinh lòng tin, lấy đây làm chân thực. Nên biết người ấy không phải ở nơi một Phật, hai Phật, ba, bốn, năm Phật mà gieo căn thiện, mà đã ở nơi vô lượng nghìn muôn Phật gieo các căn thiện rồi. Nghe câu chữ này cho đến trong một niệm sinh lòng tin thanh tịnh, Tu-bồ-đề! Như Lai thảy đều biết, thảy đều thấy các chúng sinh ấy được phước đức vô lượng như thế. Vì sao thế? Vì các chúng sinh ấy không còn Tướng Ngã, Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả; không có Tướng Pháp, cũng không có Tướng Phi Pháp.

Vì sao thế? Các chúng sinh ấy nếu tâm lấy tướng, tức là bám chấp Ngã, Nhân, Chúng sinh, Thọ giả. Nếu lấy Tướng Pháp, tức bám chấp Ngã, Nhân, Chúng sinh, Thọ giả. Vì sao thế? Nếu lấy Tướng Phi Pháp, tức bám chấp Ngã, Nhân, Chúng sinh, Thọ giả. Cho nên không nên lấy Pháp, không nên lấy Phi Pháp. Vì nghĩa đó, Như Lai thường nói: 'Các ông Tỳ-kheo, biết Ta nói pháp ví như chiếc bè; Pháp còn nên xả bỏ, huống chi là Phi Pháp!'"

[ĐOẠN 4: KHÔNG CÓ PHÁP CỐ ĐỊNH VÀ VÍ DỤ VỀ BỐ THÍ]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề chăng? Như Lai có chỗ nói pháp chăng?"

Tu-bồ-đề nói: "Như con hiểu nghĩa Phật nói, không có pháp cố định gọi là A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, cũng không có pháp cố định Như Lai có thể nói. Vì sao thế? Pháp Như Lai nói, đều không thể lấy, không thể nói, chẳng phải Pháp, chẳng phải Phi Pháp. Vì sao thế? Tất cả bậc Hiền Thánh đều lấy Pháp Vô Vi mà có sự sai biệt."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Nếu có người đong đầy bảy báu trong cõi tam thiên đại thiên thế giới đem dùng bố thí, người ấy đắc phước đức có nhiều không?"

Tu-bồ-đề nói: "Rất nhiều, Thế Tôn! Vì sao thế? Phước đức ấy tức chẳng phải Tính Phước Đức, cho nên Như Lai nói phước đức nhiều."

"Nếu lại có người ở trong kinh này thọ trì cho đến một câu kệ bốn câu... vì người khác nói, thì phúc này hơn hẳn phước kia. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Tất cả chư Phật và pháp A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề của chư Phật, đều từ kinh này sinh ra. Tu-bồ-đề! Cái gọi là Phật Pháp, tức chẳng phải Phật Pháp."

[ĐOẠN 5: CHỨNG QUẢ KHÔNG CHẤP TƯỚNG & PHÁP VỐN VÔ ĐẮC]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Tu-đà-hoàn có thể tác ý nghĩ suy này: 'Ta đắc Quả Tu-đà-hoàn' chăng?"

Tu-bồ-đề nói: "Không thể, Thế Tôn! Vì sao thế? Tu-đà-hoàn tên là Nhập Lưu (vào dòng Thánh) mà không có chỗ nhập, không nhập vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, đó tên là Tu-đà-hoàn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Tư-đà-hàm có thể tác ý nghĩ suy này: 'Ta đắc Quả Tư-đà-hàm' chăng?"

Tu-bồ-đề nói: "Không thể, Thế Tôn! Vì sao thế? Tư-đà-hàm tên là Nhất Vãng Lai (một lần đi lại) mà thực ra không có đi lại, đó tên là Tư-đà-hàm."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? A-na-hàm có thể tác ý nghĩ suy này: 'Ta đắc Quả A-na-hàm' chăng?"

Tu-bồ-đề nói: "Không thể, Thế Tôn! Vì sao thế? A-na-hàm tên là Bất Lai (không đến nữa) mà thực ra không có không đến, cho nên tên là A-na-hàm."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? A-la-hán có thể tác ý nghĩ suy này: 'Ta đắc Đạo A-la-hán' chăng?"

Tu-bồ-đề nói: "Không thể, Thế Tôn! Vì sao thế? Thực không có pháp tên là A-la-hán. Thế Tôn! Nếu A-la-hán tác ý nghĩ suy này 'Ta đắc Đạo A-la-hán', tức là bám chấp Ngã, Nhân, Chúng sinh, Thọ giả. Thế Tôn! Phật nói con đắc Tam-muội Vô Tranh, trong loài người là bậc thứ nhất, là A-la-hán Lìa Dục thứ nhất. Con không tác ý nghĩ suy này: 'Ta là A-la-hán Lìa Dục.' Thế Tôn! Nếu con tác ý nghĩ suy 'Ta đắc Đạo A-la-hán', Thế Tôn liền không nói Tu-bồ-đề là người thích hạnh A-lan-nhã; vì Tu-bồ-đề thực không có chỗ hành, mà gọi tên Tu-bồ-đề là người thích hạnh A-lan-nhã."

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Ý ông thế nào? Như Lai xưa kia ở chỗ Phật Nhiên Đăng, đối với Pháp có đắc được gì không?"

"Thế Tôn! Như Lai ở chỗ Phật Nhiên Đăng, đối với Pháp thực không đắc được gì."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Bồ-tát có trang nghiêm cõi Phật không?"

"Không thể, Thế Tôn! Vì sao thế? Trang nghiêm cõi Phật, tức chẳng phải trang nghiêm, đó gọi là trang nghiêm."

"Cho nên Tu-bồ-đề! Các Bồ-tát Ma-ha-tát nên sinh tâm thanh tịnh như thế này: Không nên trụ vào sắc sinh tâm, không nên trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp sinh tâm, NÊN KHÔNG CÓ CHỖ AN TRỤ MÀ SINH TÂM ẤY (Ứng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm).

"Tu-bồ-đề! Ví như có người thân như Vua Núi Tu-Di, ý ông thế nào? Thân ấy có lớn không?"

Tu-bồ-đề nói: "Rất lớn, Thế Tôn! Vì sao thế? Phật nói chẳng phải thân, đó gọi là thân lớn."

[ĐOẠN 6: CÔNG ĐỨC PHÁP MÔN & ĐỊNH DANH BÁT-NHÃ]

"Tu-bồ-đề! Như số cát trong sông Hằng, có số sông Hằng nhiều như số cát ấy, ý ông thế nào? Số cát trong các sông Hằng ấy há có nhiều không?"

Tu-bồ-đề nói: "Rất nhiều, Thế Tôn! Chỉ riêng các sông Hằng đã nhiều vô số, huống chi là cát trong đó!"

"Tu-bồ-đề! Nay Ta nói lời chân thực bảo ông: Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân đem bảy báu đong đầy cõi TAM THIÊN ĐẠI THIÊN thế giới nhiều như số cát sông Hằng ấy đem dùng bố thí, đắc phước có nhiều không?"

Tu-bồ-đề nói: "Rất nhiều, Thế Tôn!"

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với kinh này cho đến thọ trì một câu kệ bốn câu... vì người khác nói, thì phước đức này hơn hẳn phước đức trước.

"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Tùy chỗ nào nói kinh này, cho đến một câu kệ bốn câu... nên biết chỗ ấy tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la đều nên cúng dường như tháp miếu Phật, huống chi có người có thể thọ trì đọc tụng trọn vẹn? Tu-bồ-đề! Nên biết người ấy thành tựu pháp tối thượng, thứ nhất, hy hữu! Nếu chỗ nào có kinh điển này ở, tức là có Phật, hoặc đệ tử được tôn trọng."

Lúc bấy giờ, Tu-bồ-đề thưa Phật rằng: "Thế Tôn! Nên đặt tên kinh này là gì? Bọn con làm sao vâng giữ?"

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Kinh này tên là 'Kim Cang Bát-Nhã Ba-La-Mật'. Lấy tên chữ ấy, ông nên vâng giữ. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Phật nói Bát-nhã Ba-la-mật, tức chẳng phải Bát-nhã Ba-la-mật.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có chỗ nói pháp không?"

Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Như Lai không có chỗ nói."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Tất cả vi trần trong cõi tam thiên đại thiên thế giới có nhiều không?"

Tu-bồ-đề nói: "Rất nhiều, Thế Tôn!"

"Tu-bồ-đề! Các vi trần, Như Lai nói không phải vi trần, đó gọi là vi trần. Như Lai nói thế giới, không phải thế giới, đó gọi là thế giới.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Có thể dùng ba mươi hai tướng mà thấy Như Lai không?"

"Không thể, Thế Tôn! Không thể dùng ba mươi hai tướng mà đắc thấy Như Lai. Vì sao thế? Như Lai nói ba mươi hai tướng, tức là phi tướng, đó gọi là ba mươi hai tướng."

"Tu-bồ-đề! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân lấy thân mạng nhiều như cát sông Hằng đem bố thí; nếu lại có người đối với kinh này cho đến thọ trì một câu kệ bốn câu... vì người khác nói, thì phước kia rất nhiều."

[ĐOẠN 7: THỰC TƯỚNG TỰA PHI TƯỚNG & LỊCH SỬ THỰC HÀNH NHẪN NHỤC]

Lúc bấy giờ, Tu-bồ-đề nghe nói kinh này, hiểu sâu nghĩa lý, rơi lệ khóc than, mà thưa Phật rằng: "Hy hữu Thế Tôn! Phật nói kinh điển rất sâu như thế, con từ xưa đến nay đắc mắt trí tuệ, chưa từng đắc nghe kinh như thế này. Thế Tôn! Nếu lại có người được nghe kinh này, lòng tin thanh tịnh, tức sinh Thực Tướng, nên biết người ấy thành tựu công đức hy hữu thứ nhất. Thế Tôn! Cái Thực Tướng đó, tức là Phi Tướng, cho nên Như Lai nói tên là Thực Tướng.

Thế Tôn! Con nay được nghe kinh điển như thế, tin hiểu, thọ trì không lấy làm khó; nếu đời sau năm trăm năm sau cùng, có chúng sinh nào được nghe kinh này, tin hiểu, thọ trì, người ấy liền làm hy hữu thứ nhất! Vì sao thế? Người này không có Tướng Ngã, Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả. Vì sao thế? Tướng Ngã tức là Phi Tướng; Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả tức là Phi Tướng. Vì sao thế? Lìa tất cả các tướng, tức tên là chư Phật."

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Như thế, như thế! Nếu lại có người được nghe kinh này, không kinh, không sợ, không hãi, nên biết người ấy rất làm hy hữu! Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Như Lai nói Ba-la-mật Thứ Nhất, chẳng phải Ba-la-mật Thứ Nhất, đó gọi là Ba-la-mật Thứ Nhất.

Tu-bồ-đề! Nhẫn Nhục Ba-la-mật, Như Lai nói chẳng phải Nhẫn Nhục Ba-la-mật. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Như Ta xưa kia bị Vua Ca-lợi cắt xẻ thân thể, Ta lúc đó không có Tướng Ngã, không Tướng Nhân, không Tướng Chúng Sinh, không Tướng Thọ Giả. Vì sao thế? Ta lúc xưa khi bị chặt xẻ từng đốt xương thịt, nếu có Tướng Ngã, Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả thì đã sinh giận oán. Tu-bồ-đề! Lại nhớ quá khứ trong năm trăm đời làm Tiên Nhân Nhẫn Nhục, ở trong bấy nhiêu đời, không Tướng Ngã, không Tướng Nhân, không Tướng Chúng Sinh, không Tướng Thọ Giả.

"Cho nên Tu-bồ-đề! Bồ-tát nên lìa tất cả tướng, phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Không nên trụ vào sắc sinh tâm, không nên trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp sinh tâm, nên sinh tâm không có chỗ an trụ. Nếu tâm có chỗ an trụ, tức là phi an trụ. Cho nên Phật nói tâm Bồ-tát không nên trụ vào sắc bố thí.

Tu-bồ-đề! Bồ-tát vì làm lợi ích tất cả chúng sinh, nên bố thí như thế. Như Lai nói: 'Tất cả các tướng, tức là phi tướng.' Lại nói: 'Tất cả chúng sinh, tức chẳng phải chúng sinh.'

Tu-bồ-đề! Như Lai là người nói lời chân, người nói lời thật, người nói lời đúng như thế, người không nói lời dối trá, người không nói lời khác biệt.

Tu-bồ-đề! Pháp Như Lai đắc được, pháp này không thực không hư. Tu-bồ-đề! Nếu tâm Bồ-tát trụ vào pháp mà hành bố thí, như người đi vào tối, liền không thấy gì; nếu tâm Bồ-tát không trụ vào pháp mà hành bố thí, như người có mắt, ánh sáng mặt trời chiếu soi, thấy các màu sắc.

Tu-bồ-đề! Đời vị lai nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nào có thể đối với kinh này thọ trì, đọc tụng, thì liền được Như Lai lấy trí tuệ Phật thảy đều biết người ấy, thảy đều thấy người ấy, đều đắc thành tựu công đức vô lượng vô biên.

[ĐOẠN 8: SỨC UY THẦN CỦA KINH & NGUYÊN NHÂN TỐI THẮNG]

"Tu-bồ-đề! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, buổi sáng lấy thân mạng nhiều như cát sông Hằng đem bố thí, buổi trưa lại lấy thân mạng nhiều như cát sông Hằng đem bố thí, buổi chiều cũng lấy thân mạng nhiều như cát sông Hằng đem bố thí, vô lượng trăm nghìn muôn ức kiếp lấy thân bố thí như thế; nếu lại có người nghe kinh điển này, lòng tin không chống trái, thì phước kia hơn hẳn phước trước, huống chi biên chép, thọ trì, đọc tụng, vì người khác giải thích!

"Tu-bồ-đề! Tóm lại mà nói, kinh này có công đức không thể nghĩ bàn, không thể xưng lường, vô biên! Như Lai vì người phát tâm Đại Thừa mà nói, vì người phát tâm Tối Thượng Thừa mà nói. Nếu có người có thể thọ trì, đọc tụng, rộng vì người khác nói, Như Lai thảy đều biết người ấy, thảy đều thấy người ấy, đều đắc thành tựu công đức không thể lường, không thể xưng, không có bờ, không thể nghĩ bàn; người như thế tức là gánh vác A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề của Như Lai. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Nếu là kẻ thích pháp nhỏ, bám chấp Ngã Kiến, Nhân Kiến, Chúng Sinh Kiến, Thọ Giả Kiến, thì đối với kinh này không thể nghe nhận, đọc tụng, vì người khác giải thích.

"Tu-bồ-đề! Nơi nơi chốn chốn nếu có kinh này, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la đều nên cúng dường; nên biết chỗ ấy tức là Tháp Phật, đều nên kính cẩn, đảnh lễ, đi quanh bên phải, lấy các hoa hương rải nơi chỗ ấy.

"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng kinh này, nếu bị người khác khinh chê, người này tội nghiệp đời trước đáng lẽ đọa vào đường ác, do người đời nay khinh chê nên tội nghiệp đời trước liền tiêu diệt, sẽ đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.

"Tu-bồ-đề! Ta nhớ quá khứ vô lượng A-tăng-kỳ kiếp, ở trước Phật Nhiên Đăng, đắc gặp tám trăm bốn mươi muôn ức na-do-tha chư Phật, thảy đều cúng dường hầu hạ không bỏ sót vị nào. Nếu lại có người ở đời mạt pháp sau này có thể thọ trì, đọc tụng kinh này, công đức đắc được đối với công đức cúng dường chư Phật của Ta, phần trăm không bằng một, phần nghìn muôn ức, cho đến tính đếm ví dụ không thể sánh bằng.

"Tu-bồ-đề! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân ở đời mạt pháp sau này, có người thọ trì, đọc tụng kinh này đắc công đức, Ta nếu nói đủ ra, hoặc có người nghe tâm liền cuồng loạn, nghi ngờ không tin. Tu-bồ-đề! Nên biết Nghĩa Kinh này không thể nghĩ bàn, Quả Báo cũng không thể nghĩ bàn."

[ĐOẠN 9: PHẬT PHÁP BÌNH ĐẲNG VÀ LÌA CHẤP VỀ PHÁP]

Lúc bấy giờ, Tu-bồ-đề thưa Phật rằng: "Thế Tôn! Thiện nam tử, thiện nữ nhân phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nên an trụ thế nào? Làm sao hàng phục tâm mình?"

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Thiện nam tử, thiện nữ nhân phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nên sinh tâm như thế này: 'Ta nên diệt độ tất cả chúng sinh. Diệt độ tất cả chúng sinh xong, mà không có một chúng sinh nào thực sự đắc diệt độ.' Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát còn có Tướng Ngã, Tướng Nhân, Tướng Chúng Sinh, Tướng Thọ Giả thì liền không phải là Bồ-tát. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Thực không có pháp nào phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cả.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai ở chỗ Phật Nhiên Đăng, có pháp đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề không?"

"Không thể, Thế Tôn! Như con hiểu nghĩa Phật nói, Phật ở chỗ Phật Nhiên Đăng, không có pháp đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề."

Phật bảo: "Như thế, như thế! Tu-bồ-đề! Thực không có pháp Như Lai đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề! Nếu có pháp Như Lai đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, thì Phật Nhiên Đăng đã không thọ ký cho Ta: 'Ngươi ở đời vị lai sẽ đắc làm Phật, hiệu là Thích-ca Mâu-ni.' Do thực không có pháp đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, cho nên Phật Nhiên Đăng mới thọ ký cho Ta, nói lời này: 'Ngươi ở đời vị lai sẽ đắc làm Phật, hiệu là Thích-ca Mâu-ni.' Vì sao thế? Như Lai nghĩa là Nghĩa Như Của Các Pháp.

"Nếu có người nói 'Như Lai đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề', Tu-bồ-đề! Thực không có pháp Phật đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề! A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề Như Lai đắc được, ở trong đó không thực không hư, cho nên Như Lai nói: 'Tất cả pháp đều là Phật Pháp.' Tu-bồ-đề! Cái gọi là Tất Cả Pháp, tức chẳng phải Tất Cả Pháp, cho nên tên là Tất Cả Pháp.

"Tu-bồ-đề! Ví như người thân hình cao lớn."

Tu-bồ-đề nói: "Thế Tôn! Như Lai nói người thân hình cao lớn, tức là phi thân lớn, đó gọi là thân lớn."

"Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng lại như thế, nếu làm lời này 'Ta sẽ diệt độ vô lượng chúng sinh', thì không gọi là Bồ-tát. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Thực không có pháp tên là Bồ-tát. Cho nên Phật nói: 'Tất cả pháp Không Ngã, Không Nhân, Không Chúng Sinh, Không Thọ Giả.'

Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát làm lời này 'Ta sẽ trang nghiêm cõi Phật', thì không gọi là Bồ-tát. Vì sao thế? Như Lai nói trang nghiêm cõi Phật, tức chẳng phải trang nghiêm, đó gọi là trang nghiêm. Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát thông đạt pháp Không Ngã, Như Lai nói người ấy mới thực sự là Bồ-tát.

[ĐOẠN 10: NĂM MẮT PHẬT VÀ TÂM KHÔNG THỂ ĐẮC]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có Nhục Nhãn không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai có Nhục Nhãn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có Thiên Nhãn không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai có Thiên Nhãn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có Tuệ Nhãn không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai có Tuệ Nhãn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có Pháp Nhãn không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai có Pháp Nhãn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có Phật Nhãn không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai có Phật Nhãn."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Cát trong sông Hằng, Phật nói là cát không?" — "Đúng thế, Thế Tôn! Như Lai nói là cát."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như cát trong một sông Hằng, có các sông Hằng nhiều như số cát ấy, tất cả số cát trong các sông Hằng ấy làm cõi Phật, như thế há có nhiều không?" — "Rất nhiều, Thế Tôn!"

Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bấy nhiêu cõi đất trong đó có bao nhiêu loại tâm của chúng sinh, Như Lai thảy đều biết. Vì sao thế? Như Lai nói các tâm, đều là Phi Tâm, đó gọi là Tâm. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Tâm quá khứ không thể đắc, tâm hiện tại không thể đắc, tâm vị lai không thể đắc.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Nếu có người đong đầy bảy báu trong cõi ba nghìn đại nghìn thế giới đem dùng bố thí, người ấy do duyên cớ đó được phước có nhiều không?"

"Đúng thế, Thế Tôn! Người này do duyên cớ đó được phước rất nhiều."

"Tu-bồ-đề! Nếu Phước Đức là Thực, Như Lai đã không nói được phước đức nhiều; vì Phước Đức Không Có, cho nên Như Lai nói được phước đức nhiều.

[ĐOẠN 11: LÌA TƯỚNG SẮC THÂN & BÌNH ĐẲNG CỦA PHÁP]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Phật có thể dùng Sắc Thân Đầy Đủ mà thấy không?"

"Không thể, Thế Tôn! Như Lai không nên dùng Sắc Thân Đầy Đủ mà thấy. Vì sao thế? Như Lai nói Sắc Thân Đầy Đủ, tức chẳng phải Sắc Thân Đầy Đủ, đó gọi là Sắc Thân Đầy Đủ."

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Như Lai có thể dùng Đầy Đủ Các Tướng mà thấy không?"

"Không thể, Thế Tôn! Như Lai không nên dùng Đầy Đủ Các Tướng mà thấy. Vì sao thế? Như Lai nói Các Tướng Đầy Đủ, tức chẳng phải Đầy Đủ, đó gọi là Các Tướng Đầy Đủ."

"Tu-bồ-đề! Ông chớ bảo Như Lai tác ý nghĩ suy này 'Ta sẽ có chỗ nói pháp'. Không nên có nghĩ suy ấy! Vì sao thế? Nếu có người nói 'Như Lai có chỗ nói pháp', tức là phỉ báng Phật, không thể hiểu điều Ta nói vậy. Tu-bồ-đề! Nói pháp nghĩa là không có pháp để nói, đó gọi là Nói Pháp."

Lúc bấy giờ, Tuệ Mạng Tu-bồ-đề thưa Phật rằng: "Thế Tôn! Há có chúng sinh ở đời vị lai nghe nói pháp này sinh lòng tin không?"

Phật bảo: "Tu-bồ-đề! Họ chẳng phải chúng sinh, chẳng phải không chúng sinh. Vì sao thế? Tu-bồ-đề! Chúng sinh, chúng sinh ấy, Như Lai nói chẳng phải chúng sinh, đó gọi là chúng sinh."

Tu-bồ-đề thưa Phật rằng: "Thế Tôn! Phật đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, là Không Có Chỗ Đắc sao?"

"Như thế, như thế! Tu-bồ-đề! Ta đối với A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho đến không có một chút pháp nhỏ nào có thể đắc, đó gọi là A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.

"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Pháp này Bình Đẳng, không có cao thấp, đó gọi là A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Lấy Không Ngã, Không Nhân, Không Chúng Sinh, Không Thọ Giả, tu tất cả pháp thiện, thì liền đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề! Cái gọi là Pháp Thiện, Như Lai nói chẳng phải Pháp Thiện, đó gọi là Pháp Thiện.

"Tu-bồ-đề! Nếu trong cõi tam thiên đại thiên thế giới có các Vua Núi Tu-di... đống bảy báu như thế có người cầm dùng bố thí; nếu có người lấy kinh 《Bát-Nhã Ba-La-Mật》 này cho đến một câu kệ bốn câu... thọ trì, đọc tụng, vì người khác nói, thì phước đức trước phần trăm không bằng một, phần nghìn muôn ức cho đến tính đếm ví dụ không thể sánh bằng.

[ĐOẠN 12: ĐỘ CHÚNG SINH KHÔNG CHẤP TƯỚNG & BÀI KỆ VỀ SẮC TƯỚNG]

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Các ông chớ bảo Như Lai tác ý nghĩ suy này: 'Ta sẽ độ chúng sinh.' Tu-bồ-đề! Chớ nên có nghĩ suy ấy. Vì sao thế? Thực không có chúng sinh nào Như Lai độ cả. Nếu có chúng sinh Như Lai độ, thì Như Lai liền có Ngã, Nhân, Chúng Sinh, Thọ Giả. Tu-bồ-đề! Như Lai nói Có Ngã, tức chẳng phải Có Ngã, mà người phàm phu cho là Có Ngã. Tu-bồ-đề! Phàm phu ấy, Như Lai nói tức chẳng phải Phàm Phu.

"Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Có thể dùng ba mươi hai tướng mà quán Như Lai không?"

Tu-bồ-đề nói: "Như thế, như thế! Dùng ba mươi hai tướng mà quán Như Lai."

Phật bảo: "Tu-bồ-đề! Nếu dùng ba mươi hai tướng mà quán Như Lai, thì Chuyển Luân Thánh Vương chính là Như Lai."

Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Như con hiểu nghĩa Phật nói, không nên dùng ba mươi hai tướng mà quán Như Lai."

Lúc bấy giờ, Thế Tôn mà nói kệ rằng:

"Nếu dùng sắc thấy Ta

Dùng âm thanh cầu Ta

Người ấy hành đạo tà

Không thể thấy Như Lai.”

[ĐOẠN 13: KHÔNG ĐOẠN DIỆT & CHÚ GIẢI VỀ NHƯ LAI]

"Tu-bồ-đề! Ông nếu tác ý nghĩ suy này: 'Như Lai không lấy Tướng Đầy Đủ nên đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.' Tu-bồ-đề! Chớ nên có nghĩ suy ấy. Như Lai không lấy Tướng Đầy Đủ nên đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.

Tu-bồ-đề! Nếu tác ý nghĩ suy này 'Người phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nói các pháp Tướng Đoạn Diệt', chớ có nghĩ suy ấy. Vì sao thế? Người phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, đối với Pháp không nói Tướng Đoạn Diệt.

"Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát lấy bảy báu đong đầy thế giới nhiều như cát sông Hằng đem bố thí; nếu lại có người biết tất cả pháp Không Ngã, đắc thành nơi Nhẫn, thì Bồ-tát này hơn hẳn công đức Bồ-tát trước đắc được. Vì sao thế, Tu-bồ-đề? Vì các Bồ-tát không nhận phúc đức vậy."

Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Làm sao Bồ-tát không nhận phước đức?"

"Tu-bồ-đề! Phước đức Bồ-tát làm, không nên tham đắm, cho nên nói không nhận phước đức.

"Tu-bồ-đề! Nếu có người nói 'Như Lai hoặc đến hoặc đi, hoặc ngồi hoặc nằm', người ấy không hiểu nghĩa Ta nói. Vì sao thế? Như Lai nghĩa là Không Từ Đâu Đến, Cũng Chẳng Đi Về Đâu, Cho Nên Tên Là Như Lai.

[ĐOẠN 14: NHẤT HỢP TƯỚNG VÀ BÀI KỆ BỐN CÂU NỔI TIẾNG]

"Tu-bồ-đề! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân lấy cõi ba nghìn đại nghìn thế giới đập nát thành vi trần, ý ông thế nào? Chúng vi trần ấy há có nhiều không?"

"Rất nhiều, Thế Tôn! Vì sao thế? Nếu chúng vi trần ấy thực sự có, Phật liền không nói là chúng vi trần. Vì sao thế? Phật nói chúng vi trần, tức chẳng phải chúng vi trần, đó gọi là chúng vi trần. Thế Tôn! Cõi tam thiên đại thiên thế giới Như Lai nói, tức chẳng phải thế giới, đó gọi là thế giới. Vì sao thế? Nếu thế giới thực sự có, tức là Tướng Nhất Hợp. Như Lai nói Tướng Nhất Hợp, tức chẳng phải Tướng Nhất Hợp, đó gọi là Tướng Nhất Hợp."

"Tu-bồ-đề! Tướng Nhất Hợp ấy, tức là không thể nói, nhưng người phàm phu lại tham đắm việc ấy.

"Tu-bồ-đề! Nếu có người nói 'Phật nói Ngã Kiến, Nhân Kiến, Chúng Sinh Kiến, Thọ Giả Kiến', Tu-bồ-đề! Ý ông thế nào? Người ấy có hiểu nghĩa Ta nói không?"

"Thế Tôn! Người ấy không hiểu nghĩa Như Lai nói. Vì sao thế? Thế Tôn nói Ngã Kiến, Nhân Kiến, Chúng Sinh Kiến, Thọ Giả Kiến, tức chẳng phải Ngã Kiến, Nhân Kiến, Chúng Sinh Kiến, Thọ Giả Kiến, đó gọi là Ngã Kiến, Nhân Kiến, Chúng Sinh Kiến, Thọ Giả Kiến."

"Tu-bồ-đề! Người phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, đối với tất cả pháp, nên biết như thế, nên thấy như thế, nên tin hiểu như thế, không sinh Tướng Pháp. Tu-bồ-đề! Cái gọi là Tướng Pháp, Như Lai nói tức chẳng phải Tướng Pháp, đó gọi là Tướng Pháp.

"Tu-bồ-đề! Nếu có người lấy bảy báu đong đầy vô lượng cõi A-tăng-kỳ đem dùng bố thí; nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân phát tâm Bồ-đề, lấy kinh này cho đến một câu kệ bốn câu... thọ trì, đọc tụng, vì người khác diễn nói, thì phước này hơn hẳn phước kia. Làm sao vì người khác diễn nói? KHÔNG LẤY NƠI TƯỚNG, NHƯ NHƯ KHÔNG ĐỘNG. Vì sao thế?

"Nhất thiết hữu vi pháp, (Tất cả pháp hữu vi)

Như mộng, huyễn, bào, ảnh, (Như mộng, huyễn, bọt, bóng)

Như lộ diệc như điện, (Như sương cũng như chớp)

Ưng tác như thị quán." (Nên làm quán như thế)

[ĐOẠN 15: HỒI HƯỚNG VÀ THỌ TRÌ]

Phật nói kinh này xong, Trưởng lão Tu-bồ-đề cùng các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la... nghe lời Phật nói, đều rất vui mừng, tin nhận vâng làm.

Kinh Kim Cang Bát-Nhã Ba-La-Mật (Hết)

Liên hệ

Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ bạn

Email:

Điện thoại:

chonngobalamat@gmail.com

+61 425750840